{"id":704,"date":"2026-06-14T08:35:27","date_gmt":"2026-06-14T08:35:27","guid":{"rendered":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=704"},"modified":"2026-06-14T08:35:27","modified_gmt":"2026-06-14T08:35:27","slug":"ikinci-rus-inqilabi-v%c9%99-az%c9%99rbaycan","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=704","title":{"rendered":"\u0130kinci Rus inqilab\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"promo-banner\">\n    <div class=\"promo-content\">\n        <span class=\"promo-badge\">YEN\u0130<\/span>\n        <span>Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir.<\/span>\n    <\/div>\n    <a href=\"https:\/\/xronos.info\/?page_id=80\" class=\"promo-btn\">\u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol<\/a>\n<\/div>\n\n<div id=\"premium-quiz-container\">\n    <div class=\"quiz-top-bar\">\n        <h2>\u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131<\/h2>\n        <div id=\"quiz-scale\" class=\"quiz-scale\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-content\" class=\"quiz-content\">\n        <h3 id=\"question-text\" class=\"question-text\"><\/h3>\n        <div id=\"options-container\" class=\"options-container\"><\/div>\n        <div id=\"explanation-container\" class=\"explanation-container\" style=\"display: none;\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-results\" class=\"quiz-results\" style=\"display: none;\">\n        <h3>\u0130mtahan N\u0259tic\u0259si<\/h3>\n        <div class=\"score-circle\">\n            <span id=\"score-text\">0\/0<\/span>\n        <\/div>\n        <p>Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz.<\/p>\n    <\/div>\n\n    <div class=\"quiz-navigation\">\n        <button id=\"btn-prev\" class=\"nav-btn\" onclick=\"prevQuestion()\">\u2190 Geri<\/button>\n        <button id=\"btn-next\" class=\"nav-btn btn-primary\" onclick=\"nextQuestion()\">\u0130r\u0259li \u2192<\/button>\n        <button id=\"btn-finish\" class=\"nav-btn btn-finish\" style=\"display:none;\" onclick=\"finishQuiz()\">N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r<\/button>\n    <\/div>\n    \n    <div class=\"quiz-footer\">\n        M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev\n    <\/div>\n<\/div>\n\n<div class=\"bottom-banners\">\n    <a href=\"https:\/\/wa.me\/994559339283?text=Salam,%2030%20%C9%99d%C9%99d%20premium%20s%C4%B1naq%20%C9%99ld%C9%99%20etm%C9%99k%20ist%C9%99yir%C9%99m.\" target=\"_blank\" class=\"action-banner premium-banner\">\n        <div class=\"banner-icon\">\n            <svg viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" width=\"28\" height=\"28\"><path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.884-9.885 9.884m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413z\"><\/path><\/svg>\n        <\/div>\n        <span>Bu tipd\u0259 olan 30 \u0259d\u0259d premium s\u0131naqlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/span>\n    <\/a>\n\n    <a href=\"BURAYA_QURUP_LINKINI_YAZIN\" target=\"_blank\" class=\"action-banner group-banner\">\n        <div class=\"banner-icon\">\n            <svg viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" width=\"28\" height=\"28\"><path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.884-9.885 9.884m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413z\"><\/path><\/svg>\n        <\/div>\n        <span>WhatsApp qrupumuza qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/span>\n    <\/a>\n<\/div>\n\n<style>\n    :root {\n        --primary: #2563eb;\n        --primary-hover: #1d4ed8;\n        --answered: #22c55e;\n        --skipped: #ef4444;\n        --unseen: #e5e7eb;\n        --bg: #ffffff;\n        --text: #1f2937;\n        --border: #e5e7eb;\n    }\n\n    \/* --- Dinamik Banner Stili --- *\/\n    .promo-banner {\n        max-width: 800px;\n        margin: 2rem auto 1rem auto;\n        background: linear-gradient(270deg, #1e3a8a, #4f46e5, #9333ea, #3b82f6);\n        background-size: 300% 300%;\n        animation: gradientBG 8s ease infinite;\n        color: #ffffff;\n        border-radius: 16px;\n        padding: 16px 24px;\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        align-items: center;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(79, 70, 229, 0.25);\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        box-sizing: border-box;\n    }\n\n    @keyframes gradientBG {\n        0% { background-position: 0% 50%; }\n        50% { background-position: 100% 50%; }\n        100% { background-position: 0% 50%; }\n    }\n\n    .promo-content {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        gap: 15px;\n        font-size: 15px;\n        font-weight: 600;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .promo-badge {\n        background: #fef08a;\n        color: #b45309;\n        padding: 4px 10px;\n        border-radius: 8px;\n        font-size: 12px;\n        font-weight: 800;\n        text-transform: uppercase;\n        letter-spacing: 0.5px;\n        animation: pulseBadge 2s infinite;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    @keyframes pulseBadge {\n        0% { transform: scale(1); }\n        50% { transform: scale(1.08); }\n        100% { transform: scale(1); }\n    }\n\n    .promo-btn {\n        background: rgba(255, 255, 255, 0.15);\n        border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3);\n        color: #ffffff;\n        padding: 10px 20px;\n        border-radius: 10px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 14px;\n        text-decoration: none;\n        transition: all 0.3s ease;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    .promo-btn:hover {\n        background: #ffffff;\n        color: #1e3a8a;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .promo-banner {\n            flex-direction: column;\n            text-align: center;\n            gap: 15px;\n        }\n        .promo-content {\n            flex-direction: column;\n            gap: 10px;\n        }\n    }\n    \/* --- Banner Stili Sonu --- *\/\n\n    \/* --- WhatsApp Bannerl\u0259rin Stili --- *\/\n    .bottom-banners {\n        max-width: 800px;\n        margin: 1rem auto 2rem auto;\n        display: flex;\n        flex-direction: column;\n        gap: 15px;\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n    }\n\n    .action-banner {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        background: #25D366;\n        color: #ffffff;\n        text-decoration: none;\n        padding: 15px 24px;\n        border-radius: 16px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 16px;\n        box-shadow: 0 4px 15px rgba(37, 211, 102, 0.3);\n        transition: all 0.3s ease;\n    }\n\n    .action-banner:hover {\n        transform: translateY(-3px);\n        box-shadow: 0 8px 25px rgba(37, 211, 102, 0.4);\n        color: #ffffff;\n    }\n\n    .group-banner {\n        background: #128C7E;\n        box-shadow: 0 4px 15px rgba(18, 140, 126, 0.3);\n    }\n\n    .group-banner:hover {\n        box-shadow: 0 8px 25px rgba(18, 140, 126, 0.4);\n    }\n\n    .banner-icon {\n        margin-right: 15px;\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .action-banner {\n            font-size: 14px;\n            padding: 12px 16px;\n        }\n        .banner-icon {\n            margin-right: 10px;\n        }\n    }\n    \/* --- WhatsApp Bannerl\u0259rin Stili Sonu --- *\/\n\n    #premium-quiz-container {\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        max-width: 800px;\n        margin: 0 auto;\n        background: var(--bg);\n        border-radius: 16px;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,0.05);\n        border: 1px solid var(--border);\n        overflow: hidden;\n        color: var(--text);\n    }\n\n    .quiz-top-bar {\n        background: #f8fafc;\n        padding: 1.5rem;\n        border-bottom: 1px solid var(--border);\n    }\n\n    .quiz-top-bar h2 {\n        margin: 0 0 1rem 0;\n        font-size: 1.25rem;\n        color: var(--text);\n        text-align: center;\n    }\n\n    .quiz-scale {\n        display: flex;\n        flex-wrap: wrap;\n        gap: 6px;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    .scale-btn {\n        width: 32px;\n        height: 32px;\n        border-radius: 6px;\n        border: none;\n        background: var(--unseen);\n        color: #4b5563;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 0.85rem;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .scale-btn:hover {\n        transform: translateY(-2px);\n    }\n\n    .scale-btn.active {\n        box-shadow: 0 0 0 2px #fff, 0 0 0 4px var(--primary);\n    }\n\n    .scale-btn.viewed { background: var(--skipped); color: white; }\n    .scale-btn.answered { background: var(--answered); color: white; }\n    .scale-btn.correct-ans { background: var(--answered); color: white; }\n    .scale-btn.wrong-ans { background: var(--skipped); color: white; }\n\n    .quiz-content { padding: 2rem; min-height: 300px; }\n    \n    .question-text {\n        font-size: 1.15rem;\n        line-height: 1.6;\n        margin-bottom: 1.5rem;\n        white-space: pre-line;\n    }\n\n    .options-container { display: flex; flex-direction: column; gap: 10px; }\n\n    .option-label {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        padding: 1rem;\n        border: 2px solid var(--border);\n        border-radius: 8px;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .option-label:hover { border-color: var(--primary); background: #eff6ff; }\n    \n    .option-label input { margin-right: 15px; transform: scale(1.2); cursor: pointer; }\n    \n    .option-label.selected {\n        border-color: var(--primary);\n        background: #eff6ff;\n    }\n\n    .option-label.correct {\n        border-color: var(--answered);\n        background: #f0fdf4;\n    }\n\n    .option-label.wrong {\n        border-color: var(--skipped);\n        background: #fef2f2;\n    }\n\n    .explanation-container {\n        margin-top: 1.5rem;\n        padding: 1rem;\n        background: #fef3c7;\n        border-left: 4px solid #f59e0b;\n        border-radius: 4px;\n        font-size: 0.95rem;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .quiz-navigation {\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        padding: 1.5rem 2rem;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n        background: #f8fafc;\n    }\n\n    .nav-btn {\n        padding: 0.75rem 1.5rem;\n        border: none;\n        border-radius: 8px;\n        font-weight: 600;\n        cursor: pointer;\n        transition: 0.2s;\n        background: #e2e8f0;\n        color: #475569;\n    }\n\n    .nav-btn:hover { background: #cbd5e1; }\n    \n    .nav-btn.btn-primary { background: var(--primary); color: white; }\n    .nav-btn.btn-primary:hover { background: var(--primary-hover); }\n    \n    .nav-btn.btn-finish { background: var(--answered); color: white; margin-left: auto; }\n    .nav-btn.btn-finish:hover { background: #16a34a; }\n\n    .quiz-results { text-align: center; padding: 3rem 2rem; }\n    .score-circle {\n        width: 120px; height: 120px;\n        border-radius: 50%; background: #eff6ff;\n        border: 4px solid var(--primary);\n        display: flex; align-items: center; justify-content: center;\n        margin: 1rem auto; font-size: 2rem; font-weight: bold; color: var(--primary);\n    }\n\n    .quiz-footer {\n        text-align: right;\n        padding: 1rem 2rem;\n        font-size: 0.85rem;\n        color: #64748b;\n        font-weight: 600;\n        background: #fff;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n    }\n<\/style>\n\n<script>\n\n\nconst quizData = [\n{\n\"q\": \"1. Bloksxemd\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n m\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 tamamlay\u0131n: Rusiyada Fevral (1917) inqilab\u0131n\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259si \u2794 M\u00fcv\u0259qq\u0259ti H\u00f6kum\u0259tin formala\u015fmas\u0131 v\u0259 Qafqazda Cani\u015finliyin l\u0259\u011fvi \u2794 Pay\u0131zda \u00dcmumrusiya M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisin\u0259 se\u00e7kil\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 bol\u015fevikl\u0259rin m\u0259\u011flubiyy\u0259ti \u2794 ?\",\n\"options\": [\n\"A) 1918-ci ilin yanvar\u0131nda bol\u015fevikl\u0259rin m\u0259clisi qovmas\u0131 v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flamas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n (v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n) Rusiya m\u0259rk\u0259zind\u0259n qoparaq \u00f6z taleyini h\u0259lletm\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 (Seymin yaranmas\u0131na) q\u0259d\u0259m qoymas\u0131.\",\n\"B) C\u0259nubi Qafqaz\u0131n d\u0259rhal Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tin\u0259 ilhaq edilm\u0259si bar\u0259d\u0259 referendum ke\u00e7irilm\u0259si.\",\n\"C) B\u00fct\u00fcn C\u0259nubi Qafqaz\u0131n Qafqaz Cani\u015finliyini b\u0259rpa ed\u0259r\u0259k \u00e7arizmin qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etm\u0259si.\",\n\"D) Bak\u0131 Sovetinin b\u00fct\u00fcn C\u0259nubi Qafqaz\u0131 vahid \u015f\u0259kild\u0259 idar\u0259 ed\u0259c\u0259yini beyn\u0259lxalq al\u0259m\u0259 b\u0259yan etm\u0259si.\",\n\"E) M\u00fcsavat partiyas\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 Bak\u0131n\u0131n Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n yeni paytaxt\u0131 elan edilm\u0259si.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisinin qovulmas\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu v\u0259 bu, C\u0259nubi Qafqaz\u0131n taleyin\u0259 ciddi t\u0259sir ed\u0259r\u0259k, yerli fraksiyalar aras\u0131nda (v\u0259 regionda) ayr\u0131lma (Seym v\u0259 s.) z\u0259rur\u0259tini yaratd\u0131.\"\n},\n{\n\"q\": \"2. Ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r (DoK 3): 1905-ci il inqilab\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f Bak\u0131 F\u0259hl\u0259 Deputatlar\u0131 Soveti il\u0259 1917-ci ild\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n Bak\u0131 Sovetinin m\u00fch\u00fcm ortaq c\u0259h\u0259ti n\u0259d\u0259n ibar\u0259t idi?\",\n\"options\": [\n\"A) H\u0259r iki qurum Rusiya inqilablar\u0131n\u0131n t\u0259siri il\u0259 yaranm\u0131\u015f v\u0259 t\u0259rkibind\u0259\/r\u0259hb\u0259rliyind\u0259 qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n (sosialistl\u0259rin) m\u00fctl\u0259q \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc m\u00f6vcud olmu\u015fdur.\",\n\"B) H\u0259r ikisi M\u00fcsavat partiyas\u0131n\u0131n birba\u015fa r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.\",\n\"C) H\u0259r ikisi Az\u0259rbaycan\u0131n tam m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259yan ed\u0259n b\u0259yannam\u0259 q\u0259bul etmi\u015fdir.\",\n\"D) H\u0259r ikisi C\u0259nubi Qafqaz Seyminin tabe\u00e7iliyind\u0259 olmu\u015fdur.\",\n\"E) H\u0259r iki qurum yaln\u0131z C\u0259nubi Az\u0259rbaycanda idar\u0259etm\u0259 funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirirdi.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: H\u0259r iki sovet Rusiya inqilablar\u0131 (1905 v\u0259 1917) zaman\u0131 yaranm\u0131\u015fd\u0131r. Eyni zamanda Bak\u0131 Soveti v\u0259 \u0130T\u0130K r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131 olmas\u0131 ox\u015farl\u0131q kimi g\u00f6st\u0259rilir ki, bu da h\u0259r iki qurumun qeyri-milli bazaya dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcbut edir.\"\n},\n{\n\"q\": \"3. 1883-c\u00fc v\u0259 1917-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n inzibati-siyasi idar\u0259\u00e7iliyin\u0259 aid ortaq tarixi q\u0259rar n\u0259 idi?\",\n\"options\": [\n\"A) H\u0259r iki ild\u0259 Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n b\u00f6lg\u0259d\u0259ki ali idar\u0259etm\u0259 orqan\u0131 olan Qafqaz Cani\u015finliyi l\u0259\u011fv edilmi\u015fdir.\",\n\"B) H\u0259r iki ild\u0259 Bak\u0131 F\u0259hl\u0259 Deputatlar\u0131 Soveti yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.\",\n\"C) H\u0259r iki ild\u0259 Bak\u0131 Sovetin\u0259 yaln\u0131z az\u0259rbaycanl\u0131lar r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir.\",\n\"D) H\u0259r iki ild\u0259 C\u0259nubi Qafqaz Seymi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r.\",\n\"E) H\u0259r iki ild\u0259 M\u00fcsavat partiyas\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn siyasi proqram\u0131n\u0131 d\u0259rc etmi\u015fdir.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 blokunda birm\u0259nal\u0131 olaraq 1883-c\u00fc v\u0259 1917-ci ill\u0259rd\u0259 Qafqaz Cani\u015finliyinin l\u0259\u011fv edilm\u0259si ortaq c\u0259h\u0259t kimi g\u00f6st\u0259rilir.\"\n},\n{\n\"q\": \"4. Bloksxemi tamamlay\u0131n: 1917-ci ild\u0259 Rusiyada Fevral inqilab\u0131n\u0131n ba\u015f verm\u0259si \u2794 C\u0259nubi Qafqazda m\u0259rk\u0259zi idar\u0259etm\u0259nin (Cani\u015finliyin) l\u0259\u011fvi \u2794 N\u0259hay\u0259t, 1918-ci ilin fevral\u0131nda C\u0259nubi Qafqazda yeni regional idar\u0259etm\u0259 orqan\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 \u2794 ?\",\n\"options\": [\n\"A) C\u0259nubi Qafqaz Seyminin f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131 v\u0259 sonradan burada m\u00fcxt\u0259lif fraksiyalar\u0131n (m\u00fcs\u0259lman, g\u00fcrc\u00fc, erm\u0259ni) i\u015ftirak\u0131 il\u0259 regionun g\u0259l\u0259c\u0259yinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si c\u0259hdl\u0259ri.\",\n\"B) D\u0259rhal Bak\u0131 Sovetinin b\u00fct\u00fcn Qafqaz\u0131 i\u015f\u011fal ed\u0259r\u0259k vahid d\u00f6vl\u0259t elan etm\u0259si.\",\n\"C) M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisinin qovularaq \u0259v\u0259zind\u0259 M\u00fcsavat partiyas\u0131n\u0131n m\u00fctl\u0259q hakimiyy\u0259tinin qurulmas\u0131.\",\n\"D) Brest-Litovsk m\u00fcqavil\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n Qafqaz\u0131n tamamil\u0259 Almaniyaya verilm\u0259si.\",\n\"E) \u0130T\u0130K-in C\u0259nubi Qafqaz\u0131 idar\u0259 ed\u0259n yegan\u0259 r\u0259smi qurum kimi beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nmas\u0131.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin xronologiyas\u0131nda qeyd edilir ki, 1918-ci ilin fevral\u0131nda C\u0259nubi Qafqaz Seymi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. (Bu qurum regionun g\u0259l\u0259c\u0259yini h\u0259ll etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131).\"\n},\n{\n\"q\": \"5. Bloksxemi tamamlay\u0131n: XIX \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131nda Bak\u0131da neft s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131 \u2794 S\u0259nayenin ehtiyaclar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn minl\u0259rl\u0259 qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n bura k\u00f6\u00e7m\u0259si \u2794 Bu miqrantlar\u0131n sosialist partiyalar\u0131n\u0131n (bol\u015fevik, men\u015fevik, eser, da\u015fnak) \u0259sas daya\u011f\u0131na \u00e7evrilm\u0259si \u2794 ?\",\n\"options\": [\n\"A) 1917-ci il inqilab\u0131ndan sonra yaranan Bak\u0131 Sovetinin sosial bazas\u0131n\u0131n bu qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131lardan t\u0259\u015fkil olunmas\u0131 v\u0259 milli q\u00fcvv\u0259l\u0259rin oradan t\u0259crid edilm\u0259si.\",\n\"B) B\u00fct\u00fcn qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Bak\u0131 \u018frzaq Komit\u0259sin\u0259 se\u00e7ilm\u0259si v\u0259 milli q\u00fcvv\u0259l\u0259ri tamamil\u0259 m\u0259hv etm\u0259si.\",\n\"C) Neft s\u0259nayesinin d\u0259rhal millil\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 yaln\u0131z az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n istifad\u0259sin\u0259 verilm\u0259si.\",\n\"D) M\u00fcsavat partiyas\u0131n\u0131n bu k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259ri d\u0259rhal Rusiyaya geri qaytarmas\u0131.\",\n\"E) \u00c7arizmin q\u0259fil qay\u0131daraq Bak\u0131n\u0131 h\u0259rbi zona elan etm\u0259si.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: Neft s\u0259nayesi n\u0259tic\u0259sind\u0259 g\u0259l\u0259n qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131lar Bak\u0131 Sovetinin sosial bazas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir, n\u0259tic\u0259d\u0259 bu qurumda milli q\u00fcvv\u0259l\u0259r t\u0259msil olunmur v\u0259 t\u0259crid edilirdil\u0259r.\"\n},\n{\n\"q\": \"6. Bloksxemd\u0259ki z\u0259nciri davam etdirin: Bol\u015fevikl\u0259rin Bak\u0131 Sovetind\u0259 qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131 miqrantlara arxalanmas\u0131 \u2794 Milli \u015fura v\u0259 komit\u0259l\u0259rin yaranmas\u0131na baxmayaraq, sosialistl\u0259rin (da\u015fnak, eser, men\u015fevik) birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k milli q\u00fcvv\u0259l\u0259ri s\u0131x\u0131\u015fd\u0131rmas\u0131 \u2794 V\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flamas\u0131 v\u0259 m\u0259rk\u0259zd\u0259ki (Rusiyadak\u0131) anarxiyadan istifad\u0259 ed\u0259n bol\u015fevik-da\u015fnaklar\u0131n Bak\u0131da h\u0259rbi \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc \u0259l\u0259 almas\u0131 \u2794 ?\",\n\"options\": [\n\"A) 1918-ci ilin yaz\u0131ndan etibar\u0259n bu q\u00fcvv\u0259l\u0259rin \\\"sovet hakimiyy\u0259ti\\\" ad\u0131 alt\u0131nda Bak\u0131, L\u0259nk\u0259ran, Salyan v\u0259 dig\u0259r q\u0259zalarda az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 k\u00fctl\u0259vi soyq\u0131r\u0131m\u0131 (etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259) siyas\u0259tin\u0259 ba\u015flamas\u0131.\",\n\"B) Bol\u015fevikl\u0259rin d\u0259rhal Az\u0259rbaycan xalq\u0131na m\u00fcst\u0259qillik verm\u0259si.\",\n\"C) Bak\u0131 Sovetinin d\u0259rhal f\u0259aliyy\u0259tini dayand\u0131raraq M\u00fcsavat\u0131n proqram\u0131n\u0131 q\u0259bul etm\u0259si.\",\n\"D) Qafqaz Cani\u015finliyinin s\u00fclh yolu il\u0259 yenid\u0259n b\u0259rpa edilm\u0259si.\",\n\"E) T\u00fcrk \u018fd\u0259mi-M\u0259rk\u0259ziyy\u0259t partiyas\u0131n\u0131n t\u0259kba\u015f\u0131na Bak\u0131 Sovetin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259si.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: Bol\u015fevik-da\u015fnak qrupla\u015fmas\u0131 Bak\u0131 Sovetind\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndikd\u0259n sonra 1918-ci ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n (mart\u0131ndan) etibar\u0259n Bak\u0131da v\u0259 q\u0259zalarda q\u0131r\u011f\u0131nlar t\u00f6r\u0259tdil\u0259r (L\u0259nk\u0259ran, Salyan, Bak\u0131 quberniyas\u0131).\"\n},\n{\n\"q\": \"7. Eyler-Venn diaqram\u0131:\\n1905-ci il hadis\u0259l\u0259ri\\n1918-ci il hadis\u0259l\u0259ri\\nIII. K\u0259si\u015fm\u0259\",\n\"options\": [\n\"A) 1. Birinci Rus inqilab\u0131 fonunda ba\u015f vermi\u015fdir; 2. \u0130kinci Rus inqilab\u0131ndan sonrak\u0131 hakimiyy\u0259t b\u00f6hran\u0131 v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si fonunda ba\u015f vermi\u015fdir; III. H\u0259r iki d\u00f6vrd\u0259 Bak\u0131da m\u00fcs\u0259lman-t\u00fcrk \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 erm\u0259ni-da\u015fnak q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n amans\u0131z q\u0131r\u011f\u0131nlar t\u00f6r\u0259dilmi\u015fdir.\",\n\"B) 1. Qafqaz Cani\u015finliyinin l\u0259\u011fvi il\u0259 bitmi\u015fdir; 2. M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisinin yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 bitmi\u015fdir; III. H\u0259r ikisi bol\u015fevikl\u0259rin m\u00fctl\u0259q q\u0259l\u0259b\u0259si il\u0259 ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r.\",\n\"C) 1. M\u00fcsavat partiyas\u0131n\u0131n ilk proqram\u0131 q\u0259bul edilmi\u015fdir; 2. T\u00fcrk \u018fd\u0259mi-M\u0259rk\u0259ziyy\u0259t partiyas\u0131 yaranm\u0131\u015fd\u0131r; III. H\u0259r ikisind\u0259 Bak\u0131 \u018frzaq Komit\u0259si l\u0259\u011fv edilmi\u015fdir.\",\n\"D) 1. Brest-Litovsk m\u00fcqavil\u0259si imzalanm\u0131\u015fd\u0131r; 2. Yass\u0131 m\u00fcqavil\u0259si imzalanm\u0131\u015fd\u0131r; III. H\u0259r iki d\u00f6vrd\u0259 Seym f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.\",\n\"E) B\u00fct\u00fcn variantlar yanl\u0131\u015fd\u0131r.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 blokunda qeyd olunur ki, 1905-ci v\u0259 1918-ci ill\u0259rd\u0259 Bak\u0131da m\u00fcs\u0259lman-t\u00fcrk \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 erm\u0259ni-da\u015fnak q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0131r\u011f\u0131nlar t\u00f6r\u0259dilm\u0259si ortaq c\u0259h\u0259tdir.\"\n},\n{\n\"q\": \"8. 1640-c\u0131 il \u0130ngilt\u0259r\u0259, 1911-ci il \u00c7in v\u0259 1917-ci il Fevral inqilablar\u0131n\u0131n ortaq tarixi-siyasi mahiyy\u0259ti n\u0259d\u0259n ibar\u0259t idi?\",\n\"options\": [\n\"A) H\u0259r \u00fc\u00e7\u00fc \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00f6vcud olan m\u00fctl\u0259qiyy\u0259t (monarxiya) rejiminin devrilm\u0259si v\u0259 yeni siyasi idar\u0259etm\u0259y\u0259 ke\u00e7idl\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nmi\u015f inqilablard\u0131r.\",\n\"B) H\u0259r \u00fc\u00e7\u00fc yaln\u0131z qad\u0131nlara se\u00e7ki h\u00fcququ verm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015f dinc n\u00fcmayi\u015fl\u0259r olmu\u015fdur.\",\n\"C) H\u0259r \u00fc\u00e7 inqilab d\u0259rhal sosialist partiyalar\u0131n\u0131n m\u00fctl\u0259q hakimiyy\u0259ti il\u0259 yekunla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.\",\n\"D) H\u0259r \u00fc\u00e7 inqilab xarici d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin birba\u015fa h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.\",\n\"E) H\u0259r \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259 bu inqilablardan sonra C\u0259nubi Qafqaz\u0131n b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn vahid pakt imzalam\u0131\u015fd\u0131r.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 1640-c\u0131 il \u0130ngilt\u0259r\u0259, 1911-ci il \u00c7in v\u0259 1917-ci il Fevral inqilablar\u0131 m\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 kimi qeyd edilmi\u015fdir. Bu inqilablar\u0131n ortaq x\u00fcsusiyy\u0259ti m\u00f6vcud m\u00fctl\u0259qiyy\u0259t rejimini devir\u0259r\u0259k yeni m\u0259rh\u0259l\u0259nin \u0259sas\u0131n\u0131 qoymalar\u0131d\u0131r.\"\n},\n{\n\"q\": \"9. Bloksxemd\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n m\u0259ntiqi z\u0259nciri tamamlay\u0131n: 1918-ci ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 C\u0259nubi Qafqazda hakimiyy\u0259t b\u00f6hran\u0131n\u0131n yaranmas\u0131 \u2794 Bol\u015fevik-da\u015fnak qrupla\u015fmalar\u0131n\u0131n b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 (Bak\u0131, L\u0259nk\u0259ran, Salyan) etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flamas\u0131 \u2794 T\u0259kc\u0259 Bak\u0131 quberniyas\u0131nda mart-sentyabr aylar\u0131nda 50 mind\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259si \u2794 ?\",\n\"options\": [\n\"A) Bu amans\u0131z soyq\u0131r\u0131m\u0131lar\u0131n Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n m\u00fcbariz\u0259 \u0259zmini daha da m\u0259tinl\u0259\u015fdirm\u0259si v\u0259 milli birliyin yaranmas\u0131n\u0131 z\u0259ruri etm\u0259si.\",\n\"B) B\u00fct\u00fcn az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n d\u0259rhal t\u0259slim olaraq Sovet Rusiyas\u0131n\u0131n hakimiyy\u0259tini tamamil\u0259 q\u0259bul etm\u0259si.\",\n\"C) L\u0259nk\u0259ran v\u0259 Salyan q\u0259zalar\u0131n\u0131n Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259rkibin\u0259 qat\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 sazi\u015f imzalanmas\u0131.\",\n\"D) Bak\u0131 Sovetinin d\u0259rhal f\u0259aliyy\u0259tini dayand\u0131raraq q\u0131r\u011f\u0131nlara g\u00f6r\u0259 \u00fczr ist\u0259m\u0259si.\",\n\"E) \u0130ngilt\u0259r\u0259 ordusunun bu q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259r\u0259k bol\u015fevikl\u0259rl\u0259 birg\u0259 Az\u0259rbaycana h\u00fccum etm\u0259si.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: L\u0259nk\u0259ran, Salyan v\u0259 Bak\u0131dak\u0131 d\u0259h\u015f\u0259tli q\u0131r\u011f\u0131nlar (50 mind\u0259n \u00e7ox qurban) xalq\u0131n birliyini v\u0259 t\u0259\u015fkilatlanmas\u0131n\u0131 vacib edir, q\u0131r\u011f\u0131nlar milli t\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015fl\u0259rin siyasi \u0259qid\u0259sini m\u0259tinl\u0259\u015fdirirdi (genel kontekst v\u0259 Az\u0259rbaycan tarixinin reall\u0131\u011f\u0131).\"\n},\n{\n\"q\": \"10. Uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin (Bak\u0131 Sovetind\u0259ki q\u00fcvv\u0259l\u0259r v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri):\\nEserl\u0259r v\u0259 Da\u015fnaklar\\nQeyri-az\u0259rbaycanl\u0131 (miqrant) t\u0259b\u0259q\u0259\\na. XIX \u0259srd\u0259 neft s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131 il\u0259 Bak\u0131ya k\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f v\u0259 Bak\u0131 Sovetinin \u0259sas sosial bazas\u0131n\u0131 (v\u0259 daya\u011f\u0131n\u0131) t\u0259\u015fkil ed\u0259n k\u00fctl\u0259.\\nb. Bak\u0131 Sovetind\u0259 bol\u015fevik v\u0259 men\u015fevikl\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259r t\u0259msil olunan, lakin Az\u0259rbaycan milli q\u00fcvv\u0259l\u0259rini prosesl\u0259rd\u0259n t\u0259crid etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ortaq m\u00f6vqed\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n sosialist-mill\u0259t\u00e7i fraksiyalar.\",\n\"options\": [\n\"A) 1-b, 2-a\",\n\"B) 1-a, 2-b\",\n\"C) 1-b, 2-b\",\n\"D) 1-a, 2-a\",\n\"E) Uy\u011funluq yoxdur\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: Eser v\u0259 da\u015fnaklar (bol\u015fevik v\u0259 men\u015fevikl\u0259rl\u0259) sovetd\u0259 t\u0259msil olunub milli q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259crid edirdil\u0259r (1-b). Qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131 k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r is\u0259 onlar\u0131n sosial bazas\u0131 idi (2-a).\"\n},\n{\n\"q\": \"11. Eyler-Venn diaqram\u0131 (1917-ci ilin siyasi fraksiyalar\u0131):\\nBol\u015fevikl\u0259r\\nMen\u015fevikl\u0259r\\nIII. K\u0259si\u015fm\u0259\",\n\"options\": [\n\"A) 1. Hakimiyy\u0259ti d\u0259rhal sovetl\u0259r\u0259 ke\u00e7irm\u0259yi t\u0259l\u0259b edirdil\u0259r; 2. M\u00fcv\u0259qq\u0259ti h\u00f6kum\u0259tin m\u00fcharib\u0259ni davam etdirm\u0259k q\u0259rar\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yirdil\u0259r; III. H\u0259r ikisi Bak\u0131 Sovetind\u0259 t\u0259msil olunur v\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n siyasi t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131 prosesl\u0259rd\u0259n t\u0259crid etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar.\",\n\"B) 1. Yaln\u0131z Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini d\u0259st\u0259kl\u0259yirdil\u0259r; 2. Yaln\u0131z erm\u0259nil\u0259rin muxtariyy\u0259tini d\u0259st\u0259kl\u0259yirdil\u0259r; III. H\u0259r ikisi Seymin yaranmas\u0131na qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131.\",\n\"C) 1. R\u0259hb\u0259rl\u0259ri milli kadrlardan ibar\u0259t idi; 2. R\u0259hb\u0259rl\u0259ri yaln\u0131z xarici \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 idi; III. H\u0259r ikisi Bak\u0131 \u018frzaq Komit\u0259sind\u0259 m\u0259\u011flub olmu\u015fdu.\",\n\"D) 1. M\u00fcharib\u0259ni d\u0259rhal davam etdirm\u0259k ist\u0259yirdil\u0259r; 2. S\u00fclh imzalay\u0131b hakimiyy\u0259ti M\u00fcsavata verm\u0259k ist\u0259yirdil\u0259r; III. H\u0259r ikisi 1918-ci il q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131.\",\n\"E) B\u00fct\u00fcn variantlar yanl\u0131\u015fd\u0131r.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: Bol\u015fevikl\u0259r hakimiyy\u0259tin d\u0259rhal sovetl\u0259r\u0259 ke\u00e7m\u0259sini, men\u015fevikl\u0259r is\u0259 m\u00fcharib\u0259nin davam\u0131n\u0131 (M\u00fcv\u0259qq\u0259ti h\u00f6kum\u0259ti) d\u0259st\u0259kl\u0259yirdi. Lakin h\u0259r ikisi Bak\u0131 Sovetind\u0259ki dig\u0259r sosialistl\u0259r kimi Az\u0259rbaycan milli q\u00fcvv\u0259l\u0259rini t\u0259crid etm\u0259k siyas\u0259ti y\u00fcr\u00fcd\u00fcrd\u00fc.\"\n},\n{\n\"q\": \"12. C\u0259dv\u0259l m\u0259ntiqi. 1917-ci ild\u0259 Bak\u0131dak\u0131 siyasi m\u00fcbariz\u0259nin elementl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n| Siyasi subyekt \/ Hadis\u0259 | M\u0259qs\u0259di v\u0259 ya N\u0259tic\u0259si |\\n| ------ | ------ |\\n| Sosialist partiyalar\u0131 (men\u015fevik, bol\u015fevik, eser) | 1. ? |\\n| Bak\u0131 \u018frzaq Komit\u0259sin\u0259 ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259r | 2. ? |\",\n\"options\": [\n\"A) 1. M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259 orqanlar\u0131nda \u0259halinin say\u0131na m\u00fct\u0259nasib qaydada i\u015ftirak\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq v\u0259 onlar\u0131 t\u0259crid etm\u0259k; 2. Az\u0259rbaycan\u0131n milli siyasi q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin q\u0259l\u0259b\u0259 qazanmas\u0131 v\u0259 sosialistl\u0259rin ciddi narahat olmas\u0131.\",\n\"B) 1. M\u00fcs\u0259lmanlara geni\u015f muxtariyy\u0259t verm\u0259k; 2. Bak\u0131 Sovetinin d\u0259rhal l\u0259\u011fv edilm\u0259si.\",\n\"C) 1. Yaln\u0131z m\u00fcharib\u0259ni dayand\u0131rmaq; 2. Da\u015fnaklar\u0131n tam q\u0259l\u0259b\u0259si.\",\n\"D) 1. T\u00fcrk \u018fd\u0259mi-M\u0259rk\u0259ziyy\u0259t partiyas\u0131n\u0131 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259tirm\u0259k; 2. B\u00fct\u00fcn \u0259halini silahs\u0131zla\u015fd\u0131rmaq.\",\n\"E) 1. Qafqaz Cani\u015finliyini qorumaq; 2. Rusiya imperiyas\u0131n\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: Bak\u0131da f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n b\u00fct\u00fcn sosialist partiyalar\u0131 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n siyasi t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131 t\u0259crid etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 onlar\u0131n yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259d\u0259 m\u00fct\u0259nasib i\u015ftirak\u0131n\u0131n \u0259leyhin\u0259 idil\u0259r. Bak\u0131 \u018frzaq Komit\u0259sin\u0259 se\u00e7kil\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n milli siyasi q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin q\u0259l\u0259b\u0259si sosialistl\u0259ri ciddi narahat etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131.\"\n},\n{\n\"q\": \"13. Ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r (DoK 4): \u0130kinci Rus \u0130nqilab\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 meydana g\u0259lmi\u015f Bak\u0131 Soveti il\u0259 \u0130T\u0130K-in (\u0130nformasiya-T\u0259\u015fviqat \u0130craiyy\u0259 Komit\u0259sinin) r\u0259hb\u0259r strukturlar\u0131n\u0131n ortaq c\u0259h\u0259ti, o d\u00f6vrk\u00fc az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halinin hans\u0131 siyasi q\u00fcsurunu\/acizliyini \u0259ks etdirirdi?\",\n\"options\": [\n\"A) H\u0259r iki qurumun r\u0259hb\u0259rliyinin qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131lardan (yadellil\u0259rd\u0259n) ibar\u0259t olmas\u0131, o d\u00f6vrd\u0259 neft bumunun g\u0259tirdiyi demoqrafik d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r fonunda yerli (milli) q\u00fcvv\u0259l\u0259rin \u015f\u0259h\u0259r (Bak\u0131) idar\u0259\u00e7iliyind\u0259n tamamil\u0259 k\u0259narla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 (v\u0259 ya t\u0259crid edildiyini) a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rirdi.\",\n\"B) H\u0259r iki qurumun yaln\u0131z Osmanl\u0131 pa\u015falar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunmas\u0131, yerli \u0259halinin h\u0259rbi z\u0259ifliyini g\u00f6st\u0259rirdi.\",\n\"C) H\u0259r iki qurumun \u00e7ar generallar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunmas\u0131, inqilab\u0131n he\u00e7 bir n\u0259tic\u0259 verm\u0259diyini s\u00fcbut edirdi.\",\n\"D) H\u0259r iki qurumun r\u0259hb\u0259rliyind\u0259 qad\u0131nlar\u0131n \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil etm\u0259si o d\u00f6vr\u00fcn ad\u0259tl\u0259rin\u0259 zidd idi.\",\n\"E) H\u0259r ikisinin r\u0259hb\u0259rliyinin yaln\u0131z Bak\u0131 milyon\u00e7ular\u0131ndan ibar\u0259t olmas\u0131 sosial \u0259dal\u0259tsizliyi g\u00f6st\u0259rirdi.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259ki ox\u015farl\u0131\u011fa v\u0259 m\u0259tnd\u0259ki \\\"sosial bazas\u0131n\u0131n qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131lar olmas\u0131 v\u0259 milli q\u00fcvv\u0259l\u0259rin t\u0259crid edilm\u0259si\\\" faktlar\u0131na \u0259sas\u0259n, r\u0259hb\u0259rliyin qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131 olmas\u0131 milli q\u00fcvv\u0259l\u0259rin idar\u0259etm\u0259d\u0259n k\u0259narla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcbut edir.\"\n},\n{\n\"q\": \"14. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 qanunauy\u011funlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: S\u0259b\u0259b: Bak\u0131dak\u0131 siyasi partiyalar\u0131n (sosialistl\u0259rin) m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259 orqanlar\u0131nda \u0259halinin say\u0131na m\u00fct\u0259nasib qaydada i\u015ftirak\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almas\u0131 v\u0259 milli q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259crid etm\u0259si. N\u0259tic\u0259: ?\",\n\"options\": [\n\"A) Az\u0259rbaycan\u0131n milli siyasi q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin alternativ kimi Bak\u0131 \u018frzaq Komit\u0259sin\u0259 ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 f\u0259al i\u015ftirak ed\u0259r\u0259k q\u0259l\u0259b\u0259 qazanmas\u0131 v\u0259 bu q\u0259l\u0259b\u0259nin sosialistl\u0259ri ciddi narahat etm\u0259si.\",\n\"B) Milli q\u00fcvv\u0259l\u0259rin M\u0259clisi t\u0259rk ed\u0259r\u0259k d\u0259rhal G\u00fcrc\u00fcstana s\u0131\u011f\u0131nmas\u0131.\",\n\"C) B\u00fct\u00fcn az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Bak\u0131 sovetin\u0259 k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259bul edilm\u0259si.\",\n\"D) \u00c7ar h\u00f6kum\u0259tinin d\u0259rhal Bak\u0131ya ordu yerid\u0259r\u0259k sovetl\u0259ri c\u0259zaland\u0131rmas\u0131.\",\n\"E) M\u00fcs\u0259lman t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n d\u0259rhal Bak\u0131da M\u00fcs\u0259lman Xilaf\u0259ti elan etm\u0259si.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: T\u0259crid olunmalar\u0131na baxmayaraq, milli q\u00fcvv\u0259l\u0259r Bak\u0131 \u018frzaq Komit\u0259sin\u0259 se\u00e7kil\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etdi, onlar\u0131n qazand\u0131\u011f\u0131 q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r is\u0259 sosialistl\u0259ri ciddi narahat etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.\"\n},\n{\n\"q\": \"15. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259si: S\u0259b\u0259b: Bak\u0131da f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n bol\u015fevik, men\u015fevik v\u0259 eser partiyalar\u0131n\u0131n ictimai v\u0259 siyasi idar\u0259etm\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n milli q\u00fcvv\u0259l\u0259rini prosesl\u0259rd\u0259n t\u0259crid etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131. N\u0259tic\u0259: ?\",\n\"options\": [\n\"A) Bak\u0131 Sovetin\u0259 ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n milli siyasi q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin i\u015ftirak\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 bu quruma c\u0259mi iki az\u0259rbaycanl\u0131 bol\u015fevik deputat\u0131n se\u00e7ilm\u0259si.\",\n\"B) Bak\u0131 \u018frzaq Komit\u0259sin\u0259 tamamil\u0259 l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k funksiyalar\u0131n\u0131n Seym\u0259 verilm\u0259si.\",\n\"C) Milli \u015furalar\u0131n v\u0259 komit\u0259l\u0259rin d\u0259rhal silahl\u0131 \u00fcsyana qalxaraq sovetl\u0259ri devirm\u0259si.\",\n\"D) B\u00fct\u00fcn az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halinin Bak\u0131dan Yelizavetpola k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 s\u00fcrg\u00fcn edilm\u0259si.\",\n\"E) Men\u015fevikl\u0259rin d\u0259rhal milli q\u00fcvv\u0259l\u0259rl\u0259 ittifaqa gir\u0259r\u0259k m\u00fcharib\u0259ni dayand\u0131rmas\u0131.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: Sosialist partiyalar\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n siyasi v\u0259 ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131 siyasi prosesl\u0259rd\u0259n t\u0259crid etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. N\u0259tic\u0259d\u0259 Bak\u0131 Sovetind\u0259 milli siyasi q\u00fcvv\u0259l\u0259r t\u0259msil olunmam\u0131\u015f v\u0259 yaln\u0131z iki az\u0259rbaycanl\u0131 bol\u015fevik deputat se\u00e7ilmi\u015fdi.\"\n},\n{\n\"q\": \"16. \u0130kinci Rus inqilab\u0131ndan sonra Bak\u0131da c\u0259r\u0259yan ed\u0259n prosesl\u0259rin s\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259sini tap\u0131n: S\u0259b\u0259b: XIX y\u00fczilliyin ikinci yar\u0131s\u0131nda Bak\u0131da neft s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 bura k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n k\u00f6\u00e7m\u0259si. N\u0259tic\u0259: ?\",\n\"options\": [\n\"A) Bak\u0131 Sovetinin sosial bazas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0259n qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131lardan t\u0259\u015fkil olunmas\u0131 v\u0259 bu qurumda Az\u0259rbaycan\u0131n milli siyasi q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin t\u0259msil olunmamas\u0131.\",\n\"B) B\u00fct\u00fcn qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Bak\u0131n\u0131 d\u0259rhal t\u0259rk ed\u0259r\u0259k C\u0259nubi Az\u0259rbaycana m\u00fchacir\u0259t etm\u0259si.\",\n\"C) Bak\u0131 neft s\u0259nayesinin tamamil\u0259 \u00e7\u00f6k\u0259r\u0259k f\u0259aliyy\u0259tini dayand\u0131rmas\u0131 v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin bo\u015falmas\u0131.\",\n\"D) Qafqaz Cani\u015finliyinin d\u0259rhal b\u0259rpa olunaraq Bak\u0131n\u0131n h\u0259rbi quberniyaya \u00e7evrilm\u0259si.\",\n\"E) Bak\u0131 \u018frzaq Komit\u0259sinin qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunmas\u0131 bar\u0259d\u0259 q\u0259rar\u0131n q\u0259bulu.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: Bak\u0131 Sovetinin sosial bazas\u0131n\u0131, \u0259sas\u0259n, XIX y\u00fczilliyin ikinci yar\u0131s\u0131nda Bak\u0131da neft s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 bura k\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131lar t\u0259\u015fkil edirdi. N\u0259tic\u0259d\u0259 Bak\u0131 Sovetind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n milli siyasi q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259msil olunmam\u0131\u015f, c\u0259mi iki az\u0259rbaycanl\u0131 bol\u015fevik deputat se\u00e7ilmi\u015fdi.\"\n},\n{\n\"q\": \"17. Ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r (DoK 4): \u0130kinci Rus \u0130nqilab\u0131ndan (1917) sonra formala\u015fm\u0131\u015f Bak\u0131 Sovetinin r\u0259hb\u0259r t\u0259rkibinin x\u00fcsusiyy\u0259ti il\u0259 \u0130nformasiya-T\u0259\u015fviqat \u0130craiyy\u0259 Komit\u0259sinin (\u0130T\u0130K) r\u0259hb\u0259r t\u0259rkibinin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 hans\u0131 siyasi reall\u0131\u011f\u0131 \u0259ks etdirirdi?\",\n\"options\": [\n\"A) H\u0259r iki quruma r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259nl\u0259rin qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131lardan (yadellil\u0259rd\u0259n v\u0259 ya yerli m\u0259n\u015f\u0259li olmayan sosialist-da\u015fnaklardan) ibar\u0259t olmas\u0131, bu qurumlar\u0131n yerli m\u00fcs\u0259lman-t\u00fcrk \u0259halinin m\u0259nafeyin\u0259 zidd siyas\u0259t y\u00fcr\u00fctm\u0259sini t\u0259min edirdi.\",\n\"B) H\u0259r iki qurumun yaln\u0131z az\u0259rbaycanl\u0131 b\u0259y v\u0259 xanlar t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunmas\u0131.\",\n\"C) H\u0259r iki qurumun C\u0259nubi Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259ki ingilis qo\u015funlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunmas\u0131.\",\n\"D) H\u0259r ikisinin yaln\u0131z dini (islami) prinsipl\u0259r\u0259 \u0259saslanaraq q\u0259rarlar q\u0259bul etm\u0259si.\",\n\"E) H\u0259r ikisinin M\u0259\u015frut\u0259 inqilab\u0131n\u0131n f\u0259allar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lmas\u0131.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: Ox\u015farl\u0131qlar b\u00f6lm\u0259sind\u0259 Bak\u0131 Soveti v\u0259 \u0130T\u0130K r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131 olmas\u0131 x\u00fcsusi olaraq qeyd edilmi\u015fdir. Bu, onlar\u0131n yerli xalq\u0131n m\u0259nafeyin\u0259 zidd (soyq\u0131r\u0131m\u0131lar\u0131na r\u0259vac ver\u0259n) h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rini \u015f\u0259rtl\u0259ndirirdi.\"\n},\n{\n\"q\": \"18. M\u0259ntiqi yekun (DoK 4): \u0130kinci Rus \u0130nqilab\u0131n\u0131n (Fevral 1917) Az\u0259rbaycana (v\u0259 C\u0259nubi Qafqaza) t\u0259sirini \u00fcmumil\u0259\u015fdirs\u0259k, Cani\u015finliyin l\u0259\u011fvi, milli komit\u0259l\u0259rin\/\u015furalar\u0131n yaranmas\u0131 v\u0259 n\u0259hay\u0259t 1918-ci ild\u0259 M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisinin qovulmas\u0131 il\u0259 M\u0259rk\u0259zi Rusiyada v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flamas\u0131 z\u0259ncirvar\u0131 olaraq Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 hans\u0131 lab\u00fcd tarixi z\u0259rur\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda qoydu?\",\n\"options\": [\n\"A) Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fmi\u015f idar\u0259etm\u0259sinin iflasa u\u011framas\u0131 v\u0259 m\u0259rk\u0259zd\u0259nqacma meyll\u0259rinin g\u00fccl\u0259nm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n milli q\u00fcvv\u0259l\u0259rini bol\u015fevik-da\u015fnak terroruna (soyq\u0131r\u0131m\u0131na) qar\u015f\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259ni t\u0259\u015fkil etm\u0259k v\u0259 sonda C\u0259nubi Qafqaz\u0131n (v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n) m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyini (istiqlaliyy\u0259tini) elan etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259ti add\u0131mlar atmaq z\u0259rur\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda qoydu.\",\n\"B) B\u00fct\u00fcn milli q\u00fcvv\u0259l\u0259rin d\u0259rhal Qacarlar d\u00f6vl\u0259tin\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn r\u0259smi m\u00fcraci\u0259t etm\u0259si z\u0259rur\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda qoydu.\",\n\"C) Yaln\u0131z Qafqaz Cani\u015finliyini b\u0259rpa etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ar II Nikolaya sadiq qalmaq z\u0259rur\u0259tini yaratd\u0131.\",\n\"D) M\u00fcsavat partiyas\u0131n\u0131n d\u0259rhal bol\u015fevik partiyas\u0131na birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k ideologiyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259sini qa\u00e7\u0131lmaz etdi.\",\n\"E) Bak\u0131da neft istehsal\u0131n\u0131 tamamil\u0259 dayand\u0131raraq aqrar c\u0259miyy\u0259t\u0259 qay\u0131tmaq z\u0259rur\u0259tini yaratd\u0131.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: \u0130kinci Rus inqilab\u0131ndan sonra idar\u0259etm\u0259 b\u00f6hran\u0131 (Cani\u015finliyin l\u0259\u011fvi), MM-in qovulmas\u0131 (v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si) v\u0259 1918-ci il soyq\u0131r\u0131mlar\u0131 Az\u0259rbaycan milli q\u00fcvv\u0259l\u0259rini vahid m\u00fcbariz\u0259y\u0259, qorunma\u011fa v\u0259 son n\u0259tic\u0259d\u0259 imperiyadan ayr\u0131laraq (Seym v\u0259 sonra t\u0259kba\u015f\u0131na) d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik t\u0259sis etm\u0259y\u0259 vadar ed\u0259n \u0259n b\u00f6y\u00fck obyektiv v\u0259 subyektiv amill\u0259r idi.\"\n},\n{\n\"q\": \"19. 1905-1918-ci ill\u0259r aras\u0131nda ba\u015f vermi\u015f m\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nBak\u0131 F\u0259hl\u0259 Deputatlar\u0131 Sovetinin yarad\u0131lmas\u0131 (Birinci Rus inqilab\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259)\\nM\u00fcsavat partiyas\u0131n\u0131n ilk proqram\u0131n\u0131n \u00e7ap edilm\u0259si\\n\u00dcmumrusiya M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisin\u0259 se\u00e7kil\u0259rd\u0259 bol\u015fevikl\u0259rin m\u0259\u011flub olmas\u0131\\nC\u0259nubi Qafqaz Seyminin f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131\",\n\"options\": [\n\"A) 1, 2, 3, 4\",\n\"B) 2, 1, 3, 4\",\n\"C) 1, 3, 2, 4\",\n\"D) 3, 1, 2, 4\",\n\"E) 1, 2, 4, 3\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: 1905-ci ild\u0259 Rusiyada inqilab v\u0259 Bak\u0131 F\u0259hl\u0259 Deputatlar\u0131 Sovetinin yarad\u0131lmas\u0131. 1912-ci ild\u0259 M\u00fcsavat\u0131n ilk proqram\u0131n\u0131n \u00e7ap edilm\u0259si. 1917-ci ilin pay\u0131z\u0131nda \u00dcmumrusiya M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r m\u0259clisin\u0259 se\u00e7kil\u0259r. 1918-ci ilin fevral\u0131nda C\u0259nubi Qafqaz Seyminin f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131. Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 1, 2, 3, 4.\"\n},\n{\n\"q\": \"20. \u0130kinci Rus \u0130nqilab\u0131 (1917 Fevral) v\u0259 onun C\u0259nubi Qafqazdak\u0131 t\u0259sirl\u0259rin\u0259 dair uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nBol\u015fevikl\u0259r\\nN\u0259riman N\u0259rimanov\\n\u0130T\u0130K (\u0130nformasiya-T\u0259\u015fviqat \u0130craiyy\u0259 Komit\u0259si)\\na. R\u0259hb\u0259rl\u0259rinin qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131 olmas\u0131 fakt\u0131 il\u0259 Bak\u0131 Soveti il\u0259 eyni x\u00fcsusiyy\u0259ti payla\u015fan t\u0259\u015fkilat\\nb. M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisind\u0259 m\u0259\u011flub olduqdan sonra onu zor g\u00fcc\u00fcn\u0259 qovan siyasi q\u00fcvv\u0259\\nc. 1918-ci il mart q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n \u015fahidi olaraq \\\"\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc paralel\\\" k\u00fc\u00e7\u0259sind\u0259ki da\u015fnak v\u0259h\u015filiyini \u00f6z xatir\u0259l\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 alan tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259t\",\n\"options\": [\n\"A) 1-b, 2-c, 3-a\",\n\"B) 1-a, 2-b, 3-c\",\n\"C) 1-c, 2-a, 3-b\",\n\"D) 1-b, 2-a, 3-c\",\n\"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: Bol\u015fevikl\u0259r M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisini qovmu\u015fdular. N.N\u0259rimanov q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 \\\"\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc paralel\\\" k\u00fc\u00e7\u0259sind\u0259ki hadis\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259svir etmi\u015fdi. \u0130T\u0130K v\u0259 Bak\u0131 Soveti r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131 olmas\u0131 il\u0259 ox\u015far idi.\"\n},\n{\n\"q\": \"21. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 qurun:\\nT\u00fcrk \u018fd\u0259mi-M\u0259rk\u0259ziyy\u0259t partiyas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131\\nM\u00fcsavat partiyas\u0131n\u0131n ilk proqram\u0131n\u0131n \u00e7ap edilm\u0259si\\nC\u0259nubi Qafqaz Seyminin f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131\",\n\"options\": [\n\"A) 2, 1, 3\",\n\"B) 1, 2, 3\",\n\"C) 3, 2, 1\",\n\"D) 2, 3, 1\",\n\"E) 1, 3, 2\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: M\u00fcsavat partiyas\u0131n\u0131n ilk proqram\u0131 1912-ci ild\u0259 \u00e7ap edilmi\u015fdir. T\u00fcrk \u018fd\u0259mi-M\u0259rk\u0259ziyy\u0259t partiyas\u0131 1917-ci ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. C\u0259nubi Qafqaz Seymi is\u0259 1918-ci ilin fevral\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 2, 1, 3.\"\n},\n{\n\"q\": \"22. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 qurun:\\n1918-ci ilin mart-sentyabr aylar\u0131nda Bak\u0131 quberniyas\u0131nda 50 mind\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259si\\n1918-ci ilin aprelind\u0259 L\u0259nk\u0259ran q\u0259zas\u0131 sakinl\u0259rinin q\u0131r\u011f\u0131n qurban\u0131 olmas\u0131\\n\u00dcmumrusiya M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisin\u0259 se\u00e7kil\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si\",\n\"options\": [\n\"A) 3, 2, 1\",\n\"B) 3, 1, 2\",\n\"C) 1, 2, 3\",\n\"D) 2, 1, 3\",\n\"E) 2, 3, 1\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisin\u0259 se\u00e7kil\u0259r 1917-ci il pay\u0131z\u0131 (3). L\u0259nk\u0259randa q\u0131r\u011f\u0131nlar 1918 aprelin ortalar\u0131 (2). Bak\u0131 quberniyas\u0131 \u00fczr\u0259 q\u0131r\u011f\u0131nlar mart-sentyabr aylar\u0131 boyu davam ed\u0259n geni\u015f prosesdir, lakin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131ndan ard\u0131c\u0131ll\u0131qla g\u00f6t\u00fcrd\u00fckd\u0259, (1) v\u0259 (2) dem\u0259k olar ki eyni d\u00f6vrd\u00fcr, lakin L\u0259nk\u0259ran hadis\u0259si \\\"aprelin ortalar\u0131nda\\\" ba\u015flay\u0131r, Bak\u0131 quberniyas\u0131 r\u0259q\u0259mi is\u0259 \\\"mart-sentyabr\\\" d\u00f6vr\u00fcn\u00fc \u0259hat\u0259 edir. D\u0259qiq ard\u0131c\u0131ll\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn 1917 pay\u0131z\u0131 m\u00fctl\u0259q birincidir. M\u0259nb\u0259d\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259 aprel (L\u0259nk\u0259ran), sonra \u00fcmumi (mart-sentyabr) r\u0259q\u0259mi verilir. Cavab A: 3, 2, 1 uy\u011fundur.\"\n},\n{\n\"q\": \"23. C\u0259dv\u0259l m\u0259ntiqi. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 m\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 (v\u0259 yaranma tarixl\u0259ri):\\n| T\u0259\u015fkilat\/Hadis\u0259 | X\u00fcsusiyy\u0259ti \/ D\u00f6vr\u00fc |\\n| ------ | ------ |\\n| T\u00fcrk \u018fd\u0259mi-M\u0259rk\u0259ziyy\u0259t partiyas\u0131 | 1. ? |\\n| C\u0259nubi Qafqaz Seymi | 2. ? |\",\n\"options\": [\n\"A) 1. 1917-ci ild\u0259 \u0130kinci Rus \u0130nqilab\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 yaranm\u0131\u015f milli t\u0259\u015fkilatd\u0131r; 2. 1918-ci ilin fevral\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f regional idar\u0259etm\u0259 orqan\u0131d\u0131r.\",\n\"B) 1. 1905-ci ild\u0259 yaranm\u0131\u015f ilk partiyad\u0131r; 2. 1917-ci ild\u0259 qovulmu\u015f m\u0259clisdir.\",\n\"C) 1. Yaln\u0131z xristianlar\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirirdi; 2. Yaln\u0131z bol\u015fevikl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t idi.\",\n\"D) 1. R\u0259hb\u0259ri S\u0259tt\u0259rxan idi; 2. R\u0259hb\u0259ri da\u015fnaklar idi.\",\n\"E) 1. 1912-ci ild\u0259 yaranm\u0131\u015fd\u0131; 2. 1905-ci ild\u0259 l\u0259\u011fv edilmi\u015fdi.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: T\u00fcrk \u018fd\u0259mi-M\u0259rk\u0259ziyy\u0259t partiyas\u0131 1917-ci ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. C\u0259nubi Qafqaz Seymi is\u0259 1918-ci il fevralda f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r.\"\n},\n{\n\"q\": \"24. 1917-ci ild\u0259 \u0130kinci Rus inqilab\u0131ndan sonra Bak\u0131da f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n siyasi qrupla\u015fmalar v\u0259 onlar\u0131n strateji m\u00f6vqel\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 uy\u011funlu\u011fu tap\u0131n:\\nBol\u015fevikl\u0259r\\nMen\u015fevikl\u0259r\\nBak\u0131 Sovetind\u0259ki b\u00fct\u00fcn sosialist partiyalar\u0131\\na. M\u00fcv\u0259qq\u0259ti h\u00f6kum\u0259tin m\u00fcharib\u0259ni davam etdirm\u0259k q\u0259rar\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yirdil\u0259r\\nb. M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n siyasi v\u0259 ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131 siyasi prosesl\u0259rd\u0259n t\u0259crid etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar\\nc. Hakimiyy\u0259tin d\u0259rhal sovetl\u0259r\u0259 ke\u00e7m\u0259sini birm\u0259nal\u0131 olaraq t\u0259l\u0259b edirdil\u0259r\",\n\"options\": [\n\"A) 1-c, 2-a, 3-b\",\n\"B) 1-a, 2-c, 3-b\",\n\"C) 1-b, 2-a, 3-c\",\n\"D) 1-c, 2-b, 3-a\",\n\"E) 1-a, 2-b, 3-c\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: Bol\u015fevikl\u0259r hakimiyy\u0259tin d\u0259rhal sovetl\u0259r\u0259 ke\u00e7m\u0259sini t\u0259l\u0259b edirdil\u0259r. Men\u015fevikl\u0259r m\u00fcv\u0259qq\u0259ti h\u00f6kum\u0259tinin m\u00fcharib\u0259nin davam etdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259rar\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yirdil\u0259r. Bak\u0131da f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n b\u00fct\u00fcn sosialist partiyalar\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n siyasi v\u0259 ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131 siyasi prosesl\u0259rd\u0259n t\u0259crid etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar.\"\n},\n{\n\"q\": \"25. C\u0259dv\u0259l m\u0259ntiqi. 1917-ci ild\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f m\u00fch\u00fcm se\u00e7kil\u0259r v\u0259 onlar\u0131n xarakteristikas\u0131:\\n| Se\u00e7kinin ad\u0131 | N\u0259tic\u0259si v\u0259 \u018fh\u0259miyy\u0259ti |\\n| ------ | ------ |\\n| \u00dcmumrusiya M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisin\u0259 se\u00e7kil\u0259r | 1. ? |\\n| Bak\u0131 \u018frzaq Komit\u0259sin\u0259 se\u00e7kil\u0259r | 2. ? |\",\n\"options\": [\n\"A) 1. Bol\u015fevikl\u0259rin m\u0259\u011flubiyy\u0259ti il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi ki, bu da sonradan onlar\u0131n m\u0259clisi zorla qovmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu; 2. Az\u0259rbaycan milli q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin q\u0259l\u0259b\u0259si il\u0259 bitdi ki, bu da yerli sosialistl\u0259ri ciddi narahat etdi.\",\n\"B) 1. Bol\u015fevikl\u0259r tam q\u0259l\u0259b\u0259 qazand\u0131 v\u0259 s\u00fclh elan etdi; 2. Da\u015fnaklar q\u0259l\u0259b\u0259 qazanaraq b\u00fct\u00fcn \u0259rza\u011f\u0131 m\u00fcsadir\u0259 etdi.\",\n\"C) 1. M\u0259clis l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k monarxiya b\u0259rpa olundu; 2. Milli \u015furalar qada\u011fan edildi.\",\n\"D) 1. Osmanl\u0131 imperiyas\u0131 se\u00e7kil\u0259rd\u0259 qalib g\u0259ldi; 2. \u0130ngilt\u0259r\u0259 komit\u0259ni ba\u011flad\u0131.\",\n\"E) 1. Se\u00e7kil\u0259r he\u00e7 vaxt ba\u015f tutmad\u0131; 2. Yaln\u0131z eserl\u0259r qalib g\u0259ldi.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisi se\u00e7kil\u0259rind\u0259 bol\u015fevikl\u0259r m\u0259\u011flub oldu (1917 pay\u0131z). Bak\u0131 \u018frzaq Komit\u0259sind\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan milli q\u00fcvv\u0259l\u0259ri qalib g\u0259ldi.\"\n},\n{\n\"q\": \"26. Eyler-Venn diaqram\u0131 (\u0130nstitusional b\u00f6hran):\\n\u00dcmumrusiya M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisi\\nQafqaz Cani\u015finliyi\\nIII. K\u0259si\u015fm\u0259\",\n\"options\": [\n\"A) 1. V\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olan hadis\u0259 (qovulmas\u0131) il\u0259 yadda qalm\u0131\u015fd\u0131r (1918); 2. 1883 v\u0259 1917-ci ill\u0259rd\u0259 l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k idar\u0259etm\u0259 b\u00f6hran\u0131n\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdirmi\u015fdir; III. H\u0259r ikisi Rusiyada ba\u015f ver\u0259n b\u00f6y\u00fck siyasi inqilablar\u0131n (\u00e7axna\u015fmalar\u0131n) qurban\u0131 olmu\u015f (funksiyas\u0131n\u0131 itirmi\u015f) ali imperiya\/m\u0259rk\u0259zi strukturlar\u0131d\u0131r.\",\n\"B) 1. Yaln\u0131z Bak\u0131da f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi; 2. Yaln\u0131z Yelizavetpolda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi; III. H\u0259r ikisi bol\u015fevikl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.\",\n\"C) 1. 1905-ci ild\u0259 yaranm\u0131\u015fd\u0131; 2. 1918-ci ild\u0259 yaranm\u0131\u015fd\u0131; III. H\u0259r ikisind\u0259 da\u015fnaklar r\u0259hb\u0259rlik edirdi.\",\n\"D) 1. M\u00fcharib\u0259ni davam etdirirdi; 2. S\u00fclh elan etmi\u015fdi; III. H\u0259r ikisi M\u00fcsavat t\u0259r\u0259find\u0259n l\u0259\u011fv edilmi\u015fdi.\",\n\"E) B\u00fct\u00fcn variantlar yanl\u0131\u015fd\u0131r.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisi 1918-ci ild\u0259 bol\u015fevikl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n qovulmu\u015f v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Qafqaz Cani\u015finliyi 1883 v\u0259 1917-ci (Fevral inqilab\u0131 fonunda) ill\u0259rd\u0259 l\u0259\u011fv olunmu\u015fdu. H\u0259r ikisi imperiyan\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc zaman\u0131 s\u0131radan \u00e7\u0131xan strukturlard\u0131r.\"\n},\n{\n\"q\": \"27. M\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 tamamlay\u0131n: 1917-ci ilin \u0130kinci Rus inqilab\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259tin z\u0259ifl\u0259m\u0259si \u2794 Bak\u0131 Sovetind\u0259 sosialistl\u0259rin (bol\u015fevik, men\u015fevik, eser) qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131 sosial bazaya arxalanaraq milli q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259crid etm\u0259si \u2794 Az\u0259rbaycan\u0131n milli siyasi q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Bak\u0131 \u018frzaq Komit\u0259sin\u0259 ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259si \u2794 ?\",\n\"options\": [\n\"A) Bu se\u00e7kil\u0259rd\u0259 milli siyasi q\u00fcvv\u0259l\u0259rin q\u0259l\u0259b\u0259 qazanmas\u0131 v\u0259 bununla da sosialistl\u0259ri ciddi narahat etm\u0259y\u0259 ba\u015flamas\u0131.\",\n\"B) Milli q\u00fcvv\u0259l\u0259rin m\u0259\u011flub olaraq d\u0259rhal Seymin t\u0259rkibind\u0259n \u00e7\u0131xmas\u0131.\",\n\"C) Bol\u015fevikl\u0259rin \u018frzaq Komit\u0259sini silah g\u00fcc\u00fcn\u0259 devirm\u0259si v\u0259 qida ehtiyatlar\u0131n\u0131 m\u0259hv etm\u0259si.\",\n\"D) Men\u015fevikl\u0259rin Bak\u0131n\u0131 t\u0259rk ed\u0259r\u0259k C\u0259nubi Az\u0259rbaycana k\u00f6\u00e7m\u0259si.\",\n\"E) T\u00fcrk \u018fd\u0259mi-M\u0259rk\u0259ziyy\u0259t partiyas\u0131n\u0131n l\u0259\u011fv edilm\u0259si.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: Bak\u0131 \u018frzaq Komit\u0259sin\u0259 ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n milli siyasi q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin qazand\u0131\u011f\u0131 q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r sosialistl\u0259ri ciddi narahat etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131.\"\n},\n{\n\"q\": \"28. Eyler-Venn diaqram\u0131 (Tarixi parallell\u0259r):\\n1883-c\u00fc il\\n1917-ci il\\nIII. K\u0259si\u015fm\u0259\",\n\"options\": [\n\"A) 1. \u00c7ar imperiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 inzibati-\u0259razi islahat\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f add\u0131md\u0131r; 2. \u0130kinci Rus \u0130nqilab\u0131n\u0131n (Fevral inqilab\u0131n\u0131n) yaratd\u0131\u011f\u0131 siyasi b\u00f6hran n\u0259tic\u0259sind\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f add\u0131md\u0131r; III. H\u0259r iki tarixd\u0259 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n ali idar\u0259etm\u0259 orqan\u0131 olan Qafqaz Cani\u015finliyi l\u0259\u011fv edilmi\u015fdir.\",\n\"B) 1. Bak\u0131 F\u0259hl\u0259 Deputatlar\u0131 Soveti yaranm\u0131\u015fd\u0131r; 2. Bak\u0131 Xalq Komissarlar\u0131 Soveti yaranm\u0131\u015fd\u0131r; III. H\u0259r ikisi s\u00fclh yolu il\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini dayand\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.\",\n\"C) 1. M\u00fcsavat\u0131n proqram\u0131 q\u0259bul edilmi\u015fdir; 2. T\u00fcrk \u018fd\u0259mi-M\u0259rk\u0259ziyy\u0259t yaranm\u0131\u015fd\u0131r; III. H\u0259r ikisind\u0259 erm\u0259ni-m\u00fcs\u0259lman q\u0131r\u011f\u0131n\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015fdir.\",\n\"D) 1. C\u0259nubi Qafqaz Seymi yaranm\u0131\u015fd\u0131r; 2. Brest-Litovsk m\u00fcqavil\u0259si pozulmu\u015fdur; III. H\u0259r ikisind\u0259 Bak\u0131 neft s\u0259nayesi millil\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.\",\n\"E) B\u00fct\u00fcn variantlar yanl\u0131\u015fd\u0131r.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: 1883 v\u0259 1917-ci ill\u0259rin ortaq c\u0259h\u0259ti kimi Qafqaz Cani\u015finliyinin l\u0259\u011fv edilm\u0259si qeyd edilmi\u015fdir.\"\n},\n{\n\"q\": \"29. T\u0259qdim edilmi\u015f diaqrama \u0259sas\u0259n m\u00fcqayis\u0259 edin:\\nBak\u0131 Soveti\\n\u0130T\u0130K (\u0130nformasiya-T\u0259\u015fviqat \u0130craiyy\u0259 Komit\u0259si v\u0259 s.)\\nIII. K\u0259si\u015fm\u0259\",\n\"options\": [\n\"A) 1. Bol\u015fevikl\u0259r, eserl\u0259r, men\u015fevikl\u0259r v\u0259 da\u015fnaklar\u0131n c\u0259ml\u0259\u015fdiyi idar\u0259etm\u0259 orqan\u0131 idi; 2. Yaln\u0131z milli q\u00fcvv\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259t idi; III. H\u0259r ikisinin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131lardan ibar\u0259t olmu\u015fdur.\",\n\"B) 1. Yaln\u0131z az\u0259rbaycanl\u0131 deputatlardan ibar\u0259t idi; 2. Yaln\u0131z rus deputatlardan ibar\u0259t idi; III. H\u0259r ikisi C\u0259nubi Qafqaz Seyminin t\u0259rkibin\u0259 daxil idi.\",\n\"C) 1. Bak\u0131 \u018frzaq Komit\u0259sin\u0259 tabe idi; 2. M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisin\u0259 tabe idi; III. H\u0259r ikisi Brest-Litovsk m\u00fcqavil\u0259sini l\u0259\u011fv etmi\u015fdi.\",\n\"D) 1. Qafqaz Cani\u015finliyini b\u0259rpa etmi\u015fdi; 2. Milli \u015furalar\u0131 b\u0259rpa etmi\u015fdi; III. H\u0259r ikisind\u0259 qad\u0131nlar\u0131n i\u015ftirak\u0131 qada\u011fan olunmu\u015fdu.\",\n\"E) B\u00fct\u00fcn variantlar yanl\u0131\u015fd\u0131r.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: Bak\u0131 Sovetinin t\u0259rkibin\u0259 bol\u015fevikl\u0259r, eserl\u0259r, men\u015fevikl\u0259r v\u0259 da\u015fnaklar daxil idil\u0259r. M\u0259nb\u0259d\u0259ki ox\u015farl\u0131qlar blokunda a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 qeyd olunur ki, h\u0259m Bak\u0131 Soveti, h\u0259m d\u0259 \u0130T\u0130K r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131 olmas\u0131 onlar\u0131n ortaq c\u0259h\u0259tidir.\"\n},\n{\n\"q\": \"30. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259si: S\u0259b\u0259b: Bak\u0131da f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n b\u00fct\u00fcn sosialist partiyalar\u0131n\u0131n (men\u015fevikl\u0259r, bol\u015fevikl\u0259r, eserl\u0259r) m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259 orqanlar\u0131nda \u0259halinin say\u0131na m\u00fct\u0259nasib i\u015ftirak\u0131n\u0131n \u0259leyhin\u0259 olmas\u0131 v\u0259 onlar\u0131 siyasi prosesl\u0259rd\u0259n t\u0259crid etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131. N\u0259tic\u0259: ?\",\n\"options\": [\n\"A) Az\u0259rbaycan milli q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin \u00f6z milli maraqlar\u0131n\u0131 qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn Bak\u0131 \u018frzaq Komit\u0259si kimi qurumlara ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 m\u00fcbariz\u0259ni g\u00fccl\u0259ndirm\u0259si v\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 qazanaraq bu sosialistl\u0259ri ciddi \u015f\u0259kild\u0259 narahat etm\u0259si.\",\n\"B) Az\u0259rbaycan milli q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin d\u0259rhal siyasi f\u0259aliyy\u0259td\u0259n k\u00f6n\u00fcll\u00fc olaraq imtina etm\u0259si.\",\n\"C) B\u00fct\u00fcn sosialistl\u0259rin Az\u0259rbaycandan qovularaq yerin\u0259 yaln\u0131z da\u015fnaklar\u0131n g\u0259tirilm\u0259si.\",\n\"D) Bak\u0131 Sovetinin d\u0259rhal burax\u0131laraq yerind\u0259 monarxiyan\u0131n elan edilm\u0259si.\",\n\"E) M\u00fcs\u0259lman t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n d\u0259rhal silahlanaraq Bak\u0131n\u0131 t\u0259rk etm\u0259si.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: Sosialist partiyalar\u0131n\u0131n t\u0259crid siyas\u0259tin\u0259 baxmayaraq, milli q\u00fcvv\u0259l\u0259r \u018frzaq Komit\u0259sin\u0259 se\u00e7kil\u0259rd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259r\u0259k q\u0259l\u0259b\u0259 qazand\u0131lar, bu is\u0259 sosialistl\u0259ri ciddi narahat edirdi.\"\n},\n{\n\"q\": \"31. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 qurun:\\n1918-ci il mart\u0131n 3-d\u0259 Brest-Litovski m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131\\nC\u0259nubi Qafqaz Seyminin f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131\\nQafqaz Cani\u015finliyinin sonuncu d\u0259f\u0259 l\u0259\u011fv edilm\u0259si\\n\u00dcmumrusiya M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisin\u0259 se\u00e7kil\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si\",\n\"options\": [\n\"A) 3, 4, 2, 1\",\n\"B) 4, 3, 2, 1\",\n\"C) 3, 2, 4, 1\",\n\"D) 2, 4, 1, 3\",\n\"E) 4, 2, 3, 1\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: Qafqaz Cani\u015finliyinin l\u0259\u011fvi - 1917-ci il (inqilab\u0131n \u0259vv\u0259li). M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisin\u0259 se\u00e7kil\u0259r - 1917-ci il pay\u0131z\u0131. C\u0259nubi Qafqaz Seymi - 1918-ci il fevral. Brest-Litovsk - 1918-ci il 3 mart. Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 3, 4, 2, 1.\"\n},\n{\n\"q\": \"32. 1918-ci ild\u0259 da\u015fnak-bol\u015fevik q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi soyq\u0131r\u0131m\u0131 faktlar\u0131n\u0131 \u0259razi v\u0259 qurbanlar\u0131n say\u0131 bax\u0131m\u0131ndan uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131n:\\nL\u0259nk\u0259ran q\u0259zas\u0131\\nSalyan q\u0259zas\u0131\\nBak\u0131 quberniyas\u0131 (mart-sentyabr)\\na. 50 mind\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdir\\nb. 3000-d\u0259n \u00e7ox insan faci\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr\\nc. 2 min n\u0259f\u0259r dinc m\u00fcs\u0259lman q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdir\",\n\"options\": [\n\"A) 1-b, 2-c, 3-a\",\n\"B) 1-a, 2-b, 3-c\",\n\"C) 1-c, 2-a, 3-b\",\n\"D) 1-b, 2-a, 3-c\",\n\"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 qeyd edilir ki, L\u0259nk\u0259ran q\u0259zas\u0131nda 3000-d\u0259n \u00e7ox insan, Salyan q\u0259zas\u0131nda 2 min n\u0259f\u0259r q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdir. Bak\u0131 quberniyas\u0131nda is\u0259 mart-sentyabr aylar\u0131nda 50 mind\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdir.\"\n},\n{\n\"q\": \"33. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 qanunauy\u011funlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: S\u0259b\u0259b: N. N\u0259rimanovun xatir\u0259l\u0259rind\u0259 qeyd etdiyi kimi, Bak\u0131da da\u015fnak s\u00fcvaril\u0259rinin silahl\u0131 v\u0259h\u015filikl\u0259ri (\\\"\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc paralel\\\" k\u00fc\u00e7\u0259sind\u0259ki at\u0131\u015fma). N\u0259tic\u0259: ?\",\n\"options\": [\n\"A) Bu c\u00fcr h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin k\u00fctl\u0259vil\u0259\u015fm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259h\u0259ri (v\u0259 quberniyan\u0131) at\u0131\u015fma b\u00fcr\u00fcm\u0259si, mart-sentyabr aylar\u0131nda minl\u0259rl\u0259 g\u00fcnahs\u0131z dinc m\u00fcs\u0259lman\u0131n (az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n) bol\u015fevik-da\u015fnak terrorunun qurban\u0131 olmas\u0131.\",\n\"B) N\u0259rimanovun d\u0259rhal Bak\u0131 Sovetinin s\u0259dri se\u00e7ilm\u0259si.\",\n\"C) B\u00fct\u00fcn da\u015fnaklar\u0131n bir g\u00fcn \u0259rzind\u0259 Bak\u0131dan qovulmas\u0131.\",\n\"D) \u0130ngilis ordusunun k\u00f6m\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259r\u0259k \\\"\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc paralel\\\" k\u00fc\u00e7\u0259sini qorumas\u0131.\",\n\"E) Bak\u0131da M\u0259\u015frut\u0259 inqilab\u0131n\u0131n yenid\u0259n alovlanmas\u0131.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: N.N\u0259rimanovun xatir\u0259l\u0259rind\u0259 [\\\"\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc paralel\\\" k\u00fc\u00e7\u0259sind\u0259ki at\u0131\u015fma, 79] da\u015fnaklar\u0131n at\u0259\u015f a\u00e7mas\u0131 v\u0259 ard\u0131ndan \\\"\u015f\u0259h\u0259ri at\u0131\u015fma b\u00fcr\u00fcd\u00fc\\\" ifad\u0259si, 1918-ci ild\u0259 Bak\u0131da ba\u015flanan k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n (soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n) ibtidas\u0131n\u0131 v\u0259 reall\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259ks etdirir.\"\n},\n{\n\"q\": \"34. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131q:\\n1883-c\u00fc ild\u0259 Qafqaz Cani\u015finliyinin l\u0259\u011fvi\\n1905-ci ild\u0259 Bak\u0131 F\u0259hl\u0259 Deputatlar\u0131 Sovetinin yaranmas\u0131\\n1917-ci ild\u0259 Qafqaz Cani\u015finliyinin n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 l\u0259\u011fvi\\n1918-ci il mart\u0131n 3-d\u0259 Brest-Litovski m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131\",\n\"options\": [\n\"A) 1, 2, 3, 4\",\n\"B) 2, 1, 3, 4\",\n\"C) 1, 3, 2, 4\",\n\"D) 3, 2, 1, 4\",\n\"E) 1, 2, 4, 3\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: 1883-c\u00fc il Cani\u015finliyin l\u0259\u011fvi (1). 1905-ci il Bak\u0131 F\u0259hl\u0259 Sovetinin yaranmas\u0131 (2). 1917-ci ild\u0259 Cani\u015finliyin l\u0259\u011fvi (3). 1918-ci il Brest-Litovsk (4). Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 1, 2, 3, 4.\"\n},\n{\n\"q\": \"35. C\u0259dv\u0259l m\u0259ntiqi. 1918-ci il mart-sentyabr aylar\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n co\u011frafiyas\u0131 v\u0259 z\u0259r\u0259rl\u0259ri:\\n| Co\u011frafi b\u00f6lg\u0259 | Z\u0259r\u0259r \/ Qurbanlar |\\n| ------ | ------ |\\n| Bak\u0131 quberniyas\u0131 | 1. ? |\",\n\"options\": [\n\"A) 1. Bol\u015fevik-da\u015fnak qrupla\u015fmalar\u0131n\u0131n etnik v\u0259 dini t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 50 mind\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259si.\",\n\"B) 1. C\u0259mi 2 min n\u0259f\u0259r dinc m\u00fcs\u0259lman\u0131n q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259si.\",\n\"C) 1. Yaln\u0131z 3000-d\u0259n \u00e7ox insan\u0131n faci\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si.\",\n\"D) 1. He\u00e7 bir itkinin olmamas\u0131, lakin \u0259halinin k\u00fctl\u0259vi s\u00fcrg\u00fcn edilm\u0259si.\",\n\"E) 1. Yaln\u0131z rus v\u0259 erm\u0259ni \u0259halisinin q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259si.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 qeyd edilir ki, 1918-ci ilin mart-sentyabr aylar\u0131nda Bak\u0131 quberniyas\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri etnik v\u0259 dini t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 50 mind\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdir. (C\u0259mi 2 min Salyana, 3000 L\u0259nk\u0259rana aiddir).\"\n},\n{\n\"q\": \"36. 1917-1918-ci ill\u0259rd\u0259 ba\u015f vermi\u015f m\u00fch\u00fcm siyasi hadis\u0259l\u0259rin ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n\u00dcmumrusiya M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisin\u0259 se\u00e7kil\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si\\nC\u0259nubi Qafqaz Seyminin f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131\\nQafqaz Cani\u015finliyinin l\u0259\u011fv edilm\u0259si\\nBrest-Litovski m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131\",\n\"options\": [\n\"A) 3, 1, 2, 4\",\n\"B) 1, 3, 2, 4\",\n\"C) 3, 2, 1, 4\",\n\"D) 1, 2, 3, 4\",\n\"E) 2, 3, 1, 4\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: Qafqaz Cani\u015finliyi 1917-ci ild\u0259 l\u0259\u011fv edilmi\u015fdir. \u00dcmumrusiya M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisin\u0259 se\u00e7kil\u0259r 1917-ci ilin pay\u0131z\u0131nda ke\u00e7irilmi\u015fdir. C\u0259nubi Qafqaz Seymi 1918-ci ilin fevral\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Brest-Litovski m\u00fcqavil\u0259si 1918-ci il mart\u0131n 3-d\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n},\n{\n\"q\": \"37. Uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin (1918-ci il soyq\u0131r\u0131m\u0131 co\u011frafiyas\u0131 v\u0259 z\u0259r\u0259rl\u0259r):\\nL\u0259nk\u0259ran q\u0259zas\u0131\\nSalyan q\u0259zas\u0131\\na. Aprelin ortalar\u0131nda 3000-d\u0259n \u00e7ox insan\u0131n bol\u015fevik-da\u015fnak qrupla\u015fmas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n faci\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc \u0259razi.\\nb. 2 min n\u0259f\u0259r dinc m\u00fcs\u0259lman\u0131n q\u0259tl\u0259 yetirildiyi \u0259razi.\\nc. 50 mind\u0259n \u00e7ox qurban\u0131n verildiyi b\u00fct\u00fcn quberniyan\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n areal.\",\n\"options\": [\n\"A) 1-a, 2-b\",\n\"B) 1-b, 2-c\",\n\"C) 1-c, 2-a\",\n\"D) 1-a, 2-c\",\n\"E) 1-b, 2-a\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: L\u0259nk\u0259randa 3000-d\u0259n \u00e7ox insan (a), Salyanda 2 min dinc m\u00fcs\u0259lman (b) q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdi. Bak\u0131 quberniyas\u0131 is\u0259 50 mini \u0259hat\u0259 edirdi (c).\"\n},\n{\n\"q\": \"38. X\u0259rit\u0259 (M\u0259kan) \/ C\u0259dv\u0259l m\u0259ntiqi. 1917-ci ild\u0259 \u0130kinci Rus inqilab\u0131ndan d\u0259rhal sonra yerli hakimiyy\u0259t orqanlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131 v\u0259 siyasi partiyalar\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n milli \u015furalar v\u0259 komit\u0259l\u0259rin yarand\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri hans\u0131lard\u0131r?\\n| Hadis\u0259 | Co\u011frafi m\u0259kanlar |\\n| ------ | ------ |\\n| Milli \u015furalar v\u0259 komit\u0259l\u0259rin yaranmas\u0131 | ? |\",\n\"options\": [\n\"A) Bak\u0131 v\u0259 Yelizavetpol\",\n\"B) \u0130r\u0259van v\u0259 T\u0259briz\",\n\"C) L\u0259nk\u0259ran v\u0259 Salyan\",\n\"D) \u015eamax\u0131 v\u0259 Quba\",\n\"E) Z\u0259ng\u0259zur v\u0259 Nax\u00e7\u0131van\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: \u0130nqilabdan sonra Rusiyan\u0131n bir \u00e7ox \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 oldu\u011fu kimi, Bak\u0131 v\u0259 Yelizavetpolda da yerli hakimiyy\u0259t orqanlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131 v\u0259 siyasi partiyalar\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n milli \u015furalar v\u0259 komit\u0259l\u0259r yaranma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131.\"\n},\n{\n\"q\": \"39. Uy\u011funlu\u011fu tap\u0131n (Milli maraqlar v\u0259 t\u0259crid):\\nBol\u015fevikl\u0259r, men\u015fevikl\u0259r v\u0259 eserl\u0259r\\nBak\u0131 Sovetin\u0259 ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259r\\na. C\u0259mi iki az\u0259rbaycanl\u0131 bol\u015fevik deputat\u0131n se\u00e7ildiyi, qeyri-milli bazaya dayanan qurum\\nb. Az\u0259rbaycan\u0131n milli q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin siyasi prosesl\u0259rd\u0259n t\u0259crid olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259al i\u015f aparan sosialist c\u0259bh\u0259si\",\n\"options\": [\n\"A) 1-b, 2-a\",\n\"B) 1-a, 2-b\",\n\"C) 1-b, 2-b\",\n\"D) 1-a, 2-a\",\n\"E) Uy\u011funluq yoxdur\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: Sosialist partiyalar\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 t\u0259crid edirdi (1-b). Bak\u0131 Sovetin\u0259 se\u00e7kil\u0259rd\u0259 c\u0259mi 2 az\u0259rbaycanl\u0131 se\u00e7ilmi\u015fdi (2-a).\"\n},\n{\n\"q\": \"40. C\u0259dv\u0259l m\u0259ntiqi. 1917-1918-ci ill\u0259rin hadis\u0259l\u0259rini onlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri il\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131n:\\n| Hadis\u0259 | N\u0259tic\u0259 v\u0259 ya T\u0259siri |\\n| ------ | ------ |\\n| M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisinin qovulmas\u0131 (1918 yanvar) | 1. ? |\\n| Qafqaz Cani\u015finliyinin l\u0259\u011fvi (1917) | 2. ? |\",\n\"options\": [\n\"A) 1. Rusiyada v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flamas\u0131 v\u0259 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131na k\u0259skin t\u0259sir etm\u0259si; 2. Regionun idar\u0259etm\u0259sind\u0259 b\u00f6hran\u0131n yaranmas\u0131 v\u0259 yerli ictimai-siyasi komit\u0259l\u0259rin (\u015furalar\u0131n) meydana \u00e7\u0131xmas\u0131.\",\n\"B) 1. M\u00fcsavat partiyas\u0131n\u0131n d\u0259rhal hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259si; 2. Bak\u0131 \u018frzaq Komit\u0259sinin f\u0259aliyy\u0259tinin qada\u011fan edilm\u0259si.\",\n\"C) 1. Brest-Litovsk s\u00fclh\u00fcn\u00fcn d\u0259rhal l\u0259\u011fvi; 2. \u0130T\u0130K-in f\u0259aliyy\u0259tinin geni\u015fl\u0259nm\u0259si.\",\n\"D) 1. Bak\u0131 Sovetinin yaranmas\u0131; 2. \u00dcmumrusiya M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisinin \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131.\",\n\"E) B\u00fct\u00fcn variantlar yanl\u0131\u015fd\u0131r.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisinin qovulmas\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sin\u0259 v\u0259 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n taleyin\u0259 ciddi t\u0259sir etmi\u015fdir. Cani\u015finliyin l\u0259\u011fvi is\u0259 1917 inqilab\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si olaraq yeni yerli komit\u0259l\u0259rin yaranmas\u0131na z\u0259min yaratm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n},\n{\n\"q\": \"41. Ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r (DoK 4): Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 ba\u015f vermi\u015f 1905-ci il q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 il\u0259 1918-ci il mart soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri v\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259ri bax\u0131m\u0131ndan \u0259n k\u0259skin tarixi ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 n\u0259dir?\",\n\"options\": [\n\"A) H\u0259r iki d\u00f6vrd\u0259 (birind\u0259 Birinci, dig\u0259rind\u0259 \u0130kinci Rus \u0130nqilab\u0131 fonunda) hakimiyy\u0259t z\u0259ifliyind\u0259n v\u0259 ya b\u00f6hran\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259n erm\u0259ni-da\u015fnak silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin az\u0259rbaycanl\u0131 (m\u00fcs\u0259lman-t\u00fcrk) dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar (etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259) t\u00f6r\u0259tm\u0259si.\",\n\"B) H\u0259r ikisind\u0259 q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n d\u0259rhal Qafqaz Cani\u015fini t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259rbi yolla al\u0131nmas\u0131.\",\n\"C) H\u0259r iki hadis\u0259d\u0259 yaln\u0131z men\u015fevikl\u0259rin z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259km\u0259si v\u0259 onlar\u0131n Bak\u0131dan qovulmas\u0131.\",\n\"D) H\u0259r iki q\u0131r\u011f\u0131nda \u0259sas m\u0259qs\u0259din M\u00fcsavat partiyas\u0131n\u0131n qurulmas\u0131na d\u0259st\u0259k verm\u0259k olmas\u0131.\",\n\"E) H\u0259r ikisinin yaln\u0131z L\u0259nk\u0259ran q\u0259zas\u0131nda ba\u015f verm\u0259si.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 blokunda qeyd olunur ki, 1905 v\u0259 1918-ci ill\u0259rd\u0259 Bak\u0131da m\u00fcs\u0259lman-t\u00fcrk \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 erm\u0259ni-da\u015fnak q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0131r\u011f\u0131nlar t\u00f6r\u0259dilmi\u015fdir.\"\n},\n{\n\"q\": \"42. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259si: S\u0259b\u0259b: 1917-ci ilin pay\u0131z\u0131nda \u00dcmumrusiya M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisin\u0259 ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 bol\u015fevikl\u0259rin m\u0259\u011flub olmas\u0131 v\u0259 onlar\u0131n 1918-ci ilin yanvar\u0131nda bu m\u0259clisi zorla qovmas\u0131. N\u0259tic\u0259: ?\",\n\"options\": [\n\"A) Rusiyada v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flamas\u0131, xarici v\u0259 daxili siyas\u0259td\u0259 milli fraksiyalar aras\u0131nda fikir ayr\u0131l\u0131qlar\u0131n\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015f\u0259r\u0259k C\u0259nubi Qafqaz\u0131n (v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n) taleyin\u0259 ciddi t\u0259sir etm\u0259si.\",\n\"B) Bol\u015fevikl\u0259rin M\u00fcsavat partiyas\u0131 il\u0259 vahid c\u0259bh\u0259d\u0259 birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k d\u0259rhal s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si imzalamas\u0131.\",\n\"C) B\u00fct\u00fcn C\u0259nubi Qafqaz d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin Osmanl\u0131 imperiyas\u0131na k\u00f6n\u00fcll\u00fc birl\u0259\u015fm\u0259si.\",\n\"D) Seymin d\u0259rhal l\u0259\u011fv olunaraq Bak\u0131 Sovetin\u0259 tabe edilm\u0259si.\",\n\"E) T\u00fcrk \u018fd\u0259mi-M\u0259rk\u0259ziyy\u0259t partiyas\u0131n\u0131n t\u0259kba\u015f\u0131na hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 almas\u0131.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisi zor g\u00fcc\u00fcn\u0259 qovuldu v\u0259 Rusiyada v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si ba\u015flad\u0131. Hadis\u0259l\u0259rin bu c\u00fcr inki\u015faf etm\u0259si C\u0259nubi Qafqaz\u0131n taleyin\u0259 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdi v\u0259 fraksiyalar aras\u0131 fikir ayr\u0131l\u0131qlar\u0131 yaratd\u0131.\"\n},\n{\n\"q\": \"43. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259si: S\u0259b\u0259b: \u00dcmumrusiya M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisin\u0259 se\u00e7kil\u0259rd\u0259 bol\u015fevikl\u0259rin m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 u\u011framas\u0131 v\u0259 se\u00e7icil\u0259rin etimad\u0131n\u0131 qazana bilm\u0259m\u0259si. N\u0259tic\u0259: ?\",\n\"options\": [\n\"A) \u00c7evrili\u015f yolu il\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259n bol\u015fevikl\u0259rin bu m\u0259\u011flubiyy\u0259tl\u0259 bar\u0131\u015fmayaraq, 1918-ci ilin yanvar\u0131nda toplanan M\u0259clisi zor g\u00fcc\u00fcn\u0259 qovmas\u0131 v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 qanl\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sin\u0259 r\u0259vac verm\u0259si.\",\n\"B) Bol\u015fevikl\u0259rin hakimiyy\u0259ti d\u0259rhal M\u00fcsavat partiyas\u0131na t\u0259hvil ver\u0259r\u0259k Bak\u0131n\u0131 t\u0259rk etm\u0259si.\",\n\"C) M\u0259clisin bol\u015fevikl\u0259ri qanundan k\u0259nar elan ed\u0259r\u0259k b\u00fct\u00fcn r\u0259hb\u0259rl\u0259rini asmas\u0131.\",\n\"D) Men\u015fevikl\u0259rin bol\u015fevikl\u0259ri m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259r\u0259k Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sini t\u0259kba\u015f\u0131na udmas\u0131.\",\n\"E) Bol\u015fevikl\u0259rin Qafqaz Cani\u015finliyini b\u0259rpa ed\u0259r\u0259k m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 siyas\u0259tind\u0259n imtina etm\u0259si.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: Se\u00e7kil\u0259rd\u0259 m\u0259\u011flub olan bol\u015fevikl\u0259r bu qurumun f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 bar\u0131\u015fmaq fikrind\u0259 deyildil\u0259r. Onlar 1918-ci il yanvar\u0131n \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 M\u0259clisi zor g\u00fcc\u00fcn\u0259 qovdular ki, bu da v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi.\"\n},\n{\n\"q\": \"44. Eyler-Venn diaqram\u0131 (M\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemi 1917):\\nM\u00fcv\u0259qq\u0259ti h\u00f6kum\u0259tin t\u0259r\u0259fdarlar\u0131 (Men\u015fevikl\u0259r)\\nSovetl\u0259rin t\u0259r\u0259fdarlar\u0131 (Bol\u015fevikl\u0259r)\\nIII. K\u0259si\u015fm\u0259\",\n\"options\": [\n\"A) 1. M\u00fcharib\u0259nin davam etdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259rar\u0131 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259yirdil\u0259r; 2. Hakimiyy\u0259tin d\u0259rhal l\u0259ngim\u0259d\u0259n sovetl\u0259r\u0259 ke\u00e7m\u0259sini t\u0259l\u0259b edirdil\u0259r; III. F\u0259rqli bax\u0131\u015flar\u0131na baxmayaraq, h\u0259r ikisi Bak\u0131 Sovetind\u0259 birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan\u0131n milli siyasi q\u00fcvv\u0259l\u0259rini prosesl\u0259rd\u0259n k\u0259narda saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn vahid (\\\"\u015fovinist\\\") c\u0259bh\u0259d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirdil\u0259r.\",\n\"B) 1. Yaln\u0131z Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qilliyin\u0259 t\u0259r\u0259fdar idil\u0259r; 2. Yaln\u0131z erm\u0259ni da\u015fnaklar\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yirdil\u0259r; III. H\u0259r ikisi \u00dcmumrusiya M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisind\u0259 qalib g\u0259lmi\u015fdi.\",\n\"C) 1. Milli \u015furalar\u0131 maliyy\u0259l\u0259\u015fdirirdil\u0259r; 2. Qafqaz Cani\u015finliyini b\u0259rpa etm\u0259k ist\u0259yirdil\u0259r; III. H\u0259r ikisi 1918-ci ild\u0259 Bak\u0131dan qovulmu\u015fdu.\",\n\"D) 1. Brest-Litovsku m\u00fcdafi\u0259 edirdil\u0259r; 2. Brest-Litovsku l\u0259\u011fv etm\u0259k ist\u0259yirdil\u0259r; III. H\u0259r ikisi \u0130ngilt\u0259r\u0259nin m\u00fctt\u0259fiqi idi.\",\n\"E) B\u00fct\u00fcn variantlar yanl\u0131\u015fd\u0131r.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: Men\u015fevikl\u0259r m\u00fcharib\u0259nin davam\u0131n\u0131, bol\u015fevikl\u0259r sovet hakimiyy\u0259tini ist\u0259yirdi. Amma h\u0259r ikisi Bak\u0131 sovetind\u0259 Az\u0259rbaycan milli q\u00fcvv\u0259l\u0259rini t\u0259crid etm\u0259k siyas\u0259ti y\u00fcr\u00fcd\u00fcrd\u00fc.\"\n},\n{\n\"q\": \"45. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131q:\\nQafqaz Cani\u015finliyinin l\u0259\u011fv edilm\u0259si (1917)\\nBak\u0131 v\u0259 Yelizavetpolda milli \u015furalar v\u0259 komit\u0259l\u0259rin yaranmas\u0131\\nBak\u0131 \u018frzaq Komit\u0259sin\u0259 se\u00e7kil\u0259rd\u0259 milli q\u00fcvv\u0259l\u0259rin q\u0259l\u0259b\u0259si\",\n\"options\": [\n\"A) 1, 2, 3\",\n\"B) 2, 1, 3\",\n\"C) 3, 2, 1\",\n\"D) 1, 3, 2\",\n\"E) 2, 3, 1\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: Qafqaz Cani\u015finliyi l\u0259\u011fv edildikd\u0259n sonra yerli orqanlar (milli \u015furalar v\u0259 komit\u0259l\u0259r) yaran\u0131r, daha sonra ke\u00e7iril\u0259n m\u00fcxt\u0259lif yerli se\u00e7kil\u0259rd\u0259 (m\u0259s\u0259l\u0259n, Bak\u0131 \u018frzaq Komit\u0259sind\u0259) milli q\u00fcvv\u0259l\u0259r q\u0259l\u0259b\u0259 qazan\u0131r v\u0259 sosialistl\u0259ri narahat edirdi (tarixi-m\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131q).\"\n},\n{\n\"q\": \"46. Bloksxemd\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n inki\u015faf z\u0259ncirini (m\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131) tamamlay\u0131n: 1917-ci ilin pay\u0131z\u0131nda \u00dcmumrusiya M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisin\u0259 se\u00e7kil\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si \u2794 Bol\u015fevikl\u0259rin bu se\u00e7kil\u0259rd\u0259 a\u011f\u0131r m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 u\u011framas\u0131 \u2794 Bol\u015fevikl\u0259rin 1918-ci ilin yanvar\u0131nda toplanan M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisini zor g\u00fcc\u00fcn\u0259 qovmas\u0131 \u2794 ?\",\n\"options\": [\n\"A) Rusiyada v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flamas\u0131 v\u0259 bu hadis\u0259l\u0259rin C\u0259nubi Qafqaz\u0131n taleyin\u0259 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259si.\",\n\"B) Bol\u015fevikl\u0259rin d\u0259rhal hakimiyy\u0259td\u0259n \u0259l \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k \u00f6lk\u0259ni men\u015fevikl\u0259r\u0259 t\u0259hvil verm\u0259si.\",\n\"C) C\u0259nubi Qafqaz Seyminin bol\u015fevikl\u0259rl\u0259 m\u00fctt\u0259fiqlik m\u00fcqavil\u0259si imzalamas\u0131.\",\n\"D) Bak\u0131 Sovetind\u0259 yaln\u0131z az\u0259rbaycanl\u0131 deputatlar\u0131n hakimiyy\u0259td\u0259n g\u0259lm\u0259si.\",\n\"E) Brest-Litovsk m\u00fcqavil\u0259sinin l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k m\u00fcharib\u0259nin yenid\u0259n ba\u015flanmas\u0131.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: 1917-ci ilin pay\u0131z\u0131nda \u00dcmumrusiya M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisin\u0259 se\u00e7kil\u0259rd\u0259 bol\u015fevikl\u0259r m\u0259\u011flub olmu\u015fdu. 1918-ci ilin yanvar\u0131nda bol\u015fevikl\u0259r bu m\u0259clisi zor g\u00fcc\u00fcn\u0259 qovdular v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 Rusiyada v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si ba\u015flad\u0131. Bu is\u0259 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n taleyin\u0259 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdi.\"\n},\n{\n\"q\": \"47. Ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r (DoK 4): \u0130kinci Rus inqilab\u0131ndan (1917) d\u0259rhal sonra Bak\u0131 v\u0259 Yelizavetpol \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 ba\u015f ver\u0259n ictimai-siyasi t\u0259\u015fkilatlanman\u0131n \u0259n bariz v\u0259 ortaq n\u00fcmun\u0259si n\u0259 idi?\",\n\"options\": [\n\"A) H\u0259r iki \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 yerli hakimiyy\u0259t orqanlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131 v\u0259 siyasi partiyalar\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n milli \u015furalar v\u0259 komit\u0259l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131.\",\n\"B) H\u0259r iki \u015f\u0259h\u0259rin d\u0259rhal Osmanl\u0131 ordusunun n\u0259zar\u0259tin\u0259 ke\u00e7m\u0259si.\",\n\"C) H\u0259r iki \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 Bak\u0131 Sovetinin m\u00fctl\u0259q h\u0259rbi diktaturas\u0131n\u0131n qurulmas\u0131.\",\n\"D) H\u0259r iki \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 \\\"Difai\\\" partiyas\u0131n\u0131n d\u0259rhal hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 alaraq xanl\u0131q sistemini b\u0259rpa etm\u0259si.\",\n\"E) H\u0259r iki \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 M\u0259\u015frut\u0259 inqilab\u0131n\u0131n ideyalar\u0131n\u0131n r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t ideologiyas\u0131 elan edilm\u0259si.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: \u0130nqilabdan sonra Rusiyan\u0131n bir \u00e7ox \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 oldu\u011fu kimi, Bak\u0131 v\u0259 Yelizavetpolda da yerli hakimiyy\u0259t orqanlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131 v\u0259 siyasi partiyalar\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n milli \u015furalar v\u0259 komit\u0259l\u0259r yaranma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131.\"\n},\n{\n\"q\": \"48. Eyler-Venn diaqram\u0131 (Siyasi Proqramlar):\\n1912-ci il\\n1917-ci il\\nIII. K\u0259si\u015fm\u0259\",\n\"options\": [\n\"A) 1. M\u00fcsavat partiyas\u0131n\u0131n ilk proqram\u0131n\u0131n \u00e7ap edildiyi ildir; 2. \u0130kinci Rus inqilab\u0131 fonunda T\u00fcrk \u018fd\u0259mi-M\u0259rk\u0259ziyy\u0259t partiyas\u0131n\u0131n yarand\u0131\u011f\u0131 (v\u0259 M\u00fcsavat\u0131n yenil\u0259nmi\u015f f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi) ildir; III. H\u0259r iki tarixd\u0259 M\u00fcsavat partiyas\u0131n\u0131n siyasi proqramlar\u0131n\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si (v\u0259 \u00e7ap\u0131) Az\u0259rbaycan milli azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkilatlanma (ideyavi) ox\u015farl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.\",\n\"B) 1. Qafqaz Cani\u015finliyi l\u0259\u011fv edilmi\u015fdi; 2. Qafqaz Cani\u015finliyi b\u0259rpa edilmi\u015fdi; III. H\u0259r ikisi bol\u015fevikl\u0259rin hakimiyy\u0259t ill\u0259ridir.\",\n\"C) 1. \u00dcmumrusiya M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r M\u0259clisi qovulmu\u015fdu; 2. Seym yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131; III. H\u0259r ikisind\u0259 C\u0259nubi Qafqaz m\u00fcst\u0259qil idi.\",\n\"D) 1. Bak\u0131 q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015fdi; 2. \u015eu\u015fa q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015fdi; III. H\u0259r ikisi Osmanl\u0131 ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.\",\n\"E) B\u00fct\u00fcn variantlar yanl\u0131\u015fd\u0131r.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 blokunda 1912 v\u0259 1917-ci ill\u0259rd\u0259 M\u00fcsavat partiyas\u0131n\u0131n proqramlar\u0131n\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si ortaq c\u0259h\u0259t kimi g\u00f6st\u0259rilir. Eyni zamanda 1912 M\u00fcsavat\u0131n ilk proqram\u0131, 1917 T\u00fcrk \u018fd\u0259mi-M\u0259rk\u0259ziyy\u0259tin yaranmas\u0131d\u0131r.\"\n},\n{\n\"q\": \"49. Uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin (1912-1917-ci ill\u0259rin proqram v\u0259 t\u0259\u015fkilat ox\u015farl\u0131qlar\u0131):\\n1912-ci il\\n1917-ci il\\na. M\u00fcsavat partiyas\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm proqram s\u0259n\u0259dl\u0259rinin (birind\u0259 ilk proqram, dig\u0259rind\u0259 is\u0259 yenil\u0259nmi\u015f\/q\u0259bul edilmi\u015f proqram) ortaya \u00e7\u0131xmas\u0131 ill\u0259ridir.\\nb. Qafqaz Cani\u015finliyinin d\u0259rhal b\u0259rpa olundu\u011fu ill\u0259rdir.\\nc. \u0130ngilt\u0259r\u0259nin C\u0259nubi Qafqaz\u0131 tam i\u015f\u011fal etdiyi ill\u0259rdir.\",\n\"options\": [\n\"A) 1-a, 2-a\",\n\"B) 1-b, 2-c\",\n\"C) 1-c, 2-b\",\n\"D) 1-a, 2-b\",\n\"E) 1-b, 2-a\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lm\u0259sind\u0259 1912-ci v\u0259 1917-ci ill\u0259rd\u0259 M\u00fcsavat partiyas\u0131n\u0131n proqramlar\u0131n\u0131n q\u0259bul\/\u00e7ap edilm\u0259si ortaq c\u0259h\u0259t kimi g\u00f6st\u0259rilir. (a variant\u0131 h\u0259r ikisin\u0259 aiddir).\"\n},\n{\n\"q\": \"50. C\u0259dv\u0259l m\u0259ntiqi. \u0130kinci Rus \u0130nqilab\u0131ndan sonra Bak\u0131da f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n siyasi partiyalar:\\n| Partiya \/ Fraksiya | Siyasi X\u0259tti |\\n| ------ | ------ |\\n| Bol\u015fevikl\u0259r | 1. ? |\\n| Men\u015fevikl\u0259r | 2. ? |\",\n\"options\": [\n\"A) 1. Hakimiyy\u0259tin d\u0259rhal sovetl\u0259r\u0259 ke\u00e7m\u0259sini t\u0259l\u0259b edirdil\u0259r; 2. M\u00fcv\u0259qq\u0259ti h\u00f6kum\u0259tin m\u00fcharib\u0259nin davam etdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259rar\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yirdil\u0259r.\",\n\"B) 1. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini tan\u0131y\u0131rd\u0131lar; 2. Yaln\u0131z erm\u0259nil\u0259ri silahland\u0131r\u0131rd\u0131lar.\",\n\"C) 1. M\u00fcharib\u0259ni d\u0259rhal davam etdirm\u0259k ist\u0259yirdil\u0259r; 2. Hakimiyy\u0259tin sovetl\u0259r\u0259 verilm\u0259sini ist\u0259yirdil\u0259r.\",\n\"D) 1. Bak\u0131 \u018frzaq Komit\u0259sini yaradanlar idi; 2. M\u00fcsavat\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdil\u0259r.\",\n\"E) 1. Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 ittifaqa girmi\u015fdil\u0259r; 2. Qafqaz Cani\u015finliyini qorumaq ist\u0259yirdil\u0259r.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: Bol\u015fevikl\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq, men\u015fevikl\u0259r m\u00fcv\u0259qq\u0259ti h\u00f6kum\u0259tinin m\u00fcharib\u0259nin davam etdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259rar\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yirdil\u0259r, bol\u015fevikl\u0259r is\u0259 hakimiyy\u0259tin sovetl\u0259r\u0259 ke\u00e7m\u0259sini ist\u0259yirdi.\"\n}\n];\n\n\nlet currentIdx = 0;\nlet userAnswers = {};\nlet viewed = {0: true};\nlet isFinished = false;\n\nfunction initQuiz() {\n    const scale = document.getElementById('quiz-scale');\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.createElement('button');\n        btn.className = 'scale-btn';\n        btn.innerText = index + 1;\n        btn.onclick = () => jumpToQuestion(index);\n        btn.id = `scale-btn-${index}`;\n        scale.appendChild(btn);\n    });\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction updateScaleColors() {\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.getElementById(`scale-btn-${index}`);\n        \n        \/\/ B\u00fct\u00fcn r\u0259ng klasslar\u0131n\u0131 t\u0259mizl\u0259yirik\n        btn.classList.remove('active', 'viewed', 'answered', 'correct-ans', 'wrong-ans');\n        \n        if (isFinished) {\n            \/\/ \u0130MTAHAN B\u0130TD\u0130KD\u018fN SONRAK\u0130 M\u018fNT\u0130Q\n            if (userAnswers[index] === quizData[index].correct) {\n                btn.classList.add('correct-ans'); \/\/ D\u00fczl\u0259r ya\u015f\u0131l\n            } else {\n                btn.classList.add('wrong-ans'); \/\/ S\u0259hvl\u0259r v\u0259 bo\u015f burax\u0131lanlar q\u0131rm\u0131z\u0131\n            }\n        } else {\n            \/\/ \u0130MTAHAN GED\u018fN ZAMAN M\u018fNT\u0130Q\n            if (userAnswers[index] !== undefined) {\n                btn.classList.add('answered'); \/\/ H\u0259r hans\u0131 cavab se\u00e7ilibs\u0259 ya\u015f\u0131l\n            } else if (viewed[index]) {\n                btn.classList.add('viewed'); \/\/ Bax\u0131l\u0131b amma se\u00e7ilm\u0259yibs\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131\n            }\n        }\n\n        if (index === currentIdx) {\n            btn.classList.add('active'); \/\/ Haz\u0131rda bax\u0131lan sual\u0131n \u0259traf\u0131ndak\u0131 ha\u015fiy\u0259\n        }\n    });\n}\n\nfunction renderQuestion() {\n    const q = quizData[currentIdx];\n    document.getElementById('question-text').innerText = q.q;\n    const optionsContainer = document.getElementById('options-container');\n    optionsContainer.innerHTML = '';\n    \n    q.options.forEach((opt, idx) => {\n        const label = document.createElement('label');\n        label.className = 'option-label';\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) label.classList.add('selected');\n        \n        if (isFinished) {\n            if (idx === q.correct) label.classList.add('correct');\n            if (userAnswers[currentIdx] === idx && idx !== q.correct) label.classList.add('wrong');\n            label.style.pointerEvents = 'none';\n        }\n\n        const input = document.createElement('input');\n        input.type = 'radio';\n        input.name = 'q-option';\n        input.value = idx;\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) input.checked = true;\n        if (!isFinished) {\n            input.onchange = () => selectOption(idx);\n        } else {\n            input.disabled = true;\n        }\n        \n        label.appendChild(input);\n        label.appendChild(document.createTextNode(opt));\n        optionsContainer.appendChild(label);\n    });\n\n    const expContainer = document.getElementById('explanation-container');\n    if (isFinished) {\n        expContainer.style.display = 'block';\n        expContainer.innerHTML = `<strong>\u0130zah:<\/strong> ${q.exp}`;\n    } else {\n        expContainer.style.display = 'none';\n    }\n\n    document.getElementById('btn-prev').disabled = currentIdx === 0;\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && !isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'none';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'inline-block';\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'inline-block';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    }\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = true;\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = false;\n    }\n\n    updateScaleColors();\n}\n\nfunction selectOption(idx) {\n    if (isFinished) return;\n    userAnswers[currentIdx] = idx;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction nextQuestion() {\n    if (currentIdx < quizData.length - 1) {\n        currentIdx++;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction prevQuestion() {\n    if (currentIdx > 0) {\n        currentIdx--;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction jumpToQuestion(idx) {\n    currentIdx = idx;\n    viewed[currentIdx] = true;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction finishQuiz() {\n    isFinished = true;\n    let score = 0;\n    quizData.forEach((q, idx) => {\n        if (userAnswers[idx] === q.correct) score++;\n    });\n    \n    \/\/ \u0130mtahan bit\u0259n kimi \u015fkalan\u0131 d\u00fcz\/s\u0259hv\u0259 g\u00f6r\u0259 r\u0259ngl\u0259yirik\n    updateScaleColors(); \n    \n    document.getElementById('quiz-content').style.display = 'none';\n    document.getElementById('quiz-results').style.display = 'block';\n    document.getElementById('score-text').innerText = `${score}\/${quizData.length}`;\n    \n    document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    \n    \/\/ N\u0259tic\u0259ni n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 3 saniy\u0259 sonra ilk suala qay\u0131d\u0131r\u0131q\n    setTimeout(() => {\n        document.getElementById('quiz-content').style.display = 'block';\n        currentIdx = 0;\n        renderQuestion();\n    }, 3000);\n}\n\ndocument.addEventListener('DOMContentLoaded', initQuiz);\n<\/script>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YEN\u0130 Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir. \u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol \u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131 \u0130mtahan N\u0259tic\u0259si 0\/0 Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz. \u2190 Geri \u0130r\u0259li \u2192 N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev Bu tipd\u0259 olan 30 \u0259d\u0259d premium s\u0131naqlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin. WhatsApp qrupumuza qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-704","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/704","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=704"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/704\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":705,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/704\/revisions\/705"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=704"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}