Xronos Sınaq Mərkəzi – Avropa XI-XV Əsrlərdə
I Bölmə: Qapalı test tapşırıqları (1-22)
II Bölmə: Açıq test tapşırıqları (23-27)
23. Xaçlı yürüşləri (Səlib yürüşləri) ilə bağlı doğru mülahizələri seçin:
- Xristian-katolik kilsəsinin rəhbərliyi altında təşkil olunmuşdur.
- Əsas məqsəd Qərbi Avropanı monqol işğallarından xilas etmək idi.
- İştirak edən feodalların və cəngavərlərin əsas iqtisadi maraqlarından biri Şərqdə yeni torpaqlar və sərvətlər ələ keçirmək idi.
- Bütün yürüşlər dinc xarakter daşımış, yalnız mədəni mübadilə ilə məhdudlaşmışdır.
- Dördüncü yürüş zamanı xaçlılar müsəlmanlara deyil, xristian şəhəri olan Konstantinopola hücum edərək onu qarət etmişdilər.
- Yürüşlər nəticəsində Səlcuq imperiyası süqut etmiş və Şərqdə islam dini ləğv edilmişdir.
1
2
3
4
5
6
24. Avropa tarixində baş vermiş hadisələrin xronoloji ardıcıllığını müəyyən edin: (Sıralamaq üçün üzərinə klikləyin)
Mövcud Variantlar (Klikləyərək seçin):
1. Fransada Baş Ştatların ilk dəfə çağırılması.
2. Frank imperiyasının Verden müqaviləsi ilə parçalanması.
3. İngiltərədə “Böyük Azadlıqlar Xartiyası”nın qəbul edilməsi.
4. Müqəddəs Roma imperiyasının yaranması.
5. Yüzillik müharibənin başlanması.
Sizin Sıralamanız (Çıxarmaq üçün klikləyin):
25. Müqəddəs Roma imperiyasının yaranması ilindən, Frank imperiyasının parçalandığı ili çıxın. Alınan fərqin üzərinə Fransada Baş Ştatların ilk dəfə çağırıldığı ili əlavə edin.
26. Avropa tarixindəki mühüm sənədləri və müharibələri onların xarakterik xüsusiyyətləri ilə uyğunlaşdırın:
1. “Böyük Azadlıqlar Xartiyası”
2. “Qızıl Fərman”
3. Yüzillik müharibə
a. İngiltərə və Fransa arasında ərazi və sülalə iddiaları səbəbindən baş vermişdir.
b. Almaniyada imperatorun 7 kürfürst tərəfindən seçilməsini qanuniləşdirmiş və feodal dağınıqlığını rəsmiləşdirmişdir.
c. İngiltərədə qəbul edilmiş və kralın hakimiyyətini qanunla məhdudlaşdıran ilk sənəd olmuşdur.
d. Janna Darkın rəhbərliyi ilə başlanmış və yalnız İspaniyada gedən dini müharibə olmuşdur.
2. “Qızıl Fərman”
3. Yüzillik müharibə
a. İngiltərə və Fransa arasında ərazi və sülalə iddiaları səbəbindən baş vermişdir.
b. Almaniyada imperatorun 7 kürfürst tərəfindən seçilməsini qanuniləşdirmiş və feodal dağınıqlığını rəsmiləşdirmişdir.
c. İngiltərədə qəbul edilmiş və kralın hakimiyyətini qanunla məhdudlaşdıran ilk sənəd olmuşdur.
d. Janna Darkın rəhbərliyi ilə başlanmış və yalnız İspaniyada gedən dini müharibə olmuşdur.
| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ||||
| 2 | ||||
| 3 |
27. XI-XV əsrlərdə Fransa krallığında mərkəzləşmə prosesini sürətləndirən amilləri seçin:
- Şəhərlilərin (burjuaziyanın) və xırda cəngavərlərin kral hakimiyyətini fəal şəkildə dəstəkləməsi.
- Roma papasının Fransanı kilsədən xaric etməsi.
- Yüzillik müharibədə xalqın işğalçılara qarşı birləşməsi və milli şüurun oyanması (məs: Janna Dark fenomeni).
- Baş Ştatların ləğv edilərək idarəçiliyin yalnız zadəganlara verilməsi.
- Kralın daimi ordu yaratması və ticarətin inkişafı üçün vahid qaydalar tətbiq etməsi.
1
2
3
4
5
III Bölmə: Situasiya sualları (28-30)
Situasiya mətni: “XI əsrin sonlarında Avropada Roma papasının çağırışı ilə Şərqə doğru dini şüarlar altında böyük hərbi hərəkat başladı. Xristian-katolik kilsəsinin başçılığı altında aparılan bu yürüşlər amansızlıq və qəddarlığı ilə yadda qalmışdı. Kilsənin irəli sürdüyü rəsmi məqsəd “müqəddəs torpaqları azad etmək” olsa da, əslində bu hərəkatda iştirak edən müxtəlif zümrələrin (feodallar, cəngavərlər, İtaliya tacirləri, kəndlilər) hər birinin öz siyasi və iqtisadi maraqları var idi. İki əsrə yaxın davam edən bu hərbi toqquşmalar Avropa və Şərq dövlətləri arasında qanlı müharibələrə səbəb olmaqla yanaşı, sonradan ticarətin canlanmasına və mədəniyyətlərin qarşılıqlı təsirinə gətirib çıxardı. Lakin XIII əsrin əvvəllərində baş tutan Dördüncü yürüş zamanı bu hərəkatın əsl mahiyyəti açıldı. Belə ki, “müqəddəs” məqsədlər unudularaq Şərqə gedən yolda xristian şəhəri olan böyük bir imperiyanın paytaxtı işğal edilib amansızcasına qarət olundu.”
28. Mətndə haqqında bəhs edilən, xristian-katolik kilsəsinin başçılığı altında həyata keçirilən bu qanlı hərbi hərəkat tarix elmində necə adlanır?
Doğru/Gözlənilən Cavab: Xaçlı yürüşləri (və ya Səlib yürüşləri)
29. Mənbəyə və tarixi biliklərinizə əsasən, bu hərəkatda fəal iştirak edən İtaliya tacirlərinin (məsələn, Venesiya) və iri feodalların əsas iqtisadi və siyasi məqsədlərindən ən azı ikisini yazın.
Doğru/Gözlənilən Cavab: İtaliya tacirlərinin (Venesiyanın) əsas məqsədi Aralıq dənizində ticarət üstünlüyünü ələ keçirmək (və ya Bizansı zəiflətmək); İri feodalların və cəngavərlərin məqsədi isə Şərqdə yeni torpaqlar, mülklər və sərvətlər ələ keçirmək idi.
30. Mətndə Dördüncü yürüş zamanı xatırladılan “xristian şəhəri olan böyük bir imperiyanın paytaxtı işğal edilib qarət olundu” ifadəsində bəhs edilən paytaxtın (və ya imperiyanın) adını və xaçlıların bu ərazidə yaratdıqları yeni dövlətin adını qeyd edin.
Doğru/Gözlənilən Cavab: Konstantinopol (və ya Bizans imperiyası); Latın imperiyası.
