{"id":701,"date":"2026-06-14T08:28:32","date_gmt":"2026-06-14T08:28:32","guid":{"rendered":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=701"},"modified":"2026-06-14T08:28:32","modified_gmt":"2026-06-14T08:28:32","slug":"idar%c9%99ciliyin-mohk%c9%99ml%c9%99ndirilm%c9%99si-70-80-ci-ill%c9%99rd%c9%99-sosial-iqtisadi-ugurlar","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=701","title":{"rendered":"\u0130dar\u0259\u00e7iliyin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si. 70-80-ci ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi u\u011furlar"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"promo-banner\">\n    <div class=\"promo-content\">\n        <span class=\"promo-badge\">YEN\u0130<\/span>\n        <span>Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir.<\/span>\n    <\/div>\n    <a href=\"https:\/\/xronos.info\/?page_id=80\" class=\"promo-btn\">\u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol<\/a>\n<\/div>\n\n<div id=\"premium-quiz-container\">\n    <div class=\"quiz-top-bar\">\n        <h2>\u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131<\/h2>\n        <div id=\"quiz-scale\" class=\"quiz-scale\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-content\" class=\"quiz-content\">\n        <h3 id=\"question-text\" class=\"question-text\"><\/h3>\n        <div id=\"options-container\" class=\"options-container\"><\/div>\n        <div id=\"explanation-container\" class=\"explanation-container\" style=\"display: none;\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-results\" class=\"quiz-results\" style=\"display: none;\">\n        <h3>\u0130mtahan N\u0259tic\u0259si<\/h3>\n        <div class=\"score-circle\">\n            <span id=\"score-text\">0\/0<\/span>\n        <\/div>\n        <p>Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz.<\/p>\n    <\/div>\n\n    <div class=\"quiz-navigation\">\n        <button id=\"btn-prev\" class=\"nav-btn\" onclick=\"prevQuestion()\">\u2190 Geri<\/button>\n        <button id=\"btn-next\" class=\"nav-btn btn-primary\" onclick=\"nextQuestion()\">\u0130r\u0259li \u2192<\/button>\n        <button id=\"btn-finish\" class=\"nav-btn btn-finish\" style=\"display:none;\" onclick=\"finishQuiz()\">N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r<\/button>\n    <\/div>\n    \n    <div class=\"quiz-footer\">\n        M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev\n    <\/div>\n<\/div>\n\n<div class=\"bottom-banners\">\n    <a href=\"https:\/\/wa.me\/994559339283?text=Salam,%2030%20%C9%99d%C9%99d%20premium%20s%C4%B1naq%20%C9%99ld%C9%99%20etm%C9%99k%20ist%C9%99yir%C9%99m.\" target=\"_blank\" class=\"action-banner premium-banner\">\n        <div class=\"banner-icon\">\n            <svg viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" width=\"28\" height=\"28\"><path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.884-9.885 9.884m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413z\"><\/path><\/svg>\n        <\/div>\n        <span>Bu tipd\u0259 olan 30 \u0259d\u0259d premium s\u0131naqlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/span>\n    <\/a>\n\n    <a href=\"BURAYA_QURUP_LINKINI_YAZIN\" target=\"_blank\" class=\"action-banner group-banner\">\n        <div class=\"banner-icon\">\n            <svg viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" width=\"28\" height=\"28\"><path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.884-9.885 9.884m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413z\"><\/path><\/svg>\n        <\/div>\n        <span>WhatsApp qrupumuza qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/span>\n    <\/a>\n<\/div>\n\n<style>\n    :root {\n        --primary: #2563eb;\n        --primary-hover: #1d4ed8;\n        --answered: #22c55e;\n        --skipped: #ef4444;\n        --unseen: #e5e7eb;\n        --bg: #ffffff;\n        --text: #1f2937;\n        --border: #e5e7eb;\n    }\n\n    \/* --- Dinamik Banner Stili --- *\/\n    .promo-banner {\n        max-width: 800px;\n        margin: 2rem auto 1rem auto;\n        background: linear-gradient(270deg, #1e3a8a, #4f46e5, #9333ea, #3b82f6);\n        background-size: 300% 300%;\n        animation: gradientBG 8s ease infinite;\n        color: #ffffff;\n        border-radius: 16px;\n        padding: 16px 24px;\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        align-items: center;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(79, 70, 229, 0.25);\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        box-sizing: border-box;\n    }\n\n    @keyframes gradientBG {\n        0% { background-position: 0% 50%; }\n        50% { background-position: 100% 50%; }\n        100% { background-position: 0% 50%; }\n    }\n\n    .promo-content {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        gap: 15px;\n        font-size: 15px;\n        font-weight: 600;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .promo-badge {\n        background: #fef08a;\n        color: #b45309;\n        padding: 4px 10px;\n        border-radius: 8px;\n        font-size: 12px;\n        font-weight: 800;\n        text-transform: uppercase;\n        letter-spacing: 0.5px;\n        animation: pulseBadge 2s infinite;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    @keyframes pulseBadge {\n        0% { transform: scale(1); }\n        50% { transform: scale(1.08); }\n        100% { transform: scale(1); }\n    }\n\n    .promo-btn {\n        background: rgba(255, 255, 255, 0.15);\n        border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3);\n        color: #ffffff;\n        padding: 10px 20px;\n        border-radius: 10px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 14px;\n        text-decoration: none;\n        transition: all 0.3s ease;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    .promo-btn:hover {\n        background: #ffffff;\n        color: #1e3a8a;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .promo-banner {\n            flex-direction: column;\n            text-align: center;\n            gap: 15px;\n        }\n        .promo-content {\n            flex-direction: column;\n            gap: 10px;\n        }\n    }\n    \/* --- Banner Stili Sonu --- *\/\n\n    \/* --- WhatsApp Bannerl\u0259rin Stili --- *\/\n    .bottom-banners {\n        max-width: 800px;\n        margin: 1rem auto 2rem auto;\n        display: flex;\n        flex-direction: column;\n        gap: 15px;\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n    }\n\n    .action-banner {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        background: #25D366;\n        color: #ffffff;\n        text-decoration: none;\n        padding: 15px 24px;\n        border-radius: 16px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 16px;\n        box-shadow: 0 4px 15px rgba(37, 211, 102, 0.3);\n        transition: all 0.3s ease;\n    }\n\n    .action-banner:hover {\n        transform: translateY(-3px);\n        box-shadow: 0 8px 25px rgba(37, 211, 102, 0.4);\n        color: #ffffff;\n    }\n\n    .group-banner {\n        background: #128C7E;\n        box-shadow: 0 4px 15px rgba(18, 140, 126, 0.3);\n    }\n\n    .group-banner:hover {\n        box-shadow: 0 8px 25px rgba(18, 140, 126, 0.4);\n    }\n\n    .banner-icon {\n        margin-right: 15px;\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .action-banner {\n            font-size: 14px;\n            padding: 12px 16px;\n        }\n        .banner-icon {\n            margin-right: 10px;\n        }\n    }\n    \/* --- WhatsApp Bannerl\u0259rin Stili Sonu --- *\/\n\n    #premium-quiz-container {\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        max-width: 800px;\n        margin: 0 auto;\n        background: var(--bg);\n        border-radius: 16px;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,0.05);\n        border: 1px solid var(--border);\n        overflow: hidden;\n        color: var(--text);\n    }\n\n    .quiz-top-bar {\n        background: #f8fafc;\n        padding: 1.5rem;\n        border-bottom: 1px solid var(--border);\n    }\n\n    .quiz-top-bar h2 {\n        margin: 0 0 1rem 0;\n        font-size: 1.25rem;\n        color: var(--text);\n        text-align: center;\n    }\n\n    .quiz-scale {\n        display: flex;\n        flex-wrap: wrap;\n        gap: 6px;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    .scale-btn {\n        width: 32px;\n        height: 32px;\n        border-radius: 6px;\n        border: none;\n        background: var(--unseen);\n        color: #4b5563;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 0.85rem;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .scale-btn:hover {\n        transform: translateY(-2px);\n    }\n\n    .scale-btn.active {\n        box-shadow: 0 0 0 2px #fff, 0 0 0 4px var(--primary);\n    }\n\n    .scale-btn.viewed { background: var(--skipped); color: white; }\n    .scale-btn.answered { background: var(--answered); color: white; }\n    .scale-btn.correct-ans { background: var(--answered); color: white; }\n    .scale-btn.wrong-ans { background: var(--skipped); color: white; }\n\n    .quiz-content { padding: 2rem; min-height: 300px; }\n    \n    .question-text {\n        font-size: 1.15rem;\n        line-height: 1.6;\n        margin-bottom: 1.5rem;\n        white-space: pre-line;\n    }\n\n    .options-container { display: flex; flex-direction: column; gap: 10px; }\n\n    .option-label {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        padding: 1rem;\n        border: 2px solid var(--border);\n        border-radius: 8px;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .option-label:hover { border-color: var(--primary); background: #eff6ff; }\n    \n    .option-label input { margin-right: 15px; transform: scale(1.2); cursor: pointer; }\n    \n    .option-label.selected {\n        border-color: var(--primary);\n        background: #eff6ff;\n    }\n\n    .option-label.correct {\n        border-color: var(--answered);\n        background: #f0fdf4;\n    }\n\n    .option-label.wrong {\n        border-color: var(--skipped);\n        background: #fef2f2;\n    }\n\n    .explanation-container {\n        margin-top: 1.5rem;\n        padding: 1rem;\n        background: #fef3c7;\n        border-left: 4px solid #f59e0b;\n        border-radius: 4px;\n        font-size: 0.95rem;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .quiz-navigation {\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        padding: 1.5rem 2rem;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n        background: #f8fafc;\n    }\n\n    .nav-btn {\n        padding: 0.75rem 1.5rem;\n        border: none;\n        border-radius: 8px;\n        font-weight: 600;\n        cursor: pointer;\n        transition: 0.2s;\n        background: #e2e8f0;\n        color: #475569;\n    }\n\n    .nav-btn:hover { background: #cbd5e1; }\n    \n    .nav-btn.btn-primary { background: var(--primary); color: white; }\n    .nav-btn.btn-primary:hover { background: var(--primary-hover); }\n    \n    .nav-btn.btn-finish { background: var(--answered); color: white; margin-left: auto; }\n    .nav-btn.btn-finish:hover { background: #16a34a; }\n\n    .quiz-results { text-align: center; padding: 3rem 2rem; }\n    .score-circle {\n        width: 120px; height: 120px;\n        border-radius: 50%; background: #eff6ff;\n        border: 4px solid var(--primary);\n        display: flex; align-items: center; justify-content: center;\n        margin: 1rem auto; font-size: 2rem; font-weight: bold; color: var(--primary);\n    }\n\n    .quiz-footer {\n        text-align: right;\n        padding: 1rem 2rem;\n        font-size: 0.85rem;\n        color: #64748b;\n        font-weight: 600;\n        background: #fff;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n    }\n<\/style>\n\n<script>\n\n\nconst quizData = [\n{\n\"q\": \"1. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259si: S\u0259b\u0259b: 1987-ci ilin sonunda Heyd\u0259r \u018fliyevin Sov. \u0130KP MK Siyasi B\u00fcrosu \u00fczvl\u00fcy\u00fcnd\u0259n v\u0259 SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sind\u0259n istefa verm\u0259y\u0259 m\u0259cbur edilm\u0259si. N\u0259tic\u0259: ?\",\n\"options\": [\n\"A) Ali siyasi r\u0259hb\u0259rlikd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas daya\u011f\u0131n\u0131n (mane\u0259nin) aradan qalxmas\u0131 il\u0259 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin ruhlanmas\u0131, onlar\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin\u0259 inam g\u0259lm\u0259si v\u0259 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131 m\u0259nims\u0259m\u0259k planlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131q (v\u0259 fiziki zorak\u0131l\u0131qla m\u00fc\u015fayi\u0259t olunan) m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 ke\u00e7m\u0259si.\",\n\"B) SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyinin d\u0259rhal Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f muxtariyy\u0259tini l\u0259\u011fv ed\u0259r\u0259k onu birba\u015fa Az\u0259rbaycan\u0131n idar\u0259\u00e7iliyin\u0259 tam tabe etm\u0259si.\",\n\"C) Az\u0259rbaycan\u0131n d\u0259rhal SSR\u0130-d\u0259n \u00e7\u0131xmas\u0131 bar\u0259d\u0259 r\u0259smi deklarasiya q\u0259bul ed\u0259r\u0259k Q\u0131rm\u0131z\u0131 Ordunu \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xarmas\u0131.\",\n\"D) Erm\u0259nistan\u0131n \u00f6z iddialar\u0131ndan qorxaraq k\u00f6n\u00fcll\u00fc olaraq geri \u00e7\u0259kilm\u0259si v\u0259 \\\"Da\u015fnaks\u00fctyun\\\" partiyas\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv etm\u0259si.\",\n\"E) H. \u018fliyevin d\u0259rhal Az\u0259rbaycan KP MK-n\u0131n birinci katibi kimi yenid\u0259n Bak\u0131ya qay\u0131daraq r\u0259hb\u0259rliyi b\u0259rpa etm\u0259si.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 qeyd olunur ki, 1987-ci ilin sonunda H. \u018fliyevin istefas\u0131 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rini ruhland\u0131rd\u0131 v\u0259 onlara inam verdi, \u00e7\u00fcnki bu b\u00f6y\u00fck mane\u0259 aradan qalxd\u0131, ard\u0131nca az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 fiziki zorak\u0131l\u0131q v\u0259 torpaq iddialar\u0131 k\u0259skinl\u0259\u015fdi.\"\n},\n{\n\"q\": \"2. Hadis\u0259l\u0259rin xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin (\u0130qtisadi v\u0259 siyasi y\u00fcks\u0259li\u015f dinamikas\u0131):\\n1. Heyd\u0259r \u018fliyevin SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilm\u0259si\\n2. Bak\u0131 M\u0259i\u015f\u0259t Kondisionerl\u0259ri zavodunun tikilm\u0259si\\n3. Bak\u0131da \u00e7ox n\u0259h\u0259ng D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r zavodunun tikilm\u0259sinin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131\\n4. A\u011fdam-Xank\u0259ndi d\u0259mir yolunun \u00e7\u0259kilm\u0259si\",\n\"options\": [\n\"A) 2, 4, 1, 3\",\n\"B) 2, 1, 4, 3\",\n\"C) 4, 2, 1, 3\",\n\"D) 2, 3, 4, 1\",\n\"E) 1, 2, 3, 4\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: Xronologiya c\u0259dv\u0259lin\u0259 \u0259sas\u0259n: Bak\u0131 M\u0259i\u015f\u0259t Kondisionerl\u0259ri zavodu - 1975 (2); A\u011fdam-Xank\u0259ndi d\u0259mir yolu - 1979 (4); H. \u018fliyevin SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin I m\u00fcavini t\u0259yin edilm\u0259si - 1982 (1); D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r zavodunun tikilm\u0259si - 1986 (3). Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 2, 4, 1, 3.\"\n},\n{\n\"q\": \"3. Bloksxem tamamlama (M\u0259ntiqi z\u0259ncir): Erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin m\u00fct\u0259madi olaraq Qaraba\u011f\u0131n Erm\u0259nistan\u0131n tarixi torpa\u011f\u0131 olmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sini qald\u0131rmas\u0131 (1970-ci ill\u0259r) \u2794 Bu f\u0259aliyy\u0259tin Yerevan\u0131n mill\u0259t\u00e7i dair\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00f6n\u0259ldilm\u0259si v\u0259 respublika r\u0259hb\u0259rliyini daimi g\u0259rginlikd\u0259 saxlamas\u0131 \u2794 H.\u018fliyevin atd\u0131\u011f\u0131 q\u0259tiyy\u0259tli \u0259ks-t\u0259dbirl\u0259r, iqtisadi-sosial inki\u015faf v\u0259 m\u0259rk\u0259zd\u0259ki n\u00fcfuzu \u2794 ?\",\n\"options\": [\n\"A) 1987-ci ilin sonuna (Heyd\u0259r \u018fliyev Siyasi B\u00fcrodan v\u0259 ba\u015f nazirin m\u00fcavini postundan istefa ver\u0259n\u0259) q\u0259d\u0259r erm\u0259ni separat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6z m\u0259krli planlar\u0131n\u0131 (\u0259razi iddialar\u0131n\u0131) h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259 bilm\u0259m\u0259si, onlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fccl\u00fc mane\u0259nin yarad\u0131lmas\u0131.\",\n\"B) Qaraba\u011fdak\u0131 erm\u0259ni icmas\u0131n\u0131n d\u0259rhal Az\u0259rbaycandan \u00fczr ist\u0259y\u0259r\u0259k k\u00f6n\u00fcll\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 Erm\u0259nistana k\u00f6\u00e7m\u0259si.\",\n\"C) Sovet r\u0259hb\u0259rliyinin Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259tini l\u0259\u011fv ed\u0259r\u0259k birba\u015fa G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 birl\u0259\u015fdirm\u0259si.\",\n\"D) Erm\u0259nistan SSR-in Az\u0259rbaycana r\u0259sm\u0259n m\u00fcharib\u0259 elan ed\u0259r\u0259k C\u0259nubi Qafqazda b\u00fct\u00fcn s\u0259rh\u0259dl\u0259ri ba\u011flamas\u0131.\",\n\"E) M. Qorba\u00e7ovun hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259si il\u0259 bu iddialar\u0131n tamamil\u0259 v\u0259 bird\u0259f\u0259lik qada\u011fan olunaraq sanksiyala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: D\u0259rslikd\u0259 qeyd olunur ki, Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n ali r\u0259hb\u0259rliyind\u0259 H. \u018fliyevin olmas\u0131 separat\u00e7\u0131lar\u0131n m\u0259krli planlar\u0131na b\u00f6y\u00fck mane\u0259 idi. O, 1987-ci ild\u0259 istefa verdikd\u0259n sonra erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri ruhland\u0131 v\u0259 planlar\u0131n\u0131 icra etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar.\"\n},\n{\n\"q\": \"4. Ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r (DoK 3): Tarixi xadiml\u0259r v\u0259 m\u00fch\u00fcm infrastruktur layih\u0259l\u0259ri \u0259laq\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yev v\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin f\u0259aliyy\u0259tind\u0259ki ortaq c\u0259h\u0259t n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir (M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 c\u0259dv\u0259lin\u0259 \u0259sas\u0259n)?\",\n\"options\": [\n\"A) H\u0259r iki g\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259xsiyy\u0259tin \u00f6z d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 paytaxt Bak\u0131ya yeni su k\u0259m\u0259rl\u0259ri \u00e7\u0259kdirm\u0259l\u0259ri (H.Z. Ta\u011f\u0131yev \u2013 \u015eollar, H. \u018fliyev \u2013 K\u00fcr su k\u0259m\u0259ri).\",\n\"B) H\u0259r ikisinin Moskvada \u00dcmumittifaq partiya qurultaylar\u0131nda ali r\u0259hb\u0259r v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 se\u00e7ilm\u0259l\u0259ri.\",\n\"C) H\u0259r ikisinin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Bak\u0131da D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r zavodunun t\u0259m\u0259linin qoyulmas\u0131 v\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259niz neftinin \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131.\",\n\"D) H\u0259r ikisinin yaln\u0131z maarif\u00e7ilik x\u0259ttini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259r\u0259k ilk milli q\u0259zet olan \\\"\u018fkin\u00e7i\\\"ni maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259l\u0259ri.\",\n\"E) H\u0259r ikisinin Qori M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131n\u0131n m\u0259zunu olmas\u0131 v\u0259 t\u0259hsil sistemini l\u0259\u011fv etm\u0259si.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: Ox\u015farl\u0131qlar c\u0259dv\u0259lind\u0259 birba\u015fa olaraq \\\"H.Z. Ta\u011f\u0131yev v\u0259 H. \u018fliyev - Bak\u0131ya su k\u0259m\u0259rl\u0259ri \u00e7\u0259kdirm\u0259l\u0259ri\\\" fakt\u0131 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r (\u015eollar v\u0259 K\u00fcr).\"\n},\n{\n\"q\": \"5. M\u0259ntiqi z\u0259nciri tamamlay\u0131n: 1969-cu il may\u0131n 7-d\u0259 m\u0259rk\u0259zin t\u0259zyiqi il\u0259 Az\u0259rbaycan SSR Ali Sovetinin R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin s\u0259rh\u0259d rayonlar\u0131nda 2 min hektardan \u00e7ox torpa\u011f\u0131n Erm\u0259nistana verilm\u0259sini (1938-ci il q\u0259rar\u0131n\u0131) t\u0259sdiq etm\u0259si \u2794 1969-cu ilin iyulunda Heyd\u0259r \u018fliyevin respublika r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 g\u0259lm\u0259si \u2794 ?\",\n\"options\": [\n\"A) Bu q\u0259rar\u0131n icras\u0131na q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 yol verilm\u0259m\u0259si v\u0259 sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 erm\u0259ni separat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259nin prioritet istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n biri kimi h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si.\",\n\"B) Q\u0259rar\u0131n sakitc\u0259 icra edil\u0259r\u0259k h\u0259min torpaqlar\u0131n Erm\u0259nistana r\u0259sm\u0259n qat\u0131lmas\u0131 v\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rin ba\u011flanmas\u0131.\",\n\"C) \u018fv\u0259zind\u0259 G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131n\u0131n tarixi \u0259razi kimi yenid\u0259n Az\u0259rbaycana qaytar\u0131lmas\u0131 \u015f\u0259rtinin ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u0259si.\",\n\"D) M\u0259rk\u0259zin t\u0259zyiqinin daha da artaraq Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n r\u0259sm\u0259n Erm\u0259nistana verilm\u0259si bar\u0259d\u0259 yeni f\u0259rman\u0131n imzalanmas\u0131.\",\n\"E) Bu q\u0259rar\u0131n d\u0259rhal BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k Erm\u0259nistana sanksiya t\u0259tbiq olunmas\u0131.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: D\u0259rslikd\u0259 a\u00e7\u0131qca qeyd olunur ki, 1969-cu il may\u0131n 7-d\u0259 Ali Sovetin R\u0259yas\u0259t Hey\u0259ti m\u0259rk\u0259zin t\u0259zyiqi il\u0259 torpaqlar\u0131n verilm\u0259sini t\u0259sdiq ets\u0259 d\u0259, az sonra r\u0259hb\u0259rliy\u0259 g\u0259lmi\u015f Heyd\u0259r \u018fliyev bu q\u0259rar\u0131n icras\u0131na yol verm\u0259di v\u0259 erm\u0259ni separat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259ni prioritet elan etdi.\"\n},\n{\n\"q\": \"6. T\u0259hlil (DoK 4): D\u0259rslikd\u0259ki m\u0259lumata \u0259sas\u0259n, m\u0259rk\u0259zin Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdan \u0259lav\u0259 1970-ci ill\u0259rd\u0259 ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonu il\u0259 ba\u011fl\u0131 plan\u0131 v\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin ona qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi \u0259ks-siyas\u0259t hans\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259 xidm\u0259t edirdi?\",\n\"options\": [\n\"A) M\u0259rk\u0259zin v\u0259 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin \\\"perspektivsizlik\\\" b\u0259han\u0259si il\u0259 h\u0259min \u0259razil\u0259rin \u0259halisini k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcb torpaqlar\u0131 respublikalar aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcrm\u0259k (Erm\u0259nistana verm\u0259k) planlar\u0131n\u0131 iqtisadi potensial\u0131 art\u0131rmaqla fiaskoya u\u011fratma\u011fa v\u0259 \u00f6lk\u0259nin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc qoruma\u011fa.\",\n\"B) K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259 ancaq neft-qaz s\u0259nayesini inki\u015faf etdir\u0259r\u0259k g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 qaz\u0131n xaric\u0259 sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 (bazar\u0131n\u0131) t\u0259\u015fkil etm\u0259y\u0259.\",\n\"C) K\u0259lb\u0259c\u0259ri Erm\u0259nistanla birg\u0259 idar\u0259 v\u0259 istismar edil\u0259n x\u00fcsusi azad iqtisadi zonaya \u00e7evirm\u0259y\u0259.\",\n\"D) K\u0259lb\u0259c\u0259r \u0259halisini k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 Bak\u0131ya k\u00f6\u00e7\u00fcr\u0259r\u0259k b\u00f6y\u00fck s\u0259nayed\u0259 (zavodlarda) i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si kimi istifad\u0259 etm\u0259y\u0259.\",\n\"E) Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f \u0259traf\u0131nda tam qapal\u0131, m\u00fclki \u015f\u0259xsl\u0259rin daxil ola bilm\u0259y\u0259c\u0259yi h\u0259rbi bufer zonas\u0131 formala\u015fd\u0131rma\u011fa.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: D\u0259rslikd\u0259 birm\u0259nal\u0131 qeyd olunur ki, 1970-ci ill\u0259rd\u0259 m\u0259rk\u0259z erm\u0259nil\u0259rin t\u0259hriki il\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259rin \\\"perspektivsizliyi\\\" v\u0259 oradan \u0259halinin k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcb yaylaq kimi b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si (Erm\u0259nistana verilm\u0259si) m\u0259s\u0259l\u0259sini qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. H. \u018fliyev 1977-ci ild\u0259n K\u0259lb\u0259c\u0259rin potensial\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 bu b\u0259han\u0259ni aradan qald\u0131rd\u0131 v\u0259 torpaqlar\u0131 qorudu.\"\n},\n{\n\"q\": \"7. Ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin tap\u0131lmas\u0131: M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 c\u0259dv\u0259lin\u0259 \u0259sas\u0259n, XIX y\u00fczilliyin 70-ci ill\u0259ri il\u0259 XX y\u00fczilliyin 70-ci ill\u0259rinin \u015eimali Az\u0259rbaycan k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 tarixi \u00fc\u00e7\u00fcn ortaq iqtisadi x\u00fcsusiyy\u0259ti n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?\",\n\"options\": [\n\"A) H\u0259r iki \u0259srin 70-ci ill\u0259rind\u0259 \u015eimali Az\u0259rbaycanda \u00fcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fck t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n (sah\u0259sinin) inki\u015faf etm\u0259si.\",\n\"B) Pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131qda yaln\u0131z \u0259l \u0259m\u0259yinin l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k tam ma\u015f\u0131nla\u015fmaya ke\u00e7ilm\u0259sinin yekunla\u015fmas\u0131.\",\n\"C) H\u0259r iki d\u00f6vrd\u0259 d\u00f6vl\u0259t torpaqlar\u0131n\u0131n k\u0259ndlil\u0259r\u0259 x\u00fcsusi m\u00fclkiyy\u0259t kimi t\u0259m\u0259nnas\u0131z olaraq paylanmas\u0131.\",\n\"D) K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n tamamil\u0259 s\u0131radan \u00e7\u0131xar\u0131laraq k\u0259ndlil\u0259rin yaln\u0131z neft s\u0259nayesin\u0259 (\u015f\u0259h\u0259rl\u0259r\u0259) c\u0259lb edilm\u0259si.\",\n\"E) Qol\u00e7omaq (varl\u0131 k\u0259ndli) t\u0259b\u0259q\u0259sinin tamamil\u0259 l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k aqrar b\u0259rab\u0259rliyin t\u0259min olunmas\u0131.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: \\\"M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131\\\" blokunda (XIX v\u0259 XX y\u00fczillikl\u0259rin 70-ci ill\u0259rind\u0259) \u015eimali Az\u0259rbaycanda \u00fcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fck t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf etm\u0259si fakt\u0131 birba\u015fa qeyd olunur.\"\n},\n{\n\"q\": \"8. X\u0259rit\u0259 \/ C\u0259dv\u0259l m\u0259ntiqi. XX \u0259srin 70-80-ci ill\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan SSR-d\u0259 in\u015fa edilmi\u015f s\u0259naye v\u0259 n\u0259qliyyat infrastruktur obyektl\u0259rini ill\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131n:\\n| \u0130l | Obyekt \/ Hadis\u0259 |\\n| ------ | ------ |\\n| 1975-ci il | 1. ? |\\n| 1979-cu il | 2. ? |\",\n\"options\": [\n\"A) 1. Bak\u0131 M\u0259i\u015f\u0259t Kondisionerl\u0259ri zavodunun tikilm\u0259si; 2. A\u011fdam-Xank\u0259ndi d\u0259mir yolunun \u00e7\u0259kilm\u0259si.\",\n\"B) 1. D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r zavodunun istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si; 2. K\u00fcr su k\u0259m\u0259rinin \u00e7\u0259kilm\u0259si.\",\n\"C) 1. \u015eollar su k\u0259m\u0259rinin b\u0259rpas\u0131; 2. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan boru k\u0259m\u0259rinin in\u015fas\u0131.\",\n\"D) 1. Sumqay\u0131t Al\u00fcminium zavodunun in\u015fas\u0131; 2. Bak\u0131 metrosunun ilk stansiyas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131.\",\n\"E) 1. Neft Da\u015flar\u0131nda ilk k\u0259\u015ffiyyat quyusunun fontan vurmas\u0131; 2. Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin t\u0259sisi.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: D\u0259rslikd\u0259ki xronologiyada g\u00f6st\u0259rilir ki, 1975-ci ild\u0259 Bak\u0131 M\u0259i\u015f\u0259t Kondisionerl\u0259ri zavodu tikilmi\u015f, 1979-cu ild\u0259 is\u0259 A\u011fdam-Xank\u0259ndi d\u0259mir yolu \u00e7\u0259kilmi\u015fdir.\"\n},\n{\n\"q\": \"9. T\u0259hlil (DoK 4): Heyd\u0259r \u018fliyevin \u201c\u015e\u0259xs\u0259n t\u0259miz olmaq v\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n \u00e7iyrinm\u0259k h\u0259l\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q l\u0259yaq\u0259ti deyildir. V\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q f\u0259all\u0131q dem\u0259kdir, \u015f\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparmaq bacar\u0131\u011f\u0131 v\u0259 arzusu dem\u0259kdir. ...\u0130f\u015fa edilmi\u015f v\u0259 h\u0259l\u0259 if\u015fa edilm\u0259mi\u015f o\u011frular, r\u00fc\u015fv\u0259txorlar, y\u0259qin, \u00e7\u0131\u011f\u0131r-ba\u011f\u0131r sal\u0131rlar ki, siz r\u0259hb\u0259rin n\u00fcfuzunu sars\u0131d\u0131rs\u0131n\u0131z\u201d fikri 70-80-ci ill\u0259rin idar\u0259\u00e7ilik f\u0259ls\u0259f\u0259sind\u0259 hans\u0131 problemin k\u00f6kl\u00fc t\u0259nqidini (v\u0259 h\u0259d\u0259fini) \u0259ks etdirir?\",\n\"options\": [\n\"A) C\u0259miyy\u0259td\u0259 passiv m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7iliyin t\u0259nqidi v\u0259 r\u00fc\u015fv\u0259txorluq, korrupsiya kimi q\u00fcsurlar\u0131n \\\"r\u0259hb\u0259r n\u00fcfuzu\\\" ad\u0131 alt\u0131nda p\u0259rd\u0259l\u0259nm\u0259sinin if\u015fas\u0131 il\u0259 aktiv v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00f6vqeyinin, \u015f\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259nin t\u0259l\u0259b olunmas\u0131n\u0131.\",\n\"B) Yaln\u0131z h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tsizliyinin t\u0259nqidini v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rin m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 l\u0259\u011fv edilm\u0259sinin vacibliyini.\",\n\"C) SSR\u0130 daxilind\u0259 azad bazar iqtisadiyyat\u0131na ke\u00e7idin z\u0259ruriliyini v\u0259 x\u00fcsusi m\u00fclkiyy\u0259tin toxunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131n\u0131.\",\n\"D) C\u0259miyy\u0259td\u0259ki ziyal\u0131lar\u0131n d\u00f6vl\u0259t v\u0259zif\u0259l\u0259rin\u0259 c\u0259lb edilm\u0259sinin qada\u011fan olunmas\u0131na b\u0259ra\u0259t qazand\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131.\",\n\"E) \u0130qtisadi t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u00fc gizl\u0259tm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131z m\u0259tbuat n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin t\u0259nqid olunmas\u0131n\u0131 v\u0259 senzuran\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sini.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: H. \u018fliyevin \u201c\u018fd\u0259biyyat\u0131n y\u00fcks\u0259k borcu v\u0259 amal\u0131\u201d \u0259s\u0259rind\u0259n verilmi\u015f bu sitat c\u0259miyy\u0259td\u0259 yaln\u0131z f\u0259rdi t\u0259mizliyin kifay\u0259t etm\u0259diyini, r\u00fc\u015fv\u0259t\u0259\/\u015f\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 aktiv v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00f6vqeyinin vacibliyini v\u0259 korrupsionerl\u0259rin \\\"r\u0259hb\u0259r n\u00fcfuzu\\\" ad\u0131 arxas\u0131nda gizl\u0259nm\u0259k c\u0259hdl\u0259rinin if\u015fas\u0131n\u0131 ehtiva edir.\"\n},\n{\n\"q\": \"10. Uy\u011funlu\u011fun m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si (1970-80-ci ill\u0259rd\u0259ki m\u00fch\u00fcm nailiyy\u0259tl\u0259r):\\n1. \u0130qtisadi-s\u0259naye u\u011furu\\n2. Siyasi-inzibati r\u0259hb\u0259rlik u\u011furu\\n3. M\u0259d\u0259ni-turizm u\u011furu\\na. Bak\u0131da X\u0259z\u0259r nefti \u00fc\u00e7\u00fcn misilsiz \u0259h\u0259miyy\u0259ti olan D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r zavodunun tikilm\u0259si layih\u0259sinin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131.\\nb. Heyd\u0259r \u018fliyevin SSR\u0130-nin ali r\u0259hb\u0259r orqanlar\u0131nda (Siyasi B\u00fcro \u00fczvl\u00fcy\u00fcn\u0259 namiz\u0259d, daha sonra SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini) y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259l\u0259r tutmas\u0131.\\nc. \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin \u00fcmumittifaq s\u0259viyy\u0259li kurort \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, dahi inc\u0259s\u0259n\u0259t xadiml\u0259rinin muzeyl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131.\",\n\"options\": [\n\"A) 1-a, 2-b, 3-c\",\n\"B) 1-b, 2-c, 3-a\",\n\"C) 1-c, 2-a, 3-b\",\n\"D) 1-a, 2-c, 3-b\",\n\"E) 1-b, 2-a, 3-c\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r zavodu (1986) a\u011f\u0131r s\u0259naye-iqtisadiyyat u\u011furudur (1-a). SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyind\u0259 t\u0259msil olunma tarixi siyasi-inzibati u\u011furdur (2-b). \u015eu\u015fadak\u0131 quruculuq v\u0259 kurort statusu m\u0259d\u0259ni-turizm u\u011furudur (3-c).\"\n},\n{\n\"q\": \"11. Eyler-Venn diaqram\u0131 (Az\u0259rbaycan SSR r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin milli maraqlar namin\u0259 ox\u015far m\u00f6vqel\u0259ri):\\n1. \u0130mam Mustafayevin hakimiyy\u0259t d\u00f6vr\u00fc (1954-1959)\\n2. Heyd\u0259r \u018fliyevin birinci hakimiyy\u0259t d\u00f6vr\u00fc (1969-1982)\\nIII. K\u0259si\u015fm\u0259\",\n\"options\": [\n\"A) 1. Respublikada rus m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin icbari t\u0259drisi bar\u0259d\u0259 m\u00fch\u00fcm q\u0259rar q\u0259bul edilmi\u015fdi; 2. S\u0259rh\u0259d rayonlar\u0131nda (v\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259) Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n Erm\u0259nistana verilm\u0259si haqq\u0131nda q\u0259rarlar\u0131n icras\u0131na q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 yol verilm\u0259mi\u015fdi; III. H\u0259r iki r\u0259hb\u0259rin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 konstitusiyada Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili olmas\u0131 t\u0259min edilmi\u015f v\u0259 erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.\",\n\"B) 1. Yaln\u0131z k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda kollektivl\u0259\u015fm\u0259 islahatlar\u0131 apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131; 2. Yaln\u0131z a\u011f\u0131r h\u0259rbi s\u0259naye kompleksi qurulmu\u015fdu; III. H\u0259r iki r\u0259hb\u0259r m\u0259rk\u0259z t\u0259r\u0259find\u0259n \\\"xalq d\u00fc\u015fm\u0259ni\\\" elan edil\u0259r\u0259k g\u00fcll\u0259l\u0259nmi\u015fdir.\",\n\"C) 1. D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r zavodu tikilmi\u015fdi; 2. Neft Da\u015flar\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259li qoyulmu\u015fdu; III. H\u0259r ikisi SSR\u0130 Nazirl\u0259r Sovetin\u0259 v\u0259 Siyasi B\u00fcroya r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir.\",\n\"D) 1. Z\u0259ng\u0259zurun qaytar\u0131lmas\u0131n\u0131 r\u0259sm\u0259n t\u0259l\u0259b etmi\u015fdi; 2. G\u00f6y\u00e7\u0259nin qaytar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etmi\u015fdi; III. H\u0259r ikisi Qorba\u00e7ovun \\\"Yenid\u0259nqurma\\\" siyas\u0259tini d\u0259st\u0259kl\u0259mi\u015fdi.\",\n\"E) B\u00fct\u00fcn variantlar yanl\u0131\u015fd\u0131r.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: \\\"M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131\\\" blokunda ayd\u0131n qeyd olunur ki, \u0130. Mustafayev v\u0259 H. \u018fliyev Az\u0259rbaycan SSR konstitusiyalar\u0131nda Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili olmas\u0131n\u0131 t\u0259min etmi\u015f, el\u0259c\u0259 d\u0259 erm\u0259nil\u0259rin \u0259razi iddialar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alm\u0131\u015flar. (I Mustafayev 1959-da rus m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan dilini icbari etmi\u015fdi, H.\u018fliyev is\u0259 1969-da torpaq verilm\u0259sini dayand\u0131rm\u0131\u015fd\u0131).\"\n},\n{\n\"q\": \"12. Ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin tap\u0131lmas\u0131: M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131na \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti (AXC) v\u0259 Az\u0259rbaycan SSR d\u00f6vrl\u0259rinin tarixi f\u0259aliyy\u0259tind\u0259ki ortaq siyasi v\u0259 h\u0259rbi problem n\u0259 olmu\u015fdur?\",\n\"options\": [\n\"A) H\u0259r iki d\u00f6vl\u0259t d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 erm\u0259nil\u0259rin davaml\u0131 \u0259razi iddialar\u0131na m\u0259ruz qalmalar\u0131 v\u0259 Qaraba\u011fda erm\u0259ni separatizmin\u0259 qar\u015f\u0131 a\u011f\u0131r m\u00fcbariz\u0259 aparmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 olmalar\u0131.\",\n\"B) H\u0259r ikisinin xarici siyas\u0259tind\u0259 Antanta d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 inteqrasiya x\u0259ttinin v\u0259 onlarla h\u0259rbi pakt\u0131n prioritet t\u0259\u015fkil etm\u0259si.\",\n\"C) H\u0259r ikisinin yaln\u0131z Rusiya imperiyas\u0131ndan de-yure (r\u0259smi) m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 ed\u0259r\u0259k Mill\u0259tl\u0259r C\u0259miyy\u0259tin\u0259 daxil olmas\u0131.\",\n\"D) H\u0259r ikisi t\u0259r\u0259find\u0259n M\u0259rk\u0259zi Asiya respublikalar\u0131 il\u0259 vahid iqtisadi konfederasiyan\u0131n (Turan birliyinin) yarad\u0131lmas\u0131.\",\n\"E) H\u0259r ikisind\u0259 qad\u0131nlara se\u00e7ki h\u00fcququnun verilm\u0259sind\u0259n q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 imtina edilm\u0259si.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 c\u0259dv\u0259lind\u0259 ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 \\\"AXC v\u0259 Az\u0259rbaycan SSR - Erm\u0259nil\u0259rin \u0259razi iddialar\u0131na m\u0259ruz qalmalar\u0131 v\u0259 Qaraba\u011fda erm\u0259ni separatizmin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparmalar\u0131\\\" qeyd edilmi\u015fdir.\"\n},\n{\n\"q\": \"13. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: S\u0259b\u0259b: 1970-ci ill\u0259rd\u0259 m\u0259rk\u0259zin v\u0259 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin t\u0259hriki il\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunun \\\"perspektivsizliyi\\\", buradan \u0259halinin k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si v\u0259 torpaqlar\u0131n yaylaq kimi respublikalar aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si bar\u0259d\u0259 t\u0259xribat\u00e7\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259nin qald\u0131r\u0131lmas\u0131. N\u0259tic\u0259: ?\",\n\"options\": [\n\"A) Buna qar\u015f\u0131 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 \u00e7\u0131xan Heyd\u0259r \u018fliyevin 1977-ci ild\u0259n etibar\u0259n K\u0259lb\u0259c\u0259rin potensial imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259k t\u0259dbirl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 nail olmas\u0131.\",\n\"B) K\u0259lb\u0259c\u0259r \u0259halisinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259qs\u0259dil\u0259 d\u0259rhal \u015eirvan b\u00f6lg\u0259sin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u0259r\u0259k \u0259razinin Erm\u0259nistana g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 gedilm\u0259si.\",\n\"C) K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259 d\u0259rhal sovet h\u0259rbi bazas\u0131n\u0131n yarad\u0131laraq \u0259razinin m\u00fclki \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn tam qapal\u0131 zonaya \u00e7evrilm\u0259si.\",\n\"D) Erm\u0259nistan\u0131n bu t\u0259klifd\u0259n imtina ed\u0259r\u0259k \u0259v\u0259zind\u0259 d\u0259rhal La\u00e7\u0131n rayonunu t\u0259l\u0259b etm\u0259si.\",\n\"E) M\u0259rk\u0259zi h\u00f6kum\u0259tin q\u0259rar\u0131 l\u0259\u011fv edib K\u0259lb\u0259c\u0259ri ittifaq tabeliyind\u0259 beyn\u0259lxalq kurort \u015f\u0259h\u0259ri elan etm\u0259si.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 birm\u0259nal\u0131 vur\u011fulan\u0131r ki, m\u0259rk\u0259z erm\u0259nil\u0259rin t\u0259hriki il\u0259 bel\u0259 bir plan ir\u0259li s\u00fcrd\u00fckd\u0259, H. \u018fliyev buna qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xm\u0131\u015f v\u0259 1977-ci ild\u0259n K\u0259lb\u0259c\u0259rin potensial\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k t\u0259dbirl\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259r\u0259k bu t\u0259hl\u00fck\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n},\n{\n\"q\": \"14. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131q:\\n1. Heyd\u0259r \u018fliyevin Siyasi B\u00fcro \u00fczvl\u00fcy\u00fcnd\u0259n v\u0259 birinci m\u00fcavin v\u0259zif\u0259sind\u0259n istefa verm\u0259si\\n2. Bak\u0131da D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r zavodunun tikilm\u0259sinin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131\\n3. A\u011fdam-Xank\u0259ndi d\u0259mir yolunun \u00e7\u0259kilm\u0259si\\n4. S\u0259rh\u0259d rayonlar\u0131nda 2 min hektardan \u00e7ox Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131n\u0131n Erm\u0259nistana verilm\u0259si haqq\u0131nda q\u0259rar\u0131n R\u0259yas\u0259t Hey\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiq edilm\u0259si\",\n\"options\": [\n\"A) 4, 3, 2, 1\",\n\"B) 3, 4, 2, 1\",\n\"C) 4, 2, 3, 1\",\n\"D) 2, 4, 1, 3\",\n\"E) 1, 2, 3, 4\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: 1969-cu il 7 may \u2013 torpaqlar\u0131n verilm\u0259sinin t\u0259sdiqi (Heyd\u0259r \u018fliyev hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l) (4). 1979-cu il \u2013 A\u011fdam-Xank\u0259ndi d\u0259mir yolunun \u00e7\u0259kilm\u0259si (3). 1986-c\u0131 il \u2013 D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r zavodunun in\u015fas\u0131 (2). 1987-ci ilin sonu \u2013 H.\u018fliyevin istefas\u0131 (1). Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 4, 3, 2, 1.\"\n},\n{\n\"q\": \"15. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 qurun:\\n1. Az\u0259rbaycan KP MK Siyasi B\u00fcrosu \u00fczvl\u00fcy\u00fcn\u0259 namiz\u0259d H. \u018fliyevin SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilm\u0259si\\n2. \u015eu\u015fada Molla P\u0259nah Vaqifin q\u0259bri \u00fcz\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259qb\u0259r\u0259nin ucald\u0131lmas\u0131 (1980-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259ri)\\n3. H. \u018fliyevin Sov. \u0130KP MK Siyasi B\u00fcrosunun \u00fczvl\u00fcy\u00fcn\u0259 namiz\u0259d se\u00e7ilm\u0259si\\n4. K\u0259lb\u0259c\u0259rin potensial imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k t\u0259dbirl\u0259rinin ba\u015flanmas\u0131\",\n\"options\": [\n\"A) 3, 4, 2, 1\",\n\"B) 4, 3, 2, 1\",\n\"C) 3, 2, 4, 1\",\n\"D) 2, 4, 3, 1\",\n\"E) 4, 2, 3, 1\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: H.\u018fliyev Siyasi B\u00fcroya namiz\u0259d se\u00e7ildi (1976) (3). K\u0259lb\u0259c\u0259rin potensial\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k t\u0259dbirl\u0259ri ba\u015flad\u0131 (1977) (4). Vaqif m\u0259qb\u0259r\u0259si ucald\u0131ld\u0131 (1980-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259ri) (2). H.\u018fliyev SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini t\u0259yin edildi (1982) (1). Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 3, 4, 2, 1.\"\n},\n{\n\"q\": \"16. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259si (DoK 4): S\u0259b\u0259b: 1969-1982-ci ill\u0259rd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin Sovet totalitar rejiminin yaratd\u0131\u011f\u0131 m\u0259hdud imkanlardan m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k iqtisadiyyat, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, t\u0259hsil, elm sah\u0259sind\u0259 k\u0259skin t\u0259r\u0259qqiy\u0259 v\u0259 milli birliy\u0259 nail olmas\u0131. N\u0259tic\u0259: ?\",\n\"options\": [\n\"A) Bu siyas\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 (1991-ci ild\u0259) Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi yaranmas\u0131n\u0131n, ayaqda qalmas\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259m b\u00fcn\u00f6vr\u0259sini (m\u0259n\u0259vi v\u0259 kadr potensial\u0131n\u0131) qoymas\u0131 v\u0259 milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rkin y\u00fcks\u0259li\u015fini t\u0259min etm\u0259si.\",\n\"B) Sovet r\u0259hb\u0259rliyinin q\u0259z\u0259bl\u0259n\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan\u0131n ittifaq t\u0259rkibind\u0259n d\u0259rhal xaric edilm\u0259si bar\u0259d\u0259 x\u00fcsusi q\u0259rar verm\u0259si.\",\n\"C) Az\u0259rbaycan dilinin t\u0259drisinin tamamil\u0259 qada\u011fan edil\u0259r\u0259k, \u015fovinist rusla\u015fd\u0131rma siyas\u0259tinin \u0259n pik h\u0259dd\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131.\",\n\"D) B\u00fct\u00fcn milli ziyal\u0131 kadrlar\u0131n d\u0259rhal repressiyaya m\u0259ruz qalaraq uzaq Sibir\u0259 s\u00fcrg\u00fcn edilm\u0259si.\",\n\"E) Erm\u0259nistan\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa olan iddialar\u0131ndan bird\u0259f\u0259lik v\u0259 qeyd-\u015f\u0259rtsiz imtina ed\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycana t\u0259hvil verm\u0259si.\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 qeyd edilir ki, H.\u018fliyev m\u0259hdud imkanlardan m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k t\u0259r\u0259qqiy\u0259, milli birliy\u0259 nail olmu\u015f, \\\"g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin yaranmas\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259m b\u00fcn\u00f6vr\u0259sini qoymu\u015fdur\\\". M\u0259n\u0259vi s\u0259rv\u0259t v\u0259 kadr potensial\u0131 artm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n},\n{\n\"q\": \"17. Uy\u011funlu\u011fun m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si (XX \u0259srin 70-80-ci ill\u0259rind\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin inki\u015faf\u0131na aid faktlar):\\n1. M\u0259d\u0259ni-tarixi abid\u0259l\u0259rin in\u015fas\u0131 v\u0259 b\u0259rpas\u0131 (1980-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259ri)\\n2. \u015e\u0259h\u0259rin statusunun ittifaq miqyas\u0131nda y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si (infrastruktur islahatlar\u0131)\\na. Molla P\u0259nah Vaqifin q\u0259bri \u00fcz\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259qb\u0259r\u0259nin ucald\u0131lmas\u0131, \u00dc. Hac\u0131b\u0259yli v\u0259 B\u00fclb\u00fcl\u00fcn ev-muzeyl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131, Nat\u0259van\u0131n heyk\u0259linin qoyulmas\u0131.\\nb. \u015e\u0259h\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fck mehmanxana, \u00e7oxm\u0259rt\u0259b\u0259li binalar\u0131n tikilm\u0259si v\u0259 onun \u00fcmumittifaq s\u0259viyy\u0259li kurort \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si.\\nc. \u015e\u0259h\u0259rin d\u0259rhal SSR\u0130-d\u0259n ayr\u0131laraq m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n paytaxt\u0131 elan edilm\u0259si.\",\n\"options\": [\n\"A) 1-a, 2-b\",\n\"B) 1-b, 2-c\",\n\"C) 1-c, 2-a\",\n\"D) 1-a, 2-c\",\n\"E) 1-b, 2-a\"\n],\n\"correct\": 0,\n\"exp\": \"D\u00fczg\u00fcn cavab: A\\n\u0130zah: D\u0259rslikd\u0259 qeyd edilir ki, 80-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u015eu\u015fada Vaqif m\u0259qb\u0259r\u0259si, muzeyl\u0259r, heyk\u0259ll\u0259r qoyuldu (1-a), h\u0259m\u00e7inin mehmanxana v\u0259 binalar tikil\u0259r\u0259k \u015f\u0259h\u0259r \u00fcmumittifaq s\u0259viyy\u0259li kurort \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 \u00e7evrildi (2-b).\"\n}\n];\n\n\nlet currentIdx = 0;\nlet userAnswers = {};\nlet viewed = {0: true};\nlet isFinished = false;\n\nfunction initQuiz() {\n    const scale = document.getElementById('quiz-scale');\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.createElement('button');\n        btn.className = 'scale-btn';\n        btn.innerText = index + 1;\n        btn.onclick = () => jumpToQuestion(index);\n        btn.id = `scale-btn-${index}`;\n        scale.appendChild(btn);\n    });\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction updateScaleColors() {\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.getElementById(`scale-btn-${index}`);\n        \n        \/\/ B\u00fct\u00fcn r\u0259ng klasslar\u0131n\u0131 t\u0259mizl\u0259yirik\n        btn.classList.remove('active', 'viewed', 'answered', 'correct-ans', 'wrong-ans');\n        \n        if (isFinished) {\n            \/\/ \u0130MTAHAN B\u0130TD\u0130KD\u018fN SONRAK\u0130 M\u018fNT\u0130Q\n            if (userAnswers[index] === quizData[index].correct) {\n                btn.classList.add('correct-ans'); \/\/ D\u00fczl\u0259r ya\u015f\u0131l\n            } else {\n                btn.classList.add('wrong-ans'); \/\/ S\u0259hvl\u0259r v\u0259 bo\u015f burax\u0131lanlar q\u0131rm\u0131z\u0131\n            }\n        } else {\n            \/\/ \u0130MTAHAN GED\u018fN ZAMAN M\u018fNT\u0130Q\n            if (userAnswers[index] !== undefined) {\n                btn.classList.add('answered'); \/\/ H\u0259r hans\u0131 cavab se\u00e7ilibs\u0259 ya\u015f\u0131l\n            } else if (viewed[index]) {\n                btn.classList.add('viewed'); \/\/ Bax\u0131l\u0131b amma se\u00e7ilm\u0259yibs\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131\n            }\n        }\n\n        if (index === currentIdx) {\n            btn.classList.add('active'); \/\/ Haz\u0131rda bax\u0131lan sual\u0131n \u0259traf\u0131ndak\u0131 ha\u015fiy\u0259\n        }\n    });\n}\n\nfunction renderQuestion() {\n    const q = quizData[currentIdx];\n    document.getElementById('question-text').innerText = q.q;\n    const optionsContainer = document.getElementById('options-container');\n    optionsContainer.innerHTML = '';\n    \n    q.options.forEach((opt, idx) => {\n        const label = document.createElement('label');\n        label.className = 'option-label';\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) label.classList.add('selected');\n        \n        if (isFinished) {\n            if (idx === q.correct) label.classList.add('correct');\n            if (userAnswers[currentIdx] === idx && idx !== q.correct) label.classList.add('wrong');\n            label.style.pointerEvents = 'none';\n        }\n\n        const input = document.createElement('input');\n        input.type = 'radio';\n        input.name = 'q-option';\n        input.value = idx;\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) input.checked = true;\n        if (!isFinished) {\n            input.onchange = () => selectOption(idx);\n        } else {\n            input.disabled = true;\n        }\n        \n        label.appendChild(input);\n        label.appendChild(document.createTextNode(opt));\n        optionsContainer.appendChild(label);\n    });\n\n    const expContainer = document.getElementById('explanation-container');\n    if (isFinished) {\n        expContainer.style.display = 'block';\n        expContainer.innerHTML = `<strong>\u0130zah:<\/strong> ${q.exp}`;\n    } else {\n        expContainer.style.display = 'none';\n    }\n\n    document.getElementById('btn-prev').disabled = currentIdx === 0;\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && !isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'none';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'inline-block';\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'inline-block';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    }\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = true;\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = false;\n    }\n\n    updateScaleColors();\n}\n\nfunction selectOption(idx) {\n    if (isFinished) return;\n    userAnswers[currentIdx] = idx;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction nextQuestion() {\n    if (currentIdx < quizData.length - 1) {\n        currentIdx++;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction prevQuestion() {\n    if (currentIdx > 0) {\n        currentIdx--;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction jumpToQuestion(idx) {\n    currentIdx = idx;\n    viewed[currentIdx] = true;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction finishQuiz() {\n    isFinished = true;\n    let score = 0;\n    quizData.forEach((q, idx) => {\n        if (userAnswers[idx] === q.correct) score++;\n    });\n    \n    \/\/ \u0130mtahan bit\u0259n kimi \u015fkalan\u0131 d\u00fcz\/s\u0259hv\u0259 g\u00f6r\u0259 r\u0259ngl\u0259yirik\n    updateScaleColors(); \n    \n    document.getElementById('quiz-content').style.display = 'none';\n    document.getElementById('quiz-results').style.display = 'block';\n    document.getElementById('score-text').innerText = `${score}\/${quizData.length}`;\n    \n    document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    \n    \/\/ N\u0259tic\u0259ni n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 3 saniy\u0259 sonra ilk suala qay\u0131d\u0131r\u0131q\n    setTimeout(() => {\n        document.getElementById('quiz-content').style.display = 'block';\n        currentIdx = 0;\n        renderQuestion();\n    }, 3000);\n}\n\ndocument.addEventListener('DOMContentLoaded', initQuiz);\n<\/script>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YEN\u0130 Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir. \u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol \u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131 \u0130mtahan N\u0259tic\u0259si 0\/0 Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz. \u2190 Geri \u0130r\u0259li \u2192 N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev Bu tipd\u0259 olan 30 \u0259d\u0259d premium s\u0131naqlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin. WhatsApp qrupumuza qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-701","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/701","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=701"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/701\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":702,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/701\/revisions\/702"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=701"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}