{"id":84,"date":"2026-05-09T08:43:54","date_gmt":"2026-05-09T08:43:54","guid":{"rendered":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=84"},"modified":"2026-05-09T08:52:47","modified_gmt":"2026-05-09T08:52:47","slug":"yeni-dovr","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=84","title":{"rendered":"Yeni d\u00f6vr"},"content":{"rendered":"\n<!-- Dinamik Reklam Banneri -->\n<div class=\"promo-banner\">\n    <div class=\"promo-content\">\n        <span class=\"promo-badge\">YEN\u0130<\/span>\n        <span>Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir.<\/span>\n    <\/div>\n    <a href=\"https:\/\/xronos.info\/?page_id=80\" class=\"promo-btn\">\u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol<\/a>\n<\/div>\n\n<div id=\"premium-quiz-container\">\n    <div class=\"quiz-top-bar\">\n        <h2>\u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131 No: 1<\/h2>\n        <div id=\"quiz-scale\" class=\"quiz-scale\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-content\" class=\"quiz-content\">\n        <h3 id=\"question-text\" class=\"question-text\"><\/h3>\n        <div id=\"options-container\" class=\"options-container\"><\/div>\n        <div id=\"explanation-container\" class=\"explanation-container\" style=\"display: none;\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-results\" class=\"quiz-results\" style=\"display: none;\">\n        <h3>\u0130mtahan N\u0259tic\u0259si<\/h3>\n        <div class=\"score-circle\">\n            <span id=\"score-text\">0\/0<\/span>\n        <\/div>\n        <p>Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz.<\/p>\n    <\/div>\n\n    <div class=\"quiz-navigation\">\n        <button id=\"btn-prev\" class=\"nav-btn\" onclick=\"prevQuestion()\">&#8592; Geri<\/button>\n        <button id=\"btn-next\" class=\"nav-btn btn-primary\" onclick=\"nextQuestion()\">\u0130r\u0259li &#8594;<\/button>\n        <button id=\"btn-finish\" class=\"nav-btn btn-finish\" style=\"display:none;\" onclick=\"finishQuiz()\">N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r<\/button>\n    <\/div>\n    \n    <div class=\"quiz-footer\">\n        M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev\n    <\/div>\n<\/div>\n\n<style>\n    :root {\n        --primary: #2563eb;\n        --primary-hover: #1d4ed8;\n        --answered: #22c55e;\n        --skipped: #ef4444;\n        --unseen: #e5e7eb;\n        --bg: #ffffff;\n        --text: #1f2937;\n        --border: #e5e7eb;\n    }\n\n    \/* --- Dinamik Banner Stili --- *\/\n    .promo-banner {\n        max-width: 800px;\n        margin: 2rem auto 1rem auto;\n        background: linear-gradient(270deg, #1e3a8a, #4f46e5, #9333ea, #3b82f6);\n        background-size: 300% 300%;\n        animation: gradientBG 8s ease infinite;\n        color: #ffffff;\n        border-radius: 16px;\n        padding: 16px 24px;\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        align-items: center;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(79, 70, 229, 0.25);\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        box-sizing: border-box;\n    }\n\n    @keyframes gradientBG {\n        0% { background-position: 0% 50%; }\n        50% { background-position: 100% 50%; }\n        100% { background-position: 0% 50%; }\n    }\n\n    .promo-content {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        gap: 15px;\n        font-size: 15px;\n        font-weight: 600;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .promo-badge {\n        background: #fef08a;\n        color: #b45309;\n        padding: 4px 10px;\n        border-radius: 8px;\n        font-size: 12px;\n        font-weight: 800;\n        text-transform: uppercase;\n        letter-spacing: 0.5px;\n        animation: pulseBadge 2s infinite;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    @keyframes pulseBadge {\n        0% { transform: scale(1); }\n        50% { transform: scale(1.08); }\n        100% { transform: scale(1); }\n    }\n\n    .promo-btn {\n        background: rgba(255, 255, 255, 0.15);\n        border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3);\n        color: #ffffff;\n        padding: 10px 20px;\n        border-radius: 10px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 14px;\n        text-decoration: none;\n        transition: all 0.3s ease;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    .promo-btn:hover {\n        background: #ffffff;\n        color: #1e3a8a;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .promo-banner {\n            flex-direction: column;\n            text-align: center;\n            gap: 15px;\n        }\n        .promo-content {\n            flex-direction: column;\n            gap: 10px;\n        }\n    }\n    \/* --- Banner Stili Sonu --- *\/\n\n    #premium-quiz-container {\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        max-width: 800px;\n        margin: 0 auto 2rem auto; \/* Banner il\u0259 uy\u011funla\u015fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn margin d\u0259yi\u015fdirildi *\/\n        background: var(--bg);\n        border-radius: 16px;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,0.05);\n        border: 1px solid var(--border);\n        overflow: hidden;\n        color: var(--text);\n    }\n\n    .quiz-top-bar {\n        background: #f8fafc;\n        padding: 1.5rem;\n        border-bottom: 1px solid var(--border);\n    }\n\n    .quiz-top-bar h2 {\n        margin: 0 0 1rem 0;\n        font-size: 1.25rem;\n        color: var(--text);\n        text-align: center;\n    }\n\n    .quiz-scale {\n        display: flex;\n        flex-wrap: wrap;\n        gap: 6px;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    .scale-btn {\n        width: 32px;\n        height: 32px;\n        border-radius: 6px;\n        border: none;\n        background: var(--unseen);\n        color: #4b5563;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 0.85rem;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .scale-btn:hover {\n        transform: translateY(-2px);\n    }\n\n    .scale-btn.active {\n        box-shadow: 0 0 0 2px #fff, 0 0 0 4px var(--primary);\n    }\n\n    .scale-btn.viewed { background: var(--skipped); color: white; }\n    .scale-btn.answered { background: var(--answered); color: white; }\n\n    .quiz-content { padding: 2rem; min-height: 300px; }\n    \n    .question-text {\n        font-size: 1.15rem;\n        line-height: 1.6;\n        margin-bottom: 1.5rem;\n        white-space: pre-line;\n    }\n\n    .options-container { display: flex; flex-direction: column; gap: 10px; }\n\n    .option-label {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        padding: 1rem;\n        border: 2px solid var(--border);\n        border-radius: 8px;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .option-label:hover { border-color: var(--primary); background: #eff6ff; }\n    \n    .option-label input { margin-right: 15px; transform: scale(1.2); cursor: pointer; }\n    \n    .option-label.selected {\n        border-color: var(--primary);\n        background: #eff6ff;\n    }\n\n    .option-label.correct {\n        border-color: var(--answered);\n        background: #f0fdf4;\n    }\n\n    .option-label.wrong {\n        border-color: var(--skipped);\n        background: #fef2f2;\n    }\n\n    .explanation-container {\n        margin-top: 1.5rem;\n        padding: 1rem;\n        background: #fef3c7;\n        border-left: 4px solid #f59e0b;\n        border-radius: 4px;\n        font-size: 0.95rem;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .quiz-navigation {\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        padding: 1.5rem 2rem;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n        background: #f8fafc;\n    }\n\n    .nav-btn {\n        padding: 0.75rem 1.5rem;\n        border: none;\n        border-radius: 8px;\n        font-weight: 600;\n        cursor: pointer;\n        transition: 0.2s;\n        background: #e2e8f0;\n        color: #475569;\n    }\n\n    .nav-btn:hover { background: #cbd5e1; }\n    \n    .nav-btn.btn-primary { background: var(--primary); color: white; }\n    .nav-btn.btn-primary:hover { background: var(--primary-hover); }\n    \n    .nav-btn.btn-finish { background: var(--answered); color: white; margin-left: auto; }\n    .nav-btn.btn-finish:hover { background: #16a34a; }\n\n    .quiz-results { text-align: center; padding: 3rem 2rem; }\n    .score-circle {\n        width: 120px; height: 120px;\n        border-radius: 50%; background: #eff6ff;\n        border: 4px solid var(--primary);\n        display: flex; align-items: center; justify-content: center;\n        margin: 1rem auto; font-size: 2rem; font-weight: bold; color: var(--primary);\n    }\n\n    .quiz-footer {\n        text-align: right;\n        padding: 1rem 2rem;\n        font-size: 0.85rem;\n        color: #64748b;\n        font-weight: 600;\n        background: #fff;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n    }\n<\/style>\n\n<script>\nconst quizData =[\n    {\n        \"q\": \"1. 1946-c\u0131 ilin dekabr\u0131nda Sovet d\u00f6vl\u0259tinin C\u0259nubi Az\u0259rbaycandak\u0131 h\u0259r\u0259kat r\u0259hb\u0259rl\u0259rini, x\u00fcsus\u0259n S.C.Pi\u015f\u0259v\u0259rini SSR\u0130-y\u0259 m\u00fchacir\u0259t\u0259 m\u0259cbur etm\u0259sinin \u0259sas s\u0259b\u0259bi n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) C\u0259nubi Az\u0259rbaycanda neft k\u0259\u015ffiyyat\u0131na ba\u015flamaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rait yaratmaq\",\n            \"B) T\u0259briz Universitetinin v\u0259 milli m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 l\u0259ngitm\u0259k\",\n            \"C) \u0130ran qo\u015funlar\u0131na qar\u015f\u0131 f\u0259dail\u0259rin m\u00fcqavim\u0259tinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq\",\n            \"D) AB\u015e-nin t\u0259l\u0259bi il\u0259 onlar\u0131 c\u0259zaland\u0131rmaq\",\n            \"E) Onlar\u0131 Sovet \u0130ttifaq\u0131nda r\u0259hb\u0259r v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259yin ed\u0259r\u0259k h\u0259r\u0259kat\u0131 m\u0259rk\u0259zd\u0259n idar\u0259 etm\u0259k\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"M\u0259nb\u0259d\u0259 qeyd olunur ki, Sovet d\u00f6vl\u0259ti C\u0259nubi Az\u0259rbaycanda \u0130ran qo\u015fununa m\u00fcqavim\u0259tin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259d\u0259ki n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 dekabr\u0131n 11-d\u0259 gec\u0259 ik\u0259n h\u0259r\u0259kat r\u0259hb\u0259rl\u0259rini, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Pi\u015f\u0259v\u0259rini Sovet \u0130ttifaq\u0131na m\u00fchacir\u0259t\u0259 m\u0259cbur etdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"2. \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra yaranm\u0131\u015f beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemin\u0259 aid DEY\u0130L:\",\n        \"options\": [\n            \"A) BMT-nin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131\",\n            \"B) U.\u00c7\u00f6r\u00e7illin Fultonda \\\"d\u0259mir p\u0259rd\u0259\\\" ifad\u0259sini i\u015fl\u0259tm\u0259si\",\n            \"C) \u015e\u0259rqi Avropada sosialist rejiml\u0259rinin qurulmas\u0131\",\n            \"D) AB\u015e v\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n SSR\u0130 il\u0259 ideoloji c\u0259h\u0259td\u0259n yax\u0131nla\u015fmas\u0131\",\n            \"E) Avropan\u0131n iki d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259y\u0259 (Q\u0259rb v\u0259 \u015e\u0259rq) b\u00f6l\u00fcnm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra antifa\u015fist koalisiyas\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda ziddiyy\u0259tl\u0259r yenid\u0259n ba\u015fland\u0131. Q\u0259rb fa\u015fist i\u015f\u011fal\u0131ndan azad edilmi\u015f \u015e\u0259rqi Avropa v\u0259 Balkan \u00f6lk\u0259l\u0259rinin SSR\u0130-nin n\u00fcfuz dair\u0259sin\u0259 daxil olmas\u0131n\u0131 q\u0259bul etmirdi v\u0259 bu ideoloji m\u00fcbariz\u0259 \\\"Soyuq m\u00fcharib\u0259\\\"nin ba\u015flanmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"3. M\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycanda t\u0259hsil v\u0259 q\u0259bul sistemi il\u0259 ba\u011fl\u0131 veril\u0259nl\u0259rd\u0259n hans\u0131 xronoloji c\u0259h\u0259td\u0259n \u0259n sonda ba\u015f vermi\u015fdir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \\\"T\u0259hsil haqq\u0131nda\\\" Qanunun Milli M\u0259clis t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilm\u0259si\",\n            \"B) T\u0259l\u0259b\u0259 Q\u0259bulu \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131n\u0131n (TQDK) yarad\u0131lmas\u0131\",\n            \"C) T\u0259hsil Sah\u0259sind\u0259 \u0130slahatlar \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131\",\n            \"D) T\u0259hsil \u0130slahat\u0131 proqram\u0131n\u0131n t\u0259sdiq olunmas\u0131\",\n            \"E) D\u00f6vl\u0259t \u0130mtahan M\u0259rk\u0259zi Publik h\u00fcquqi \u015f\u0259xsin yarad\u0131lmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 4,\n        \"exp\": \"M\u0259nb\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, TQDK 1992-ci ild\u0259, T\u0259hsil Sah\u0259sind\u0259 \u0130slahatlar \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131 1998-ci ild\u0259, \u0130slahat proqram\u0131 1999-cu ild\u0259, \\\"T\u0259hsil haqq\u0131nda\\\" qanun 2009-cu ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015fdir. D\u00f6vl\u0259t \u0130mtahan M\u0259rk\u0259zi (D\u0130M) is\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 2016-c\u0131 ild\u0259 TQDK-n\u0131n bazas\u0131nda yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"4. 1980-ci ill\u0259rin sonlar\u0131nda az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik toxumlar\u0131 s\u0259p\u0259n v\u0259 erm\u0259ni separatizminin ideoloji t\u0259m\u0259lini t\u0259\u015fkil ed\u0259n, \\\"Erm\u0259nistan\u0131 t\u00fcrkl\u0259rd\u0259n (az\u0259rbaycanl\u0131lardan) t\u0259mizl\u0259m\u0259k\\\" \u015f\u00fcar\u0131n\u0131n ir\u0259li s\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc \\\"Ocaq\\\" kitab\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi kimdir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Xa\u00e7aturyan\",\n            \"B) Andranik\",\n            \"C) Zori Balayan\",\n            \"D) \u015eaumyan\",\n            \"E) Mikoyan\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"Erm\u0259ni ziyal\u0131lar\u0131 tarixi faktlar\u0131 saxtala\u015fd\u0131raraq mill\u0259tl\u0259ri d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7iliy\u0259 s\u0259sl\u0259yirdi. Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 cinay\u0259t \u0259m\u0259ll\u0259ri il\u0259 \\\"m\u0259\u015fhur\\\" olan Zori Balayan\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 \\\"Ocaq\\\" kitab\u0131 \\\"Erm\u0259nistan\u0131 t\u00fcrkl\u0259rd\u0259n t\u0259mizl\u0259m\u0259k\\\" v\u0259 \\\"D\u0259nizd\u0259n d\u0259niz\u0259 B\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\\\" kimi \u015f\u00fcarlarla z\u0259ngin idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"5. 1929-cu ild\u0259 tarix elmind\u0259 \\\"Annallar\\\" (salnam\u0259l\u0259r) m\u0259kt\u0259binin meydana g\u0259lm\u0259si il\u0259 tarix anlay\u0131\u015f\u0131nda ba\u015f ver\u0259n \u0259sas d\u0259yi\u015fiklik n\u0259d\u0259n ibar\u0259t idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Tarix yaln\u0131z pad\u015fahlar\u0131n v\u0259 s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259rin q\u0259hr\u0259manl\u0131qlar\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131\",\n            \"B) Siyasi hadis\u0259l\u0259ri \u0259ks etdir\u0259n \u0259n\u0259n\u0259vi tarixd\u0259n f\u0259rqli olaraq, m\u0259rk\u0259z\u0259 insan\u0131n sosial-iqtisadi h\u0259yat\u0131 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259ti g\u0259tirildi\",\n            \"C) \u0130ctimai elml\u0259rin (sosiologiya, antropologiya) tarixd\u0259n tamamil\u0259 ayr\u0131lmas\u0131 q\u0259rara al\u0131nd\u0131\",\n            \"D) M\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 dialoqun yaln\u0131z diplomatik arxivl\u0259r \u0259sas\u0131nda yaz\u0131lmas\u0131 prinsipi q\u0259bul edildi\",\n            \"E) Dini inanclar\u0131n tarixi prosesl\u0259r\u0259 t\u0259siri inkar edildi\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"1929-cu ild\u0259 \\\"Annallar\\\" m\u0259kt\u0259binin yaranmas\u0131 il\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi tarix anlay\u0131\u015f\u0131 d\u0259yi\u015fdi v\u0259 tarixin m\u0259rk\u0259zind\u0259 yaln\u0131z m\u00fcharib\u0259l\u0259r deyil, sosial-iqtisadi h\u0259yat v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t d\u0259 dayanma\u011fa ba\u015flad\u0131. Hadis\u0259 y\u00f6n\u00fcml\u00fc tarixi problem y\u00f6n\u00fcml\u00fcl\u00fck \u0259v\u0259z etdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"6. 1920\u20131930-cu ill\u0259rd\u0259 Rza \u015fah P\u0259hl\u0259vinin C\u0259nubi Az\u0259rbaycanda y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc siyasi v\u0259 inzibati x\u0259ttin \u0259sas m\u0259qs\u0259d v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 deyil\u0259nl\u0259rd\u0259n hans\u0131 YANLI\u015eDIR?\",\n        \"options\": [\n            \"A) M\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259t yaratmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 inzibati siyas\u0259t h\u0259yata ke\u00e7irilirdi\",\n            \"B) Az\u0259rbaycan \u0259razisi bir ne\u00e7\u0259 ostana (vilay\u0259t\u0259), o c\u00fcml\u0259d\u0259n q\u0259rb v\u0259 \u015f\u0259rq ostanlar\u0131na b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\",\n            \"C) D\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 apar\u0131lan farsla\u015fd\u0131rma siyas\u0259ti qeyri-fars xalqlar\u0131n etnik inki\u015faf\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa y\u00f6n\u0259lmi\u015fdi\",\n            \"D) Panislamizm ideologiyas\u0131 d\u00f6vl\u0259tin r\u0259smi siyas\u0259ti elan edil\u0259r\u0259k b\u00fct\u00fcn dindarlar\u0131n birliyi t\u0259min olundu\",\n            \"E) T\u00fcrkc\u0259 co\u011frafi adlar sistemli olaraq farsla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131 v\u0259 ana dilind\u0259 kitab n\u0259\u015fri qada\u011fan edildi\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"Rza \u015fah\u0131n d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u00f6vl\u0259tin r\u0259smi ideologiyas\u0131 kimi panislamizm deyil, paniranizm siyas\u0259ti y\u00fcr\u00fcd\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Bu siyas\u0259t xalqlar\u0131n etnik \u015f\u00fcurunun artmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa v\u0259 z\u0259ngin Az\u0259rbaycan dilini yerli l\u0259hc\u0259 s\u0259viyy\u0259sin\u0259 endirm\u0259y\u0259 xidm\u0259t edirdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"7. Bremen Universitetinin t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131 Detlev Kuinternin fikrinc\u0259, m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 ba\u015f ver\u0259n \\\"\u018fr\u0259b bahar\u0131\\\" prosesind\u0259 xarici g\u00fccl\u0259rin M\u018fQS\u018fD\u0130N\u018f aid deyildir:\",\n        \"options\": [\n            \"A) Tunis v\u0259 Misird\u0259 komprador burjuaziya vasit\u0259sil\u0259 idar\u0259etm\u0259ni \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k\",\n            \"B) \u018fdal\u0259tsizliy\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparan xalq h\u0259r\u0259katlar\u0131na demokratik se\u00e7kil\u0259r ke\u00e7irm\u0259kd\u0259 t\u0259m\u0259nnas\u0131z yard\u0131m etm\u0259k\",\n            \"C) B\u00f6lg\u0259d\u0259 n\u00fcfuzu \u0259ld\u0259 saxlayan v\u0259 s\u0259rv\u0259tl\u0259ri m\u0259nims\u0259y\u0259n azl\u0131qla yoxsul \u00e7oxluq aras\u0131nda u\u00e7urum yaratmaq\",\n            \"D) \u00d6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lan pullar\u0131n Q\u0259rb banklar\u0131nda yerl\u0259\u015fdirilm\u0259sini t\u0259min etm\u0259k\",\n            \"E) Xalqlar\u0131n heysiyyat\u0131n\u0131n itirilm\u0259si v\u0259 F\u0259l\u0259stin m\u0259s\u0259l\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00f6vqel\u0259rin unudulmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"D.Kuintern bildirir ki, xarici g\u00fccl\u0259r \u0259dal\u0259tsizliy\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259ni m\u0259hz \u00f6z m\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 etdil\u0259r, onlar\u0131n m\u0259qs\u0259di he\u00e7 d\u0259 t\u0259m\u0259nnas\u0131z yard\u0131m deyildi. \u018fksin\u0259, onlar\u0131n m\u00fcdaxil\u0259si demokratiya \u0259v\u0259zin\u0259 xaos yaratd\u0131 v\u0259 s\u0259rv\u0259tl\u0259rin Q\u0259rb banklar\u0131na da\u015f\u0131nmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"8. 1991-ci ild\u0259 K\u00f6rf\u0259z m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 AB\u015e prezidenti Corc Bu\u015f t\u0259r\u0259find\u0259n ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f \\\"yeni d\u00fcnya nizam\u0131\\\" anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n mahiyy\u0259ti n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) D\u00fcnyada \u00e7oxq\u00fctbl\u00fc siyasi nizam\u0131n r\u0259sm\u0259n elan edilm\u0259si\",\n            \"B) \u0130kiq\u00fctbl\u00fc sistemin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 AB\u015e-nin yegan\u0259 iqtisadi v\u0259 siyasi superg\u00fcc\u0259 \u00e7evrilm\u0259si\",\n            \"C) Mill\u0259tl\u0259r C\u0259miyy\u0259tinin f\u0259aliyy\u0259tinin yenid\u0259n b\u0259rpa olunmas\u0131\",\n            \"D) Asiya v\u0259 Afrika \u00f6lk\u0259l\u0259rinin AB\u015e t\u0259r\u0259find\u0259n \\\"B\u00f6y\u00fck d\u0259y\u0259n\u0259k\\\" siyas\u0259ti il\u0259 as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sal\u0131nmas\u0131\",\n            \"E) SSR\u0130-nin iqtisadi islahatlar\u0131na qlobal d\u0259st\u0259k verilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\\\"Yeni d\u00fcnya nizam\u0131\\\" anlay\u0131\u015f\u0131 \\\"Soyuq m\u00fcharib\u0259\\\"nin v\u0259 ikiq\u00fctbl\u00fc sistemin ba\u015fa \u00e7atd\u0131\u011f\u0131n\u0131, d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 AB\u015e-nin yegan\u0259 iqtisadi, siyasi v\u0259 h\u0259rbi superg\u00fcc kimi rolunu v\u0259 n\u0259zar\u0259t\u00e7i qismind\u0259 i\u015ftirak\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturdu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"9. Birinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Fransa komandanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \\\"Tanklar\u0131 v\u0259 amerikal\u0131lar\u0131 g\u00f6zl\u0259yir\u0259m\\\" dem\u0259sinin \u0259sas s\u0259b\u0259bi n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Almaniyan\u0131n tank v\u0259 t\u0259yyar\u0259 istehsal\u0131nda \u00e7ox ir\u0259lid\u0259 olmas\u0131 v\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck qazanmas\u0131 ehtimal\u0131\",\n            \"B) Rusiyan\u0131n m\u00fcharib\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xaraq Almaniya il\u0259 Brest-Litovsk s\u00fclh\u00fcn\u00fc imzalamas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan bo\u015fluq\",\n            \"C) \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Parisin m\u00fcdafi\u0259sind\u0259n imtina etm\u0259si\",\n            \"D) AB\u015e-nin sualt\u0131 g\u0259mil\u0259rl\u0259 Almaniyan\u0131 blokadaya almas\u0131\",\n            \"E) Yaponiyan\u0131n Avropa c\u0259bh\u0259sind\u0259 Antanta t\u0259r\u0259fd\u0259n m\u00fcharib\u0259y\u0259 qo\u015fulmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"Almaniya tank v\u0259 t\u0259yyar\u0259 istehsal\u0131nda \u00e7ox ir\u0259lid\u0259 idi v\u0259 Birinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 t\u0259tbiq olunan bu silahlar u\u011fur qazanmaq ehtiyac\u0131ndan yaranm\u0131\u015fd\u0131. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Fransa komandan\u0131 m\u00fcharib\u0259nin gedi\u015fini soru\u015fduqda m\u0259hz texniki v\u0259 \u0259lav\u0259 q\u00fcvv\u0259 ehtiyac\u0131n\u0131 vur\u011fulayaraq bel\u0259 demi\u015fdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"10. Az\u0259rbaycanda 1921\u20131925-ci ill\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n Yeni \u0130qtisadi Siyas\u0259tin (Y\u0130S) n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 aid DEY\u0130L:\",\n        \"options\": [\n            \"A) Respublika iqtisadiyyat\u0131nda nisbi sabitlik v\u0259 canlanman\u0131n yaranmas\u0131\",\n            \"B) Orta t\u0259b\u0259q\u0259nin c\u0259miyy\u0259td\u0259ki \u00e7\u0259kisinin artmas\u0131\",\n            \"C) \u018fhalinin h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sinin nisb\u0259t\u0259n y\u00fcks\u0259lm\u0259si\",\n            \"D) K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda b\u00f6y\u00fck d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin ba\u015f verm\u0259si v\u0259 tax\u0131l, pamb\u0131q sah\u0259l\u0259rinin geni\u015fl\u0259nm\u0259si\",\n            \"E) B\u00fct\u00fcn iqtisadiyyat\u0131n h\u0259rbil\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 \\\"\u0259rzaq sapala\u011f\u0131\\\" sistemin\u0259 ke\u00e7ilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 4,\n        \"exp\": \"\u0130qtisadiyyat\u0131n h\u0259rbil\u0259\u015fdirilm\u0259si bol\u015fevikl\u0259rin daha \u0259vv\u0259l y\u00fcr\u00fctd\u00fckl\u0259ri \\\"H\u0259rbi kommunizm\\\" siyas\u0259tin\u0259 aiddir. 1921-ci ild\u0259n ba\u015flanan Y\u0130S is\u0259 \u0259ksin\u0259, nisbi canlanma, \u0259kin\u00e7iliyin mexanikl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 iqtisadiyyatda m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259rb\u0259stlik g\u0259tirmi\u015fdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"11. 1917-ci ild\u0259 AB\u015e-nin bit\u0259r\u0259flikd\u0259n imtina ed\u0259r\u0259k Birinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 qo\u015fulmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan h\u0259lledici amil n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yaponiyan\u0131n Sakit okeandak\u0131 m\u00fclkl\u0259rini \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k ist\u0259yi\",\n            \"B) Almaniyan\u0131n sualt\u0131 qay\u0131qlarla d\u00fc\u015fm\u0259n v\u0259 bit\u0259r\u0259f ticar\u0259t g\u0259mil\u0259rini, o c\u00fcml\u0259d\u0259n AB\u015e g\u0259mil\u0259rini bat\u0131rmas\u0131\",\n            \"C) Fransan\u0131n Parisin m\u00fcdafi\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn AB\u015e-d\u0259n t\u0259cili olaraq tank v\u0259 t\u0259yyar\u0259 t\u0259l\u0259b etm\u0259si\",\n            \"D) Rusiyan\u0131n m\u00fcharib\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xmas\u0131 il\u0259 yaranan q\u00fcvv\u0259l\u0259r nisb\u0259tini b\u0259rpa etm\u0259k z\u0259rur\u0259ti\",\n            \"E) \u0130taliyan\u0131n Antanta blokuna ke\u00e7m\u0259sin\u0259 cavab olaraq Almaniyaya d\u0259st\u0259k verm\u0259k \u00f6hd\u0259liyi\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"M\u0259nb\u0259d\u0259 qeyd olunur ki, \u0130ngilt\u0259r\u0259ni t\u0259slim olma\u011fa m\u0259cbur etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Almaniya 1917-ci ild\u0259 sualt\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirdi. Lakin AB\u015e-nin ticar\u0259t g\u0259mil\u0259rinin vurulmas\u0131 onun bit\u0259r\u0259flikd\u0259n imtina ed\u0259r\u0259k Almaniyaya m\u00fcharib\u0259 elan etm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"12. Birinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra qalib d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lm\u0131\u015f \\\"Mandat sistemi\\\"nin \u0259sl mahiyy\u0259ti v\u0259 t\u0259yinat\u0131 n\u0259d\u0259n ibar\u0259t idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Mill\u0259tl\u0259r C\u0259miyy\u0259tinin yeni yaranm\u0131\u015f m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 iqtisadi yard\u0131m fondunun formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131\",\n            \"B) Uzaq \u015e\u0259rqd\u0259 AB\u015e-nin \\\"A\u00e7\u0131q qap\u0131lar\\\" siyas\u0259tinin leqalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn r\u0259smi iqtisadi qurumun yarad\u0131lmas\u0131\",\n            \"C) M\u0259\u011flub Almaniyan\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259rinin v\u0259 Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tinin Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259ki \u0259r\u0259b torpaqlar\u0131n\u0131n qalib d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 edilm\u0259si (\u0259slind\u0259 \u0259razi ilhaq\u0131)\",\n            \"D) B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n Hindistandak\u0131 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 rejimini l\u0259\u011fv edib, ora muxtariyy\u0259t verilm\u0259sinin r\u0259smil\u0259\u015fdirilm\u0259si\",\n            \"E) Yaponiyan\u0131n Sakit okeandak\u0131 d\u0259niz silahlar\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f beyn\u0259lxalq n\u0259zar\u0259t mexanizmi\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"Almaniyan\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259ri v\u0259 Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tinin t\u0259rkibind\u0259 olan Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259ki \u0259r\u0259b torpaqlar\u0131 \u201cMandat rejimi\u201d ad\u0131 alt\u0131nda b\u0259zi qalib d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 (B\u00f6y\u00fck Britaniya, Fransa v\u0259 s.) verildi. \u018fslind\u0259, mandat rejimi qalib d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u0259razi ilhaq etm\u0259l\u0259rinin bir alternativi (gizli formas\u0131) idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"13. S.Hantinqtonun ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc \\\"Sivilizasiyalar\u0131n toqqu\u015fmas\u0131\\\" n\u0259z\u0259riyy\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, \\\"Soyuq m\u00fcharib\u0259\\\"d\u0259n sonrak\u0131 m\u00fcasir d\u00fcnyada qlobal siyas\u0259t\u0259 hakim olacaq \u0259sas m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 par\u00e7alanma m\u0259nb\u0259yi n\u0259 hesab edilirdi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130kiq\u00fctbl\u00fc siyasi v\u0259 iqtisadi sistemin b\u0259rpas\u0131 u\u011frunda ideoloji r\u0259qab\u0259t\",\n            \"B) D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn yaratd\u0131\u011f\u0131 yeni h\u0259rbi bloklar\u0131n toqqu\u015fmas\u0131\",\n            \"C) M\u0259d\u0259niyy\u0259t f\u0259rqlilikl\u0259ri v\u0259 sivilizasiyalar aras\u0131ndak\u0131 \\\"fay x\u0259tl\u0259ri\\\"nin qlobal m\u00fcnaqi\u015f\u0259 m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si\",\n            \"D) S\u0259naye \u00e7evrili\u015finin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 il\u0259 yaln\u0131z t\u0259bii xammal m\u0259nb\u0259l\u0259ri u\u011frunda amans\u0131z r\u0259qab\u0259t\",\n            \"E) Yeni texnologiyalara sahib olan v\u0259 olmayan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131ndak\u0131 qlobal iqtisadi u\u00e7urum\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"Samuel Hantinqtonun fikrinc\u0259, yeni d\u00fcnyada m\u00fcbariz\u0259nin \u0259sas m\u0259nb\u0259yi ideoloji v\u0259 iqtisadi olmayacaq, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t aras\u0131ndak\u0131 b\u00f6y\u00fck par\u00e7alanmalar v\u0259 \u0259sas m\u00fcbariz\u0259 m\u0259nb\u0259yini m\u0259d\u0259niyy\u0259t t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. Sivilizasiyalar aras\u0131ndak\u0131 \\\"fay x\u0259tl\u0259ri\\\" qlobal siyas\u0259t\u0259 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin m\u00fcharib\u0259l\u0259rin\u0259 t\u0259sir ed\u0259c\u0259kdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"14. AB\u015e-nin 1990-c\u0131 ill\u0259r iqtisadi v\u0259 siyasi m\u0259nz\u0259r\u0259si, x\u00fcsusil\u0259 Bill Klintonun prezidentliyi d\u00f6vr\u00fc (1992-ci ild\u0259n sonra) \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterik X\u00dcSUS\u0130YY\u018fTL\u018fRD\u018fN B\u0130R\u0130D\u0130R:\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259rbi x\u0259rcl\u0259rin k\u0259skin art\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u00fcdc\u0259 k\u0259sirinin \u0259n y\u00fcks\u0259k h\u0259dd\u0259 \u00e7atmas\u0131\",\n            \"B) \u0130qtisadi t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u00fcn d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin iqtisadiyyata t\u0259nziml\u0259yici m\u00fcdaxil\u0259sinin tamamil\u0259 dayand\u0131r\u0131lmas\u0131\",\n            \"C) \\\"B\u00f6y\u00fck d\u0259y\u0259n\u0259k\\\" siyas\u0259tinin yenid\u0259n b\u0259rpas\u0131 v\u0259 Lat\u0131n Amerikas\u0131na h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259l\u0259rin geni\u015fl\u0259nm\u0259si\",\n            \"D) D\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7ilik x\u0259rcl\u0259rinin azald\u0131lmas\u0131, b\u00fcdc\u0259 k\u0259sirinin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131, inflyasiya v\u0259 i\u015fsizliyin xeyli azald\u0131lmas\u0131\",\n            \"E) SSR\u0130-y\u0259 qar\u015f\u0131 \\\"Strateji m\u00fcdafi\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc\\\"n\u00fcn ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u0259si v\u0259 yeni silahlanma yar\u0131\u015f\u0131n\u0131n ba\u015flanmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"B.Klintonun d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7ilik x\u0259rcl\u0259ri azald\u0131ld\u0131, vergi, sosial t\u0259minat v\u0259 t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 islahatlar apar\u0131ld\u0131. B\u00fcdc\u0259 k\u0259siri aradan qald\u0131r\u0131ld\u0131, inflyasiya v\u0259 i\u015fsizlik xeyli azald\u0131ld\u0131, \u0259halinin h\u0259yat s\u0259viyy\u0259si y\u00fcks\u0259ldi v\u0259 h\u0259rbi x\u0259rcl\u0259r k\u0259sildi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"15. \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra, 1946-c\u0131 ild\u0259 U.\u00c7\u00f6r\u00e7illin Fultonda (AB\u015e) \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 ilk d\u0259f\u0259 i\u015fl\u0259tdiyi \\\"d\u0259mir p\u0259rd\u0259\\\" ifad\u0259si hans\u0131 qlobal siyasi reall\u0131\u011f\u0131 \u0259ks etdirirdi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) BMT-nin yaranmas\u0131 il\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda silahl\u0131 m\u00fcdaxil\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 al\u0131nmas\u0131n\u0131\",\n            \"B) Almaniyan\u0131n \\\"Berlin divar\u0131\\\" il\u0259 r\u0259sm\u0259n v\u0259 fiziki olaraq iki m\u00fcst\u0259qil hiss\u0259y\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u0259sini\",\n            \"C) Fa\u015fist i\u015f\u011fal\u0131ndan azad edilmi\u015f \u015e\u0259rqi Avropa v\u0259 Balkan \u00f6lk\u0259l\u0259rinin SSR\u0130-nin n\u00fcfuz dair\u0259sin\u0259 daxil olmas\u0131n\u0131 v\u0259 Q\u0259rbl\u0259 \\\"Soyuq m\u00fcharib\u0259\\\"nin ba\u015flanmas\u0131n\u0131\",\n            \"D) AB\u015e-nin Avropan\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259bul etdiyi \\\"Mar\u015fall plan\u0131\\\"n\u0131n qapal\u0131 iqtisadi modelini\",\n            \"E) \\\"Yeni d\u00fcnya nizam\u0131\\\" doktrinas\u0131n\u0131n q\u0259bul olunaraq \u00e7oxq\u00fctbl\u00fc siyasi birliyin l\u0259\u011fv edilm\u0259sini\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"Q\u0259rb fa\u015fist i\u015f\u011fal\u0131ndan azad edilmi\u015f \u015e\u0259rqi Avropa v\u0259 Balkan \u00f6lk\u0259l\u0259rinin SSR\u0130-nin n\u00fcfuz dair\u0259sin\u0259 daxil olmas\u0131n\u0131 q\u0259bul etmirdi. U.\u00c7\u00f6r\u00e7ill Fultonda \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda Avropan\u0131 b\u00f6l\u0259n \\\"d\u0259mir p\u0259rd\u0259\\\" ifad\u0259sini i\u015fl\u0259d\u0259r\u0259k, faktiki olaraq \\\"Soyuq m\u00fcharib\u0259\\\"nin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131n\u0131 qoydu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"16. XIX \u0259srin sonu - XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u015eimali Az\u0259rbaycanda Az\u0259rbaycan mill\u0259tinin formala\u015fmas\u0131n\u0131n \u0130LK\u0130N \u015e\u018fRTL\u018fR\u0130N\u018f v\u0259 prosesl\u0259rin\u0259 aid ED\u0130L\u018f B\u0130LM\u018fZ:\",\n        \"options\": [\n            \"A) Kapitalizmin inki\u015faf\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 ixtisasla\u015fmas\u0131 v\u0259 iqtisadi h\u0259yat birliyi \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259minin yaranmas\u0131\",\n            \"B) M\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 rejiminin d\u0259st\u0259yi il\u0259 milli burjuaziyan\u0131n \u00f6lk\u0259nin iqtisadi v\u0259 siyasi h\u0259yat\u0131nda he\u00e7 bir mane\u0259siz hakim m\u00f6vqey\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259si\",\n            \"C) C\u0259miyy\u0259tin t\u0259rkibind\u0259 \u0259n m\u00fch\u00fcm d\u0259yi\u015fiklik kimi burjuaziya v\u0259 f\u0259hl\u0259 sinifl\u0259rinin, h\u0259m\u00e7inin yeni sosial t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rin meydana g\u0259lm\u0259si\",\n            \"D) Ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rinin geni\u015fl\u0259nm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00fcmumi bazar\u0131n yaranmas\u0131 v\u0259 m\u0259d\u0259ni m\u0259rk\u0259zl\u0259rin inki\u015faf\u0131\",\n            \"E) Xalq\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, \u00f6z ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini v\u0259 mill\u0259tin t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl\u00fcnd\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynayan milli dilini qoruyub saxlamas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"D\u0259rslikd\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 vur\u011fulan\u0131r ki, m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 rejimi milli burjuaziyan\u0131n inki\u015faf\u0131na, iqtisadiyyatda v\u0259 siyasi h\u0259yatda m\u00f6hk\u0259m yer tutmas\u0131na mane olurdu. Dig\u0259r variantlar is\u0259 mill\u0259tin formala\u015fmas\u0131n\u0131n \u0259sas \u015f\u0259rtl\u0259ri kimi qeyd edilmi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"17. \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Asiya v\u0259 Afrikada m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 imperiyalar\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan yeni m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259rd\u0259n biri n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \\\"Soyuq m\u00fcharib\u0259\\\"nin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 il\u0259 bu \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 Q\u0259rb kapital\u0131n\u0131n daxil olmas\u0131n\u0131n qada\u011fan edilm\u0259si\",\n            \"B) B\u00fct\u00fcn Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 monarxiya rejiminin m\u0259cburi \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259rpa olunmas\u0131 t\u0259l\u0259bi\",\n            \"C) M\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n miras qalm\u0131\u015f probleml\u0259rin yeni dini, etnik v\u0259 siyasi m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olmas\u0131\",\n            \"D) BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin m\u00fcst\u0259qilliyini tan\u0131maqdan imtina ed\u0259r\u0259k h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259l\u0259r t\u0259\u015fkil etm\u0259si\",\n            \"E) Bu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \\\"Mandat rejimi\\\"nin ikinci d\u0259f\u0259 daha s\u0259rt \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259rpa olunmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"D\u0259rslikd\u0259 M\u00fcs\u0259t\u0259ml\u0259k\u0259 sisteminin da\u011f\u0131lmas\u0131 m\u00f6vzusunda qeyd edilir ki, m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tl\u0259r yaransa da, bu xalqlar s\u00fclh v\u0259 sabitliy\u0259 tam nail ola bilm\u0259di. \u00c7\u00fcnki m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n qalma probleml\u0259r yeni dini, etnik v\u0259 siyasi m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olurdu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"18. Birinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin gedi\u015find\u0259, 1914-c\u00fc ilin sonu \u2013 1915-ci ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Qafqaz c\u0259bh\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n Sar\u0131qam\u0131\u015f \u0259m\u0259liyyat\u0131n\u0131n Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck u\u011fursuzluqla n\u0259tic\u0259l\u0259nm\u0259sinin \u018fSAS s\u0259b\u0259bi n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130taliyan\u0131n q\u0259fild\u0259n Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tin\u0259 m\u00fcharib\u0259 elan ed\u0259r\u0259k c\u0259nub s\u0259rh\u0259dl\u0259rini yarmas\u0131\",\n            \"B) \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Fransan\u0131n birl\u0259\u015fmi\u015f donanmas\u0131n\u0131n \u00c7anaqqala bo\u011faz\u0131ndan ke\u00e7\u0259r\u0259k \u0130stanbula daxil olmas\u0131\",\n            \"C) AB\u015e-nin Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcharib\u0259y\u0259 daxil olaraq Osmanl\u0131ya qar\u015f\u0131 \u0259lav\u0259 q\u00fcvv\u0259l\u0259r g\u00f6nd\u0259rm\u0259si\",\n            \"D) Osmanl\u0131 qo\u015funlar\u0131n\u0131n s\u0259rt q\u0131\u015f \u0259m\u0259liyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri olan h\u0259rbi, geyim v\u0259 \u0259rzaq t\u0259chizat\u0131na malik olmamas\u0131\",\n            \"E) Bolqar\u0131stan\u0131n Antanta blokuna ke\u00e7ib Osmanl\u0131 imperiyas\u0131n\u0131n arxa c\u0259bh\u0259sin\u0259 z\u0259rb\u0259 endirm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"Alman v\u0259 Osmanl\u0131 h\u0259rbi komandanl\u0131\u011f\u0131 Rusiyaya qar\u015f\u0131 q\u0259ti h\u00fccum etm\u0259yi q\u0259rara alsa da, Qafqaz c\u0259bh\u0259sind\u0259ki Osmanl\u0131 qo\u015funu q\u0131\u015f \u0259m\u0259liyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri t\u0259chizata malik deyildi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Sar\u0131qam\u0131\u015f \u0259m\u0259liyyat\u0131 b\u00f6y\u00fck insan itkisi v\u0259 u\u011fursuzluqla n\u0259tic\u0259l\u0259ndi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"19. 2008-ci ild\u0259 ba\u015f vermi\u015f Rusiya-G\u00fcrc\u00fcstan m\u00fcharib\u0259sinin qlobal siyasi \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259d\u0259n ibar\u0259t idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) BMT-nin vasit\u0259\u00e7iliyi il\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin d\u0259rhal dinc yolla h\u0259ll olunmas\u0131 qlobal s\u00fclh\u00fcn q\u0259l\u0259b\u0259si say\u0131ld\u0131\",\n            \"B) NATO-nun \u015e\u0259rq\u0259 do\u011fru geni\u015fl\u0259nm\u0259sinin tamamil\u0259 dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 r\u0259smi m\u00fcqavil\u0259 imzaland\u0131\",\n            \"C) Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n vahid ordu yaradaraq \u015e\u0259rqi Avropada h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlara birba\u015fa qo\u015fulmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu\",\n            \"D) Regional g\u00fccl\u0259rin BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131na daimi \u00fczv q\u0259bul edilm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi\",\n            \"E) \u201cSoyuq m\u00fcharib\u0259\u201d sonras\u0131 AB\u015e-nin yeni d\u00fcnya d\u00fcz\u0259nind\u0259 t\u0259kba\u015f\u0131na hakim rolunun r\u0259sm\u0259n ba\u015fa \u00e7atd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rdi\"\n        ],\n        \"correct\": 4,\n        \"exp\": \"M\u0259nb\u0259d\u0259 birm\u0259nal\u0131 qeyd olunur ki, 2008-ci ild\u0259 Rusiya-G\u00fcrc\u00fcstan m\u00fcharib\u0259si regional m\u00fcharib\u0259 olsa da, n\u0259tic\u0259l\u0259ri etibaril\u0259 qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131 v\u0259 \\\"Soyuq m\u00fcharib\u0259\\\" sonras\u0131 AB\u015e-nin yeni d\u00fcnya d\u00fcz\u0259nind\u0259 t\u0259kba\u015f\u0131na hakim rolunun r\u0259sm\u0259n ba\u015fa \u00e7atd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"20. XX \u0259srin sonlar\u0131 \u2013 XXI \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri xarakteriz\u0259 ed\u0259n \\\"\u0130nformasiya c\u0259miyy\u0259ti\\\" anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u0259n vacib x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri n\u0259dir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) K\u00fctl\u0259vi savads\u0131zl\u0131\u011f\u0131n l\u0259\u011fvi \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131z ibtidai t\u0259hsilin icbari hala g\u0259tirilm\u0259si il\u0259 kifay\u0259tl\u0259nilm\u0259si\",\n            \"B) S\u0259naye c\u0259miyy\u0259tind\u0259 istifad\u0259 edil\u0259n insan v\u0259 ma\u015f\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 a\u011f\u0131l g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u0259v\u0259z etm\u0259si, informasiyan\u0131n \u0259sas istehsal amilin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si\",\n            \"C) M\u0259d\u0259niyy\u0259tin k\u00fctl\u0259vil\u0259\u015fm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 qlobal kommunikasiyalar\u0131n d\u00f6vl\u0259t inhisar\u0131na al\u0131nmas\u0131\",\n            \"D) N\u0259qliyyat\u0131n inki\u015faf\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131 \\\"s\u0259ssiz kino\\\"nun yenid\u0259n yegan\u0259 vizual m\u0259lumat\u00f6t\u00fcrm\u0259 vasit\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si\",\n            \"E) Qida s\u0259nayesind\u0259 genetik m\u0259hsullardan tam imtina edil\u0259r\u0259k \\\"aqrar c\u0259miyy\u0259t\\\" \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n ba\u015flanmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130KT-nin v\u0259 komp\u00fcterl\u0259rin inki\u015faf\u0131 informasiya c\u0259miyy\u0259ti anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 yaratd\u0131. S\u0259naye c\u0259miyy\u0259tind\u0259 istifad\u0259 edil\u0259n insan v\u0259 ma\u015f\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 a\u011f\u0131l g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u0259v\u0259z etm\u0259si yeni d\u00f6vr\u00fcn x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biridir v\u0259 informasiya \u0259sas istehsal amilin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"21. Az\u0259rbaycanda Yeni \u0130qtisadi Siyas\u0259t\u0259 (Y\u0130S) ke\u00e7idin \u0259sas add\u0131m\u0131 kimi 1921-ci ilin may\u0131nda verilmi\u015f dekretin mahiyy\u0259ti n\u0259d\u0259n ibar\u0259t idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u018frzaq sapala\u011f\u0131n\u0131n t\u0259tbiqini daha da s\u0259rtl\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 xarici ticar\u0259ti s\u0259rb\u0259stl\u0259\u015fdirm\u0259k\",\n            \"B) B\u00fct\u00fcn n\u00f6v m\u0259hsul inhisarlar\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv ed\u0259r\u0259k \u0259rzaq sapala\u011f\u0131n\u0131 k\u00f6n\u00fcll\u00fc y\u0131\u011f\u0131lan \u00e7anaq vergisi il\u0259 \u0259v\u0259z etm\u0259k\",\n            \"C) K\u0259ndlil\u0259rin bazara \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 qada\u011fan ed\u0259r\u0259k m\u0259hsul m\u00fcbadil\u0259sini tamamil\u0259 d\u00f6vl\u0259t n\u0259zar\u0259tin\u0259 almaq\",\n            \"D) K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda kollektivl\u0259\u015fm\u0259ni ba\u015fa \u00e7atd\u0131rmaq v\u0259 f\u0259rdi t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131 l\u0259\u011fv etm\u0259k\",\n            \"E) Vergil\u0259ri tamamil\u0259 l\u0259\u011fv ed\u0259r\u0259k k\u0259ndlil\u0259r\u0259 t\u0259m\u0259nnas\u0131z torpaq paylar\u0131 paylamaq\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"1921-ci ilin may\u0131nda \\\"B\u00fct\u00fcn n\u00f6v m\u0259hsul inhisarlar\u0131n\u0131n l\u0259\u011fv edilm\u0259si haqq\u0131nda\\\" dekret verildi. H\u0259min dekret\u0259 \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycanda \u0259rzaq sapala\u011f\u0131 l\u0259\u011fv olundu v\u0259 onun yerin\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fc y\u0131\u011f\u0131lan \u00e7anaq vergisi t\u0259tbiq edildi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"22. \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra, 1948-ci ild\u0259 AB\u015e t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259tbiq edilm\u0259y\u0259 ba\u015flanan \\\"Mar\u015fall plan\u0131\\\" \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 iqtisadi yard\u0131m alan Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri hans\u0131 \u00f6hd\u0259likl\u0259ri g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fcl\u0259r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) SSR\u0130 il\u0259 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259ri tamamil\u0259 k\u0259sm\u0259yi v\u0259 vahid Avropa ordusu yaratma\u011f\u0131\",\n            \"B) G\u00f6mr\u00fck tarifl\u0259rinin endirilm\u0259sini v\u0259 idxal m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rinin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131\",\n            \"C) \\\"Soyuq m\u00fcharib\u0259\\\"ni ba\u015fa \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131n silahlar\u0131ndan imtina etm\u0259yi\",\n            \"D) \u018fr\u0259b d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 h\u0259rbi d\u0259st\u0259k verm\u0259yi dayand\u0131rma\u011f\u0131 v\u0259 neft hasilat\u0131n\u0131 azaltma\u011f\u0131\",\n            \"E) K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131 tamamil\u0259 kollektivl\u0259\u015fdirm\u0259yi v\u0259 planl\u0131 iqtisadiyyata ke\u00e7m\u0259yi\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"AB\u015e 1948-ci ild\u0259n Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin iqtisadiyyat\u0131n\u0131n b\u0259rpa olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadi yard\u0131mlar\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan \\\"Mar\u015fall plan\u0131\\\"n\u0131 t\u0259tbiq etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 ba\u011flanan m\u00fcqavil\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 g\u00f6mr\u00fck tarifl\u0259rinin endirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 idxal m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rinin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na q\u0259rar verildi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"23. 1945-ci ilin pay\u0131z\u0131nda Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyinin Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259tini (DQMV) ilhaq etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Moskvaya etdiyi m\u00fcraci\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 Az\u0259rbaycan SSR r\u0259hb\u0259ri M.C.Ba\u011f\u0131rovun r\u0259smi m\u00f6vqeyi (10 dekabr 1945-ci il tarixli cavab m\u0259ktubu) nec\u0259 oldu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) M\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259llini BMT-nin m\u00fczakir\u0259sin\u0259 verm\u0259yi v\u0259 beyn\u0259lxalq s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n b\u00f6lg\u0259y\u0259 g\u0259tirilm\u0259sini t\u0259klif etdi\",\n            \"B) DQMV-nin statusunu l\u0259\u011fv ed\u0259r\u0259k onu birba\u015fa Bak\u0131ya tabe olan adi inzibati rayona \u00e7evirm\u0259yi t\u0259l\u0259b etdi\",\n            \"C) Erm\u0259nistan\u0131n iddialar\u0131n\u0131n tarixi \u0259sass\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcbut ed\u0259r\u0259k, DQMV-nin yaln\u0131z az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Vedi, Qaraba\u011flar v\u0259 \u018fzizb\u0259yov rayonlar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycana qaytar\u0131lmas\u0131 \u015f\u0259rti il\u0259 (\u015eu\u015fa istisna olmaqla) veril\u0259 bil\u0259c\u0259yini bildirdi\",\n            \"D) Z\u0259ng\u0259zur v\u0259 G\u00f6y\u00e7\u0259nin Az\u0259rbaycana verilm\u0259si m\u00fcqabilind\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Qaraba\u011fdan imtina ed\u0259 bil\u0259c\u0259yini qeyd etdi\",\n            \"E) DQMV-nin h\u0259m Erm\u0259nistan, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k idar\u0259 olunmas\u0131n\u0131 t\u0259klif etdi\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"M.Ba\u011f\u0131rov 1945-ci il 10 dekabr tarixli cavab m\u0259ktubunda Qaraba\u011f\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim torpa\u011f\u0131 oldu\u011funu \u0259sasl\u0131 faktlarla s\u00fcbut etdi v\u0259 bildirdi ki, \u0259halisinin \u0259ks\u0259riyy\u0259tini az\u0259rbaycanl\u0131lar t\u0259\u015fkil ed\u0259n \u015eu\u015fadan ba\u015fqa, DQMV-nin \u0259razisi o halda Erm\u0259nistana veril\u0259 bil\u0259r ki, az\u0259rbaycanl\u0131lar ya\u015fayan Vedi, Qaraba\u011flar v\u0259 \u018fzizb\u0259yov rayonlar\u0131 Az\u0259rbaycana qaytar\u0131ls\u0131n.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"24. 1921\u20131922-ci ill\u0259rd\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f Va\u015finqton konfrans\u0131nda imzalanm\u0131\u015f m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin q\u0259rarlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 verilmi\u015f hans\u0131 fikir DO\u011eRUDUR?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Avropada \\\"A\u00e7\u0131q qap\u0131lar\\\" siyas\u0259ti t\u0259tbiq edil\u0259r\u0259k Almaniyaya qar\u015f\u0131 iqtisadi sanksiyalar z\u0259ifl\u0259dildi\",\n            \"B) Yaponiyan\u0131n Sakit okeanda f\u0259aliyy\u0259ti m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131 v\u0259 \u00c7ind\u0259 AB\u015e-nin \\\"A\u00e7\u0131q qap\u0131lar\\\" siyas\u0259ti leqalla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\",\n            \"C) Sovet \u0130ttifaq\u0131 r\u0259sm\u0259n Asiyada s\u00fclh\u00fcn v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin qarant\u0131 kimi tan\u0131nd\u0131\",\n            \"D) D\u0259niz silahlanmas\u0131na qoyulan b\u00fct\u00fcn m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k \u0130ngilt\u0259r\u0259y\u0259 m\u00fctl\u0259q \u00fcst\u00fcnl\u00fck verildi\",\n            \"E) Yaponiyan\u0131n \u00c7in v\u0259 Koreya \u00fcz\u0259rind\u0259 tam iqtisadi v\u0259 siyasi inhisar\u0131 r\u0259sm\u0259n q\u0259bul edildi\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"Va\u015finqton konfrans\u0131nda \u00c7inin m\u00fcst\u0259qilliyi v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc tan\u0131nd\u0131, orada s\u0259naye v\u0259 ticar\u0259t sah\u0259sind\u0259 b\u0259rab\u0259r imkanlar prinsipi, y\u0259ni AB\u015e-nin \u201cA\u00e7\u0131q qap\u0131lar\u201d siyas\u0259ti h\u0259yata ke\u00e7irildi. Dig\u0259r m\u00fch\u00fcm n\u0259tic\u0259l\u0259rd\u0259n biri is\u0259 d\u0259niz silahlar\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda m\u00fcqavil\u0259 il\u0259 Yaponiyan\u0131n Sakit okeanda f\u0259aliyy\u0259tinin m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"25. M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 iqtisadi amilin \u00f6n plana \u00e7\u0131xmas\u0131na v\u0259 \\\"qloballa\u015fma\\\" prosesinin geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olan \u018fSAS amil n\u0259dir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \\\"Soyuq m\u00fcharib\u0259\\\"nin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 il\u0259 yaln\u0131z iki f\u00f6vq\u0259ld\u00f6vl\u0259t (AB\u015e v\u0259 SSR\u0130) aras\u0131nda silah yar\u0131\u015f\u0131n\u0131n yenid\u0259n ba\u015flamas\u0131\",\n            \"B) \u00c7oxq\u00fctbl\u00fc nizamda regional m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin yaln\u0131z BMT t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259llin\u0259 icaz\u0259 verilm\u0259si\",\n            \"C) C\u0259miyy\u0259tin iqtisadi rifah h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131 v\u0259 elmi-texnoloji inki\u015faf n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131ndak\u0131 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259si\",\n            \"D) K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda \u0259n\u0259n\u0259vi \u0259kin\u00e7ilik metodlar\u0131n\u0131n yenid\u0259n b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada geni\u015f t\u0259tbiqi\",\n            \"E) Avropa Birliyi \u00f6lk\u0259l\u0259rinin vahid iqtisadi siyas\u0259td\u0259n imtina ed\u0259r\u0259k f\u0259rdi inki\u015faf modelini se\u00e7m\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"Elmi-texnoloji v\u0259 iqtisadi inki\u015faf n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fcasir d\u00fcnya sistemin\u0259 daxil olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda ba\u011fl\u0131l\u0131q artm\u0131\u015fd\u0131r. C\u0259miyy\u0259tin iqtisadi rifah h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin xarici siyas\u0259tin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015f, iqtisadi amilin \u00f6n plana \u00e7\u0131xmas\u0131 is\u0259 qloballa\u015fma prosesinin geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"26. 1991-ci il oktyabr\u0131n 18-d\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f \\\"Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t M\u00fcst\u0259qilliyi haqq\u0131nda Konstitusiya Akt\u0131\\\"n\u0131n \u0259sasland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 v\u0259 tarixi bax\u0131mdan istinad etdiyi \u0259n m\u00fch\u00fcm m\u0259qamlardan biri n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Az\u0259rbaycan\u0131n yaln\u0131z 1920-ci ild\u0259 qurulmu\u015f Az\u0259rbaycan SSR-in h\u00fcquqi varisi elan edilm\u0259si\",\n            \"B) M\u00fcst\u0259qilliyin t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn SSR\u0130-nin t\u0259rkibind\u0259 x\u00fcsusi konfederativ statusun t\u0259l\u0259b olunmas\u0131\",\n            \"C) 1918-ci ild\u0259n 1920-ci il\u0259d\u0259k Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq birlik t\u0259r\u0259find\u0259n tan\u0131nm\u0131\u015f m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi m\u00f6vcud oldu\u011funun qeyd edilm\u0259si\",\n            \"D) Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra yarad\u0131lm\u0131\u015f \\\"Mandat sistemi\\\"nin Az\u0259rbaycanda r\u0259sm\u0259n b\u0259rpa olunmas\u0131 t\u0259l\u0259bi\",\n            \"E) Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n m\u00fcst\u0259qil subyekt kimi tan\u0131nmas\u0131 \u015f\u0259rtil\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ittifaqdan \u00e7\u0131xmas\u0131na q\u0259rar verilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"Konstitusiya Akt\u0131nda birm\u0259nal\u0131 olaraq 1918-ci ild\u0259n 1920-ci il\u0259d\u0259k Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq birlik t\u0259r\u0259find\u0259n tan\u0131nm\u0131\u015f m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi m\u00f6vcud oldu\u011fu qeyd edilirdi. Bel\u0259likl\u0259, yeni m\u00fcst\u0259qillik Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin varisliyi v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqi tan\u0131nma fakt\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulurdu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"27. \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniya v\u0259 Fransan\u0131n y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc \\\"sakitl\u0259\u015fdirm\u0259 siyas\u0259ti\\\"nin beyn\u0259lxalq s\u00fclh \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259si n\u0259 oldu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130spaniyada v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin d\u0259rhal demokratik q\u00fcvv\u0259l\u0259rin q\u0259l\u0259b\u0259si il\u0259 ba\u015fa \u00e7atmas\u0131\",\n            \"B) Hitlerin Avstriyan\u0131 ilhaq etm\u0259si kimi i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 gedi\u015fl\u0259rin\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n s\u0259ssiz qal\u0131nmas\u0131 il\u0259 h\u0259m Almaniyan\u0131n, h\u0259m d\u0259 \u0130taliyan\u0131n t\u0259cav\u00fczkar add\u0131mlar\u0131n\u0131 daha da geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259sar\u0259tl\u0259nm\u0259si\",\n            \"C) Versal m\u00fcqavil\u0259sinin \u015f\u0259rtl\u0259rinin yum\u015fald\u0131laraq Mill\u0259tl\u0259r C\u0259miyy\u0259tinin qlobal h\u0259rbi ordu yaratmas\u0131\",\n            \"D) Yaponiyan\u0131n Uzaq \u015e\u0259rqd\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259tind\u0259n tamamil\u0259 \u0259l \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k q\u0259rb d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 m\u00fctt\u0259fiq olmas\u0131\",\n            \"E) \\\"Antikomintern pakt\u0131\\\"n\u0131n l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k SSR\u0130 il\u0259 Almaniya aras\u0131nda t\u0259m\u0259nnas\u0131z h\u0259rbi ittifaq\u0131n yarad\u0131lmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"Avstriyan\u0131n Hitlerin B\u00f6y\u00fck Reyx yaratmaq proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ilhaq\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin reaksiyas\u0131 z\u0259if oldu. \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Fransan\u0131n passivliyi v\u0259 sakitl\u0259\u015fdirm\u0259 siyas\u0259ti t\u0259kc\u0259 Almaniyan\u0131n deyil, \u0130taliyan\u0131n da i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259tini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259y\u0259 c\u0259sar\u0259t verdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"28. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 (1912\u20131913-c\u00fc ill\u0259r) \u015eimali Az\u0259rbaycanda t\u0259tbiq edil\u0259n aqrar qanunlar\u0131n (\\\"C\u0259nubi Qafqazda d\u00f6vl\u0259t k\u0259ndlil\u0259rinin torpaq qurulu\u015fu haqq\u0131nda\\\" qanun v\u0259 s.) m\u0259hdudiyy\u0259tli xarakteri \u0259sas\u0259n n\u0259d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rirdi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) K\u0259ndlil\u0259rin b\u00fct\u00fcn torpaq v\u0259 m\u00fclkiyy\u0259t vergil\u0259rind\u0259n tamamil\u0259 azad olunmas\u0131nda\",\n            \"B) D\u00f6vl\u0259t k\u0259ndlil\u0259rinin torpaq sah\u0259l\u0259rinin k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 rus zad\u0259ganlar\u0131na paylanmas\u0131nda\",\n            \"C) K\u0259ndlil\u0259rin yaln\u0131z s\u0259naye sah\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259cbur edil\u0259r\u0259k torpaqdan tamamil\u0259 m\u0259hrum edilm\u0259sind\u0259\",\n            \"D) \u00c7ar h\u00f6kum\u0259tinin m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7i siyas\u0259ti \u00fcz\u00fcnd\u0259n sahibkar k\u0259ndlil\u0259rinin pay torpaqlar\u0131n\u0131 sat\u0131n alaraq \u00f6z x\u00fcsusi m\u00fclkiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 \u00e7evir\u0259 bilm\u0259m\u0259sind\u0259\",\n            \"E) Yaln\u0131z maldarl\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olan k\u0259ndlil\u0259r\u0259 torpaq almaq h\u00fcququnun (imtiyaz\u0131n\u0131n) verilm\u0259sind\u0259\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"D\u0259rslikd\u0259 qeyd olunur ki, 1912-1913-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f aqrar qanunlara baxmayaraq, \u015eimali Az\u0259rbaycanda \u00e7ar h\u00f6kum\u0259tinin m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7i siyas\u0259ti sahibkar k\u0259ndlil\u0259rinin pay torpaqlar\u0131n\u0131 sat\u0131n alaraq \u00f6z m\u00fclkiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 \u00e7evirm\u0259sin\u0259 mane\u0259 yarad\u0131rd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"29. 1960-c\u0131 ill\u0259rin sonlar\u0131nda \\\"Soyuq m\u00fcharib\u0259\\\"nin gedi\u015find\u0259 SSR\u0130 v\u0259 AB\u015e aras\u0131nda \\\"yum\u015falma\\\" (r\u0259qab\u0259ti z\u0259ifl\u0259tm\u0259k v\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlara ba\u015flamaq) prosesinin ba\u015flamas\u0131n\u0131n \u018fSAS s\u0259b\u0259bl\u0259ri n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n h\u0259r iki d\u00f6vl\u0259tin qar\u015f\u0131 \u00e7ox a\u011f\u0131r iqtisadi sanksiyalar t\u0259tbiq etm\u0259si\",\n            \"B) AB\u015e-nin Vyetnam m\u00fcharib\u0259sind\u0259ki b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri v\u0259 SSR\u0130-nin \u00c7inl\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 yaranm\u0131\u015f k\u0259skin silahl\u0131 s\u0259rh\u0259d m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259ri\",\n            \"C) SSR\u0130-nin yenid\u0259n \\\"Mar\u015fall plan\u0131\\\"na qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn AB\u015e-y\u0259 r\u0259smi iqtisadi m\u00fcraci\u0259t etm\u0259si\",\n            \"D) Kuba b\u00f6hran\u0131 zaman\u0131 h\u0259r iki d\u00f6vl\u0259tin b\u00fct\u00fcn n\u00fcv\u0259 silahlar\u0131ndan r\u0259sm\u0259n v\u0259 tamamil\u0259 imtina etm\u0259si bar\u0259d\u0259 b\u0259yannam\u0259si\",\n            \"E) \u0130kinci K\u00f6rf\u0259z m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flamas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 diqq\u0259tin tamamil\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rq\u0259 v\u0259 neft amilin\u0259 y\u00f6n\u0259lm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"M\u0259nb\u0259d\u0259 qeyd olunur ki, 1960-c\u0131 ill\u0259rin sonlar\u0131nda h\u0259r iki f\u00f6vq\u0259ld\u00f6vl\u0259t qar\u015f\u0131durmadan yorulmu\u015fdu. AB\u015e Vyetnam m\u00fcharib\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, SSR\u0130 is\u0259 \u00c7in il\u0259 silahl\u0131 s\u0259rh\u0259d m\u00fcnaqi\u015f\u0259si v\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259r s\u0259b\u0259bind\u0259n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259ki g\u0259rginliyi azaltma\u011fa s\u00f6vq edildil\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 r\u0259qab\u0259t z\u0259ifl\u0259di v\u0259 strateji silahlar\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar ba\u015flad\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"30. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin (1918-1920) h\u0259rbi quruculuq siyas\u0259ti v\u0259 ordu il\u0259 ba\u011fl\u0131 atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlara aid olan fikirl\u0259rd\u0259n hans\u0131 YANLI\u015eDIR?\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1919-cu ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin t\u0259qrib\u0259n \u00fc\u00e7d\u0259biri \u00f6lk\u0259nin h\u0259rbi x\u0259rcl\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259ldilmi\u015fdi\",\n            \"B) 1919-cu ilin iyununda G\u00fcrc\u00fcstanla h\u0259rbi-m\u00fcdafi\u0259 v\u0259 h\u0259rbi-texniki \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda sazi\u015f imzalanm\u0131\u015fd\u0131\",\n            \"C) 1919-cu ilin avqustunda ingilis h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Bak\u0131n\u0131 t\u0259rk ed\u0259rk\u0259n saxlad\u0131\u011f\u0131 silah v\u0259 g\u0259mil\u0259r hesab\u0131na X\u0259z\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259rbi donanmas\u0131 yarad\u0131ld\u0131\",\n            \"D) Orduda Az\u0259rbaycan dilinin \u00f6yr\u0259dilm\u0259si v\u0259 h\u0259rbi geyiml\u0259rin milli \u00fcslubda haz\u0131rlanmas\u0131 milli ruhun g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si kimi prioritet t\u0259\u015fkil edirdi\",\n            \"E) Ordu quruculu\u011funu s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan h\u0259rbi komandanl\u0131\u011f\u0131 k\u00f6n\u00fcll\u00fc olaraq \\\"Erm\u0259nistanla vahid Qafqaz Ordusu\\\"nun yarad\u0131lmas\u0131na q\u0259rar vermi\u015fdi\"\n        ],\n        \"correct\": 4,\n        \"exp\": \"M\u0259nb\u0259d\u0259 birm\u0259nal\u0131 qeyd olunur ki, AXC d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin 1\/3-ni orduya ay\u0131rm\u0131\u015f, G\u00fcrc\u00fcstanla h\u0259rbi m\u00fcqavil\u0259 ba\u011flam\u0131\u015f, h\u0259rbi donanma yaratm\u0131\u015f v\u0259 orduda Az\u0259rbaycan dilin\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck vermi\u015fdi. Erm\u0259nistanla vahid ordu bar\u0259d\u0259 he\u00e7 bir q\u0259rar yox idi, \u0259ksin\u0259 AXC ordusunun \u0259sas hiss\u0259l\u0259ri Qaraba\u011fda erm\u0259ni separat\u00e7\u0131lar\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"31. \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u015eimali Qafqaz\u0131n azad edilm\u0259sind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n, 1945-ci ild\u0259 Berlin\u0259 ilk daxil olan h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259rd\u0259n biri kimi f\u0259rql\u0259n\u0259r\u0259k Brandenburq qap\u0131lar\u0131na q\u0259l\u0259b\u0259 bayra\u011f\u0131n\u0131 asan Az\u0259rbaycan milli diviziyas\u0131 hans\u0131 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) 77-ci Simferopol diviziyas\u0131\",\n            \"B) 416-c\u0131 Taqanroq diviziyas\u0131\",\n            \"C) 223-c\u00fc Belqrad diviziyas\u0131\",\n            \"D) 271-ci diviziya\",\n            \"E) 402-ci diviziya\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"M\u0259nb\u0259d\u0259 birm\u0259nal\u0131 olaraq qeyd olunur ki, 1942-ci ild\u0259 yaranm\u0131\u015f v\u0259 Taqanroq \u015f\u0259h\u0259ri u\u011frunda d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 f\u0259rql\u0259nmi\u015f 416-c\u0131 diviziya 1945-ci ild\u0259 Berlin\u0259 ilk daxil olan h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259rd\u0259n biri olmu\u015f v\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 bayra\u011f\u0131n\u0131 Brandenburq qap\u0131lar\u0131na bu diviziyan\u0131n d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259ri asm\u0131\u015fd\u0131lar.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"32. 1939-cu ilin avqustunda imzalanm\u0131\u015f v\u0259 Avropada t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259 qar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f \\\"Molotov-Ribbentrop pakt\u0131\\\"n\u0131n gizli protokolunun \u0259sas mahiyy\u0259ti n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) SSR\u0130-nin Yaponiya il\u0259 m\u00fcharib\u0259y\u0259 daxil olmas\u0131n\u0131n r\u0259smil\u0259\u015fdirilm\u0259si\",\n            \"B) Pol\u015fan\u0131n b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si v\u0259 \u015e\u0259rqi Avropada h\u0259r iki d\u00f6vl\u0259tin (Almaniya v\u0259 SSR\u0130) n\u00fcfuz dair\u0259l\u0259rinin raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131\",\n            \"C) Almaniyan\u0131n \u0130ngilt\u0259r\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 d\u0259niz m\u00fchasir\u0259si siyas\u0259tind\u0259 SSR\u0130-nin d\u0259st\u0259k verm\u0259si\",\n            \"D) Mill\u0259tl\u0259r C\u0259miyy\u0259tinin f\u0259aliyy\u0259tinin birg\u0259 dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 raz\u0131la\u015fma\",\n            \"E) \u0130spaniyada v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sin\u0259 birg\u0259 h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259 bar\u0259d\u0259 q\u0259rar\u0131n verilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"1939-cu ilin avqustunda Almaniya il\u0259 SSR\u0130 aras\u0131nda imzalanan \\\"Molotov-Ribbentrop pakt\u0131\\\"n\u0131n gizli protokolunda Pol\u015fan\u0131n b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si v\u0259 \u015e\u0259rqi Avropada h\u0259r iki d\u00f6vl\u0259tin n\u00fcfuz dair\u0259l\u0259ri raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"33. \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra AB\u015e-d\u0259 H.Trumenin hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, 1947-ci ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f \\\"Taft-Xartli\\\" qanununun \u0259sas m\u0259qs\u0259di n\u0259d\u0259n ibar\u0259t idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Afroamerikal\u0131lara ilk d\u0259f\u0259 olaraq tam siyasi se\u00e7ki h\u00fcququnun verilm\u0259si\",\n            \"B) \u0130\u015fsizliyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn ordunun k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259rxis olunmas\u0131\",\n            \"C) H\u0259mkarlar ittifaqlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u00f6vl\u0259t n\u0259zar\u0259tini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f vaxtdan f\u0259rqli vaxtlarda t\u0259till\u0259ri qada\u011fan etm\u0259k\",\n            \"D) Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 \\\"Mar\u015fall plan\u0131\\\" \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131n\u0131n h\u00fcquqi bazas\u0131n\u0131n t\u0259sdiql\u0259nm\u0259si\",\n            \"E) Minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k s\u0259rb\u0259st bazar qiym\u0259tl\u0259rinin t\u0259tbiqi\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130qtisadiyyat\u0131n dinc d\u00f6vr\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 zaman\u0131 istehsal\u0131n geril\u0259m\u0259si \u00f6lk\u0259ni t\u0259til h\u0259r\u0259kat\u0131na b\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015fd\u00fc. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259mkarlar ittifaqlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u00f6vl\u0259t n\u0259zar\u0259tini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 AB\u015e konqresi 1947-ci ild\u0259 \\\"Taft-Xartli\\\" qanununu q\u0259bul etdi ki, bu qanun \u0259m\u0259k m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini t\u0259nziml\u0259yir v\u0259 f\u0259rqli vaxtlarda t\u0259till\u0259ri qada\u011fan edirdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"34. 1930-cu ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda s\u0259nayel\u0259\u015fdirm\u0259nin v\u0259 urbanizasiyan\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 getdiyi bir d\u00f6vrd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 k\u0259nd \u0259halisinin daxili miqrasiya prosesind\u0259 (\u015f\u0259h\u0259r\u0259 k\u00f6\u00e7m\u0259sind\u0259) z\u0259if i\u015ftirak etm\u0259sinin \u0259sas inzibati s\u0259b\u0259bi n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) K\u0259ndlil\u0259rin M\u0259rk\u0259zi Asiya v\u0259 Qazax\u0131stana k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 s\u00fcrg\u00fcn olunmas\u0131\",\n            \"B) 1932-ci ild\u0259 pasport sisteminin k\u0259ndlil\u0259r\u0259 \u015famil edilm\u0259m\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 onlar\u0131n \u015f\u0259h\u0259r\u0259 k\u00f6\u00e7m\u0259sin\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259t yarad\u0131lmas\u0131\",\n            \"C) \u015e\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 a\u00e7\u0131lan s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin tamamil\u0259 xarici kapital\u0131n inhisar\u0131nda olmas\u0131\",\n            \"D) K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 texnikas\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 k\u0259ndl\u0259rd\u0259 i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sin\u0259 t\u0259l\u0259bat\u0131n k\u0259skin artmas\u0131\",\n            \"E) K\u0259ndlil\u0259rin k\u00f6n\u00fcll\u00fc olaraq x\u00fcsusi torpaq m\u00fclkiyy\u0259t\u00e7iliyin\u0259 ke\u00e7m\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n s\u0259nayed\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 mara\u011f\u0131n itm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"M\u0259nb\u0259 qeyd edir ki, 1932-ci ild\u0259 pasport sisteminin t\u0259tbiqinin k\u0259ndlil\u0259r\u0259 \u015famil edilm\u0259m\u0259si onlar\u0131n \u015f\u0259h\u0259r\u0259 k\u00f6\u00e7m\u0259sin\u0259 yeni m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r qoydu v\u0259 k\u0259ndli ya\u015fay\u0131\u015f yerini t\u0259rk ed\u0259 bilm\u0259zdi. N\u0259tic\u0259d\u0259 k\u0259ndin az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halisinin urbanizasiya \u015f\u0259raitind\u0259 daxili miqrasiya prosesind\u0259 i\u015ftirak\u0131 z\u0259ifl\u0259di.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"35. \\\"Soyuq m\u00fcharib\u0259\\\"nin gedi\u015find\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin \\\"Yum\u015falma\\\" (M\u00fclayiml\u0259\u015fm\u0259) prosesinin \u0259n b\u00f6y\u00fck hadis\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan, 1975-ci ild\u0259 33 Avropa d\u00f6vl\u0259ti, AB\u015e v\u0259 Kanadan\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 imzalanm\u0131\u015f Helsinki (AT\u018fM) Yekun Akt\u0131n\u0131n \u0259sas tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259d\u0259n ibar\u0259t idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Almaniyan\u0131n iki m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t\u0259 (AFR v\u0259 ADR) r\u0259sm\u0259n b\u00f6l\u00fcnm\u0259sini v\u0259 yeni s\u0259rh\u0259dl\u0259rini t\u0259sdiq etm\u0259si\",\n            \"B) T\u0259r\u0259fl\u0259rin bir-birinin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc v\u0259 siyasi m\u00fcst\u0259qillik h\u00fcququna h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015facaqlar\u0131n\u0131 \u00f6hd\u0259lik kimi g\u00f6t\u00fcrm\u0259si\",\n            \"C) Var\u015fava M\u00fcqavil\u0259si T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n l\u0259\u011fv edilm\u0259si bar\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq raz\u0131la\u015fman\u0131n \u0259ld\u0259 olunmas\u0131\",\n            \"D) Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn vahid iqtisadi v\u0259 valyuta sisteminin q\u0259bul edilm\u0259si\",\n            \"E) D\u00fcnyada olan b\u00fct\u00fcn n\u00fcv\u0259 silahlar\u0131n\u0131n tamamil\u0259 l\u0259\u011fv edilm\u0259si haqq\u0131nda b\u0259yannam\u0259 q\u0259bulu\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"Helsinki \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Avropada T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fczr\u0259 M\u00fc\u015favir\u0259nin (AT\u018fM) Yekun Akt\u0131 imzaland\u0131. Bu aktla t\u0259\u015fkilata daxil olan \u00f6lk\u0259l\u0259r bir-birinin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc v\u0259 siyasi m\u00fcst\u0259qillik h\u00fcququna h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015facaqlar\u0131n\u0131 \u00f6hd\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcl\u0259r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"36. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcasir h\u0259rb tarixind\u0259 2016-c\u0131 ilin \\\"Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri\\\"nin gedi\u015find\u0259 F\u00fczuli rayonu istiqam\u0259tind\u0259 azad edil\u0259n, x\u00fcsusil\u0259 Horadiz \u015f\u0259h\u0259rinin erm\u0259ni t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259n qorunmas\u0131n\u0131 v\u0259 geni\u015f \u0259razinin n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli y\u00fcks\u0259klik nec\u0259 adlan\u0131rd\u0131?\",\n        \"options\": [\n            \"A) A\u011fbulaq\",\n            \"B) Q\u0131z\u0131lqaya\",\n            \"C) L\u0259l\u0259t\u0259p\u0259\",\n            \"D) G\u00fcnn\u00fct\",\n            \"E) \u015eu\u015fa qalas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"2016-c\u0131 il D\u00f6rdg\u00fcnl\u00fck (Aprel) m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 Horadiz \u015f\u0259h\u0259rinin erm\u0259ni t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259n qorunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 F\u00fczuli rayonu istiqam\u0259tind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n, geni\u015f \u0259razini n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlamaq imkan\u0131 ver\u0259n strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli L\u0259l\u0259t\u0259p\u0259 y\u00fcks\u0259kliyi d\u00fc\u015fm\u0259nd\u0259n azad olundu. A\u011fbulaq, Q\u0131z\u0131lqaya v\u0259 G\u00fcnn\u00fct is\u0259 2018-ci il \u0259m\u0259liyyat\u0131nda azad edilmi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"37. \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin sonlar\u0131nda anti-Hitler koalisiyas\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n ke\u00e7irilmi\u015f Potsdam konfrans\u0131n\u0131n (1945-ci il yay\u0131) q\u0259rarlar\u0131na aid DEY\u0130L:\",\n        \"options\": [\n            \"A) Berlin daxil olmaqla Almaniyan\u0131n d\u00f6rd i\u015f\u011fal zonas\u0131na (SSR\u0130, AB\u015e, \u0130ngilt\u0259r\u0259, Fransa) b\u00f6l\u00fcnm\u0259si\",\n            \"B) \u018fsas fa\u015fist h\u0259rbi-siyasi canil\u0259rini m\u00fchakim\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Beyn\u0259lxalq h\u0259rbi tribunal\u0131n yarad\u0131lmas\u0131\",\n            \"C) Almaniyadan al\u0131nacaq t\u0259zminat\u0131n h\u0259cminin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si v\u0259 yar\u0131s\u0131n\u0131n SSR\u0130-y\u0259 \u00e7atmas\u0131\",\n            \"D) Uzaq \u015e\u0259rqd\u0259 b\u0259zi \u0259razil\u0259rin verilm\u0259si m\u00fcqabilind\u0259 SSR\u0130-nin Yaponiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259y\u0259 girm\u0259si bar\u0259d\u0259 m\u0259xfi sazi\u015fin imzalanmas\u0131\",\n            \"E) Almaniyan\u0131n \u015f\u0259rq s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmas\u0131 v\u0259 \u0259razisinin d\u00f6rdd\u0259 birini itirm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"Uzaq \u015e\u0259rqd\u0259 bir s\u0131ra \u0259razil\u0259rin SSR\u0130-y\u0259 g\u00fcz\u0259\u015fti m\u00fcqabilind\u0259 onun Yaponiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259 elan etm\u0259si haqq\u0131nda m\u0259xfi sazi\u015f Potsdamda deyil, ondan daha \u0259vv\u0259l, 1945-ci ilin fevral\u0131nda ke\u00e7irilmi\u015f Yalta (Kr\u0131m) konfrans\u0131nda imzalanm\u0131\u015fd\u0131. Dig\u0259r variantlar is\u0259 birm\u0259nal\u0131 olaraq Potsdam konfrans\u0131n\u0131n q\u0259rarlar\u0131d\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"38. \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra, 1945-ci ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 \\\"Torpaq islahat\u0131 haqq\u0131nda\\\" qanunun q\u0259bul edilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, b\u00f6y\u00fck torpaq sahibl\u0259rinin m\u00fclkl\u0259rinin d\u00f6vl\u0259t m\u00fclkiyy\u0259tin\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 paylanmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sinin tam icra olunmamas\u0131n\u0131n (qanunun yum\u015fald\u0131lmas\u0131n\u0131n) \u0259sas s\u0259b\u0259bi n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) AB\u015e-nin \\\"Mar\u015fall plan\u0131\\\" \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 etdiyi k\u0259skin iqtisadi t\u0259zyiql\u0259r\",\n            \"B) Torpaq sahibl\u0259ri olan mill\u0259t v\u0259kill\u0259rinin (deputatlar\u0131n) qanunun icras\u0131na g\u00f6st\u0259rdiyi g\u00fccl\u00fc m\u00fcqavim\u0259t v\u0259 t\u0259zyiq\",\n            \"C) Torpaqs\u0131z k\u0259ndlil\u0259rin x\u00fcsusi m\u00fclkiyy\u0259t\u0259 sahib olmaqdan k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 imtina etm\u0259si\",\n            \"D) SSR\u0130-nin T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n \u0259razi t\u0259l\u0259bl\u0259ri ir\u0259li s\u00fcrm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan h\u0259rbi g\u0259rginlikl\u0259 \u0259laq\u0259dar islahat\u0131n dondurulmas\u0131\",\n            \"E) Avropa Birliyinin T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131 s\u0259rb\u0259st buraxmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"Qanunda b\u00f6y\u00fck torpaq sahibl\u0259rinin m\u00fclkl\u0259rinin bir hiss\u0259sinin \u00f6d\u0259ni\u015f m\u00fcqabilind\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fclkiyy\u0259tin\u0259 ke\u00e7m\u0259si v\u0259 k\u0259ndlil\u0259r\u0259 paylanmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulurdu. Lakin m\u0259nb\u0259d\u0259 qeyd olundu\u011fu kimi, qanun torpaq sahibl\u0259ri olan mill\u0259t v\u0259kill\u0259rinin t\u0259zyiqi il\u0259 yum\u015fald\u0131ld\u0131 v\u0259 yaln\u0131z d\u00f6vl\u0259t torpaqlar\u0131n\u0131n bir hiss\u0259si k\u0259ndlil\u0259r\u0259 verildi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"39. 1945-ci ilin pay\u0131z\u0131nda Erm\u0259nistan\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259tin\u0259 (DQMV) dair ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc iddialara Az\u0259rbaycan SSR r\u0259hb\u0259ri M.C.Ba\u011f\u0131rovun 10 dekabr tarixli m\u0259ktubunda verdiyi cavab\u0131n \u0259n diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n diplomatik c\u0259h\u0259ti n\u0259d\u0259n ibar\u0259t idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) DQMV-nin statusunu l\u0259\u011fv edib onu bilavasit\u0259 m\u0259rk\u0259z\u0259 tabe olan adi inzibati rayona \u00e7evirm\u0259k q\u0259rar\",\n            \"B) BMT-nin vasit\u0259\u00e7iliyi olmadan he\u00e7 bir \u0259razi m\u00fcbadil\u0259sinin apar\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131n r\u0259sm\u0259n vur\u011fulanmas\u0131\",\n            \"C) \u018fhalisinin \u00e7oxu az\u0259rbaycanl\u0131 olan \u015eu\u015fa istisna olmaqla, DQMV-nin Erm\u0259nistana verilm\u0259si m\u00fcqabilind\u0259 Erm\u0259nistan SSR-d\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Vedi, Qaraba\u011flar v\u0259 \u018fzizb\u0259yov rayonlar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycana qaytar\u0131lmas\u0131 \u015f\u0259rtinin ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u0259si\",\n            \"D) Yaln\u0131z Nax\u00e7\u0131vanla birba\u015fa quru \u0259laq\u0259sinin yarad\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Z\u0259ng\u0259zurun Az\u0259rbaycana verilm\u0259si \u015f\u0259rtinin qoyulmas\u0131\",\n            \"E) M\u0259s\u0259l\u0259nin beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda d\u0259rhal plebisit (referendum) ke\u00e7irilm\u0259si t\u0259klifinin ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"M.Ba\u011f\u0131rov Moskvaya yazd\u0131\u011f\u0131 cavab m\u0259ktubunda tarixi faktlar\u0131 s\u00fcbut etm\u0259kl\u0259 b\u0259rab\u0259r bildirdi ki, DQMV-nin \u0259razisi o halda Erm\u0259nistana veril\u0259 bil\u0259r ki, \u015eu\u015fa bizd\u0259 qals\u0131n, amma bunun \u0259v\u0259zin\u0259 Erm\u0259nistanda az\u0259rbaycanl\u0131lar ya\u015fayan Vedi, Qaraba\u011flar v\u0259 \u018fzizb\u0259yov rayonlar\u0131 Az\u0259rbaycana qaytar\u0131ls\u0131n.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"40. Birinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra ke\u00e7irilmi\u015f Paris s\u00fclh konfrans\u0131nda AB\u015e prezidenti V.Vilsonun ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc \\\"mill\u0259tl\u0259rin \u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 t\u0259yinetm\u0259 prinsipi\\\"n\u0259 tam riay\u0259t edilm\u0259m\u0259sinin v\u0259 \u015e\u0259rqi Avropada d\u00f6vl\u0259tl\u0259r daxilind\u0259 \\\"milli azl\u0131qlar problemi\\\"nin yaranmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca geosiyasi s\u0259b\u0259bi n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n \u015e\u0259rqi Avropada vahid v\u0259 n\u0259h\u0259ng bir slavyan d\u00f6vl\u0259ti yaratmaq siyas\u0259ti\",\n            \"B) Fransan\u0131n h\u0259m Almaniyaya, h\u0259m d\u0259 Sovet Rusiyas\u0131na qar\u015f\u0131 mane\u0259 (bufer) yaratmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u00f6z m\u00fctt\u0259fiqi olacaq \u015e\u0259rqi Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 b\u00f6y\u00fctm\u0259k c\u0259hdl\u0259ri\",\n            \"C) Avstriya-Macar\u0131stan imperiyas\u0131n\u0131n par\u00e7alanmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn konfransda q\u0259bul edil\u0259n x\u00fcsusi q\u0259tnam\u0259\",\n            \"D) \u015e\u0259rqi Avropa xalqlar\u0131n\u0131n k\u00f6n\u00fcll\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 Mill\u0259tl\u0259r C\u0259miyy\u0259tinin q\u0259yyumluq (mandat) idar\u0259\u00e7iliyin\u0259 daxil olmaq ist\u0259m\u0259si\",\n            \"E) AB\u015e-nin \\\"Monro doktrinas\u0131\\\"n\u0131 \u015e\u0259rqi Avropaya da \u015famil etm\u0259kl\u0259 b\u00f6lg\u0259y\u0259 birba\u015fa n\u0259zar\u0259ti \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"M\u0259nb\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, Fransa Almaniyan\u0131n \u015f\u0259rq s\u0259rh\u0259dind\u0259 \u0259sas m\u00fctt\u0259fiqi kimi Rusiyan\u0131 itirdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u015e\u0259rqi Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k ist\u0259yirdi. Bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259r Almaniya v\u0259 Sovet Rusiyas\u0131na qar\u015f\u0131 mane\u0259 rolunu oynamal\u0131 idi. Bu g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r s\u0259b\u0259bind\u0259n dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn \u015e\u0259rqi Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259 yeni etnik azl\u0131qlar qald\u0131 v\u0259 bu prinsip tam i\u015fl\u0259m\u0259di.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"41. 1947-ci il dekabr\u0131n 23-d\u0259 SSR\u0130 Nazirl\u0259r Sovetinin q\u0259bul etdiyi \u201cErm\u0259nistan SSR-d\u0259n kolxoz\u00e7ular\u0131n v\u0259 ba\u015fqa az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halinin Az\u0259rbaycan SSR-in K\u00fcr-Araz oval\u0131\u011f\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si haqq\u0131nda\u201d q\u0259rarda k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259nin \u201ck\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck prinsipi\u201dn\u0259 \u0259sasland\u0131\u011f\u0131 vur\u011fulansa da, prosesin \u0259sl mahiyy\u0259ti n\u0259d\u0259n ibar\u0259t idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Erm\u0259nistanda yaranm\u0131\u015f k\u0259skin iqtisadi b\u00f6hran s\u0259b\u0259bind\u0259n \u0259halinin daha m\u00fcnbit torpaqlara \u2013 K\u00fcr-Araz oval\u0131\u011f\u0131na \u00f6z ist\u0259yi il\u0259 miqrasiyas\u0131\",\n            \"B) Xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n Erm\u0259nistan SSR-\u0259 g\u0259tiril\u0259n erm\u0259nil\u0259ri yerl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n do\u011fma yurdlar\u0131ndan zorla v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 deportasiya edilm\u0259si (etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259)\",\n            \"C) \u0130ki respublika aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 raz\u0131la\u015fma \u0259sas\u0131nda erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycandan, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n is\u0259 Erm\u0259nistandan b\u0259rab\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fcbadil\u0259si\",\n            \"D) Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n Erm\u0259nistana verilm\u0259m\u0259si m\u00fcqabilind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u0130r\u0259van v\u0259 \u0259traf\u0131ndan k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 gizli raz\u0131la\u015fma\",\n            \"E) M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n Erm\u0259nistandan \u0259lav\u0259 i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si t\u0259l\u0259b etm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"Q\u0259rarda k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259nin \\\"k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck prinsipi\\\" \u0259sas\u0131nda oldu\u011fu qeyd edils\u0259 d\u0259, \u0259slind\u0259 100 mind\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 zorla v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 Erm\u0259nistan SSR-d\u0259n deportasiya olunmu\u015f v\u0259 ya k\u00f6\u00e7m\u0259y\u0259 m\u0259cbur edilmi\u015fdi. Bu k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259 xaricd\u0259n g\u0259l\u0259n erm\u0259nil\u0259rin yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131qlar\u0131 torpaqlar\u0131n bo\u015fald\u0131lmas\u0131 hesab\u0131na h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"42. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti (AXC) Nazirl\u0259r \u015euras\u0131n\u0131n 1918-ci ilin avqustunda q\u0259bul etdiyi q\u0259rar\u0131n milli t\u0259hsil sisteminin qurulmas\u0131ndak\u0131 m\u00fch\u00fcm tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259 oldu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) B\u00fct\u00fcn ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259rsl\u0259rin yaln\u0131z \u0259r\u0259b \u0259lifbas\u0131 il\u0259 ke\u00e7irilm\u0259sinin qanunil\u0259\u015fdirilm\u0259si\",\n            \"B) Rusdilli q\u0259za m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin tamamil\u0259 l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k onlar\u0131n yerind\u0259 m\u0259dr\u0259s\u0259l\u0259rin a\u00e7\u0131lmas\u0131\",\n            \"C) B\u00fct\u00fcn ibtidai t\u0259dris m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259hsilin ana dilind\u0259 apar\u0131lmas\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t dilinin icbari qaydada t\u0259dris olunmas\u0131\",\n            \"D) Yaln\u0131z o\u011flanlar\u0131n t\u0259hsil almas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni n\u00f6v d\u00f6vl\u0259t m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin t\u0259sis edilm\u0259si\",\n            \"E) T\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n d\u0259v\u0259t olunmu\u015f m\u00fc\u0259lliml\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tinin m\u0259cburil\u0259\u015fdirilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"H\u00f6kum\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi ilk t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n biri t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin millil\u0259\u015fdirilm\u0259si oldu. Nazirl\u0259r \u015euras\u0131n\u0131n 1918-ci il avqust tarixli q\u0259rar\u0131 il\u0259 b\u00fct\u00fcn ibtidai t\u0259dris m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259hsil ana dilind\u0259 apar\u0131l\u0131rd\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t dili icbari qaydada t\u0259dris olunurdu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"43. \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin gedi\u015find\u0259, 1942-ci ilin yay\u0131nda fa\u015fist Almaniyas\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irdiyi \u201cEdelveys\u201d plan\u0131n\u0131n (h\u0259rbi kampaniyan\u0131n) strateji h\u0259d\u0259fi n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Moskvan\u0131 i\u015f\u011fal ed\u0259r\u0259k sovet r\u0259hb\u0259rliyini r\u0259sm\u0259n t\u0259slim olma\u011fa m\u0259cbur etm\u0259k\",\n            \"B) Leninqrad\u0131n (Sankt-Peterburq) m\u00fchasir\u0259sini yarmaqla Baltik d\u0259nizin\u0259 tam n\u0259zar\u0259ti t\u0259min etm\u0259k\",\n            \"C) Stalinqrad\u0131 m\u00fchasir\u0259y\u0259 almaqla Volqa-X\u0259z\u0259r su yolunu tutmaq, sovet ordusunun Qafqazla \u0259laq\u0259sini k\u0259sm\u0259k v\u0259 Bak\u0131 neftini \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k\",\n            \"D) \u0130ran \u0259razisin\u0259 daxil olub B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n Hindistandak\u0131 m\u00fclkl\u0259rin\u0259 q\u0259fil z\u0259rb\u0259 endirm\u0259k\",\n            \"E) C\u0259nubi Qafqaz\u0131 i\u015f\u011fal etdikd\u0259n sonra d\u0259rhal T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 h\u0259rbi ittifaq ba\u011flamaq\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"Hitlerin fikrinc\u0259, Qafqaz\u0131n neft m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin tutulmas\u0131 SSR\u0130 \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin a\u00e7ar\u0131 idi v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \\\"Edelveys\\\" plan\u0131 q\u0259bul edilmi\u015fdi. Stalinqrad\u0131n m\u00fchasir\u0259y\u0259 al\u0131nmas\u0131nda \u0259sas m\u0259qs\u0259d Volqa-X\u0259z\u0259r su yolunu tutaraq sovet ordusunun Qafqaz nefti il\u0259 \u0259laq\u0259sini k\u0259sm\u0259k idi, y\u0259ni \u0259sas h\u0259d\u0259f Qafqaz nefti (Bak\u0131) idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"44. 1920-ci ill\u0259rin sonu \u2013 1930-cu ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan SSR-d\u0259 kollektivl\u0259\u015fdirm\u0259 siyas\u0259tinin SSR\u0130-nin dig\u0259r regionlar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 l\u0259ng getm\u0259sinin \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rin\u0259 aid DEY\u0130L:\",\n        \"options\": [\n            \"A) Tarix\u0259n t\u0259k t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n v\u0259 nisbi iqtisadi s\u0259rb\u0259stliyin m\u00f6vcud oldu\u011fu Az\u0259rbaycan k\u0259ndlisin\u0259 kollektiv t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n yad olmas\u0131\",\n            \"B) Kollektivl\u0259\u015fdirm\u0259 prosesinin bol\u015fevikl\u0259rin din\u0259 v\u0259 milli ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 il\u0259 eyni vaxta d\u00fc\u015fm\u0259si\",\n            \"C) M\u0259cburi \u0259mlak m\u00fcsadir\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 yerli \u0259halinin s\u0259rt m\u00fcqavim\u0259ti\",\n            \"D) \u015eah h\u00f6kum\u0259tinin apard\u0131\u011f\u0131 \\\"A\u011f inqilab\\\" \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259ki torpaq islahatlar\u0131n\u0131n yerli \u0259halid\u0259 k\u0259skin inams\u0131zl\u0131q yaratmas\u0131\",\n            \"E) \u0130slahatlar\u0131n zorak\u0131 metodlarla h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u015e\u0259mkir, Nuxa-Zaqatala, Nax\u00e7\u0131van v\u0259 dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 silahl\u0131 \u00fcsyanlar\u0131n ba\u015f verm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"Az\u0259rbaycanda kollektivl\u0259\u015fm\u0259nin l\u0259ng getm\u0259sinin s\u0259b\u0259bl\u0259rin\u0259 xalq\u0131n t\u0259k t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u00e7\u0131l\u0131\u011fa \u00f6yr\u0259\u015fm\u0259si, bol\u015fevikl\u0259rin din\u0259 v\u0259 ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259si, \u0259mlak\u0131n zorla m\u00fcsadir\u0259si v\u0259 buna cavab olaraq ba\u015f qald\u0131ran \u00fcsyanlar daxil idi. D variant\u0131nda g\u00f6st\u0259ril\u0259n \\\"A\u011f inqilab\\\" is\u0259 1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u0130ran h\u00f6kum\u0259tinin (M\u0259h\u0259mm\u0259drza \u015fah P\u0259hl\u0259vinin) siyas\u0259tin\u0259 aiddir v\u0259 \u015eimali Az\u0259rbaycandak\u0131 kollektivl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 aidiyy\u0259ti yoxdur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"45. \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra AB\u015e t\u0259r\u0259find\u0259n ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f \u201cTrumen doktrinas\u0131\u201d v\u0259 \u201cMar\u015fall plan\u0131\u201dn\u0131n Avropada beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 \u0259n m\u00fch\u00fcm t\u0259siri n\u0259d\u0259n ibar\u0259t oldu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (BMT) yaranmas\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirdi v\u0259 m\u0259rk\u0259zini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdi\",\n            \"B) \u015e\u0259rqi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rini SSR\u0130-nin h\u0259rbi-siyasi t\u0259sir dair\u0259sind\u0259n tamamil\u0259 qurtard\u0131\",\n            \"C) T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Yunan\u0131standa artan sovet t\u0259sirini aradan qald\u0131rmaqla b\u0259rab\u0259r, Avropan\u0131n iqtisadi v\u0259 siyasi c\u0259h\u0259td\u0259n iki q\u00fctb\u0259 (Q\u0259rb v\u0259 \u015e\u0259rq) par\u00e7alanmas\u0131n\u0131 qa\u00e7\u0131lmaz etdi\",\n            \"D) Var\u015fava M\u00fcqavil\u0259si T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n yaranmas\u0131na mane olaraq sosialist blokunu z\u0259ifl\u0259tdi\",\n            \"E) Almaniyan\u0131n vahid d\u00f6vl\u0259t kimi m\u00f6vcudlu\u011funu qoruyub saxlamas\u0131n\u0131 v\u0259 tam t\u0259rksilah edilm\u0259sini t\u0259min etdi\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"Trumen doktrinas\u0131 il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Yunan\u0131standa artan sovet t\u0259siri aradan qald\u0131r\u0131lma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Ard\u0131nca q\u0259bul edil\u0259n Mar\u015fall plan\u0131 Q\u0259rbi Avropaya maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturdu v\u0259 bu add\u0131mlarla Avropan\u0131n par\u00e7alanmas\u0131 fakt\u0131 qa\u00e7\u0131lmaz oldu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"46. M\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 sisteminin da\u011f\u0131lmas\u0131 prosesinin n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n biri olaraq 1961-ci ild\u0259 r\u0259sm\u0259n yarad\u0131lm\u0131\u015f \u201cQo\u015fulmama h\u0259r\u0259kat\u0131\u201d hans\u0131 \u0259sas qlobal m\u0259qs\u0259d v\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131 \u0259traf\u0131nda formala\u015fm\u0131\u015fd\u0131?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \\\"Mar\u015fall plan\u0131\\\"ndan k\u0259narda qalan \u015e\u0259rqi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rini vahid iqtisadi birlikd\u0259 birl\u0259\u015fdirm\u0259k\",\n            \"B) \\\"Soyuq m\u00fcharib\u0259\\\" n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f h\u0259rbi-siyasi bloklara (NATO, Var\u015fava M\u00fcqavil\u0259si) daxil olmaq ist\u0259m\u0259y\u0259n v\u0259 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilikd\u0259n qurtulan \\\"\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri\\\"ni bir araya g\u0259tirm\u0259k\",\n            \"C) Avropa \u0130ttifaq\u0131na daxil olmayan q\u0259rb d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259k\",\n            \"D) BMT-nin q\u0259rarlar\u0131na tabe olmaqdan imtina ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin m\u00fcst\u0259qil beyn\u0259lxalq koalisiyas\u0131n\u0131 yaratmaq\",\n            \"E) Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 \u0259r\u0259b d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini yaln\u0131z bir siyasi m\u0259rk\u0259z \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k vahid \u0259r\u0259b d\u00f6vl\u0259ti qurmaq\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"M\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 sisteminin da\u011f\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan \\\"\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri\\\" \\\"soyuq m\u00fcharib\u0259\\\" d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 formala\u015fan h\u0259rbi-siyasi bloklara daxil olmad\u0131lar. 1961-ci ild\u0259 Belqradda t\u0259r\u0259fsiz d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 \\\"Qo\u015fulmama h\u0259r\u0259kat\u0131\\\" yarad\u0131ld\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"47. XIX \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131 \u2013 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u015eimali Az\u0259rbaycanda sahibkar k\u0259ndlil\u0259rinin m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin k\u0259ndli islahatlar\u0131ndan (x\u00fcsus\u0259n 1870 v\u0259 1912-1913 aqrar qanunlar\u0131ndan) sonra \u00f6z pay torpaqlar\u0131n\u0131 sat\u0131n ala bilm\u0259m\u0259sinin \u018fSAS siyasi-iqtisadi s\u0259b\u0259bi n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) S\u0259nayenin s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 k\u0259ndlil\u0259rin k\u00f6n\u00fcll\u00fc olaraq yaln\u0131z s\u0259naye m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259si\",\n            \"B) \u00c7ar h\u00f6kum\u0259tinin m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7i siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcd\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycana yaln\u0131z xammal m\u0259nb\u0259yi kimi baxmas\u0131 v\u0259 yerli \u0259halinin torpaq \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fclkiyy\u0259tinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 mane\u0259 yaratmas\u0131\",\n            \"C) K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda natural verginin pul vergisi il\u0259 \u0259v\u0259z edilm\u0259sinin k\u0259ndlil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n birm\u0259nal\u0131 olaraq boykot edilm\u0259si\",\n            \"D) Qol\u00e7omaqlar\u0131n b\u00fct\u00fcn k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 torpaqlar\u0131n\u0131 d\u00f6vl\u0259t\u0259 t\u0259hvil ver\u0259r\u0259k kolxoz sistemin\u0259 ke\u00e7id \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min haz\u0131rlamas\u0131\",\n            \"E) \u015eimali Az\u0259rbaycanda torpaq islahatlar\u0131n\u0131n yaln\u0131z rus icmalar\u0131 v\u0259 alman kolonistl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"XIX \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131 v\u0259 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259ki qanunlara baxmayaraq, sahibkar k\u0259ndlil\u0259rinin pay torpaqlar\u0131n\u0131 sat\u0131n ala bilm\u0259m\u0259sinin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 \u00e7ar h\u00f6kum\u0259tinin m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7i siyas\u0259ti dayan\u0131rd\u0131. \u00c7arizm b\u00f6lg\u0259y\u0259 yaln\u0131z xammal m\u0259nb\u0259yi kimi bax\u0131r v\u0259 h\u0259m k\u0259ndlil\u0259rin, h\u0259m d\u0259 milli burjuaziyan\u0131n iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 bil\u0259r\u0259kd\u0259n mane olurdu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"48. 2016-c\u0131 ilin \u201cAprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri\u201d (D\u00f6rdg\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259) zaman\u0131 Az\u0259rbaycan ordusunun \u0259ld\u0259 etdiyi m\u00fch\u00fcm h\u0259rbi, strateji v\u0259 psixoloji q\u0259l\u0259b\u0259nin \u0259sas n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n biri hans\u0131 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyinin d\u0259rhal r\u0259smi s\u00fclh sazi\u015fi imzalayaraq Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n statusundan imtina etm\u0259si\",\n            \"B) 26 il \u0259rzind\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lm\u0131\u015f \\\"ke\u00e7ilm\u0259z erm\u0259ni s\u0259ng\u0259rl\u0259ri\\\" haqq\u0131nda mifin alt-\u00fcst edilm\u0259si, Horadizi qoruyan L\u0259l\u0259t\u0259p\u0259 v\u0259 Tal\u0131\u015f k\u0259ndi \u0259traf\u0131ndak\u0131 y\u00fcks\u0259klikl\u0259rin i\u015f\u011faldan azad olunmas\u0131\",\n            \"C) \u015eu\u015fa v\u0259 Xank\u0259ndi \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin\u0259 aparan \u0259sas magistral yollar\u0131n tamamil\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n n\u0259zar\u0259tin\u0259 ke\u00e7m\u0259si\",\n            \"D) BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n Qaraba\u011fla ba\u011fl\u0131 d\u00f6rd q\u0259tnam\u0259sinin bilavasit\u0259 s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n icra edilm\u0259sin\u0259 ba\u015flanmas\u0131\",\n            \"E) C\u0259bray\u0131l v\u0259 F\u00fczuli rayonlar\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin eyni vaxtda i\u015f\u011faldan azad edil\u0259r\u0259k B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n ba\u015flanmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 Goranboy rayonu v\u0259 Naftalan \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259 yarada bil\u0259c\u0259k Tal\u0131\u015f k\u0259ndi \u0259traf\u0131ndak\u0131 y\u00fcks\u0259klikl\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 Horadiz \u015f\u0259h\u0259rini qoruyan strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli L\u0259l\u0259t\u0259p\u0259 y\u00fcks\u0259kliyi i\u015f\u011faldan azad olundu. Bununla da cinay\u0259tkar erm\u0259ni r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin \\\"ke\u00e7ilm\u0259z erm\u0259ni s\u0259ng\u0259rl\u0259ri\\\" haqq\u0131nda mifi alt-\u00fcst edildi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"49. \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n d\u0259rhal sonra qlobal s\u00fclh\u00fc v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi qorumaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 1945-ci ild\u0259 qurulmu\u015f Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (BMT) \u0259n m\u00fch\u00fcm orqanlar\u0131ndan biri olan T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 haqq\u0131nda deyil\u0259nl\u0259rd\u0259n hans\u0131 DO\u011eRUDUR?\",\n        \"options\": [\n            \"A) T\u0259\u015fkilata \u00fczv olan b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259tl\u0259r T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131nda m\u00fctl\u0259q veto h\u00fcququna malikdir\",\n            \"B) \u015euran\u0131n q\u0259rarlar\u0131 yaln\u0131z Qo\u015fulmama h\u0259r\u0259kat\u0131na \u00fczv olmayan Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn icbari xarakter da\u015f\u0131y\u0131r\",\n            \"C) T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n daimi \u00fczvl\u0259ri m\u00fcharib\u0259nin qalibi olan be\u015f b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259td\u0259n (AB\u015e, SSR\u0130, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Fransa v\u0259 \u00c7in) ibar\u0259tdir\",\n            \"D) T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 yaln\u0131z n\u00fcv\u0259 silah\u0131n\u0131n l\u0259\u011fvi v\u0259 Almaniyan\u0131n t\u0259rksilah edilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 baxmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131\",\n            \"E) \u015eura h\u0259r hans\u0131 bir \u00f6lk\u0259y\u0259 h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259 bar\u0259d\u0259 q\u0259\u0259rar q\u0259bul ed\u0259 bilm\u0259z, yaln\u0131z iqtisadi sanksiyalar ir\u0259li s\u00fcr\u0259 bil\u0259r\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n biri olaraq BMT yarad\u0131ld\u0131 v\u0259 m\u00fcharib\u0259nin qalibi olan b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u2013 Fransa, \u00c7in, B\u00f6y\u00fck Britaniya, SSR\u0130 (Rusiya) v\u0259 AB\u015e BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n daimi \u00fczvl\u0259ri oldular.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"50. M\u00fcst\u0259qilliyin b\u0259rpas\u0131ndan sonra Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi bar\u0259d\u0259 tarixi ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 v\u0259 varisliyi qoruyan fakt hans\u0131d\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1991-ci il oktyabr\u0131n 18-d\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f Konstitusiya Akt\u0131nda m\u00fcst\u0259qilliyin m\u0259hz 1918-ci ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin varisi olaraq b\u0259rpa edildiyinin h\u00fcquqi c\u0259h\u0259td\u0259n t\u0259sbit olunmas\u0131\",\n            \"B) Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq h\u00fcququn subyekti kimi yaln\u0131z MDB-y\u0259 daxil olduqdan sonra tan\u0131nmas\u0131\",\n            \"C) BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n x\u00fcsusi q\u0259tnam\u0259si il\u0259 Az\u0259rbaycan SSR-in l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k d\u0259rhal m\u00fcst\u0259qil respublikaya \u00e7evrilm\u0259si\",\n            \"D) 1991-ci ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin b\u0259rpas\u0131n\u0131n r\u0259sm\u0259n G\u00fcl\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259saslanaraq ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u0259si\",\n            \"E) D\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpas\u0131n\u0131n yaln\u0131z Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si bitdikd\u0259n sonra r\u0259smil\u0259\u015fm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"1991-ci il oktyabr\u0131n 18-d\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f \\\"Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t M\u00fcst\u0259qilliyi haqq\u0131nda Konstitusiya Akt\u0131\\\" il\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin h\u00fcquqi varisliyi r\u0259sm\u0259n elan olundu. M\u00fcst\u0259qilliyin m\u0259hz \u201cb\u0259rpas\u0131\u201d tarixi \u0259dal\u0259tin v\u0259 h\u00fcquqi varisliyin g\u00f6st\u0259ricisi idi.\"\n    }\n];\n\nlet currentIdx = 0;\nlet userAnswers = {};\nlet viewed = {0: true};\nlet isFinished = false;\n\nfunction initQuiz() {\n    const scale = document.getElementById('quiz-scale');\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.createElement('button');\n        btn.className = 'scale-btn';\n        btn.innerText = index + 1;\n        btn.onclick = () => jumpToQuestion(index);\n        btn.id = `scale-btn-${index}`;\n        scale.appendChild(btn);\n    });\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction updateScaleColors() {\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.getElementById(`scale-btn-${index}`);\n        btn.classList.remove('active', 'viewed', 'answered');\n        \n        if (userAnswers[index] !== undefined) {\n            btn.classList.add('answered');\n        } else if (viewed[index]) {\n            btn.classList.add('viewed');\n        }\n        if (index === currentIdx) {\n            btn.classList.add('active');\n        }\n    });\n}\n\nfunction renderQuestion() {\n    const q = quizData[currentIdx];\n    document.getElementById('question-text').innerText = q.q;\n    const optionsContainer = document.getElementById('options-container');\n    optionsContainer.innerHTML = '';\n    \n    q.options.forEach((opt, idx) => {\n        const label = document.createElement('label');\n        label.className = 'option-label';\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) label.classList.add('selected');\n        \n        if (isFinished) {\n            if (idx === q.correct) label.classList.add('correct');\n            if (userAnswers[currentIdx] === idx && idx !== q.correct) label.classList.add('wrong');\n            label.style.pointerEvents = 'none';\n        }\n\n        const input = document.createElement('input');\n        input.type = 'radio';\n        input.name = 'q-option';\n        input.value = idx;\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) input.checked = true;\n        if (!isFinished) {\n            input.onchange = () => selectOption(idx);\n        } else {\n            input.disabled = true;\n        }\n        \n        label.appendChild(input);\n        label.appendChild(document.createTextNode(opt));\n        optionsContainer.appendChild(label);\n    });\n\n    const expContainer = document.getElementById('explanation-container');\n    if (isFinished) {\n        expContainer.style.display = 'block';\n        expContainer.innerHTML = `<strong>\u0130zah:<\/strong> ${q.exp}`;\n    } else {\n        expContainer.style.display = 'none';\n    }\n\n    document.getElementById('btn-prev').disabled = currentIdx === 0;\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && !isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'none';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'inline-block';\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'inline-block';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    }\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = true;\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = false;\n    }\n\n    updateScaleColors();\n}\n\nfunction selectOption(idx) {\n    if (isFinished) return;\n    userAnswers[currentIdx] = idx;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction nextQuestion() {\n    if (currentIdx < quizData.length - 1) {\n        currentIdx++;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction prevQuestion() {\n    if (currentIdx > 0) {\n        currentIdx--;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction jumpToQuestion(idx) {\n    currentIdx = idx;\n    viewed[currentIdx] = true;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction finishQuiz() {\n    isFinished = true;\n    let score = 0;\n    quizData.forEach((q, idx) => {\n        if (userAnswers[idx] === q.correct) score++;\n    });\n    \n    document.getElementById('quiz-content').style.display = 'none';\n    document.getElementById('quiz-results').style.display = 'block';\n    document.getElementById('score-text').innerText = `${score}\/${quizData.length}`;\n    \n    document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    \n    \/\/ Auto jump to 1st to review\n    setTimeout(() => {\n        document.getElementById('quiz-content').style.display = 'block';\n        currentIdx = 0;\n        renderQuestion();\n    }, 3000);\n}\n\ndocument.addEventListener('DOMContentLoaded', initQuiz);\n<\/script>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YEN\u0130 Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir. \u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol \u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131 No: 1 \u0130mtahan N\u0259tic\u0259si 0\/0 Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz. &#8592; Geri \u0130r\u0259li &#8594; N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-84","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/84","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=84"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/84\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":88,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/84\/revisions\/88"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=84"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}