{"id":640,"date":"2026-06-13T13:23:11","date_gmt":"2026-06-13T13:23:11","guid":{"rendered":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=640"},"modified":"2026-06-13T13:23:11","modified_gmt":"2026-06-13T13:23:11","slug":"s%c9%99nayenin-v%c9%99ziyy%c9%99ti-k%c9%99nd-t%c9%99s%c9%99rrufati","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=640","title":{"rendered":"S\u0259nayenin v\u0259ziyy\u0259ti. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"promo-banner\">\n    <div class=\"promo-content\">\n        <span class=\"promo-badge\">YEN\u0130<\/span>\n        <span>Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir.<\/span>\n    <\/div>\n    <a href=\"https:\/\/xronos.info\/?page_id=80\" class=\"promo-btn\">\u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol<\/a>\n<\/div>\n\n<div id=\"premium-quiz-container\">\n    <div class=\"quiz-top-bar\">\n        <h2>\u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131<\/h2>\n        <div id=\"quiz-scale\" class=\"quiz-scale\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-content\" class=\"quiz-content\">\n        <h3 id=\"question-text\" class=\"question-text\"><\/h3>\n        <div id=\"options-container\" class=\"options-container\"><\/div>\n        <div id=\"explanation-container\" class=\"explanation-container\" style=\"display: none;\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-results\" class=\"quiz-results\" style=\"display: none;\">\n        <h3>\u0130mtahan N\u0259tic\u0259si<\/h3>\n        <div class=\"score-circle\">\n            <span id=\"score-text\">0\/0<\/span>\n        <\/div>\n        <p>Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz.<\/p>\n    <\/div>\n\n    <div class=\"quiz-navigation\">\n        <button id=\"btn-prev\" class=\"nav-btn\" onclick=\"prevQuestion()\">\u2190 Geri<\/button>\n        <button id=\"btn-next\" class=\"nav-btn btn-primary\" onclick=\"nextQuestion()\">\u0130r\u0259li \u2192<\/button>\n        <button id=\"btn-finish\" class=\"nav-btn btn-finish\" style=\"display:none;\" onclick=\"finishQuiz()\">N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r<\/button>\n    <\/div>\n    \n    <div class=\"quiz-footer\">\n        M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev\n    <\/div>\n<\/div>\n\n<div class=\"bottom-banners\">\n    <a href=\"https:\/\/wa.me\/994559339283?text=Salam,%2030%20%C9%99d%C9%99d%20premium%20s%C4%B1naq%20%C9%99ld%C9%99%20etm%C9%99k%20ist%C9%99yir%C9%99m.\" target=\"_blank\" class=\"action-banner premium-banner\">\n        <div class=\"banner-icon\">\n            <svg viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" width=\"28\" height=\"28\"><path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.884-9.885 9.884m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413z\"><\/path><\/svg>\n        <\/div>\n        <span>Bu tipd\u0259 olan 30 \u0259d\u0259d premium s\u0131naqlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/span>\n    <\/a>\n\n    <a href=\"BURAYA_QURUP_LINKINI_YAZIN\" target=\"_blank\" class=\"action-banner group-banner\">\n        <div class=\"banner-icon\">\n            <svg viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" width=\"28\" height=\"28\"><path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.884-9.885 9.884m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413z\"><\/path><\/svg>\n        <\/div>\n        <span>WhatsApp qrupumuza qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/span>\n    <\/a>\n<\/div>\n\n<style>\n    :root {\n        --primary: #2563eb;\n        --primary-hover: #1d4ed8;\n        --answered: #22c55e;\n        --skipped: #ef4444;\n        --unseen: #e5e7eb;\n        --bg: #ffffff;\n        --text: #1f2937;\n        --border: #e5e7eb;\n    }\n\n    \/* --- Dinamik Banner Stili --- *\/\n    .promo-banner {\n        max-width: 800px;\n        margin: 2rem auto 1rem auto;\n        background: linear-gradient(270deg, #1e3a8a, #4f46e5, #9333ea, #3b82f6);\n        background-size: 300% 300%;\n        animation: gradientBG 8s ease infinite;\n        color: #ffffff;\n        border-radius: 16px;\n        padding: 16px 24px;\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        align-items: center;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(79, 70, 229, 0.25);\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        box-sizing: border-box;\n    }\n\n    @keyframes gradientBG {\n        0% { background-position: 0% 50%; }\n        50% { background-position: 100% 50%; }\n        100% { background-position: 0% 50%; }\n    }\n\n    .promo-content {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        gap: 15px;\n        font-size: 15px;\n        font-weight: 600;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .promo-badge {\n        background: #fef08a;\n        color: #b45309;\n        padding: 4px 10px;\n        border-radius: 8px;\n        font-size: 12px;\n        font-weight: 800;\n        text-transform: uppercase;\n        letter-spacing: 0.5px;\n        animation: pulseBadge 2s infinite;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    @keyframes pulseBadge {\n        0% { transform: scale(1); }\n        50% { transform: scale(1.08); }\n        100% { transform: scale(1); }\n    }\n\n    .promo-btn {\n        background: rgba(255, 255, 255, 0.15);\n        border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3);\n        color: #ffffff;\n        padding: 10px 20px;\n        border-radius: 10px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 14px;\n        text-decoration: none;\n        transition: all 0.3s ease;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    .promo-btn:hover {\n        background: #ffffff;\n        color: #1e3a8a;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .promo-banner {\n            flex-direction: column;\n            text-align: center;\n            gap: 15px;\n        }\n        .promo-content {\n            flex-direction: column;\n            gap: 10px;\n        }\n    }\n    \/* --- Banner Stili Sonu --- *\/\n\n    \/* --- WhatsApp Bannerl\u0259rin Stili --- *\/\n    .bottom-banners {\n        max-width: 800px;\n        margin: 1rem auto 2rem auto;\n        display: flex;\n        flex-direction: column;\n        gap: 15px;\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n    }\n\n    .action-banner {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        background: #25D366;\n        color: #ffffff;\n        text-decoration: none;\n        padding: 15px 24px;\n        border-radius: 16px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 16px;\n        box-shadow: 0 4px 15px rgba(37, 211, 102, 0.3);\n        transition: all 0.3s ease;\n    }\n\n    .action-banner:hover {\n        transform: translateY(-3px);\n        box-shadow: 0 8px 25px rgba(37, 211, 102, 0.4);\n        color: #ffffff;\n    }\n\n    .group-banner {\n        background: #128C7E;\n        box-shadow: 0 4px 15px rgba(18, 140, 126, 0.3);\n    }\n\n    .group-banner:hover {\n        box-shadow: 0 8px 25px rgba(18, 140, 126, 0.4);\n    }\n\n    .banner-icon {\n        margin-right: 15px;\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .action-banner {\n            font-size: 14px;\n            padding: 12px 16px;\n        }\n        .banner-icon {\n            margin-right: 10px;\n        }\n    }\n    \/* --- WhatsApp Bannerl\u0259rin Stili Sonu --- *\/\n\n    #premium-quiz-container {\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        max-width: 800px;\n        margin: 0 auto;\n        background: var(--bg);\n        border-radius: 16px;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,0.05);\n        border: 1px solid var(--border);\n        overflow: hidden;\n        color: var(--text);\n    }\n\n    .quiz-top-bar {\n        background: #f8fafc;\n        padding: 1.5rem;\n        border-bottom: 1px solid var(--border);\n    }\n\n    .quiz-top-bar h2 {\n        margin: 0 0 1rem 0;\n        font-size: 1.25rem;\n        color: var(--text);\n        text-align: center;\n    }\n\n    .quiz-scale {\n        display: flex;\n        flex-wrap: wrap;\n        gap: 6px;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    .scale-btn {\n        width: 32px;\n        height: 32px;\n        border-radius: 6px;\n        border: none;\n        background: var(--unseen);\n        color: #4b5563;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 0.85rem;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .scale-btn:hover {\n        transform: translateY(-2px);\n    }\n\n    .scale-btn.active {\n        box-shadow: 0 0 0 2px #fff, 0 0 0 4px var(--primary);\n    }\n\n    .scale-btn.viewed { background: var(--skipped); color: white; }\n    .scale-btn.answered { background: var(--answered); color: white; }\n    .scale-btn.correct-ans { background: var(--answered); color: white; }\n    .scale-btn.wrong-ans { background: var(--skipped); color: white; }\n\n    .quiz-content { padding: 2rem; min-height: 300px; }\n    \n    .question-text {\n        font-size: 1.15rem;\n        line-height: 1.6;\n        margin-bottom: 1.5rem;\n        white-space: pre-line;\n    }\n\n    .options-container { display: flex; flex-direction: column; gap: 10px; }\n\n    .option-label {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        padding: 1rem;\n        border: 2px solid var(--border);\n        border-radius: 8px;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .option-label:hover { border-color: var(--primary); background: #eff6ff; }\n    \n    .option-label input { margin-right: 15px; transform: scale(1.2); cursor: pointer; }\n    \n    .option-label.selected {\n        border-color: var(--primary);\n        background: #eff6ff;\n    }\n\n    .option-label.correct {\n        border-color: var(--answered);\n        background: #f0fdf4;\n    }\n\n    .option-label.wrong {\n        border-color: var(--skipped);\n        background: #fef2f2;\n    }\n\n    .explanation-container {\n        margin-top: 1.5rem;\n        padding: 1rem;\n        background: #fef3c7;\n        border-left: 4px solid #f59e0b;\n        border-radius: 4px;\n        font-size: 0.95rem;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .quiz-navigation {\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        padding: 1.5rem 2rem;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n        background: #f8fafc;\n    }\n\n    .nav-btn {\n        padding: 0.75rem 1.5rem;\n        border: none;\n        border-radius: 8px;\n        font-weight: 600;\n        cursor: pointer;\n        transition: 0.2s;\n        background: #e2e8f0;\n        color: #475569;\n    }\n\n    .nav-btn:hover { background: #cbd5e1; }\n    \n    .nav-btn.btn-primary { background: var(--primary); color: white; }\n    .nav-btn.btn-primary:hover { background: var(--primary-hover); }\n    \n    .nav-btn.btn-finish { background: var(--answered); color: white; margin-left: auto; }\n    .nav-btn.btn-finish:hover { background: #16a34a; }\n\n    .quiz-results { text-align: center; padding: 3rem 2rem; }\n    .score-circle {\n        width: 120px; height: 120px;\n        border-radius: 50%; background: #eff6ff;\n        border: 4px solid var(--primary);\n        display: flex; align-items: center; justify-content: center;\n        margin: 1rem auto; font-size: 2rem; font-weight: bold; color: var(--primary);\n    }\n\n    .quiz-footer {\n        text-align: right;\n        padding: 1rem 2rem;\n        font-size: 0.85rem;\n        color: #64748b;\n        font-weight: 600;\n        background: #fff;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n    }\n<\/style>\n\n<script>\n\n\nconst quizData = [\n  {\n    \"q\": \"1. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u015eimali Az\u0259rbaycanda sosial-iqtisadi h\u0259yatda ba\u015f vermi\u015f d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. \u0130stehsal\u0131n ixtisar edilm\u0259si v\u0259 x\u0131rda m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin iflas\u0131\\n2. H\u0259ddind\u0259n art\u0131q \u0259mt\u0259\u0259 istehsal\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259l\u0259bl\u0259 t\u0259klif aras\u0131nda uy\u011funsuzlu\u011fun yaranmas\u0131\\n3. \u0130qtisadi t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259nin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 v\u0259 inhisarlar\u0131n q\u0259ti h\u00f6kmranl\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131\\n4. D\u0259miryol n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 v\u0259 yeni texnologiyalar\u0131n istehsala k\u00fctl\u0259vi t\u0259tbiqinin artmas\u0131\",\n    \"options\": [\n      \"A) 4, 2, 1, 3\",\n      \"B) 2, 1, 4, 3\",\n      \"C) 4, 1, 2, 3\",\n      \"D) 2, 4, 1, 3\",\n      \"E) 1, 2, 3, 4\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: XIX \u0259srin sonlar\u0131nda n\u0259qliyyat\u0131n (m\u0259s\u0259l\u0259n, 1900-c\u00fc ild\u0259 Petrovsk x\u0259tti) v\u0259 texnologiyan\u0131n inki\u015faf\u0131 \u0259mt\u0259\u0259 istehsal\u0131n\u0131 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q art\u0131rd\u0131 (4). Bu, 1900-1903-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 t\u0259l\u0259b-t\u0259klif uy\u011funsuzlu\u011funa - b\u00f6hrana s\u0259b\u0259b oldu (2). B\u00f6hran n\u0259tic\u0259sind\u0259 x\u0131rda m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r iflas etdi (1), bu da yekunda istehsal\u0131n iri m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 (t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259y\u0259) v\u0259 inhisarlar\u0131n yaranmas\u0131na (3) g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"2. \u00c7arizmin \u015eimali Az\u0259rbaycanda h\u0259yata ke\u00e7irdiyi sosial-iqtisadi t\u0259dbirl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. 1900-1903-c\u00fc ill\u0259r iqtisadi b\u00f6hran\u0131\\n2. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na kapitalizmin daxil olmas\u0131\\n3. K\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 siyas\u0259tinin Mu\u011fan v\u0259 Mild\u0259 k\u00fctl\u0259vil\u0259\u015fm\u0259si\\na. Etnik m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin yaranmas\u0131 v\u0259 yerli \u0259halinin ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fsiz \u0259razil\u0259r\u0259 s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131laraq m\u0259hv olmas\u0131\\nb. K\u0259ndl\u0259rd\u0259 sosial t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259\u015fm\u0259nin k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259si, qol\u00e7omaqlar\u0131n yeni texnikalar alaraq yoxsullar\u0131 istismar etm\u0259si\\nc. Neft v\u0259 mis s\u0259nayesind\u0259 istehsal\u0131n iri m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fm\u0259sinin (t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259nin) s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259si\",\n    \"options\": [\n      \"A) 1-b, 2-c, 3-a\",\n      \"B) 1-c, 2-b, 3-a\",\n      \"C) 1-a, 2-b, 3-c\",\n      \"D) 1-c, 2-a, 3-b\",\n      \"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n    ],\n    \"correct\": 1,\n    \"exp\": \"\u0130zah: 1900-1903-c\u00fc ill\u0259r b\u00f6hran\u0131 s\u0259nayed\u0259 t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259ni s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirdi (1-c). Kapitalizmin inki\u015faf\u0131 k\u0259ndd\u0259 sinfi t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259\u015fm\u0259ni (qol\u00e7omaq-yoxsul) yaratd\u0131 (2-b). K\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 siyas\u0259ti is\u0259 yerli \u0259halinin qovulmas\u0131na v\u0259 etnik konfliktl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b oldu (3-a).\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"3. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 G\u0259d\u0259b\u0259y mis m\u0259d\u0259nl\u0259rind\u0259ki \\\"Simens qarda\u015flar\u0131\\\" \u015firk\u0259ti il\u0259 Bak\u0131 neft s\u0259nayesind\u0259ki \\\"Nobel qarda\u015flar\u0131\\\" \u015firk\u0259tinin f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rind\u0259ki ortaq (ox\u015far) kapitalist x\u00fcsusiyy\u0259t n\u0259d\u0259n ibar\u0259t idi?\",\n    \"options\": [\n      \"A) H\u0259r ikisinin yaln\u0131z yerli (milli) burjuaziyan\u0131n xammal ehtiyaclar\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131.\",\n      \"B) H\u0259r ikisinin istehsal prosesind\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi \u0259l \u0259m\u0259yind\u0259n imtina ed\u0259r\u0259k, buxar v\u0259 elektrik enerjisi kimi m\u00fct\u0259r\u0259qqi texniki yenilikl\u0259ri t\u0259tbiq ed\u0259n iri xarici inhisar\u00e7\u0131 kapital\u0131 t\u0259msil etm\u0259si.\",\n      \"C) H\u0259r iki \u015firk\u0259tin 1900-c\u00fc il iqtisadi b\u00f6hran\u0131nda tamamil\u0259 m\u00fcflis olaraq f\u0259aliyy\u0259tini dayand\u0131rmas\u0131.\",\n      \"D) H\u0259r ikisinin \u0259sas g\u0259lir m\u0259nb\u0259yinin k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n ixrac\u0131 olmas\u0131.\",\n      \"E) H\u0259r ikisinin m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 iltizam sistemi \u0259sas\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259si.\"\n    ],\n    \"correct\": 1,\n    \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 Simensl\u0259rin G\u0259d\u0259b\u0259yd\u0259 elektrik enerjisind\u0259n istifad\u0259 etdiyi, Qalak\u0259nd SES-i qurdu\u011fu qeyd olunur. H\u0259r iki \u015firk\u0259t (Simens v\u0259 Nobel) xarici inhisar\u00e7\u0131 kapital idi v\u0259 a\u011f\u0131r \u0259l \u0259m\u0259yini \u0259v\u0259z ed\u0259n texniki yenilikl\u0259r (elektrik, d\u0259mir yolu) t\u0259tbiq edirdil\u0259r.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"4. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 qanunauy\u011funlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nS\u0259b\u0259b: \u015eimali Az\u0259rbaycanda istehsal olunan k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n (texnikan\u0131n) olmamas\u0131 v\u0259 xaricd\u0259n g\u0259tiril\u0259n avadanl\u0131qlar\u0131n \u00e7ox baha olmas\u0131.\\nN\u0259tic\u0259: ?\",\n    \"options\": [\n      \"A) Az\u0259rbaycanda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n tamamil\u0259 iflasa u\u011framas\u0131 v\u0259 \u0259kin\u00e7iliyin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131.\",\n      \"B) Yaln\u0131z varl\u0131 k\u0259ndlil\u0259rin (qol\u00e7omaqlar\u0131n) v\u0259 m\u00fclk\u0259darlar\u0131n bu texnikalar\u0131 sat\u0131n ala bilm\u0259si, n\u0259tic\u0259d\u0259 k\u0259ndd\u0259 kapitalist t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259\u015fm\u0259sinin v\u0259 istismar\u0131n daha da d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si.\",\n      \"C) \u00c7ar h\u00f6kum\u0259tinin b\u00fct\u00fcn k\u0259ndlil\u0259r\u0259 pulsuz olaraq xaricd\u0259n traktorlar paylamas\u0131.\",\n      \"D) \u018fhalinin k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131ndan imtina ed\u0259r\u0259k \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 zavod qurmas\u0131.\",\n      \"E) B\u00fct\u00fcn k\u0259ndlil\u0259rin eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015f\u0259r\u0259k ortabab fermer\u0259 \u00e7evrilm\u0259si.\"\n    ],\n    \"correct\": 1,\n    \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 ayd\u0131n qeyd olunur ki, texnika xaricd\u0259n baha qiym\u0259t\u0259 g\u0259tirildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn onu yaln\u0131z m\u00fclk\u0259darlar v\u0259 qol\u00e7omaqlar ala bilirdi. Bu is\u0259 r\u0259qab\u0259td\u0259 yoxsullar\u0131n m\u00fcflisl\u0259\u015fm\u0259sini (t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259\u015fm\u0259ni) s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirirdi.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"5. T\u0259qdim edilmi\u015f Eyler-Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n m\u00fcqayis\u0259 edin:\\n1. 1900-1903-c\u00fc ill\u0259r s\u0259naye b\u00f6hran\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri\\n2. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda kapitalist m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri\\nIII. K\u0259si\u015fm\u0259\",\n    \"options\": [\n      \"A) 1. \u0130stehsal\u0131n ixtisar\u0131 v\u0259 x\u0131rda zavod sahibl\u0259rinin m\u00fcflis olmas\u0131 il\u0259 iqtisadi t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259nin ba\u015f tutmas\u0131; 2. Yeni texnika ala bilm\u0259y\u0259n k\u0259ndlil\u0259rin yoxsulla\u015fmas\u0131 v\u0259 qol\u00e7omaq t\u0259b\u0259q\u0259sinin g\u00fccl\u0259nm\u0259si; III. H\u0259r iki proses \u015eimali Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131nda m\u00fclkiyy\u0259tin v\u0259 kapital\u0131n az sayda g\u00fccl\u00fc sahibkarlar\u0131n \u0259lind\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 (t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259\u015fm\u0259 v\u0259 inhisarla\u015fmaya) g\u0259tirib \u00e7\u0131xaran qanunauy\u011funluqdur.\",\n      \"B) 1. \u0130ltizam sistemini b\u0259rpa etdi; 2. Biyar\u0131 qanunil\u0259\u015fdirdi; III. H\u0259r ikisi sosialist iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 idi.\",\n      \"C) 1. Xarici kapital\u0131 qovdu; 2. Yerli burjuaziyan\u0131 m\u0259hv etdi; III. H\u0259r ikisi \u00e7arizmin t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u00fcn\u0259 s\u0259b\u0259b oldu.\",\n      \"D) 1. Yaln\u0131z neft s\u0259nayesin\u0259 aid idi; 2. Yaln\u0131z maldarl\u0131\u011fa aid idi; III. H\u0259r ikisi b\u00f6hrans\u0131z inki\u015faf etdi.\",\n      \"E) 1. Zaqatala \u00fcsyan\u0131na s\u0259b\u0259b oldu; 2. K\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 siyas\u0259tini l\u0259\u011fv etdi; III. H\u0259r ikisi milli azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131d\u0131r.\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: S\u0259nayed\u0259 b\u00f6hran z\u0259ifl\u0259ri s\u0131radan \u00e7\u0131xar\u0131b t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259ni (kapital\u0131n c\u0259ml\u0259\u015fm\u0259sini) yaratd\u0131 (1). K\u0259ndd\u0259 is\u0259 kapitalizm yoxsullar\u0131 m\u00fcflis edib torpaqlar\u0131 qol\u00e7omaqlar\u0131n \u0259lind\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdirdi (2). H\u0259r ikisi m\u00fclkiyy\u0259tin t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259si (kapitalizmin amans\u0131z qanunu) prosesidir (III).\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"6. C\u0259dv\u0259l\u0259 \u0259sas\u0259n XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n aqrar v\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 siyas\u0259tinin m\u0259ntiqini (h\u0259d\u0259fini) tamamlay\u0131n:\\n| Siyas\u0259t \/ T\u0259dbir | Siyas\u0259tin birba\u015fa (g\u00f6r\u00fcn\u0259n) icras\u0131 | \u00c7arizmin \u0259sl h\u0259rbi-siyasi h\u0259d\u0259fi |\\n| ------ | ------ | ------ |\\n| K\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 siyas\u0259ti | Mu\u011fan v\u0259 Mild\u0259 minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n qovularaq yerin\u0259 ruslar\u0131n yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 onlara silah verilm\u0259si | ? |\",\n    \"options\": [\n      \"A) Az\u0259rbaycan\u0131 qlobal tax\u0131l ixracat\u00e7\u0131s\u0131na \u00e7evirm\u0259k v\u0259 k\u0259ndlil\u0259ri z\u0259nginl\u0259\u015fdirm\u0259k.\",\n      \"B) C\u0259nubi Az\u0259rbaycanla (Qacarlarla) s\u0259rh\u0259d b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 rus \u0259halisinin say\u0131n\u0131 art\u0131raraq imperiya \u00fc\u00e7\u00fcn etibarl\u0131 h\u0259rbi-sosial dayaq (bufer zona) yaratmaq.\",\n      \"C) Az\u0259rbaycan k\u0259ndlil\u0259rin\u0259 f\u0259hl\u0259 olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r\u0259 getm\u0259y\u0259 \u015fans yaratmaq.\",\n      \"D) Rus k\u0259ndlil\u0259rini k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 islamla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 yerli m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 inteqrasiya etm\u0259k.\",\n      \"E) Qaraba\u011fda erm\u0259ni d\u00f6vl\u0259tinin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq.\"\n    ],\n    \"correct\": 1,\n    \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 ayd\u0131n qeyd olunur ki, \u00e7arizmin k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 siyas\u0259tind\u0259 \u0259sas m\u0259qs\u0259d Rusiyan\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 aqrar m\u0259s\u0259l\u0259ni h\u0259ll etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, s\u0259rh\u0259d b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 (x\u00fcsus\u0259n C\u0259nubi Az\u0259rbaycanla s\u0259rh\u0259dd\u0259) rus \u0259halisinin say\u0131n\u0131 art\u0131rmaqla \u00f6z\u00fcn\u0259 dayaq yaratmaq idi.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"7. Bloksxemd\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n tarixi z\u0259nciri tamamlay\u0131n:\\n*S\u0259nayenin (toxuculuq v\u0259 neft) t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n artmas\u0131* \u2794 *K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda \u0259mt\u0259\u0259-pul m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin geni\u015fl\u0259nm\u0259si* \u2794 *Pamb\u0131q, t\u00fct\u00fcn v\u0259 ip\u0259k kimi texniki bitkil\u0259rin istehsal\u0131n\u0131n artmas\u0131* \u2794 *?*\",\n    \"options\": [\n      \"A) \u015eimali Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadiyyat\u0131n\u0131n Rusiya kapitalizmin\u0259 yaln\u0131z ucuz xammal bazas\u0131 kimi ba\u011flanmas\u0131n\u0131n daha da d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si.\",\n      \"B) \u015eimali Az\u0259rbaycan\u0131n d\u0259rhal tam m\u00fcst\u0259qil iqtisadiyyat quraraq Rusiyadan ayr\u0131lmas\u0131.\",\n      \"C) T\u0259bii v\u0259 iqlim \u015f\u0259raitinin pisl\u0259\u015fm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n tamamil\u0259 l\u0259\u011fv edilm\u0259si.\",\n      \"D) K\u0259ndlil\u0259rin ancaq natural t\u0259s\u0259rr\u00fcfatla m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa ba\u015flamas\u0131 v\u0259 bazar\u0131n \u00e7\u00f6km\u0259si.\",\n      \"E) Zaqatala dair\u0259sind\u0259ki b\u00fct\u00fcn s\u0259naye obyektl\u0259rinin d\u00f6vl\u0259t m\u00fclkiyy\u0259tin\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si.\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: S\u0259nayenin ehtiyaclar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn texniki bitkil\u0259rin (pamb\u0131q, t\u00fct\u00fcn, ip\u0259k) \u00e7oxalmas\u0131, Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 Rusiya s\u0259nayesi \u00fc\u00e7\u00fcn xammal bazas\u0131 (m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 birt\u0259r\u0259fliliyi) kimi inki\u015faf etdirilm\u0259sinin g\u00f6st\u0259ricisidir.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"8. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 qurun:\\n1. \\\"Simens qarda\u015flar\u0131\\\" \u015firk\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n Qalak\u0259nd \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 su-elektrik stansiyas\u0131n\u0131n istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si\\n2. \u0130qtisadi b\u00f6hran\u0131n s\u0259nayed\u0259 k\u0259skin t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259 prosesin\u0259 s\u0259b\u0259b olmas\u0131\\n3. H.Z.Ta\u011f\u0131yevin haz\u0131r m\u0259hsul istehsal ed\u0259n toxuculuq fabrikini a\u00e7mas\u0131\\n4. \u00c7arizmin m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 siyas\u0259ti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Mu\u011fan v\u0259 Mild\u0259 ruslar\u0131n yerl\u0259\u015fdirilm\u0259sinin k\u00fctl\u0259vil\u0259\u015fm\u0259si (XIX \u0259srin sonlar\u0131 - XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259ri)\",\n    \"options\": [\n      \"A) 1, 4, 3, 2\",\n      \"B) 1, 3, 2, 4\",\n      \"C) 4, 1, 3, 2\",\n      \"D) 3, 1, 2, 4\",\n      \"E) 1, 2, 3, 4\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: Qalak\u0259nd SES - 1883 (1). Mu\u011fan v\u0259 Mild\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259l\u0259rin \u0259n aqressiv formalar\u0131 XIX \u0259srin sonlar\u0131nda \u015fidd\u0259tl\u0259ndi (4). Toxuculuq fabriki - 1900 (3). \u0130qtisadi b\u00f6hran - 1900-1903 (2).\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"9. \u0130stehsal sah\u0259l\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n inki\u015faf x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri (XIX \u0259srin sonu - XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259ri) aras\u0131ndak\u0131 uy\u011funlu\u011fu tap\u0131n:\\n1. G\u0259d\u0259b\u0259y m\u0259d\u0259nl\u0259ri\\n2. Zaqatala v\u0259 \u015e\u0259ki q\u0259zalar\u0131\\n3. Mu\u011fan v\u0259 Mil d\u00fczl\u0259ri\\na. \u00c7arizmin \\\"siyasi v\u0259 h\u0259rbi dayaq yaratmaq\\\" m\u0259qs\u0259dil\u0259 yerli \u0259halini qovaraq ruslar\u0131 yerl\u0259\u015fdirdiyi v\u0259 silahland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u0259razil\\nb. Xaricd\u0259n (Osmanl\u0131dan) g\u0259tiril\u0259n n\u00f6vl\u0259r v\u0259 qoruyucu g\u00f6mr\u00fck siyas\u0259ti hesab\u0131na t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fcy\u00fcn \u0259sas m\u0259rk\u0259zl\u0259rin\u0259 \u00e7evril\u0259n \u0259razil\u0259r\\nc. A\u011f\u0131r \u0259l \u0259m\u0259yinin elektrik enerjisi il\u0259 \u0259v\u0259z edildiyi a\u011f\u0131r s\u0259naye m\u0259rk\u0259zi\",\n    \"options\": [\n      \"A) 1-c, 2-b, 3-a\",\n      \"B) 1-a, 2-b, 3-c\",\n      \"C) 1-b, 2-a, 3-c\",\n      \"D) 1-c, 2-a, 3-b\",\n      \"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: G\u0259d\u0259b\u0259y - Simensl\u0259rin elektrik enerjisi t\u0259tbiq etdiyi mis (a\u011f\u0131r s\u0259naye) m\u0259rk\u0259zidir (1-c). Zaqatala\/\u015e\u0259ki - Osmanl\u0131 t\u00fct\u00fcn\u00fc v\u0259 fabrikl\u0259rin m\u0259rk\u0259zidir (2-b). Mu\u011fan\/Mil - ruslar\u0131n k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc (2000 ail\u0259nin qovuldu\u011fu) \u0259razil\u0259rdir (3-a).\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"10. Ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r: XIX \u0259srin sonlar\u0131 - XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycanda s\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259 prosesi il\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131ran (tormozlayan) ortaq tarixi-siyasi amil n\u0259 idi?\",\n    \"options\": [\n      \"A) H\u0259r iki sah\u0259d\u0259 yaln\u0131z yerli burjuaziyan\u0131n h\u00f6kmranl\u0131q etm\u0259si v\u0259 xarici kapitala qada\u011fa qoyulmas\u0131.\",\n      \"B) \u00c7arizmin m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 idar\u0259\u00e7iliyi: s\u0259nayed\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yaln\u0131z xammal (neft, mis) ixracat\u00e7\u0131s\u0131 kimi saxlanmas\u0131, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda is\u0259 \u0259n yax\u015f\u0131 torpaqlar\u0131n \u0259lind\u0259n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 texniki gerilik.\",\n      \"C) H\u0259r iki sah\u0259d\u0259 kapitalist (muzdlu) \u0259m\u0259yin tamamil\u0259 l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k k\u00f6l\u0259 \u0259m\u0259yin\u0259 qay\u0131d\u0131lmas\u0131.\",\n      \"D) Din xadiml\u0259rinin texnoloji yenilikl\u0259ri h\u0259r iki sah\u0259d\u0259 q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 qada\u011fan etm\u0259si.\",\n      \"E) 1900-c\u00fc ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f x\u00fcsusi qanunla Az\u0259rbaycanda iqtisadi f\u0259aliyy\u0259tin qada\u011fan olunmas\u0131.\"\n    ],\n    \"correct\": 1,\n    \"exp\": \"\u0130zah: H\u0259m s\u0259nayed\u0259 (birt\u0259r\u0259fli xammal as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131), h\u0259m d\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda (torpaq azl\u0131\u011f\u0131, k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 siyas\u0259ti, texniki gerilik) inki\u015faf\u0131 tormozlayan \u0259sas q\u00fcvv\u0259 Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n z\u00fclmkar, m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7i siyas\u0259ti idi.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"11. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rini t\u0259hlil edin (DoK 4):\\nS\u0259b\u0259b: Mu\u011fanda v\u0259 Mild\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 k\u0259ndlil\u0259rin ata-baba yurdlar\u0131ndan qovularaq yerin\u0259 rus k\u0259ndlil\u0259rinin yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n onlara silah paylanmas\u0131.\\nN\u0259tic\u0259: ?\",\n    \"options\": [\n      \"A) Bu b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 aqrar problemin tamamil\u0259 h\u0259ll edil\u0259r\u0259k yerli \u0259halinin rifah\u0131n\u0131n d\u0259rhal y\u00fcks\u0259lm\u0259si.\",\n      \"B) \u018fhalinin ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fsiz \u0259razil\u0259r\u0259 s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131laraq m\u0259hv olmas\u0131, torpaqs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 yerli \u0259hali il\u0259 g\u0259lm\u0259l\u0259r aras\u0131nda qanl\u0131 etnik m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin, anti-m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131n yaranmas\u0131.\",\n      \"C) Rus k\u0259ndlil\u0259rinin yerli iqlim\u0259 d\u00f6zm\u0259y\u0259r\u0259k d\u0259rhal \u00f6z torpaqlar\u0131n\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lara geri satmas\u0131.\",\n      \"D) \u00c7arizmin qorxuya d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 siyas\u0259tind\u0259n bird\u0259f\u0259lik imtina etm\u0259si.\",\n      \"E) Mu\u011fanda d\u0259rhal g\u00fccl\u00fc toxuculuq s\u0259nayesinin formala\u015fmas\u0131.\"\n    ],\n    \"correct\": 1,\n    \"exp\": \"\u0130zah: Torpaqlar\u0131n al\u0131nmas\u0131, \u0259halinin \u0259lveri\u015fsiz yerl\u0259r\u0259 qovulmas\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 (m\u0259hv\u0259) v\u0259 torpaqs\u0131zl\u0131\u011fa s\u0259b\u0259b olurdu. Silahl\u0131 rus k\u0259ndlil\u0259ri is\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 bil\u0259r\u0259kd\u0259n etnik m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259ri q\u0131z\u0131\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 sosial naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131rd\u0131.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"12. Eyler-Venn diaqram\u0131 (D\u00f6vr\u00fcn s\u0259naye formasiyalar\u0131):\\n1. \u0130qtisadi B\u00f6hran (1900-1903)\\n2. \u0130qtisadi T\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259\\nIII. K\u0259si\u015fm\u0259\",\n    \"options\": [\n      \"A) 1. \u018fmt\u0259\u0259 istehsal\u0131nda ifrat d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131m n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259l\u0259b v\u0259 t\u0259klifin pozulmas\u0131, x\u0131rda\/orta m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin k\u00fctl\u0259vi iflas\u0131d\u0131r; 2. \u0130stehsal\u0131n, maliyy\u0259nin v\u0259 kapital\u0131n x\u0131rda \u0259ll\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131xaraq iri, inhisar\u00e7\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin \u0259lind\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fm\u0259si prosesidir; III. Bir-birini tamamlayan bu kapitalist qanunauy\u011funluqlar XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u015eimali Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131nda s\u0259rb\u0259st r\u0259qab\u0259ti aradan qald\u0131raraq inhisar\u00e7\u0131l\u0131q m\u0259rh\u0259l\u0259sini formala\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.\",\n      \"B) 1. Yaln\u0131z k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na aid proses idi; 2. Yaln\u0131z bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011fa aid proses idi; III. H\u0259r ikisi k\u0259ndlil\u0259ri z\u0259nginl\u0259\u015fdirdi.\",\n      \"C) 1. \u0130ltizam sisteminin l\u0259\u011fvi idi; 2. Tiyul sisteminin yaranmas\u0131 idi; III. H\u0259r ikisini \\\"Simensl\u0259r\\\" t\u0259\u015fkil etmi\u015fdi.\",\n      \"D) 1. D\u00f6vl\u0259tin iqtisadiyyata m\u00fcdaxil\u0259si idi; 2. Xarici mallar\u0131n qada\u011fan olunmas\u0131 idi; III. H\u0259r ikisi H.Z.Ta\u011f\u0131yevin \u0259leyhin\u0259 idi.\",\n      \"E) 1. Qol\u00e7omaqlar\u0131n iflas\u0131 idi; 2. F\u0259hl\u0259l\u0259rin hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259si idi; III. H\u0259r ikisi sosialist inqilab\u0131d\u0131r.\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: B\u00f6hran ifrat istehsaldan yaran\u0131r v\u0259 z\u0259ifl\u0259ri m\u0259hv edir (1). Bu m\u0259hvolma kapital\u0131n b\u00f6y\u00fckl\u0259rin \u0259lind\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 (t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259y\u0259) g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r (2). Bu iki amil (III) Az\u0259rbaycan s\u0259nayesini inhisarla\u015fma d\u00f6vr\u00fcn\u0259 daxil etmi\u015fdir.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"13. Bloksxemd\u0259ki m\u0259ntiqi bo\u015flu\u011fu tap\u0131n:\\n*H\u0259ddind\u0259n art\u0131q \u0259mt\u0259\u0259 istehsal\u0131* \u2794 *T\u0259l\u0259bl\u0259 t\u0259klif aras\u0131nda uy\u011funsuzluq (1900-1903 b\u00f6hran\u0131)* \u2794 *?* \u2794 *\u0130stehsal\u0131n iri m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fm\u0259si (T\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259)*\",\n    \"options\": [\n      \"A) S\u0259naye m\u0259hsullar\u0131n\u0131n qiym\u0259tinin q\u0259fil y\u00fcks\u0259lm\u0259si v\u0259 b\u00fct\u00fcn k\u0259ndlil\u0259rin z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259si.\",\n      \"B) X\u0131rda v\u0259 orta m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin r\u0259qab\u0259t\u0259 davam g\u0259tir\u0259 bilm\u0259y\u0259r\u0259k ixtisar edilm\u0259si v\u0259 iflasa u\u011framas\u0131.\",\n      \"C) \u00c7arizmin d\u0259rhal xarici inhisarlar\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259n qovmas\u0131.\",\n      \"D) K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 texnikas\u0131n\u0131n d\u0259rhal ucuzla\u015fmas\u0131.\",\n      \"E) B\u00fct\u00fcn zavodlar\u0131n f\u0259hl\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n sat\u0131n al\u0131nmas\u0131.\"\n    ],\n    \"correct\": 1,\n    \"exp\": \"\u0130zah: B\u00f6hran zaman\u0131 yaranan uy\u011funsuzluq (sat\u0131\u015f\u0131n dayanmas\u0131) maliyy\u0259 daya\u011f\u0131 olmayan x\u0131rda v\u0259 orta sahibkarlar\u0131 m\u00fcflis etdi (ixtisarlara s\u0259b\u0259b oldu). Onlar\u0131n bazardan \u00e7\u0131xmas\u0131 is\u0259 iri kapitalistl\u0259rin istehsal\u0131 t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fdirm\u0259sin\u0259 yol a\u00e7d\u0131.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"14. M\u0259kan m\u0259ntiqi: \u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n XIX \u0259srin sonlar\u0131nda Az\u0259rbaycanda t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fcy\u00fcn inki\u015faf etdiyi \u0259sas b\u00f6lg\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc g\u00f6mr\u00fck siyas\u0259tinin m\u0259qs\u0259di n\u0259 idi?\",\n    \"options\": [\n      \"A) Zaqatala v\u0259 \u015e\u0259ki q\u0259zalar\u0131nda istehsal olunan t\u00fct\u00fcn\u00fcn xaric\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 qada\u011fan etm\u0259k.\",\n      \"B) Xaricd\u0259n g\u0259tiril\u0259n t\u00fct\u00fcn\u0259 y\u00fcks\u0259k g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumu t\u0259tbiq etm\u0259kl\u0259 daxili t\u00fct\u00fcn s\u0259nayesini (x\u00fcsus\u0259n Zaqatala, \u015e\u0259ki v\u0259 Qubada) qorumaq v\u0259 bu sah\u0259nin Rusiya bazar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xammal bazas\u0131 kimi inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259\u015fviq etm\u0259k.\",\n      \"C) B\u00fct\u00fcn t\u00fct\u00fcn plantasiyalar\u0131n\u0131 m\u0259hv edib yerind\u0259 pamb\u0131q \u0259km\u0259k.\",\n      \"D) Mu\u011fan v\u0259 Mil d\u00fczl\u0259rind\u0259 t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fcy\u00fc qada\u011fan edib yaln\u0131z \u00e7\u0259ltik \u0259kdirm\u0259k.\",\n      \"E) Yerli t\u00fct\u00fcn fabrikantlar\u0131n\u0131 m\u00fcflis ed\u0259r\u0259k onlar\u0131 xaric\u0259 s\u00fcrg\u00fcn etm\u0259k.\"\n    ],\n    \"correct\": 1,\n    \"exp\": \"\u0130zah: Xarici t\u00fct\u00fcn\u0259 qoyulan y\u00fcks\u0259k r\u00fcsum daxili bazar\u0131 xarici r\u0259qab\u0259td\u0259n qorudu v\u0259 yerli t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fcy\u00fcn (Zaqatala, \u015e\u0259ki, Qubada) v\u0259 t\u00fct\u00fcn fabrikl\u0259rinin (\u015e\u0259ki, Bak\u0131) inki\u015faf\u0131na birba\u015fa t\u0259kan verdi.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"15. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131q:\\n1. \u015eimali Az\u0259rbaycanda s\u0259nayenin t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259sini k\u0259skin s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259n iqtisadi b\u00f6hran\u0131n ba\u015flanmas\u0131\\n2. C\u0259nubi Qafqazda (Zaqatalada) xristianla\u015fd\u0131rma v\u0259 iqtisadi z\u00fclm\u0259 qar\u015f\u0131 g\u00fccl\u00fc \u00fcsyan\\n3. Elektrik enerjisinin a\u011f\u0131r \u0259l \u0259m\u0259yini \u0259v\u0259z etdiyi Qalak\u0259nd su-elektrik stansiyas\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131\\n4. H.Z.Ta\u011f\u0131yevin xammal\u0131n \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 haz\u0131r m\u0259hsula \u00e7evrilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 add\u0131m ataraq toxuculuq fabriki a\u00e7mas\u0131\",\n    \"options\": [\n      \"A) 2, 3, 4, 1\",\n      \"B) 2, 3, 1, 4\",\n      \"C) 3, 2, 4, 1\",\n      \"D) 3, 4, 1, 2\",\n      \"E) 1, 2, 3, 4\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: Zaqatala \u00fcsyan\u0131 - 1863 (2). Qalak\u0259nd SES - 1883 (3). Ta\u011f\u0131yevin toxuculuq fabriki - 1900 (4). \u0130qtisadi b\u00f6hran - 1900-1903 (1). Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 2, 3, 4, 1.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"16. Uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin (Sosial-iqtisadi anlay\u0131\u015flar v\u0259 reall\u0131qlar):\\n1. K\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 siyas\u0259ti\\n2. Qol\u00e7omaq t\u0259b\u0259q\u0259si\\n3. \\\"Simens qarda\u015flar\u0131\\\"\\na. A\u011f\u0131r texnika (k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 ma\u015f\u0131nlar\u0131) sat\u0131n alaraq yoxsul k\u0259ndlil\u0259ri istismar ed\u0259n v\u0259 k\u0259ndd\u0259 kapitalist m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini t\u0259msil ed\u0259n varl\u0131lar\\nb. M\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 h\u00f6kum\u0259tinin yerli \u0259halini s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131b \u0259v\u0259zind\u0259 silahl\u0131 rus dayaq m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri yaratmas\u0131\\nc. A\u011f\u0131r s\u0259nayed\u0259 qabaqc\u0131l texnologiyan\u0131 (elektrik, d\u0259mir yolu) t\u0259tbiq ed\u0259n, xaricd\u0259n g\u0259lmi\u015f inhisar\u00e7\u0131 kapital n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri\",\n    \"options\": [\n      \"A) 1-b, 2-a, 3-c\",\n      \"B) 1-a, 2-b, 3-c\",\n      \"C) 1-c, 2-a, 3-b\",\n      \"D) 1-b, 2-c, 3-a\",\n      \"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: K\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 siyas\u0259ti rus dayaqlar\u0131 yaratmaq idi (1-b). Qol\u00e7omaqlar varl\u0131 v\u0259 istismar\u00e7\u0131 k\u0259ndlil\u0259r idi (2-a). Simensl\u0259r xarici kapital v\u0259 m\u00fct\u0259r\u0259qqi texnologiya (Qalak\u0259nd SES) sahibl\u0259ri idi (3-c).\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"17. Ox\u015far c\u0259h\u0259t (DoK 3): XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycanda s\u0259nayenin inki\u015faf\u0131na baxmayaraq, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda istehsal\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 qalmas\u0131n\u0131n v\u0259 inki\u015faf\u0131n l\u0259ngim\u0259sinin iki ortaq (struktur) s\u0259b\u0259bi hans\u0131lar idi?\",\n    \"options\": [\n      \"A) Torpaq azl\u0131\u011f\u0131n\u0131n k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259si (k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 siyas\u0259ti) v\u0259 m\u00fct\u0259r\u0259qqi texnikan\u0131n (ma\u015f\u0131nlar\u0131n) yoxsullar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atmaz olub \u0259kin\u00e7iliyin \u0259sas\u0259n ibtidai \u00fcsullarla apar\u0131lmas\u0131.\",\n      \"B) B\u00fct\u00fcn k\u0259ndlil\u0259rin zorla s\u0259naye fabrikl\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si v\u0259 torpaqlar\u0131n tamamil\u0259 kils\u0259y\u0259 verilm\u0259si.\",\n      \"C) \u00c7arizmin yaln\u0131z s\u0259naye sah\u0259l\u0259rind\u0259n vergi almas\u0131 v\u0259 k\u0259ndlil\u0259ri vergid\u0259n azad etm\u0259si.\",\n      \"D) \u015e\u0259kid\u0259 a\u00e7\u0131lan ip\u0259k fabrikl\u0259rinin \u0259traf m\u00fchiti tamamil\u0259 m\u0259hv etm\u0259si.\",\n      \"E) K\u0259ndlil\u0259rin texnikadan bil\u0259r\u0259kd\u0259n (dini s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259) imtina ed\u0259r\u0259k qol\u00e7omaqlar\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259si.\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259 qeyd edir ki, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 texnikas\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 istehsal olunmur, xaricd\u0259n g\u0259tiril\u0259n bahal\u0131 ma\u015f\u0131nlar\u0131 yaln\u0131z qol\u00e7omaqlar ala bilirdi, \u00fcst\u0259lik k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 siyas\u0259ti b\u00f6y\u00fck torpaq azl\u0131\u011f\u0131 yaratm\u0131\u015fd\u0131. Bu iki amil k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 tormozlay\u0131rd\u0131.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"18. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259si:\\nS\u0259b\u0259b: XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 a\u011f\u0131r \u0259l \u0259m\u0259yini \u0259v\u0259z etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Qalak\u0259nd \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 su-elektrik stansiyas\u0131n\u0131n qurulmas\u0131.\\nN\u0259tic\u0259: ?\",\n    \"options\": [\n      \"A) G\u0259d\u0259b\u0259y mis m\u0259d\u0259nl\u0259rind\u0259 (\\\"Simens\\\" \u015firk\u0259tin\u0259 m\u0259xsus) texniki yenilikl\u0259rin t\u0259tbiqi, hasilat v\u0259 emal\u0131n ucuzla\u015faraq m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n k\u0259skin artmas\u0131.\",\n      \"B) Az\u0259rbaycanda b\u00fct\u00fcn k\u0259ndl\u0259rin elektrik enerjisi il\u0259 pulsuz t\u0259min edilm\u0259si.\",\n      \"C) \\\"Nobel qarda\u015flar\u0131\\\"n\u0131n neft s\u0259nayesind\u0259n d\u0259rhal m\u00fcflis olub getm\u0259si.\",\n      \"D) Az\u0259rbaycanda iltizam sisteminin yenid\u0259n qanunil\u0259\u015fdirilm\u0259si.\",\n      \"E) B\u00fct\u00fcn f\u0259hl\u0259l\u0259rin i\u015fsiz qalaraq k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na qay\u0131tmas\u0131.\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: Qalak\u0259nd SES-in m\u0259qs\u0259di Simensl\u0259rin G\u0259d\u0259b\u0259yd\u0259ki mis m\u0259d\u0259nl\u0259rini v\u0259 zavodlar\u0131n\u0131 elektrik enerjisi il\u0259 t\u0259min ed\u0259r\u0259k a\u011f\u0131r \u0259l \u0259m\u0259yini \u0259v\u0259z etm\u0259k v\u0259 istehsal\u0131 s\u0259naye \u00fcsulu il\u0259 modernl\u0259\u015fdirm\u0259k idi.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"19. Eyler-Venn diaqram\u0131 (Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259naye zonalar\u0131):\\n1. G\u0259d\u0259b\u0259y\\n2. \u015e\u0259ki\\nIII. K\u0259si\u015fm\u0259\",\n    \"options\": [\n      \"A) 1. Xarici kapital\u0131n (alman) h\u00f6kmranl\u0131q etdiyi, elektrik enerjisi t\u0259tbiq olunan m\u00fch\u00fcm a\u011f\u0131r s\u0259naye (mis\u0259ritm\u0259) m\u0259rk\u0259zi; 2. Buxar m\u00fch\u0259rrikli fabrikl\u0259rin v\u0259 yerli xammala \u0259saslanan ilk t\u00fct\u00fcn m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131 m\u00fch\u00fcm y\u00fcng\u00fcl\/aqrar s\u0259naye (ip\u0259k, t\u00fct\u00fcn) m\u0259rk\u0259zi; III. XIX \u0259srin sonu - XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u015eimali Az\u0259rbaycanda kapitalist istehsal (fabrik-zavod) m\u0259rh\u0259l\u0259sini ya\u015fayan, qeyri-neft s\u0259nayesinin inki\u015faf etdiyi m\u00fch\u00fcm tarixi m\u0259kanlar.\",\n      \"B) 1. \u00c7\u0259ltik (d\u00fcy\u00fc) s\u0259nayesinin m\u0259rk\u0259zi idi; 2. Pamb\u0131qt\u0259mizl\u0259m\u0259 inhisar\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zi idi; III. H\u0259r ikisi iltizam sisteminin n\u0259zar\u0259tind\u0259 idi.\",\n      \"C) 1. Ta\u011f\u0131yevin toxuculuq fabrikinin yerl\u0259\u015fdiyi yer idi; 2. Nobel qarda\u015flar\u0131n\u0131n neft tankerl\u0259ri haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 yer idi; III. H\u0259r ikisi X\u0259z\u0259r sahilind\u0259dir.\",\n      \"D) 1. Yaln\u0131z mu\u011fallar\u0131n \u00fcsyan etdiyi yer; 2. Yaln\u0131z ingiloylar\u0131n \u00fcsyan etdiyi yer; III. H\u0259r ikisind\u0259 qol\u00e7omaqlar l\u0259\u011fv edilmi\u015fdi.\",\n      \"E) 1. Rusiya bazar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tsiz idi; 2. Osmanl\u0131 bazar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tsiz idi; III. H\u0259r ikisi 1900-cu ild\u0259 m\u0259hv edildi.\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: G\u0259d\u0259b\u0259y Simensl\u0259rin mis\u0259ritm\u0259 (a\u011f\u0131r) s\u0259naye zonas\u0131 (1); \u015e\u0259ki ip\u0259k v\u0259 ilk t\u00fct\u00fcn fabrikl\u0259rinin yerl\u0259\u015fdiyi (y\u00fcng\u00fcl\/aqrar) s\u0259naye zonas\u0131 idi (2). H\u0259r ikisi (III) qeyri-neft s\u0259nayesind\u0259 ma\u015f\u0131nl\u0131 (kapitalist) istehsal\u0131n t\u0259tbiq olundu\u011fu m\u0259rk\u0259zl\u0259rdir.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"20. C\u0259dv\u0259l m\u0259ntiqi. XIX \u0259srin sonu - XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 s\u0259naye v\u0259 aqrar struktur aras\u0131ndak\u0131 ziddiyy\u0259ti t\u0259hlil edin:\\n| Sektor | Texnoloji T\u0259chizat s\u0259viyy\u0259si | \u018fsas investor \/ M\u00fclkiyy\u0259t\u00e7i profili |\\n| ------ | ------ | ------ |\\n| A\u011f\u0131r S\u0259naye (Mis, Neft) | 1. ? | \u018fsas\u0259n xarici inhisarlar (Nobel, Simens, Rot\u015fild) v\u0259 qism\u0259n milli burjuaziya |\\n| K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 | 2. ? | Torpaqs\u0131z yoxsullar, torpaq z\u0259bt etmi\u015f g\u0259lm\u0259 ruslar v\u0259 texnikaya sahib qol\u00e7omaqlar |\",\n    \"options\": [\n      \"A) 1. Buxar, elektrik v\u0259 d\u0259mir yolu n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n t\u0259tbiq olundu\u011fu y\u00fcks\u0259k kapitalist ma\u015f\u0131n s\u0259nayesi; 2. \u0130btidai al\u0259tl\u0259rin \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil etdiyi, texnikan\u0131n (ma\u015f\u0131nlar\u0131n) xaricd\u0259n \u00e7ox baha g\u0259tirildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn k\u00fctl\u0259vi t\u0259tbiq olunmad\u0131\u011f\u0131 gerid\u0259 qalm\u0131\u015f sah\u0259.\",\n      \"B) 1. Yaln\u0131z \u0259l \u0259m\u0259yi; 2. Tam elektrikl\u0259\u015fdirilmi\u015f sistem.\",\n      \"C) 1. \u0130ltizam sistemi il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n manufaktura; 2. Tiyul sistemi il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n feodalizm.\",\n      \"D) 1. Texnologiyadan tamamil\u0259 imtina; 2. Avropadan g\u0259tirilmi\u015f pulsuz traktorlarla t\u0259minat.\",\n      \"E) B\u00fct\u00fcn variantlar yanl\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 qeyd olundu\u011fu kimi s\u0259nayed\u0259 (G\u0259d\u0259b\u0259yd\u0259, Bak\u0131da) elektrikl\u0259\u015fm\u0259, yeni texnologiyalar t\u0259tbiq olunurdu. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda is\u0259 texnika xaricd\u0259n baha g\u0259lirdi dey\u0259 \u0259sas\u0259n ibtidai al\u0259tl\u0259r qal\u0131rd\u0131, yaln\u0131z qol\u00e7omaqlar texnika ala bilirdi. Bu, iqtisadiyyatdak\u0131 texnoloji u\u00e7urumu g\u00f6st\u0259rir.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"21. Bloksxemd\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n m\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 tamamlay\u0131n:\\n*\u015eimali Az\u0259rbaycan\u0131n xammal bazas\u0131na \u00e7evrilm\u0259si* \u2794 *S\u0259nayenin (toxuculu\u011fun) pamb\u0131\u011fa olan t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n artmas\u0131* \u2794 *Az\u0259rbaycanda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n \u0259mt\u0259\u0259-pul m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 daxil olmas\u0131* \u2794 *?*\",\n    \"options\": [\n      \"A) K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n t\u0259dric\u0259n kapitalizm\u0259 c\u0259lb edilm\u0259si, lakin bu inki\u015faf\u0131n torpaq azl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259ng\u0259ll\u0259nm\u0259si.\",\n      \"B) \u00c7arizmin Az\u0259rbaycan k\u0259ndlil\u0259rin\u0259 siyasi m\u00fcst\u0259qillik ver\u0259r\u0259k pamb\u0131\u011f\u0131 birba\u015fa Avropaya satma\u011fa icaz\u0259 verm\u0259si.\",\n      \"C) \u018fkin\u00e7iliyin tamamil\u0259 s\u0131radan \u00e7\u0131x\u0131b yerini k\u00f6\u00e7\u0259ri maldarl\u0131\u011fa verm\u0259si.\",\n      \"D) Pamb\u0131qt\u0259mizl\u0259m\u0259 s\u0259nayesind\u0259 qol\u00e7omaqlar\u0131n iflasa u\u011framas\u0131.\",\n      \"E) B\u00fct\u00fcn yoxsul k\u0259ndlil\u0259rin b\u0259rab\u0259r pay torpa\u011f\u0131 il\u0259 t\u0259min edilm\u0259si.\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: S\u0259nayenin t\u0259l\u0259bat\u0131 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131 \u0259mt\u0259\u0259 (bazar) m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259, y\u0259ni kapitalizm\u0259 \u00e7\u0259kirdi, lakin bu inki\u015faf \u00e7arizmin torpaq z\u0259bti (ruslar\u0131n k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si) v\u0259 texniki gerilikl\u0259 q\u0259sd\u0259n tormozlan\u0131rd\u0131.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"22. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131q (B\u00f6hran v\u0259 \u0130nhisarlar d\u00f6vr\u00fc):\\n1. Ruslar\u0131n Mu\u011fan v\u0259 Mil d\u00fczl\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u0259r\u0259k silahland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n pik h\u0259dd\u0259 \u00e7atmas\u0131 v\u0259 etnik g\u0259rginliyin artmas\u0131 (XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259ri)\\n2. \u00c7arizmin \\\"Par\u00e7ala, h\u00f6kmranl\u0131q et\\\" siyas\u0259ti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Zaqatalada iqtisadi-m\u0259n\u0259vi z\u00fclm\u0259 qar\u015f\u0131 g\u00fccl\u00fc \u00fcsyan\\n3. \u0130stehsal\u0131n ixtisar edilm\u0259si v\u0259 x\u0131rda s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin k\u00fctl\u0259vi iflas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n iqtisadi b\u00f6hran\u0131n ba\u015flamas\u0131\\n4. H.Z.Ta\u011f\u0131yevin milli iqtisadiyyat\u0131 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 birt\u0259r\u0259fliliyind\u0259n xilas etm\u0259k c\u0259hdi (Toxuculuq fabrikinin in\u015fas\u0131)\",\n    \"options\": [\n      \"A) 2, 4, 3, 1\",\n      \"B) 2, 3, 4, 1\",\n      \"C) 4, 2, 3, 1\",\n      \"D) 3, 4, 1, 2\",\n      \"E) 1, 4, 3, 2\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: Zaqatala \u00fcsyan\u0131 - 1863 (2). Ta\u011f\u0131yevin toxuculuq fabriki - 1900 (4). \u0130qtisadi b\u00f6hran - 1900-1903 (3). Mu\u011fan\/Mild\u0259 torpaqlar\u0131n z\u0259btinin v\u0259 etnik qar\u015f\u0131durman\u0131n \u0259n k\u0259skin fazas\u0131 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259ri (1). Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 2, 4, 3, 1.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"23. \u00c7oxs\u00fctunlu uy\u011funluq (D\u00f6vr\u00fcn terminl\u0259ri v\u0259 mahiyy\u0259ti):\\n1. \u0130qtisadi b\u00f6hran\\n2. \u0130qtisadi t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259\\n3. Qol\u00e7omaq\\na. K\u0259ndd\u0259 kapitalizmin inki\u015faf\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 meydana g\u0259lmi\u015f, yeni k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 texnikas\u0131n\u0131 alaraq yoxsul k\u0259ndlil\u0259ri istismar ed\u0259n varl\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259\\nb. \u0130stehsal\u0131n x\u0131rda sahibkarlar\u0131n \u0259lind\u0259n \u00e7\u0131xaraq iri s\u0259naye maqnatlar\u0131n\u0131n (inhisarlar\u0131n) \u0259lind\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fm\u0259si tarixi prosesi\\nc. H\u0259ddind\u0259n art\u0131q \u0259mt\u0259\u0259 istehsal\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259l\u0259b v\u0259 t\u0259klif balans\u0131n\u0131n pozulmas\u0131, zavodlar\u0131n ba\u011flanmas\u0131\",\n    \"options\": [\n      \"A) 1-c, 2-b, 3-a\",\n      \"B) 1-b, 2-c, 3-a\",\n      \"C) 1-a, 2-b, 3-c\",\n      \"D) 1-c, 2-a, 3-b\",\n      \"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: \u0130qtisadi b\u00f6hran t\u0259l\u0259b-t\u0259klif balans\u0131n\u0131n pozulmas\u0131d\u0131r (1-c). T\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259 kapital\u0131n iri \u0259ll\u0259rd\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fm\u0259sidir (2-b). Qol\u00e7omaq k\u0259nd burjuaziyas\u0131, istismar\u00e7\u0131 varl\u0131 k\u0259ndlidir (3-a).\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"24. Ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r (DoK 4): \u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n Zaqatalada \\\"ingiloy v\u0259 mu\u011fallara 10 qat \u00f6d\u0259m\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 as\u0131l\u0131l\u0131qdan azadl\u0131q\\\" q\u0259rar\u0131 (1863) il\u0259 Mu\u011fan v\u0259 Mild\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 \\\"k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259\\\" siyas\u0259tinin (XX \u0259sr) f\u0259rqli \u00fcsullarla h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, \u015eimali Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tind\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 ortaq sars\u0131d\u0131c\u0131 n\u0259tic\u0259 n\u0259d\u0259n ibar\u0259t idi?\",\n    \"options\": [\n      \"A) H\u0259r ikisi imperiyan\u0131n ali iqtisadi m\u0259nafel\u0259rini t\u0259min edirmi\u015f kimi g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259, \u0259slind\u0259 sosial v\u0259 etnik z\u0259mind\u0259 k\u0259skin q\u00fctbl\u0259\u015fm\u0259 yaradaraq yerli \u0259halinin d\u0259rin naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131na (\u00fcsyanlara, konfliktl\u0259r\u0259) s\u0259b\u0259b olmu\u015f qeyri-m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 q\u0259rarlar\u0131 idi.\",\n      \"B) H\u0259r ikisi k\u0259ndlil\u0259rin d\u0259rhal b\u0259y v\u0259 a\u011fa (m\u00fclk\u0259dar) statusu almas\u0131na xidm\u0259t edirdi.\",\n      \"C) H\u0259r ikisi yaln\u0131z \u015eimali Az\u0259rbaycan s\u0259nayesini m\u0259hv etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u015fkil edilmi\u015fdi.\",\n      \"D) H\u0259r ikisi n\u0259tic\u0259sind\u0259 yerli \u0259hali xristianl\u0131\u011f\u0131 k\u00f6n\u00fcll\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259bul etmi\u015fdi.\",\n      \"E) H\u0259r ikisi \u00e7arizmin sars\u0131laraq Az\u0259rbaycana muxtariyy\u0259t verm\u0259si il\u0259 yekunla\u015fd\u0131.\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: Zaqataladak\u0131 islahat q\u0259rar\u0131 ke\u015fk\u0259l sahibl\u0259rini g\u0259lirsiz qoyub onlar\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259 v\u0259 k\u0259ndli il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qoydu (sosial q\u00fctbl\u0259\u015fm\u0259 v\u0259 \u00fcsyan). Mu\u011fandak\u0131 k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 is\u0259 yerlil\u0259ri qovub ruslar\u0131 yerl\u0259\u015fdirdi (etnik q\u00fctbl\u0259\u015fm\u0259 v\u0259 konflikt). H\u0259r ikisi m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 z\u00fclm\u00fcn\u00fcn g\u0259tirdiyi, xalq\u0131n g\u00fccl\u00fc m\u00fcqavim\u0259ti il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259n f\u0259lak\u0259tl\u0259r idi.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"25. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 c\u00fctl\u00fckl\u0259rind\u0259n hans\u0131 s\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn aqrar reall\u0131\u011f\u0131n\u0131 *yanl\u0131\u015f* \u0259ks etdirir?\",\n    \"options\": [\n      \"A) S\u0259b\u0259b: Az\u0259rbaycanda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 texnikas\u0131n\u0131n istehsal edilm\u0259m\u0259si. N\u0259tic\u0259: \u0130dxal olunan texnikan\u0131 ancaq varl\u0131 qol\u00e7omaqlar\u0131n ala bilm\u0259si v\u0259 k\u0259ndd\u0259 iqtisadi b\u0259rab\u0259rsizliyin d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si.\",\n      \"B) S\u0259b\u0259b: 1900-1903-c\u00fc ill\u0259r b\u00f6hran\u0131. N\u0259tic\u0259: \u0130stehsal\u0131n ixtisar\u0131 v\u0259 iqtisadi t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259nin z\u0259ifl\u0259y\u0259r\u0259k yox olmas\u0131.\",\n      \"C) S\u0259b\u0259b: Rusiyan\u0131n \\\"Mu\u011fan v\u0259 Mil\\\" d\u00fczl\u0259rin\u0259 rus k\u0259ndlil\u0259rini k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259si. N\u0259tic\u0259: 2 mind\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 k\u0259ndlinin torpaqs\u0131zla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 anti-m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 \u0259hvali-ruhiyy\u0259sinin k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259si.\",\n      \"D) S\u0259b\u0259b: Rusiyada toxuculuq s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 pamb\u0131\u011fa t\u0259l\u0259bat\u0131n artmas\u0131. N\u0259tic\u0259: \u015eimali Az\u0259rbaycanda texniki bitkil\u0259rin \u0259kininin geni\u015fl\u0259nm\u0259si v\u0259 \u0259mt\u0259\u0259 istehsal\u0131n\u0131n artmas\u0131.\",\n      \"E) S\u0259b\u0259b: \u00c7arizmin yerli s\u0259nayeni xammal bazas\u0131 kimi g\u00f6rm\u0259si. N\u0259tic\u0259: \u0130stehsal olunan aqrar v\u0259 s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sinin Rusiya bazarlar\u0131na da\u015f\u0131nmas\u0131.\"\n    ],\n    \"correct\": 1,\n    \"exp\": \"\u0130zah: B variant\u0131 yanl\u0131\u015fd\u0131r. \u0130qtisadi b\u00f6hran t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259ni (kapital\u0131n v\u0259 istehsal\u0131n iri inhisarlar\u0131n \u0259lind\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259sini) z\u0259ifl\u0259tm\u0259di, \u0259ksin\u0259, onu q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirdi v\u0259 s\u0259nayed\u0259 inhisarlar\u0131n (monopoliyalar\u0131n) yaranmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"26. Eyler-Venn diaqram\u0131 (Aqrar sosial t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259r):\\n1. Yoxsul, torpaqs\u0131z k\u0259ndlil\u0259r\\n2. Qol\u00e7omaqlar\\nIII. K\u0259si\u015fm\u0259\",\n    \"options\": [\n      \"A) 1. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 texnikas\u0131 almaq imkan\u0131ndan m\u0259hrum olan, k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 siyas\u0259tind\u0259n v\u0259 a\u011f\u0131r vergil\u0259rd\u0259n \u0259n \u00e7ox \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n z\u00fcmr\u0259; 2. Kapitalizmin inki\u015faf\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 varlanan, texnika alan v\u0259 muzdlu \u0259m\u0259yi istismar ed\u0259n k\u0259nd burjuaziyas\u0131; III. XIX \u0259srin sonlar\u0131nda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n \u0259mt\u0259\u0259-pul m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 v\u0259 aqrar sah\u0259d\u0259 kapitalist t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259\u015fm\u0259sinin n\u0259tic\u0259sind\u0259 formala\u015fan \u0259sas sosial sinifl\u0259r.\",\n      \"B) 1. M\u0259hk\u0259m\u0259 aparat\u0131n\u0131 idar\u0259 edirdil\u0259r; 2. Yaln\u0131z \u00e7ar ordusunda zabit idil\u0259r; III. H\u0259r ikisi vergid\u0259n tamamil\u0259 azad idi.\",\n      \"C) 1. Yaln\u0131z xristianlardan ibar\u0259t idi; 2. Yaln\u0131z y\u0259hudil\u0259rd\u0259n ibar\u0259t idi; III. H\u0259r ikisi \\\"\u018fkin\u00e7i\\\" q\u0259zetini burax\u0131rd\u0131.\",\n      \"D) 1. \u0130ltizam sisteminin \u0259sas dayaqlar\u0131 idi; 2. Tiyul sisteminin \u0259sas dayaqlar\u0131 idi; III. H\u0259r ikisi Simensl\u0259rl\u0259 r\u0259qab\u0259t apar\u0131rd\u0131.\",\n      \"E) 1. Zaqatala \u00fcsyan\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri idi; 2. Qa\u00e7aq h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri idi; III. H\u0259r ikisi H.Z.Ta\u011f\u0131yev t\u0259r\u0259find\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015firdi.\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: Yoxsullar torpaq v\u0259 texnika q\u0131tl\u0131\u011f\u0131ndan \u0259zil\u0259n k\u00fctl\u0259 (1); Qol\u00e7omaqlar is\u0259 kapitalizm say\u0259sind\u0259 varlanan, texnika al\u0131b kas\u0131blar\u0131 istismar ed\u0259n k\u0259nd burjuaziyas\u0131d\u0131r (2). H\u0259r ikisi \u0259mt\u0259\u0259-pul m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin (kapitalizmin) k\u0259ndd\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 sinfi q\u00fctbl\u0259\u015fm\u0259nin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr (III).\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"27. Bloksxemi tamamlay\u0131n (S\u0259nayenin inki\u015faf z\u0259nciri):\\n*S\u0259nayenin s\u0259rb\u0259st r\u0259qab\u0259t m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259n t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 ke\u00e7idi (1900-c\u00fc ill\u0259r)* \u2794 *\u0130stehsal\u0131n v\u0259 sat\u0131\u015f\u0131n m\u0259hdud sayda iri \u015firk\u0259tl\u0259rin \u0259lind\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fm\u0259si* \u2794 *S\u0259nayed\u0259 yeni t\u0259\u015fkilat formalar\u0131n\u0131n - inhisarlar\u0131n (Sindikat, Trest) yaranmas\u0131* \u2794 *?*\",\n    \"options\": [\n      \"A) \u0130qtisadiyyat\u0131n, x\u00fcsus\u0259n neft, mis v\u0259 bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q s\u0259nayesinin tamamil\u0259 bu iri inhisar\u00e7\u0131 birlikl\u0259rin (o c\u00fcml\u0259d\u0259n xarici inhisarlar) n\u0259zar\u0259ti alt\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259si.\",\n      \"B) Az\u0259rbaycanda inhisarla\u015fman\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131naraq s\u0259rb\u0259st r\u0259qab\u0259tin \u0259b\u0259di qorunmas\u0131.\",\n      \"C) \u0130nhisarlar\u0131n b\u00fct\u00fcn g\u0259lirl\u0259ri k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na ver\u0259r\u0259k k\u0259ndlil\u0259ri z\u0259nginl\u0259\u015fdirm\u0259si.\",\n      \"D) Neft hasilat\u0131n\u0131n dayanmas\u0131 v\u0259 da\u015f k\u00f6m\u00fcr s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131.\",\n      \"E) F\u0259hl\u0259l\u0259rin inhisarlar\u0131 l\u0259\u011fv ed\u0259r\u0259k d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259tl\u0259ri qurmalar\u0131.\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: T\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan inhisarlar (monopoliyalar) azad r\u0259qab\u0259ti aradan qald\u0131r\u0131r v\u0259 neft, mis (Qafqaz mis s\u0259nayesi sindikat\u0131) kimi y\u00fcks\u0259k g\u0259lirli s\u0259naye sah\u0259l\u0259rini tam n\u0259zar\u0259t alt\u0131na al\u0131rd\u0131lar.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"28. C\u0259dv\u0259l m\u0259ntiqi. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycandak\u0131 3 f\u0259rqli investisiya v\u0259 m\u00fclkiyy\u0259t modelini uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131n:\\n1. G\u0259d\u0259b\u0259y mis m\u0259d\u0259nl\u0259ri\\n2. T\u00fct\u00fcn v\u0259 Toxuculuq fabrikl\u0259ri (m\u0259s. Ta\u011f\u0131yevin fabriki)\\n3. Mil v\u0259 Mu\u011fandak\u0131 yeni sal\u0131nm\u0131\u015f k\u0259ndl\u0259r\\na. D\u00f6vl\u0259t (\u00e7arizm) t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunan h\u0259rbi-demoqrafik v\u0259 q\u0259sbl\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunan torpaq m\u00fclkiyy\u0259ti (k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 obyekti)\\nb. \u018fsas\u0259n milli burjuaziyan\u0131n xammaldan haz\u0131r m\u0259hsula ke\u00e7id etdiyi (birt\u0259r\u0259fliliyi s\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131) y\u00fcng\u00fcl v\u0259 aqrar s\u0259naye m\u00fclkiyy\u0259ti\\nc. Xarici (alman) inhisar\u00e7\u0131 kapital\u0131n y\u00fcks\u0259k texnologiya (elektrik) t\u0259tbiq ed\u0259r\u0259k xammal \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131r s\u0259naye m\u00fclkiyy\u0259ti\",\n    \"options\": [\n      \"A) 1-c, 2-b, 3-a\",\n      \"B) 1-a, 2-b, 3-c\",\n      \"C) 1-b, 2-a, 3-c\",\n      \"D) 1-c, 2-a, 3-b\",\n      \"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: G\u0259d\u0259b\u0259y Simensl\u0259rin (xarici kapital\u0131n) m\u0259rk\u0259zidir (1-c). T\u00fct\u00fcn v\u0259 Ta\u011f\u0131yevin toxuculuq fabriki yerli milli s\u0259naye\u00e7il\u0259rin (milli burjuaziyan\u0131n) m\u0259hsuludur (2-b). Mil v\u0259 Mu\u011fan torpaqlar\u0131 is\u0259 \u00e7arizmin rus k\u0259ndlil\u0259rini k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcb silahland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 demoqrafik i\u015f\u011fal \u0259razil\u0259ridir (3-a).\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"29. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131q:\\n1. \u0130qtisadi b\u00f6hran\u0131n a\u011f\u0131r z\u0259rb\u0259si alt\u0131nda x\u0131rda sahibkarlar\u0131n s\u0131radan \u00e7\u0131xmas\u0131\\n2. H.Z.Ta\u011f\u0131yevin Az\u0259rbaycan\u0131 Rusiya as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan (pamb\u0131q xammal\u0131 as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan) qurtarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn toxuculuq fabrikini istifad\u0259y\u0259 verm\u0259si\\n3. \\\"Simens\\\" \u015firk\u0259tinin G\u0259d\u0259b\u0259yd\u0259 m\u0259d\u0259nl\u0259ri qidaland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Qalak\u0259ndd\u0259 Qafqaz\u0131n ilk su-elektrik stansiyas\u0131n\u0131 in\u015fa etm\u0259si\",\n    \"options\": [\n      \"A) 3, 2, 1\",\n      \"B) 2, 3, 1\",\n      \"C) 1, 2, 3\",\n      \"D) 3, 1, 2\",\n      \"E) 2, 1, 3\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: Qalak\u0259nd SES - 1883 (3). Ta\u011f\u0131yevin toxuculuq fabriki - 1900 (2). \u0130qtisadi b\u00f6hran - 1900-1903 (1). Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 3, 2, 1.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"30. Ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r (DoK 4): XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycanda s\u0259nayenin inki\u015faf s\u00fcr\u0259ti il\u0259 (buxar, elektrik, inhisarla\u015fma) k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf s\u00fcr\u0259ti (texnikas\u0131zl\u0131q, torpaq azl\u0131\u011f\u0131) aras\u0131ndak\u0131 \\\"qeyri-b\u0259rab\u0259rliyin\\\" k\u00f6k\u00fcnd\u0259 duran tarixi (siyasi) ger\u00e7\u0259klik n\u0259 idi?\",\n    \"options\": [\n      \"A) H\u0259r ikisi b\u0259rab\u0259r s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf edirdi.\",\n      \"B) \u00c7arizmin \\\"ucuz xammal v\u0259 b\u00f6y\u00fck s\u0259naye m\u0259nf\u0259\u0259ti\\\" siyas\u0259ti xarici kapital\u0131n s\u0259nayey\u0259 ax\u0131n\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259r\u0259k texnoloji s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f yaratd\u0131\u011f\u0131 halda, aqrar sah\u0259 k\u0259ndlinin torpaqlar\u0131n\u0131n m\u00fcsadir\u0259si (k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 siyas\u0259ti) v\u0259 a\u011f\u0131r vergil\u0259rl\u0259 q\u0259sd\u0259n z\u0259ifl\u0259dilir, inki\u015faf\u0131 l\u0259ngidilirdi.\",\n      \"C) K\u0259ndlil\u0259r s\u0259naye i\u015f\u00e7il\u0259rind\u0259n daha \u00e7ox maa\u015f ald\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 inki\u015faf etmirdi.\",\n      \"D) Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259bii iqlimi k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn tamamil\u0259 yaras\u0131z oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn kapital yaln\u0131z s\u0259nayey\u0259 ax\u0131rd\u0131.\",\n      \"E) Kils\u0259 s\u0259nayeni d\u0259st\u0259kl\u0259yir, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131 is\u0259 qada\u011fan edirdi.\"\n    ],\n    \"correct\": 1,\n    \"exp\": \"\u0130zah: S\u0259nayed\u0259ki partlay\u0131\u015fl\u0131 inki\u015faf (x\u00fcsus\u0259n neft, mis) b\u00f6y\u00fck g\u0259lir g\u0259tirdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7arizm v\u0259 xarici kapital texnologiyaya pul yat\u0131r\u0131rd\u0131. Lakin k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda \u00e7arizm k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 siyas\u0259ti il\u0259 torpaq q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 yarad\u0131r, yerli k\u0259ndlini \u0259zirdi, texnika da baha oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn ibtidai \u0259m\u0259k qal\u0131rd\u0131. Bu ikiq\u00fctbl\u00fc inki\u015faf m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n klassik ger\u00e7\u0259kliyi idi.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"31. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259si:\\nS\u0259b\u0259b: H\u0259ddind\u0259n art\u0131q \u0259mt\u0259\u0259 istehsal\u0131, y\u0259ni bazarda m\u0259hsulun h\u0259cminin t\u0259l\u0259bat\u0131 k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 \u00fcst\u0259l\u0259m\u0259si.\\nN\u0259tic\u0259: ?\",\n    \"options\": [\n      \"A) 1900-1903-c\u00fc ill\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n k\u0259skin iqtisadi b\u00f6hran\u0131n ba\u015flamas\u0131, qiym\u0259tl\u0259rin d\u00fc\u015fm\u0259si v\u0259 iqtisadiyyatda istehsal\u0131n ixtisar edilm\u0259si.\",\n      \"B) H\u00f6kum\u0259tin b\u00fct\u00fcn \u0259mt\u0259\u0259l\u0259ri d\u00f6vl\u0259t x\u0259zin\u0259si hesab\u0131na sat\u0131n alaraq bazar\u0131 xilas etm\u0259si.\",\n      \"C) \u018fmt\u0259\u0259 bollu\u011funun k\u0259ndlil\u0259rin d\u0259rhal z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olmas\u0131.\",\n      \"D) Az\u0259rbaycandan m\u0259hsul ixrac\u0131n\u0131n qada\u011fan olunaraq s\u0259nayenin inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259\u015fviq edilm\u0259si.\",\n      \"E) B\u00fct\u00fcn m\u0259d\u0259nl\u0259rin H.Z.Ta\u011f\u0131yev\u0259 ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131.\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: \u0130qtisadi b\u00f6hran\u0131n (1900-1903) \u0259sas mexanizmi kapitalist ifrat istehsal\u0131d\u0131r. M\u0259hsul \u00e7ox, alan az (t\u0259l\u0259b-t\u0259klif pozulmas\u0131) olanda qiym\u0259tl\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcr, x\u0131rda m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r ixtisar olunur v\u0259 b\u00f6hran ba\u015flay\u0131r.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"32. Eyler-Venn diaqram\u0131 (\u0130nvestisiya profill\u0259ri):\\n1. Milli Burjuaziya (H.Z.Ta\u011f\u0131yev v\u0259 b.)\\n2. Xarici \u0130nhisar\u00e7\u0131 Kapital (Simens, Nobel, Rot\u015fild)\\nIII. K\u0259si\u015fm\u0259\",\n    \"options\": [\n      \"A) 1. Xammal ixrac\u0131 as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan qurtulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas diqq\u0259ti toxuculuq, bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q kimi y\u00fcng\u00fcl v\u0259 aqrar s\u0259naye sah\u0259l\u0259rin\u0259 (haz\u0131r m\u0259hsula) y\u00f6n\u0259ldirdi; 2. Neft, mis kimi b\u00f6y\u00fck maliyy\u0259\/texnologiya t\u0259l\u0259b ed\u0259n hasilat (a\u011f\u0131r) s\u0259nayesind\u0259 dominantl\u0131q edirdi; III. XIX \u0259srin sonu - XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u015eimali Az\u0259rbaycanda s\u0259nayenin ma\u015f\u0131n (fabrik-zavod) m\u0259rh\u0259l\u0259sinin t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl\u00fcnd\u0259 v\u0259 kapitalizmin (t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259nin) inki\u015faf\u0131nda apar\u0131c\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259tverici q\u00fcvv\u0259l\u0259r idi.\",\n      \"B) 1. Yaln\u0131z k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na yat\u0131r\u0131m edirdi; 2. Yaln\u0131z n\u0259qliyyat infrastrukturuna yat\u0131r\u0131m edirdi; III. H\u0259r ikisi \u00e7ar t\u0259r\u0259find\u0259n qovulmu\u015fdu.\",\n      \"C) 1. 1900-c\u00fc ild\u0259 m\u00fcflis oldu; 2. Zaqatala \u00fcsyan\u0131n\u0131 maliyy\u0259l\u0259\u015fdirdi; III. H\u0259r ikisi iltizam sistemini b\u0259rpa etdi.\",\n      \"D) 1. Tiyul torpaqlar\u0131n\u0131 al\u0131rd\u0131; 2. Ke\u015fk\u0259l sahibl\u0259ri idi; III. H\u0259r ikisi k\u0259ndlil\u0259ri d\u0259st\u0259kl\u0259yirdi.\",\n      \"E) 1. Yaln\u0131z rus dilind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi; 2. Yaln\u0131z \u0259r\u0259b dilind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi; III. H\u0259r ikisi \\\"Difai\\\"y\u0259 tabe idi.\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: Milli burjuaziya toxuculuq (Ta\u011f\u0131yev 1900) v\u0259 bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q kimi sah\u0259l\u0259rl\u0259 \u00f6lk\u0259 s\u0259nayesini qurur (1). Xarici kapital mis\u0259ritm\u0259 (Simens) v\u0259 neftd\u0259 qlobal t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259 yarad\u0131rd\u0131 (2). H\u0259r ikisi s\u0259naye inqilab\u0131n\u0131n (buxar\/elektrik) t\u0259tbiq edildiyi kapitalist q\u00fcvv\u0259l\u0259r idi (III).\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"33. Bloksxemi tamamlay\u0131n:\\n*Rusiya toxuculuq s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 pamb\u0131\u011fa artan t\u0259l\u0259bat* \u2794 *\u015eimali Az\u0259rbaycanda texniki bitkil\u0259rin (x\u00fcsus\u0259n pamb\u0131q) \u0259kininin geni\u015fl\u0259nm\u0259si* \u2794 *H.Z.Ta\u011f\u0131yevin xammal\u0131 Rusiya yerin\u0259 Bak\u0131da emal etm\u0259k t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc (1900)* \u2794 *?*\",\n    \"options\": [\n      \"A) \u00d6lk\u0259 daxilind\u0259 haz\u0131r m\u0259hsul istehsal ed\u0259n b\u00f6y\u00fck toxuculuq fabrikinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 v\u0259 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 birt\u0259r\u0259fliliyin\u0259 z\u0259rb\u0259 vurulmas\u0131.\",\n      \"B) Pamb\u0131\u011f\u0131n tamamil\u0259 z\u0259h\u0259rli elan edil\u0259r\u0259k \u0259kininin qada\u011fan olunmas\u0131.\",\n      \"C) B\u00fct\u00fcn pamb\u0131q tarlalar\u0131n\u0131n d\u0259rhal t\u00fct\u00fcn plantasiyas\u0131na \u00e7evrilm\u0259si.\",\n      \"D) \u00c7arizmin Ta\u011f\u0131yevin b\u00fct\u00fcn fabrikl\u0259rini m\u00fcsadir\u0259 etm\u0259si.\",\n      \"E) Pamb\u0131qt\u0259mizl\u0259m\u0259 s\u0259nayesind\u0259 elektrik m\u00fch\u0259rrikl\u0259rinin istifad\u0259sinin qada\u011fas\u0131.\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: Rusiya xammal ist\u0259yirdi. Ta\u011f\u0131yev is\u0259 xammal\u0131 Rusiya bazar\u0131na ucuz satmaq yerin\u0259, 1900-c\u00fc ild\u0259 qurdu\u011fu toxuculuq fabriki il\u0259 Bak\u0131da haz\u0131r par\u00e7a (m\u0259hsul) buraxaraq bu as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 (birt\u0259r\u0259fliliyi) z\u0259ifl\u0259tdi.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"34. M\u0259kan\/C\u0259dv\u0259l m\u0259ntiqi. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 s\u0259naye v\u0259 aqrar b\u00f6lg\u0259l\u0259rinin profill\u0259ri:\\n1. G\u0259d\u0259b\u0259y (Qalak\u0259nd)\\n2. Mu\u011fan v\u0259 Mil\\n3. Zaqatala\\na. Rus k\u0259ndlil\u0259rinin k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc v\u0259 silahland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 aqrar-etnik g\u0259rginlik zonas\u0131\\nb. Alman kapital\u0131n\u0131n elektrik t\u0259tbiq etdiyi mis\u0259ritm\u0259 (da\u011f-m\u0259d\u0259n) s\u0259naye m\u0259rk\u0259zi\\nc. T\u00fct\u00fcn plantasiyalar\u0131n\u0131n v\u0259 yerli t\u00fct\u00fcn fabrikl\u0259rinin geni\u015fl\u0259ndiyi \u0259razi\",\n    \"options\": [\n      \"A) 1-b, 2-a, 3-c\",\n      \"B) 1-a, 2-b, 3-c\",\n      \"C) 1-c, 2-b, 3-a\",\n      \"D) 1-b, 2-c, 3-a\",\n      \"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: G\u0259d\u0259b\u0259yd\u0259\/Qalak\u0259ndd\u0259 Simensl\u0259rin mis zavodu v\u0259 SES-i vard\u0131 (1-b). Mu\u011fan v\u0259 Mild\u0259 2000 ail\u0259 qovulub ruslar yerl\u0259\u015fdirilmi\u015fdi (2-a). Zaqatala is\u0259 (\u015e\u0259ki v\u0259 Quba il\u0259 birg\u0259) t\u00fct\u00fcn s\u0259nayesi m\u0259rk\u0259zi idi (3-c).\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"35. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131q (M\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 z\u00fclm\u00fc v\u0259 s\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259 reall\u0131qlar\u0131):\\n1. Zaqatala dair\u0259sind\u0259 ingiloy v\u0259 mu\u011fallar\u0131n ke\u015fk\u0259l\/vergi siyas\u0259tin\u0259 v\u0259 m\u0259n\u0259vi z\u00fclm\u0259 qar\u015f\u0131 silahl\u0131 \u00fcsyan\u0131\\n2. \u0130qtisadi b\u00f6hran\u0131n ba\u015flanmas\u0131 il\u0259 istehsal\u0131n ixtisar\u0131 v\u0259 x\u0131rda sahibkarlar\u0131n iflas\u0131\\n3. \u00c7arizmin rus k\u0259ndlil\u0259rini C\u0259nubi Az\u0259rbaycanla s\u0259rh\u0259d b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 (Mu\u011fan v\u0259 Mild\u0259) m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131b silahland\u0131rmas\u0131 (XIX \u0259srin sonlar\u0131 - XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259ri)\\n4. \\\"Simens\\\" \u015firk\u0259tinin G\u0259d\u0259b\u0259y m\u0259d\u0259nl\u0259rind\u0259 elektrik enerjisini (Qalak\u0259nd SES) t\u0259tbiq ed\u0259r\u0259k a\u011f\u0131r \u0259l \u0259m\u0259yini l\u0259\u011fv etm\u0259si\",\n    \"options\": [\n      \"A) 1, 4, 3, 2\",\n      \"B) 1, 3, 4, 2\",\n      \"C) 4, 1, 3, 2\",\n      \"D) 4, 1, 2, 3\",\n      \"E) 1, 4, 2, 3\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: Zaqatala \u00fcsyan\u0131 - 1863 (1). Qalak\u0259nd SES (elektrik t\u0259tbiqi) - 1883 (4). Mu\u011fan\/Mil k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259l\u0259rinin k\u0259skin fazas\u0131 (v\u0259 silahland\u0131rma) - XIX \u0259srin sonu\/XX \u0259srin \u0259vv\u0259li (3). \u0130qtisadi b\u00f6hran - 1900-1903 (2). Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 1, 4, 3, 2.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"36. Ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r: XIX \u0259srin sonlar\u0131nda Az\u0259rbaycanda inki\u015faf ed\u0259n pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fck sah\u0259l\u0259rinin ortaq (ox\u015far) iqtisadi-tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259d\u0259 idi?\",\n    \"options\": [\n      \"A) H\u0259r iki sah\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n bazar (\u0259mt\u0259\u0259) \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259diyini, y\u0259ni aqrar sektorun kapitalizm\u0259 (\u0259mt\u0259\u0259-pul m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259) c\u0259lb olundu\u011funu v\u0259 s\u0259nayenin xammal bazas\u0131na \u00e7evrildiyini t\u0259sdiq edirdi.\",\n      \"B) H\u0259r iki sah\u0259d\u0259 m\u0259hsullar yaln\u0131z yerli \u0259halinin qidalanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn (natural formada) istehsal edilirdi.\",\n      \"C) H\u0259r iki sah\u0259 \u00e7ar h\u00f6kum\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n r\u0259sm\u0259n qada\u011fan edilmi\u015f v\u0259 m\u0259hv edilmi\u015fdi.\",\n      \"D) H\u0259r iki sah\u0259 Zaqatala \u00fcsyan\u0131n\u0131n yegan\u0259 g\u0259lir m\u0259nb\u0259yi idi.\",\n      \"E) H\u0259r iki sah\u0259 1900-c\u00fc il iqtisadi b\u00f6hran\u0131ndan sonra tamamil\u0259 s\u00fcqut etmi\u015fdi.\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: H\u0259m pamb\u0131q, h\u0259m d\u0259 t\u00fct\u00fcn bazarda sat\u0131lmaq \u00fc\u00e7\u00fcn (Rusiya v\u0259 yerli s\u0259naye \u00fc\u00e7\u00fcn) istehsal edil\u0259n texniki bitkil\u0259r (\u0259mt\u0259\u0259) idi. Onlar\u0131n inki\u015faf\u0131 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na kapitalizmin n\u00fcfuz etm\u0259sinin s\u00fcbutudur.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"37. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 (DoK 4):\\nS\u0259b\u0259b: K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 texnikas\u0131n\u0131n (ma\u015f\u0131nlar\u0131n) xaricd\u0259n baha g\u0259tirilm\u0259si v\u0259 Az\u0259rbaycan k\u0259ndlisinin yoxsullu\u011fu.\\nN\u0259tic\u0259: ?\",\n    \"options\": [\n      \"A) Yaln\u0131z varl\u0131 k\u0259ndlil\u0259rin (qol\u00e7omaqlar\u0131n) m\u00fct\u0259r\u0259qqi texnikadan istifad\u0259 ed\u0259 bilm\u0259si, kas\u0131blar\u0131n is\u0259 r\u0259qab\u0259td\u0259 uduzaraq (k\u0259sbkara v\u0259 ya muzdura \u00e7evril\u0259r\u0259k) k\u0259ndd\u0259 sosial-iqtisadi t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259\u015fm\u0259nin k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259si.\",\n      \"B) \u00c7arizmin xaricd\u0259n ma\u015f\u0131n g\u0259tirilm\u0259sini tamamil\u0259 dayand\u0131r\u0131b yaln\u0131z kotandan istifad\u0259ni \u0259mr etm\u0259si.\",\n      \"C) Z\u0259ngin qol\u00e7omaqlar\u0131n b\u00fct\u00fcn k\u0259ndlil\u0259r\u0259 t\u0259m\u0259nnas\u0131z texnika paylamas\u0131.\",\n      \"D) K\u0259ndlil\u0259rin q\u0259z\u0259bl\u0259n\u0259r\u0259k G\u0259d\u0259b\u0259y mis m\u0259d\u0259nl\u0259rin\u0259 darmada\u011f\u0131n etm\u0259si.\",\n      \"E) B\u00fct\u00fcn k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n qiym\u0259tinin q\u0259fil s\u0131f\u0131ra enm\u0259si.\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: Texnikan\u0131n baha olmas\u0131 onu yaln\u0131z qol\u00e7omaqlara \u0259l\u00e7atan edirdi. Bu da yoxsullar\u0131n m\u00fcflisl\u0259\u015fm\u0259sini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir, kapitalist t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259\u015fm\u0259ni v\u0259 sinfi istismar\u0131 (muzdlu \u0259m\u0259k) d\u0259rinl\u0259\u015fdirirdi.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"38. Eyler-Venn diaqram\u0131 (G\u00f6mr\u00fck siyas\u0259ti v\u0259 S\u0259naye t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc):\\n1. \u00c7arizmin qoruyucu g\u00f6mr\u00fck siyas\u0259ti\\n2. H.Z.Ta\u011f\u0131yevin \u015f\u0259xsi kapital t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc (1900)\\nIII. K\u0259si\u015fm\u0259\",\n    \"options\": [\n      \"A) 1. Xaricd\u0259n g\u0259tiril\u0259n t\u00fct\u00fcn\u0259 y\u00fcks\u0259k r\u00fcsum qoyaraq \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 (\u015e\u0259ki, Zaqatala) t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fcy\u00fcn inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259\u015fviq etmi\u015fdi; 2. Rusiya as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan qurtulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn toxuculuq fabriki quraraq xammal\u0131n \u00f6lk\u0259d\u0259 haz\u0131r m\u0259hsula \u00e7evrilm\u0259sini t\u0259min etmi\u015fdi; III. H\u0259r iki amil f\u0259rqli m\u0259qs\u0259dl\u0259rl\u0259 (biri \u00e7ar b\u00fcdc\u0259si, dig\u0259ri milli iqtisadiyyat) olsa da, XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u015eimali Az\u0259rbaycanda daxili istehsal\u0131n (qeyri-neft s\u0259nayesinin) inki\u015faf\u0131na birba\u015fa t\u0259kan vermi\u015fdir.\",\n      \"B) 1. Yaln\u0131z k\u0259ndlil\u0259ri varland\u0131rd\u0131; 2. Yaln\u0131z neft\u00e7il\u0259ri varland\u0131rd\u0131; III. H\u0259r ikisi b\u00f6hrana s\u0259b\u0259b oldu.\",\n      \"C) 1. \u0130ltizam\u0131 l\u0259\u011fv etdi; 2. \u0130ltizam\u0131 b\u0259rpa etdi; III. H\u0259r ikisi yaln\u0131z Rusiyan\u0131n mara\u011f\u0131na xidm\u0259t edirdi.\",\n      \"D) 1. Pamb\u0131\u011f\u0131 qada\u011fan etdi; 2. T\u00fct\u00fcn\u00fc qada\u011fan etdi; III. H\u0259r ikisi iqtisadiyyat\u0131 \u00e7\u00f6kd\u00fcrd\u00fc.\",\n      \"E) 1. Zaqatala \u00fcsyan\u0131n\u0131 yat\u0131rd\u0131; 2. Qa\u00e7aq h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131 yat\u0131rd\u0131; III. H\u0259r ikisi kils\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irildi.\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: G\u00f6mr\u00fck siyas\u0259ti (xarici t\u00fct\u00fcn\u00fcn bahala\u015fmas\u0131) yerli t\u00fct\u00fcn fabrikl\u0259rini (1), Ta\u011f\u0131yevin kapital\u0131 is\u0259 toxuculuq fabrikini (2) inki\u015faf etdirdi. H\u0259r ikisi (III) daxili s\u0259nayeni dir\u00e7\u0259ld\u0259n amill\u0259r oldu.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"39. Bloksxemi tamamlay\u0131n:\\n*1900-1903-c\u00fc ill\u0259r iqtisadi b\u00f6hran\u0131n\u0131n ba\u015fa \u00e7atmas\u0131* \u2794 *S\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin say\u0131n\u0131n k\u0259skin azalmas\u0131, lakin qalan \u015firk\u0259tl\u0259rin b\u00f6y\u00fcm\u0259si* \u2794 *?* \u2794 *S\u0259rb\u0259st r\u0259qab\u0259tin z\u0259ifl\u0259m\u0259si v\u0259 neft, mis, bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q sah\u0259l\u0259rinin inhisar\u00e7\u0131 qruplar\u0131n tabeliyin\u0259 ke\u00e7m\u0259si*\",\n    \"options\": [\n      \"A) Kapital\u0131n v\u0259 istehsal\u0131n iqtisadi t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259sinin \u0259n y\u00fcks\u0259k h\u0259dd\u0259 \u00e7ataraq Sindikat v\u0259 Trest kimi inhisarlar\u0131n yaranmas\u0131.\",\n      \"B) D\u00f6vl\u0259tin b\u00fct\u00fcn f\u0259hl\u0259l\u0259r\u0259 pulsuz s\u0259hml\u0259r paylayaraq zavodlar\u0131 onlara verm\u0259si.\",\n      \"C) Xarici kapital\u0131n m\u00fcflis olaraq Az\u0259rbaycan\u0131 t\u0259rk etm\u0259si v\u0259 yaln\u0131z H.Z.Ta\u011f\u0131yevin qalmas\u0131.\",\n      \"D) \u0130nhisar\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n qanunla qada\u011fan edil\u0259r\u0259k h\u0259r k\u0259s\u0259 1 quyu verilm\u0259si.\",\n      \"E) S\u0259naye obyektl\u0259rinin tamamil\u0259 s\u00f6k\u00fcl\u00fcb k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 torpaqlar\u0131na \u00e7evrilm\u0259si.\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: B\u00f6hrandan sonra z\u0259ifl\u0259rin s\u0131radan \u00e7\u0131xmas\u0131 il\u0259 g\u00fccl\u00fc \u015firk\u0259tl\u0259rin daha da b\u00f6y\u00fcm\u0259si \\\"iqtisadi t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259\\\" (kapital\u0131n v\u0259 istehsal\u0131n c\u0259ml\u0259\u015fm\u0259si) adlan\u0131r v\u0259 bu da inhisarlar\u0131n (Sindikat, Trest) yaranmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirirdi.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"40. \u00c7oxs\u00fctunlu uy\u011funluq (Sosial demoqrafik prosesl\u0259r):\\n1. K\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 siyas\u0259ti (Mu\u011fan v\u0259 Mil)\\n2. Qol\u00e7omaqla\u015fma\\n3. Zaqatala \u00fcsyan\u0131 (1863)\\na. K\u0259ndli islahat\u0131 ad\u0131yla aqrar as\u0131l\u0131l\u0131qda (ke\u015fk\u0259l sistemind\u0259) qeyri-m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil, \u0259dal\u0259tsiz d\u0259yi\u015fiklik v\u0259 m\u0259n\u0259vi basq\u0131 il\u0259 k\u0259skinl\u0259\u015f\u0259n etiraz partlay\u0131\u015f\u0131\\nb. 2 mind\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n qovularaq yerin\u0259 rus k\u0259ndl\u0259rinin sal\u0131nmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 torpaqs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 etnik naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131\\nc. T\u0259b\u0259q\u0259l\u0259\u015fm\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yeni k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 texnikas\u0131na yiy\u0259l\u0259nmi\u015f varl\u0131 k\u0259ndlil\u0259rin yoxsullar\u0131 amans\u0131zca istismar etm\u0259si\",\n    \"options\": [\n      \"A) 1-b, 2-c, 3-a\",\n      \"B) 1-a, 2-b, 3-c\",\n      \"C) 1-c, 2-a, 3-b\",\n      \"D) 1-b, 2-a, 3-c\",\n      \"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: K\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 - Mu\u011fan\/Mild\u0259 ruslar\u0131n m\u0259skunla\u015fmas\u0131 (1-b). Qol\u00e7omaqla\u015fma - k\u0259ndd\u0259 texnika v\u0259 pul sahibi varl\u0131lar\u0131n yoxsullar\u0131 istismar\u0131 (2-c). Zaqatala \u00fcsyan\u0131 - ke\u015fk\u0259l problemi v\u0259 xristianla\u015fd\u0131rmaya qanl\u0131 cavab (3-a).\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"41. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131q:\\n1. H.Z.Ta\u011f\u0131yevin Rusiya xammal as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131na z\u0259rb\u0259 vuran toxuculuq fabrikini in\u015fa etm\u0259si\\n2. Zaqatalada ke\u015fk\u0259l sahibl\u0259rini g\u0259lirsiz qoyan q\u0259rar\u0131n (v\u0259 xristianla\u015fd\u0131rman\u0131n) silahl\u0131 \u00fcsyana g\u0259tirib \u00e7\u0131xarmas\u0131\\n3. \u0130stehsal\u0131n ixtisar\u0131 v\u0259 qiym\u0259tl\u0259rin d\u00fc\u015fm\u0259si il\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259n\u0259n k\u0259skin iqtisadi b\u00f6hran d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn ba\u015flanmas\u0131\\n4. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fcy\u00fcn inki\u015faf\u0131 fonunda \u015e\u0259kid\u0259 yerli xammala \u0259saslanan ilk t\u00fct\u00fcn fabrikinin f\u0259aliyy\u0259ti (XIX \u0259srin sonlar\u0131)\",\n    \"options\": [\n      \"A) 2, 4, 1, 3\",\n      \"B) 2, 3, 4, 1\",\n      \"C) 4, 2, 1, 3\",\n      \"D) 1, 4, 3, 2\",\n      \"E) 3, 4, 1, 2\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: Zaqatala \u00fcsyan\u0131 - 1863 (2). \u015e\u0259kid\u0259 t\u00fct\u00fcn fabriki - XIX \u0259srin sonlar\u0131 (4). Ta\u011f\u0131yev fabriki - 1900 (1). \u0130qtisadi b\u00f6hran - 1900-1903 (3). Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 2, 4, 1, 3.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"42. Ox\u015far c\u0259h\u0259t: XIX \u0259srin sonlar\u0131 - XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 s\u0259nayed\u0259 t\u0259tbiq olunan buxar v\u0259 elektrik m\u00fch\u0259rrikl\u0259ri il\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 texnikas\u0131n\u0131n (ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n) c\u0259miyy\u0259td\u0259ki \\\"sinfi-iqtisadi\\\" rolu n\u0259d\u0259 ox\u015far idi (DoK 4)?\",\n    \"options\": [\n      \"A) H\u0259r ikisi yaln\u0131z ruhanil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n istifad\u0259 olunurdu.\",\n      \"B) H\u0259r ikisi t\u0259tbiq edildiyi sah\u0259d\u0259 ma\u015f\u0131nl\u0131 istehsala (kapitalizm\u0259) ke\u00e7idi s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir v\u0259 onu sat\u0131n ala bil\u0259n iri kapitalistl\u0259r\u0259 (s\u0259nayed\u0259 fabrikanta, k\u0259ndd\u0259 qol\u00e7oma\u011fa) r\u0259qab\u0259td\u0259 qalib g\u0259l\u0259r\u0259k yoxsullar\u0131 istismar etm\u0259k (t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259) imkan\u0131 yarad\u0131rd\u0131.\",\n      \"C) H\u0259r ikisi m\u0259hsul bollu\u011fu yaradaraq d\u0259rhal sosial b\u0259rab\u0259rlik (sosializm) qurulmas\u0131na xidm\u0259t edirdi.\",\n      \"D) H\u0259r ikisi \u00e7ar t\u0259r\u0259find\u0259n pulsuz olaraq yaln\u0131z f\u0259hl\u0259 v\u0259 k\u0259ndlil\u0259r\u0259 paylan\u0131rd\u0131.\",\n      \"E) H\u0259r ikisi iqtisadi inki\u015faf\u0131 tamamil\u0259 dayand\u0131r\u0131b natural t\u0259s\u0259rr\u00fcfata qay\u0131d\u0131\u015fa s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu.\"\n    ],\n    \"correct\": 1,\n    \"exp\": \"\u0130zah: Yeni texnika (ist\u0259r buxar m\u00fch\u0259rriki, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 aqrar texnika) kapitalist istehsal vasit\u0259sidir. Baha oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn onu yaln\u0131z varl\u0131lar (fabrikant\/qol\u00e7omaq) ala bilir, n\u0259tic\u0259d\u0259 istehsal art\u0131r, lakin z\u0259ifl\u0259r m\u00fcflisl\u0259\u015fir v\u0259 istismar (sinfi q\u00fctbl\u0259\u015fm\u0259) d\u0259rinl\u0259\u015fir.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"43. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 qanunauy\u011funlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nS\u0259b\u0259b: 1900-1903-c\u00fc ill\u0259r iqtisadi b\u00f6hran\u0131 zaman\u0131 neft, mis v\u0259 dig\u0259r emal s\u0259nayel\u0259rind\u0259 m\u0259hsullar\u0131n qiym\u0259tinin k\u0259skin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si.\\nN\u0259tic\u0259: ?\",\n    \"options\": [\n      \"A) H\u00f6kum\u0259tin r\u0259sm\u0259n bazar iqtisadiyyat\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv ed\u0259r\u0259k planl\u0131 iqtisadiyyata ke\u00e7m\u0259si.\",\n      \"B) \u0130ri \u015firk\u0259tl\u0259rin z\u0259r\u0259r etm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0131rda v\u0259 orta sahibkarlar\u0131 m\u0259hv ed\u0259r\u0259k (yaxud alaraq) istehsal\u0131 inhisara (t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259y\u0259) m\u0259ruz qoymas\u0131 v\u0259 s\u0259nayenin bir ne\u00e7\u0259 qrupun tabeliyin\u0259 ke\u00e7m\u0259si.\",\n      \"C) F\u0259hl\u0259l\u0259rin maa\u015flar\u0131n\u0131n 10 d\u0259f\u0259 art\u0131r\u0131laraq onlar\u0131n rahat ya\u015famas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131lmas\u0131.\",\n      \"D) Xarici kapital\u0131n bird\u0259f\u0259lik m\u0259hv olub yaln\u0131z milli burjuaziyan\u0131n qalmas\u0131.\",\n      \"E) S\u0259nayed\u0259 he\u00e7 bir struktur d\u0259yi\u015fikliyi olmadan b\u00f6hran\u0131n d\u0259rhal bitm\u0259si.\"\n    ],\n    \"correct\": 1,\n    \"exp\": \"\u0130zah: B\u00f6hran d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 qiym\u0259t d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 g\u00fccl\u00fc (iri) \u015firk\u0259tl\u0259r z\u0259ifl\u0259ri bazardan qovur v\u0259 ya sat\u0131n al\u0131r. Bu t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259 yekunda inhisarlar\u0131n (sindikatlar\u0131n) q\u0259ti h\u00f6kmranl\u0131\u011f\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"44. Eyler-Venn diaqram\u0131 (\u0130nfrastruktur islahatlar\u0131):\\n1. Qalak\u0259nd SES-in in\u015fas\u0131 (1883)\\n2. H.Z.Ta\u011f\u0131yevin toxuculuq fabriki (1900)\\nIII. K\u0259si\u015fm\u0259\",\n    \"options\": [\n      \"A) 1. Xarici (alman) \\\"Simens\\\" qarda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n da\u011f-m\u0259d\u0259n s\u0259nayesind\u0259 hasilat\u0131 modernl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qurulmu\u015fdu; 2. Milli burjuaziya t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n y\u00fcng\u00fcl s\u0259nayesind\u0259 (xammaldan haz\u0131r m\u0259hsula) s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qurulmu\u015fdu; III. H\u0259r ikisi \u015eimali Az\u0259rbaycanda s\u0259naye \u00e7evrili\u015finin (ma\u015f\u0131n, buxar, elektrik m\u0259rh\u0259l\u0259sinin) m\u00fch\u00fcm texnoloji g\u00f6st\u0259ricil\u0259ridir.\",\n      \"B) 1. Yaln\u0131z k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na xidm\u0259t edirdi; 2. Yaln\u0131z h\u0259rbi s\u0259nayey\u0259 xidm\u0259t edirdi; III. H\u0259r ikisi 1900-c\u00fc il b\u00f6hran\u0131nda m\u0259hv edildi.\",\n      \"C) 1. Zaqatala \u00fcsyan\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si idi; 2. Qa\u00e7aq h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si idi; III. H\u0259r ikisi qol\u00e7omaqlar t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunurdu.\",\n      \"D) 1. Biyar\u0131n l\u0259\u011fvin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu; 2. \u0130ltizam\u0131n l\u0259\u011fvin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu; III. H\u0259r ikisi \u00e7ar t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcsadir\u0259 edildi.\",\n      \"E) 1. Yaln\u0131z xristianlar i\u015fl\u0259yirdi; 2. Yaln\u0131z m\u00fcs\u0259lmanlar i\u015fl\u0259yirdi; III. H\u0259r ikisind\u0259 qad\u0131n \u0259m\u0259yi qada\u011fan idi.\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: Qalak\u0259nd SES a\u011f\u0131r s\u0259nayed\u0259 (mis) xarici inhisar\u0131n texnoloji s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f\u0131 idi (1). Ta\u011f\u0131yev fabriki is\u0259 y\u00fcng\u00fcl s\u0259nayed\u0259 milli kapital\u0131n u\u011furu idi (2). H\u0259r ikisi (III) istehsal\u0131n fabrik-zavod (texnoloji\/ma\u015f\u0131n) m\u0259rh\u0259l\u0259sinin nailiyy\u0259tl\u0259ridir.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"45. C\u0259dv\u0259l m\u0259ntiqi. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 m\u00fclkiyy\u0259t v\u0259 torpaq z\u0259btin\u0259 dair siyas\u0259tl\u0259rin m\u0259qs\u0259dl\u0259ri:\\n| Siyas\u0259t | Co\u011frafi m\u0259kan | Siyasi m\u0259qs\u0259d (S\u0259b\u0259b) |\\n| ------ | ------ | ------ |\\n| K\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 siyas\u0259ti | Mu\u011fan v\u0259 Mil d\u00fczl\u0259ri | ? |\",\n    \"options\": [\n      \"A) \u018frazini s\u0259naye m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evirib f\u0259hl\u0259l\u0259rin say\u0131n\u0131 art\u0131rmaq.\",\n      \"B) Rusiyan\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 aqrar m\u0259s\u0259l\u0259ni h\u0259ll etm\u0259k v\u0259 C\u0259nubi Az\u0259rbaycanla s\u0259rh\u0259dd\u0259 x\u00fcsusi silahland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f etibarl\u0131 h\u0259rbi-sosial dayaq yaratmaq.\",\n      \"C) Yerli az\u0259rbaycanl\u0131lara k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 texnikas\u0131 \u00f6yr\u0259tm\u0259k.\",\n      \"D) Pamb\u0131qt\u0259mizl\u0259m\u0259 s\u0259nayesini m\u0259hv ed\u0259r\u0259k yaln\u0131z \u00e7\u0259ltik \u0259kdirm\u0259k.\",\n      \"E) Zaqatala \u00fcsyan\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n bura k\u00f6\u00e7m\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq.\"\n    ],\n    \"correct\": 1,\n    \"exp\": \"\u0130zah: Mu\u011fan v\u0259 Mild\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259nin (2000 ail\u0259nin qovulmas\u0131, ruslar\u0131n yerl\u0259\u015fdirilm\u0259sinin) h\u0259d\u0259fi s\u0259rh\u0259dd\u0259 imperiyaya sadiq, silahland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f rus buferi (h\u0259rbi-sosial dayaq) yaratmaq v\u0259 m\u0259rk\u0259zin torpaq q\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131 buran\u0131n hesab\u0131na \u00f6d\u0259m\u0259k idi.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"46. Bloksxemi tamamlay\u0131n:\\n*Rusiyan\u0131n M\u0259rk\u0259zi quberniyalar\u0131nda toxuculuq s\u0259nayesinin y\u00fcks\u0259li\u015fi* \u2794 *Xammala (Pamb\u0131\u011fa) b\u00f6y\u00fck t\u0259l\u0259bat yaranmas\u0131* \u2794 *Az\u0259rbaycanda pamb\u0131q \u0259kinl\u0259rinin \u0259mt\u0259\u0259 xarakteri almas\u0131* \u2794 *?*\",\n    \"options\": [\n      \"A) K\u0259ndlil\u0259rin bu texniki bitkil\u0259rin istehsal\u0131 il\u0259 bazar (kapitalist) m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 k\u00fctl\u0259vi c\u0259lb olunmas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n Rusiyaya xammal bazas\u0131 kimi ba\u011flanmas\u0131.\",\n      \"B) Pamb\u0131q s\u0259nayesind\u0259n g\u0259l\u0259n g\u0259lirin d\u0259rhal Az\u0259rbaycan\u0131n tam m\u00fcst\u0259qilliyin\u0259 s\u0259rf olunmas\u0131.\",\n      \"C) \u00c7arizmin q\u0259fild\u0259n pamb\u0131q \u0259kinin\u0259 qada\u011fa qoymas\u0131 v\u0259 yaln\u0131z bu\u011fda \u0259kilm\u0259sini t\u0259l\u0259b etm\u0259si.\",\n      \"D) B\u00fct\u00fcn qol\u00e7omaqlar\u0131n iflas\u0131 v\u0259 yaln\u0131z ortabab k\u0259ndlil\u0259rin z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259si.\",\n      \"E) \\\"Nobel qarda\u015flar\u0131\\\"n\u0131n neftd\u0259n imtina edib pamb\u0131q zavodu a\u00e7mas\u0131.\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: S\u0259naye bitkil\u0259rin\u0259 (pamb\u0131\u011fa) t\u0259l\u0259bat\u0131n artmas\u0131 k\u0259ndlini bazara (\u0259mt\u0259\u0259-pul m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259, y\u0259ni kapitalizm\u0259) \u00e7\u0259kir, eyni zamanda \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n Rusiya \u00fc\u00e7\u00fcn birt\u0259r\u0259fli xammal bazas\u0131na \u00e7evrilm\u0259sini \u015f\u0259rtl\u0259ndirirdi.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"47. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131q:\\n1. \u0130nhisarla\u015fman\u0131n k\u0259skin v\u00fcs\u0259t ald\u0131\u011f\u0131 ill\u0259rd\u0259 s\u0259nayeni iflic ed\u0259n \\\"t\u0259l\u0259b v\u0259 t\u0259klif uy\u011funsuzlu\u011fu\\\"nun (B\u00f6hran\u0131n) yaranmas\u0131\\n2. Zaqatalada ke\u015fk\u0259l sahibl\u0259rin\u0259 iqtisadi z\u0259rb\u0259 vuran, m\u0259n\u0259viyyata toxunan siyas\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 qanl\u0131 silahl\u0131 m\u00fcqavim\u0259tin ba\u015f tutmas\u0131\\n3. Rus k\u0259ndlil\u0259rinin silahland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259kild\u0259 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda (Mu\u011fan, Mil) k\u00fctl\u0259vi m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 (XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259ri, siyas\u0259tin pik d\u00f6vr\u00fc)\\n4. H.Z.Ta\u011f\u0131yevin Bak\u0131da toxuculuq fabrikini istifad\u0259y\u0259 ver\u0259r\u0259k xammal as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 z\u0259ifl\u0259tm\u0259si\",\n    \"options\": [\n      \"A) 2, 4, 1, 3\",\n      \"B) 2, 4, 3, 1\",\n      \"C) 4, 2, 1, 3\",\n      \"D) 1, 4, 3, 2\",\n      \"E) 2, 1, 4, 3\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: Zaqatala \u00fcsyan\u0131 - 1863 (2). Ta\u011f\u0131yev fabriki - 1900 (4). \u0130qtisadi b\u00f6hran - 1900-1903 (1). Mu\u011fan\/Mild\u0259 aqressiv silahland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259l\u0259rin pik h\u0259ddi XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259ri v\u0259 davam\u0131 (3). Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 2, 4, 1, 3.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"48. Ox\u015far c\u0259h\u0259t: XIX \u0259srin sonlar\u0131 - XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 s\u0259nayenin inki\u015faf\u0131n\u0131n (m\u0259s. pamb\u0131qt\u0259mizl\u0259m\u0259 zavodlar\u0131n\u0131n yaranmas\u0131n\u0131n) k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na g\u00f6st\u0259rdiyi iki ox\u015far \\\"kapitalist\\\" t\u0259siri n\u0259d\u0259n ibar\u0259t idi?\",\n    \"options\": [\n      \"A) H\u0259r ikisi k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n s\u0259naye \u00fc\u00e7\u00fcn ucuz xammal bazas\u0131 kimi formala\u015fmas\u0131na v\u0259 k\u0259ndd\u0259 \u0259mt\u0259\u0259-pul (bazar) m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 (y\u0259ni natural t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n l\u0259\u011fvin\u0259) s\u0259b\u0259b oldu.\",\n      \"B) H\u0259r ikisi qol\u00e7omaq t\u0259b\u0259q\u0259sinin tamamil\u0259 l\u0259\u011fvin\u0259 v\u0259 b\u0259rab\u0259rliyin t\u0259min olunmas\u0131na k\u00f6m\u0259k etdi.\",\n      \"C) H\u0259r ikisi k\u0259ndlil\u0259rin vergil\u0259rd\u0259n tam azad edilm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi.\",\n      \"D) H\u0259r ikisi yaln\u0131z m\u0259r\u0259zi Rusiya quberniyalar\u0131nda t\u0259tbiq edildi.\",\n      \"E) H\u0259r ikisi Zaqatala \u00fcsyan\u0131n\u0131 qald\u0131ranlar\u0131n \u0259sas \u015f\u00fcar\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdi.\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: S\u0259nayenin (fabrikl\u0259rin) yaranmas\u0131 v\u0259 xammala (pamb\u0131q, t\u00fct\u00fcn) t\u0259l\u0259bat\u0131n artmas\u0131 k\u0259ndlinin \u00f6z m\u0259hsulunu bazara \u00e7\u0131xarmas\u0131na (\u0259mt\u0259\u0259-pul m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259, kapitalizm\u0259) s\u0259b\u0259b olur v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131 s\u0259nayenin xammal bazas\u0131na \u00e7evirirdi.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"49. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 (DoK 4):\\nS\u0259b\u0259b: \u00c7arizmin Zaqatalada h\u0259m \\\"ke\u015fk\u0259l\\\" sahibl\u0259rini s\u0131x\u0131\u015fd\u0131rmas\u0131, h\u0259m d\u0259 xristianla\u015fd\u0131rma aparmas\u0131.\\nN\u0259tic\u0259: ?\",\n    \"options\": [\n      \"A) Ruslar\u0131n h\u0259m iqtisadi m\u00fclkiyy\u0259t, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi (dini) d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 eyni vaxtda h\u00fccum etm\u0259si c\u0259miyy\u0259tin m\u00fcxt\u0259lif t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rini (ingiloy, mu\u011fal v\u0259 ke\u015fk\u0259l sahibl\u0259rini) birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k 1863-c\u00fc ild\u0259 g\u00fccl\u00fc silahl\u0131 \u00fcsyana qalxmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu.\",\n      \"B) Yerli \u0259halinin d\u0259rhal \u00e7ar qo\u015funlar\u0131na k\u00f6n\u00fcll\u00fc yaz\u0131lmas\u0131.\",\n      \"C) Zaqatalan\u0131n d\u0259rhal G\u0259d\u0259b\u0259y mis m\u0259d\u0259nl\u0259rin\u0259 birl\u0259\u015fdirilm\u0259si.\",\n      \"D) \\\"Simens\\\" qarda\u015flar\u0131n\u0131n Zaqataladan qa\u00e7mas\u0131.\",\n      \"E) Zaqatala \u0259halisinin b\u00fct\u00fcn torpaqlar\u0131n\u0131 t\u0259rk edib Bak\u0131da f\u0259hl\u0259 olmas\u0131.\"\n    ],\n    \"correct\": 0,\n    \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 Zaqatala \u00fcsyan\u0131n\u0131n iki \u0259sas k\u00f6k\u00fc qeyd edilir: 1) H\u00f6kum\u0259t komissiyas\u0131n\u0131n ke\u015fk\u0259l (g\u0259lir) l\u0259\u011fvi t\u0259l\u0259bi, 2) M\u0259n\u0259viyyata toxunan xristianla\u015fd\u0131rma. Bu iqtisadi v\u0259 m\u0259n\u0259vi z\u00fclm xalq\u0131 silahl\u0131 \u00fcsyana t\u0259hrik etdi.\"\n  },\n  {\n    \"q\": \"50. Siyasi-iqtisadi x\u00fclas\u0259 (DoK 4): \u015eimali Az\u0259rbaycanda XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 s\u0259nayenin v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n \u00fcmumi v\u0259ziyy\u0259tini (1900-1903 b\u00f6hran\u0131, inhisarla\u015fma, torpaq q\u0131tl\u0131\u011f\u0131, texniki gerilik) xarakteriz\u0259 ed\u0259n ortaq *m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 paradoksu* n\u0259 idi?\",\n    \"options\": [\n      \"A) B\u00fct\u00fcn g\u0259lirl\u0259rin yerli f\u0259hl\u0259 v\u0259 k\u0259ndlil\u0259r\u0259 paylanaraq sosializmin qurulmas\u0131.\",\n      \"B) Y\u00fcks\u0259k g\u0259lir v\u0259 potensiala (neft, mis, bol m\u0259hsul) r\u0259\u011fm\u0259n, iqtisadiyyat\u0131n b\u0259hr\u0259sinin xarici\/rus inhisarlar\u0131 v\u0259 \u00e7ar x\u0259zin\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n sorulmas\u0131; kapitalist inki\u015faf\u0131n\u0131n c\u0259miyy\u0259t\u0259 (k\u0259ndliy\u0259, x\u0131rda sahibkara) rifah deyil, torpaqs\u0131zl\u0131q, iflas v\u0259 k\u0259skin sinfi q\u00fctbl\u0259\u015fm\u0259 (qol\u00e7omaq-yoxsul, inhisar\u00e7\u0131-m\u00fcflis) g\u0259tirm\u0259si.\",\n      \"C) S\u0259nayenin yaln\u0131z qol\u00e7omaqlar t\u0259r\u0259find\u0259n, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n is\u0259 yaln\u0131z Simensl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n inki\u015faf etdirilm\u0259si.\",\n      \"D) S\u0259nayed\u0259 texnikan\u0131n (elektrikin) qada\u011fan olunaraq yaln\u0131z k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda t\u0259tbiq edilm\u0259si.\",\n      \"E) \u00c7arizmin Az\u0259rbaycana tam iqtisadi m\u00fcst\u0259qillik ver\u0259r\u0259k prosesl\u0259rd\u0259n k\u0259narda qalmas\u0131.\"\n    ],\n    \"correct\": 1,\n    \"exp\": \"\u0130zah: Az\u0259rbaycan kapitalizmi m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259 formala\u015f\u0131rd\u0131. S\u0259naye (Simens, Nobel) v\u0259 aqrar z\u0259nginlikl\u0259r b\u00f6y\u00fck g\u0259lir g\u0259tirs\u0259 d\u0259, b\u00f6hranlar, inhisarlar, k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259l\u0259r v\u0259 texnikas\u0131zl\u0131q s\u0259b\u0259bind\u0259n xalq varlanm\u0131r, \u0259ksin\u0259, daha da m\u00fcflisl\u0259\u015fir, istismar edilir (qol\u00e7omaqla\u015fma) v\u0259 yoxsulla\u015f\u0131rd\u0131 (torpaqs\u0131zl\u0131q). Bu, m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n q\u0259ddar kapitalist paradoksudur.\"\n  }\n];\n\n\nlet currentIdx = 0;\nlet userAnswers = {};\nlet viewed = {0: true};\nlet isFinished = false;\n\nfunction initQuiz() {\n    const scale = document.getElementById('quiz-scale');\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.createElement('button');\n        btn.className = 'scale-btn';\n        btn.innerText = index + 1;\n        btn.onclick = () => jumpToQuestion(index);\n        btn.id = `scale-btn-${index}`;\n        scale.appendChild(btn);\n    });\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction updateScaleColors() {\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.getElementById(`scale-btn-${index}`);\n        \n        \/\/ B\u00fct\u00fcn r\u0259ng klasslar\u0131n\u0131 t\u0259mizl\u0259yirik\n        btn.classList.remove('active', 'viewed', 'answered', 'correct-ans', 'wrong-ans');\n        \n        if (isFinished) {\n            \/\/ \u0130MTAHAN B\u0130TD\u0130KD\u018fN SONRAK\u0130 M\u018fNT\u0130Q\n            if (userAnswers[index] === quizData[index].correct) {\n                btn.classList.add('correct-ans'); \/\/ D\u00fczl\u0259r ya\u015f\u0131l\n            } else {\n                btn.classList.add('wrong-ans'); \/\/ S\u0259hvl\u0259r v\u0259 bo\u015f burax\u0131lanlar q\u0131rm\u0131z\u0131\n            }\n        } else {\n            \/\/ \u0130MTAHAN GED\u018fN ZAMAN M\u018fNT\u0130Q\n            if (userAnswers[index] !== undefined) {\n                btn.classList.add('answered'); \/\/ H\u0259r hans\u0131 cavab se\u00e7ilibs\u0259 ya\u015f\u0131l\n            } else if (viewed[index]) {\n                btn.classList.add('viewed'); \/\/ Bax\u0131l\u0131b amma se\u00e7ilm\u0259yibs\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131\n            }\n        }\n\n        if (index === currentIdx) {\n            btn.classList.add('active'); \/\/ Haz\u0131rda bax\u0131lan sual\u0131n \u0259traf\u0131ndak\u0131 ha\u015fiy\u0259\n        }\n    });\n}\n\nfunction renderQuestion() {\n    const q = quizData[currentIdx];\n    document.getElementById('question-text').innerText = q.q;\n    const optionsContainer = document.getElementById('options-container');\n    optionsContainer.innerHTML = '';\n    \n    q.options.forEach((opt, idx) => {\n        const label = document.createElement('label');\n        label.className = 'option-label';\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) label.classList.add('selected');\n        \n        if (isFinished) {\n            if (idx === q.correct) label.classList.add('correct');\n            if (userAnswers[currentIdx] === idx && idx !== q.correct) label.classList.add('wrong');\n            label.style.pointerEvents = 'none';\n        }\n\n        const input = document.createElement('input');\n        input.type = 'radio';\n        input.name = 'q-option';\n        input.value = idx;\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) input.checked = true;\n        if (!isFinished) {\n            input.onchange = () => selectOption(idx);\n        } else {\n            input.disabled = true;\n        }\n        \n        label.appendChild(input);\n        label.appendChild(document.createTextNode(opt));\n        optionsContainer.appendChild(label);\n    });\n\n    const expContainer = document.getElementById('explanation-container');\n    if (isFinished) {\n        expContainer.style.display = 'block';\n        expContainer.innerHTML = `<strong>\u0130zah:<\/strong> ${q.exp}`;\n    } else {\n        expContainer.style.display = 'none';\n    }\n\n    document.getElementById('btn-prev').disabled = currentIdx === 0;\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && !isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'none';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'inline-block';\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'inline-block';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    }\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = true;\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = false;\n    }\n\n    updateScaleColors();\n}\n\nfunction selectOption(idx) {\n    if (isFinished) return;\n    userAnswers[currentIdx] = idx;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction nextQuestion() {\n    if (currentIdx < quizData.length - 1) {\n        currentIdx++;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction prevQuestion() {\n    if (currentIdx > 0) {\n        currentIdx--;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction jumpToQuestion(idx) {\n    currentIdx = idx;\n    viewed[currentIdx] = true;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction finishQuiz() {\n    isFinished = true;\n    let score = 0;\n    quizData.forEach((q, idx) => {\n        if (userAnswers[idx] === q.correct) score++;\n    });\n    \n    \/\/ \u0130mtahan bit\u0259n kimi \u015fkalan\u0131 d\u00fcz\/s\u0259hv\u0259 g\u00f6r\u0259 r\u0259ngl\u0259yirik\n    updateScaleColors(); \n    \n    document.getElementById('quiz-content').style.display = 'none';\n    document.getElementById('quiz-results').style.display = 'block';\n    document.getElementById('score-text').innerText = `${score}\/${quizData.length}`;\n    \n    document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    \n    \/\/ N\u0259tic\u0259ni n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 3 saniy\u0259 sonra ilk suala qay\u0131d\u0131r\u0131q\n    setTimeout(() => {\n        document.getElementById('quiz-content').style.display = 'block';\n        currentIdx = 0;\n        renderQuestion();\n    }, 3000);\n}\n\ndocument.addEventListener('DOMContentLoaded', initQuiz);\n<\/script>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YEN\u0130 Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir. \u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol \u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131 \u0130mtahan N\u0259tic\u0259si 0\/0 Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz. \u2190 Geri \u0130r\u0259li \u2192 N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev Bu tipd\u0259 olan 30 \u0259d\u0259d premium s\u0131naqlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin. WhatsApp qrupumuza qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-640","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/640","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=640"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/640\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":641,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/640\/revisions\/641"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=640"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}