Xronos Sınaq Mərkəzi – Qədim Dövr və Erkən Orta Əsrlər (Səlcuqlara qədər)
I Bölmə: Qapalı test tapşırıqları (1-22)
II Bölmə: Açıq test tapşırıqları (23-27)
23. Hadisə və nəticə əlaqələrinin doğru göstərildiyi bəndləri seçin:
- Hadisə: Uauş (Səhənd) döyüşünün baş verməsi (e.ə. 716). Nəticə: Aza-meyilli qüvvələrin məğlub olması və Azanın qətlə yetirilməsi.
- Hadisə: Makedoniyalı İsgəndərin e.ə. 330-cu ildəki fərmanı. Nəticə: Ölkəni idarə edən bütün canişinlərin (satrapların) vəzifədən azad edilməsi.
- Hadisə: I Axsitanın atası tərəfindən pozulmuş ənənəvi ittifaqı bərpa etməsi. Nəticə: Şirvanşahların gürcülərlə ittifaqa girərək səlcuqlara qarşı durması.
- Hadisə: Qavqamela döyüşünün baş verməsi (e.ə. 331). Nəticə: Əhəmənilərin qələbə çalaraq Makedoniyalı İsgəndəri geri çəkilməyə məcbur etməsi.
- Hadisə: Pinçen döyüşünün baş verməsi (e.ə. 200). Nəticə: Xan hökmdarının Mete xana qalib gələrək Böyük Hun dövlətini asılılığa salması.
1
2
3
4
5
24. Qədim dövr (Azərbaycan və Ümumi tarix) döyüşlərinin xronoloji ardıcıllığını müəyyən edin: (Sıralamaq üçün üzərinə klikləyin)
Mövcud Variantlar (Klikləyərək seçin):
1. Pinçen döyüşünün baş verməsi
2. Maqneziya döyüşünün baş verməsi
3. Uauş (Səhənd) döyüşünün baş verməsi
4. Qanıx döyüşünün baş verməsi
5. Qavqamela döyüşünün baş verməsi
Sizin Sıralamanız (Çıxarmaq üçün klikləyin):
25. Xudafərin körpüsünün inşa edildiyi ilin üzərinə Frank imperiyasının parçalandığı ili gəlin və alınan rəqəmdən Müqəddəs Roma dövlətinin yarandığı ili çıxın. (Hesablama mənbələrdəki dəqiq illər əsasında aparılmalıdır).
26. Qədim dünya və Azərbaycan tarixindəki döyüşləri və onların nəticələrini uyğunlaşdırın:
1. Fermopil döyüşü (e.ə. 480)
2. Maqneziya döyüşü (e.ə. 190)
3. Kür döyüşü (e.ə. 66)
a. Roma ordusu Selevkilərə qalib gəldi, Atropatena dövləti yenidən müstəqil oldu.
b. Əhəmənilər yunanlara qalib gəldi, Orta Yunanıstanı tutdular.
c. Roma legionları Alban qoşunlarını məğlubiyyətə uğratdı.
d. Yunan donanması Əhəməni donanmasını darmadağın etdi.
2. Maqneziya döyüşü (e.ə. 190)
3. Kür döyüşü (e.ə. 66)
a. Roma ordusu Selevkilərə qalib gəldi, Atropatena dövləti yenidən müstəqil oldu.
b. Əhəmənilər yunanlara qalib gəldi, Orta Yunanıstanı tutdular.
c. Roma legionları Alban qoşunlarını məğlubiyyətə uğratdı.
d. Yunan donanması Əhəməni donanmasını darmadağın etdi.
| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ||||
| 2 | ||||
| 3 |
27. Paleolit və Mezolit dövrlərinin ümumi (oxşar) xüsusiyyətlərinə daxil olan bəndləri seçin:
- Əhalinin mənimsəmə təsərrüfatı ilə məşğul olması.
- Sənətkarlığın əkinçilikdən ayrılaraq ikinci ictimai əmək bölgüsünün baş verməsi.
- İnsanların daşdan əmək alətləri hazırlamaları.
- Təbəqələşməni əks etdirən ilk qəbir abidələrinin (kurqanların) yaranması.
- Dulusçuluğun və metalişləmənin geniş miqyasda inkişafı.
1
2
3
4
5
III Bölmə: Situasiya sualları (28-30)
Situasiya mətni: XI yüzilliyin ortalarında Səlcuq türklərinin böyük axınları Azərbaycanda ciddi etno-siyasi dəyişikliklərə səbəb oldu. Onların gəlişi ilə Azərbaycan xalqı Cənubi Qafqazda başlıca etnik və siyasi amilə çevrildi. Səlcuqlar Bizans, gürcü və erməni feodallarının müsəlman türk əhalisini əsarət altına almasına imkan vermədilər. Qəznəlilər tərəfindən sıxışdırılan bu qüvvələr qərbə doğru hərəkət etməli oldular. 1015-ci ildə Səlcuq sərkərdələrindən birinin verdiyi əmrlə onun qardaşı kəşfiyyat yürüşünə çıxaraq Bizans qoşununa qalib gəldi. Bu yürüş nəticəsində Van gölü hövzəsi, Naxçıvan və ətrafındakı Azərbaycan torpaqları düşməndən təmizləndi.
28. Mənbəyə əsasən, oğuz türklərinin Səlcuq bəyin başçılığı ilə olan qolu X yüzilliyin 70-ci illərində hansı ərazidə məskunlaşmışdı və onlar XI yüzilliyin başlanğıcında kim tərəfindən Xorasanda yerləşdirilmişdilər?
Doğru/Gözlənilən Cavab: Buxara ətrafında, Qəznəli sultanı tərəfindən.
29. Mətndə haqqında bəhs edilən, 1015-ci ildə kəşfiyyat yürüşünə çıxaraq Bizans qoşununa qalib gələn sərkərdə kim idi və ona bu əmri kim vermişdi?
Doğru/Gözlənilən Cavab: Çağrı bəy, Toğrul bəy.
30. Mənbəyə əsasən, XI yüzillikdə qərbə doğru hərəkət edən Səlcuqların əsas hədəfi hansı dövlət idi və bu hərəkətə məcbur olmalarının əsas səbəbi (onları sıxışdıran qüvvə) nə olmuşdur?
Doğru/Gözlənilən Cavab: Bizans (imperiyası), Qəznəlilər tərəfindən sıxışdırılmaları.
