Tarix fənni üzrə “Elektron baza” haqqında daha ətraflı tanış olmaq üçün keçid edə bilərsiniz.

Keçid et

XRONOS

admin

Xronos Sınaq Mərkəzi – XVI-XIX Əsrlərdə Tarixi Proseslər

I Bölmə: Qapalı test tapşırıqları (1-22)
II Bölmə: Açıq test tapşırıqları (23-27)
23. Şimali Azərbaycanda 1870-ci il kəndli (burjua) islahatının məhdud xüsusiyyətlərinə daxil olan bəndləri seçin:
  1. İslahatın Azərbaycan kəndlərindəki bütün təbəqələrə – həm sahibkar, həm də dövlət kəndlilərinə aid edilməsi.
  2. Torpaqlarını satın ala bilməyən kəndlilərin 40 ildən çox “müvəqqəti mükəlləfiyyətli” vəziyyətdə saxlanılması.
  3. İslahatdan sonra kəndlilər arasında aztorpaqlı və torpaqsız olanların sayının daha da artması.
  4. Mülkədarlara, əgər kənd icmasında pay torpağı normadan çox idisə, ən yaxşı torpaqların 1/3-ni kəsib öz mülkiyyətlərində saxlamaq hüququnun verilməsi.
  5. İslahat nəticəsində kənd təsərrüfatının dərhal mexanikləşdirilməsi və kəndlilərin vergilərdən tamamilə azad edilməsi.
1
2
3
4
5
24. Təhsil, mədəniyyət və ictimai-siyasi hadisələrin xronoloji ardıcıllığını müəyyən edin: (Sıralamaq üçün üzərinə klikləyin)
Mövcud Variantlar (Klikləyərək seçin):
1. Seyid Əzim Şirvani tərəfindən Şamaxıda “Üsuli-cədid” məktəbinin açılması.
2. Qori müəllimlər seminariyasının Azərbaycan şöbəsinin fəaliyyətə başlaması.
3. Azərbaycan müəllimlərinin I qurultayının keçirilməsi.
4. Müsəlman məktəblərinin açılması haqqında çar əsasnaməsinin qəbul edilməsi.
Sizin Sıralamanız (Çıxarmaq üçün klikləyin):
25. Qori müəllimlər seminariyasının Azərbaycan şöbəsinin açıldığı ildən, çar hökumətinin müsəlman məktəblərinin açılması barədə əsasnamə verdiyi ili çıxın. Alınan rəqəmin üzərinə Gəncə və İlisu torpaqlarının (Gəncə xanlığının) ruslar tərəfindən işğal edildiyi ili əlavə edin.
26. XIX əsr Şimali və Cənubi Azərbaycanın iqtisadi terminlərini izahları ilə uyğunlaşdırın:
1. Rəhdari
2. İltizam
3. Yardar

a. Kəndlilərin icbari əməyindən istifadə edilərək dövlət obyektlərinin (məs: neft mədənlərinin) amansız istismar hesabına icarəyə/öhdəliyə verilməsi.
b. Şəhərlərarası və ya xanlıqlararası yollarda, çay keçidlərində alınan daxili gömrük vergisi.
c. Torpaqsız kəndlilərin mülkədarlardan ağır şərtlərlə torpaq götürərək işləməsi və adlandırılması.
ABC
1
2
3
27. XIX əsrin ikinci yarısı və XX əsrin əvvəllərində Çarizmin köçürmə və milli qırğın siyasəti haqqında verilmiş Səbəb-Nəticə əlaqələrindən doğru olanları seçin:
  1. Səbəb: Çarizmin “Parçala, hökmranlıq et” siyasəti. Nəticə: XX əsrin əvvəllərində ermənilərin Cənubi Qafqazda yerli müsəlman əhaliyə qarşı silahlı qırğınlara başlamasına hökumətin şərait yaratması.
  2. Səbəb: Rusiya mərkəzi quberniyalarında aqrar məsələni həll etmək və sərhəd bölgələrində bufer zona yaratmaq məqsədi. Nəticə: Rusların Cənubi Azərbaycanla sərhəddə münbit torpaqlara köçürülməsi.
  3. Səbəb: “Difai” partiyasının yaradılması. Nəticə: Şimali Azərbaycanda çarizmin milli burjuaziyaya rəsmən silahlı ordu yaratmağa icazə verməsi.
  4. Səbəb: 1912-ci ildə qəbul edilmiş Əsasnamə. Nəticə: Mollaxanaların tamamilə ləğv edilərək əvəzində yalnız Qori seminariyasının saxlanılması.
1
2
3
4
III Bölmə: Situasiya sualları (28-30)
Situasiya mətni: “XIX yüzilliyin ikinci yarısında Şimali Azərbaycanda iqtisadi inkişafın təsiri altında kapitalist cəmiyyətinə məxsus təbəqələrin – milli burjuaziya və fəhlə sinfinin formalaşması sürətlənirdi. Lakin imperiyanın ucqar müstəmləkəsində yerləşən bu bölgədə millətin formalaşması digər Qərb dövlətlərindən kəskin fərqlənirdi. Ölkənin tarixi torpaqlarının ikiyə bölünməsi və müstəmləkə zülmü altında olması bu prosesi çətinləşdirirdi. Azad və müstəqil dövləti olan xalqlarda milli kimlik, ədəbi dil və maariflənmə dövlət səviyyəsində dəstəkləndiyi halda, Azərbaycanda bu ağır yükü Avropa və Rusiya universitetlərində təhsil almış, mütərəqqi düşüncəli ziyalılar və vətənpərvər milli burjuaziya öz çiyinlərinə götürməli olmuşdu. Onlar həm “üsuli-cədid” tipli məktəblər açır, həm ana dilində qəzetlər buraxaraq ədəbi dili xalq dilinə yaxınlaşdırır, həm də qızların dünyəvi təhsil alması üçün maneələri, o cümlədən mühafizəkar ruhanilərin müqavimətini dəf etməyə çalışırdılar.”
28. Mətnə və tarixi biliklərinizə əsasən, müstəmləkə şəraitində olan Şimali Azərbaycanda millətin formalaşması (milli oyanış) prosesində əsas aparıcı rol oynamış iki sosial təbəqənin (qrupun) adını yazın.
29. Mətndə haqqında bəhs edilən və ədəbi dillə xalq danışıq dilini yaxınlaşdıraraq milli şüurun oyanmasına böyük təkan vermiş (Həsən bəy Zərdabi tərəfindən yaradılmış) mətbuat orqanının adını qeyd edin.
30. Mənbəyə əsasən, yeni dünyəvi (“üsuli-cədid”) məktəblərin və qızlar üçün təhsil ocaqlarının açılmasına qarşı çıxan, lakin milli ziyalılar tərəfindən müqavimətləri qırılan qüvvə kimlər idi?