Tarix fənni üzrə “Elektron baza” haqqında daha ətraflı tanış olmaq üçün keçid edə bilərsiniz.

Keçid et

XRONOS

admin

Xronos Sınaq Mərkəzi – Azərbaycan Tarixi (Feodalizm Dövrü)

I Bölmə: Qapalı test tapşırıqları (1-22)
II Bölmə: Açıq test tapşırıqları (23-27)
23. Mərkəzləşməmiş Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu dövlətlərinin daxili və xarici siyasəti üçün səciyyəvi olan doğru xüsusiyyətləri seçin:
  1. Hər iki dövlətin Teymurilər, Gürcülər və Şirvanşahlarla mübarizə aparması.
  2. Dövlətlərdə elatlara tam nəzarətin olması nəticəsində güclü mərkəzləşmənin təmin edilməsi.
  3. Soyurqal torpaq sahibliyinin mövcudluğu və elatlara zəif nəzarət səbəbindən mərkəzləşmiş dövlətə çevrilə bilməmələri.
  4. “Kənqaş” adlanan, sülalə üzvləri və əmirlərdən təşkil olunan məşvərət orqanının fəaliyyət göstərməsi.
  5. Həsən padşah tərəfindən qəbul edilmiş “Qanunnamə”nin ölkədə feodal istismarını tamamilə ləğv edib rəncbərlərə azadlıq verməsi.
1
2
3
4
5
24. Azərbaycanda feodalizm və orta əsrlər dövrünə aid baş vermiş hadisələrin xronoloji ardıcıllığını müəyyən edin: (Sıralamaq üçün üzərinə klikləyin)
Mövcud Variantlar (Klikləyərək seçin):
1. Şəddadi hökmdarı Fəzl ibn Məhəmməd tərəfindən Araz çayı üzərində Xudafərin körpüsünün inşa edilməsi.
2. Şamaxının Sündi kəndində Gümbəzli məscidin tikilməsi.
3. Monqolların Azərbaycana birinci yürüşü çərçivəsində Şamaxı şəhərini qarət etmələri.
4. Elxani hökmdarı Qazan xanın İslam dinini rəsmən qəbul edərək məscid və mədrəsələri bərpa etməyə başlaması.
Sizin Sıralamanız (Çıxarmaq üçün klikləyin):
25. Monqolların Şamaxı şəhərini ələ keçirib qarət etdiyi ildən, Şamaxının Sündi kəndində Gümbəzli məscidin tikildiyi ili çıxın. Alınan rəqəmin üzərinə Şəddadi hökmdarı tərəfindən Xudafərin körpüsünün inşa edildiyi ilin sonuncu iki rəqəmini əlavə edin.
26. Xanlıqlar dövrünün idarəçilik və sosial quruluşuna aid terminləri izahları ilə uyğunlaşdırın:
1. Camaatlıq
2. Rəncbər
3. İltizam

a. İcma halında yaşayan, şəriət qaydaları və xalq yığıncağı tərəfindən idarə olunan idarəetmə forması.
b. Öz torpağı olmayan, feodalın mülkündə işləyərək yığılan məhsulun yalnız müəyyən hissəsini (1/3) alan kəndli təbəqəsi.
c. Müəyyən məbləğdə pul ödənilməsi qarşılığında vergi yığılması üçün qazanılan xüsusi səlahiyyət (öhdəlik).
ABC
1
2
3
27. Mənbələrə əsasən, Ərəb xilafətinin Azərbaycanda yürütdüyü “Köçürmə siyasəti”nin əsas məqsəd və nəticələrini əks etdirən bəndləri seçin:
  1. Kufə, Bəsrə və digər ərəb şəhərlərindən olan hərbi qarnizonların, əsgəri hissələrin sərhəd zonalarına və iri şəhərlərə yerləşdirilməsi.
  2. İşğal etdikləri ərazilərdə yerli xristian əhalini kütləvi şəkildə Orta Asiyaya və Misirə köçürmələri.
  3. Dərbənddə xəzərlərin hücumlarının qarşısını almaq üçün güclü ərəb qarnizonlarının yerləşdirilməsi.
  4. Sonralar Kasak (Qazax) kimi şəhərə çevrilmiş yeni hərbi düşərgələrin salınması.
  5. Xilafətin Azərbaycanda bütün yerli hakimlərin və dini ruhanilərin torpaqlarını tamamilə müsadirə edərək dərhal ərəblərə paylaması.
1
2
3
4
5
III Bölmə: Situasiya sualları (28-30)
Situasiya mətni: “XVII yüzillikdə Səfəvi imperiyasının iqtisadiyyatında böyük bir tənəzzül və sarsıntı müşahidə olunmağa başladı. Dövlətin xəzinəsi sürətlə boşalırdı. Əvvəlcə pul böhranını aradan qaldırmağa cəhd edən şah, ulu babalarının qəbri üstündəki qiymətli qızıl və gümüş əşyaları əridərək onlardan yeni pul zərb etdirdi. Lakin bu tədbir maliyyə böhranını həll edə bilmədi və xəzinə yenə də boş qaldı. Vaxtının çoxunu eyş-işrətdə keçirən hökmdar bu dəfə xəzinəni doldurmaq üçün vergiləri artırmaq qərarına gəldi. Beləliklə, XVII əsrin sonu – XVIII əsrin əvvəllərində (1699-1702-ci illər) xüsusi göstərişlə ölkədə əhali və onların əmlakı qeydə alınaraq, əvvəlkindən üç dəfə artıq yeni vergilər tətbiq olunmağa başlandı. Bu qərar əhalinin onsuz da ağır olan güzəranını daha da çətinləşdirdi, mərkəzi hakimiyyətin dayaqlarını büsbütün sarsıdaraq ölkəni böyük üsyanlar ərəfəsinə gətirib çıxardı.”
28. Mətndə haqqında bəhs edilən və dövlət xəzinəsini doldurmaq məqsədilə 1699-1702-ci illərdə əhalinin və əmlakın siyahıya alınması, ağır vergilərin tətbiqi kimi islahatlar Səfəvi dövlətinin hansı şahının hakimiyyəti dövründə həyata keçirilmişdir?
29. Mənbədə xatırladılan “şahın ulu babalarının qəbri üstündəki qızıl və gümüş əşyaları əridib pul zərb etdirməsi” hadisəsi hansı şəhərdə baş vermişdir və Səfəvi şahının mənsub olduğu sülalənin qüdrətlənməsində (və ya dövlətin yaranmasında) o şəhərin tarixi rolu (statusu) nə olmuşdur?
30. Mətnə və tarixi biliklərinizə əsasən, Səfəvilər dövlətində kəndlilərdən (rəiyyətdən) alınan, məhsulun həcminə görə müəyyən edilən və dövlət iqtisadi cəhətdən müflisləşdikcə həcmi daha da artırılan əsas vergi növü termin olaraq necə adlanırdı?