{"id":617,"date":"2026-06-13T07:36:59","date_gmt":"2026-06-13T07:36:59","guid":{"rendered":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=617"},"modified":"2026-06-13T07:36:59","modified_gmt":"2026-06-13T07:36:59","slug":"ikinci-rusiya-qacarlar-muharib%c9%99si","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=617","title":{"rendered":"\u0130kinci Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259si"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"promo-banner\">\n    <div class=\"promo-content\">\n        <span class=\"promo-badge\">YEN\u0130<\/span>\n        <span>Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir.<\/span>\n    <\/div>\n    <a href=\"https:\/\/xronos.info\/?page_id=80\" class=\"promo-btn\">\u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol<\/a>\n<\/div>\n\n<div id=\"premium-quiz-container\">\n    <div class=\"quiz-top-bar\">\n        <h2>\u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131<\/h2>\n        <div id=\"quiz-scale\" class=\"quiz-scale\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-content\" class=\"quiz-content\">\n        <h3 id=\"question-text\" class=\"question-text\"><\/h3>\n        <div id=\"options-container\" class=\"options-container\"><\/div>\n        <div id=\"explanation-container\" class=\"explanation-container\" style=\"display: none;\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-results\" class=\"quiz-results\" style=\"display: none;\">\n        <h3>\u0130mtahan N\u0259tic\u0259si<\/h3>\n        <div class=\"score-circle\">\n            <span id=\"score-text\">0\/0<\/span>\n        <\/div>\n        <p>Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz.<\/p>\n    <\/div>\n\n    <div class=\"quiz-navigation\">\n        <button id=\"btn-prev\" class=\"nav-btn\" onclick=\"prevQuestion()\">\u2190 Geri<\/button>\n        <button id=\"btn-next\" class=\"nav-btn btn-primary\" onclick=\"nextQuestion()\">\u0130r\u0259li \u2192<\/button>\n        <button id=\"btn-finish\" class=\"nav-btn btn-finish\" style=\"display:none;\" onclick=\"finishQuiz()\">N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r<\/button>\n    <\/div>\n    \n    <div class=\"quiz-footer\">\n        M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev\n    <\/div>\n<\/div>\n\n<div class=\"bottom-banners\">\n    <a href=\"https:\/\/wa.me\/994559339283?text=Salam,%2030%20%C9%99d%C9%99d%20premium%20s%C4%B1naq%20%C9%99ld%C9%99%20etm%C9%99k%20ist%C9%99yir%C9%99m.\" target=\"_blank\" class=\"action-banner premium-banner\">\n        <div class=\"banner-icon\">\n            <svg viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" width=\"28\" height=\"28\"><path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.884-9.885 9.884m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413z\"><\/path><\/svg>\n        <\/div>\n        <span>Bu tipd\u0259 olan 30 \u0259d\u0259d premium s\u0131naqlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/span>\n    <\/a>\n\n    <a href=\"BURAYA_QURUP_LINKINI_YAZIN\" target=\"_blank\" class=\"action-banner group-banner\">\n        <div class=\"banner-icon\">\n            <svg viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" width=\"28\" height=\"28\"><path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.884-9.885 9.884m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413z\"><\/path><\/svg>\n        <\/div>\n        <span>WhatsApp qrupumuza qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/span>\n    <\/a>\n<\/div>\n\n<style>\n    :root {\n        --primary: #2563eb;\n        --primary-hover: #1d4ed8;\n        --answered: #22c55e;\n        --skipped: #ef4444;\n        --unseen: #e5e7eb;\n        --bg: #ffffff;\n        --text: #1f2937;\n        --border: #e5e7eb;\n    }\n\n    \/* --- Dinamik Banner Stili --- *\/\n    .promo-banner {\n        max-width: 800px;\n        margin: 2rem auto 1rem auto;\n        background: linear-gradient(270deg, #1e3a8a, #4f46e5, #9333ea, #3b82f6);\n        background-size: 300% 300%;\n        animation: gradientBG 8s ease infinite;\n        color: #ffffff;\n        border-radius: 16px;\n        padding: 16px 24px;\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        align-items: center;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(79, 70, 229, 0.25);\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        box-sizing: border-box;\n    }\n\n    @keyframes gradientBG {\n        0% { background-position: 0% 50%; }\n        50% { background-position: 100% 50%; }\n        100% { background-position: 0% 50%; }\n    }\n\n    .promo-content {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        gap: 15px;\n        font-size: 15px;\n        font-weight: 600;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .promo-badge {\n        background: #fef08a;\n        color: #b45309;\n        padding: 4px 10px;\n        border-radius: 8px;\n        font-size: 12px;\n        font-weight: 800;\n        text-transform: uppercase;\n        letter-spacing: 0.5px;\n        animation: pulseBadge 2s infinite;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    @keyframes pulseBadge {\n        0% { transform: scale(1); }\n        50% { transform: scale(1.08); }\n        100% { transform: scale(1); }\n    }\n\n    .promo-btn {\n        background: rgba(255, 255, 255, 0.15);\n        border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3);\n        color: #ffffff;\n        padding: 10px 20px;\n        border-radius: 10px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 14px;\n        text-decoration: none;\n        transition: all 0.3s ease;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    .promo-btn:hover {\n        background: #ffffff;\n        color: #1e3a8a;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .promo-banner {\n            flex-direction: column;\n            text-align: center;\n            gap: 15px;\n        }\n        .promo-content {\n            flex-direction: column;\n            gap: 10px;\n        }\n    }\n    \/* --- Banner Stili Sonu --- *\/\n\n    \/* --- WhatsApp Bannerl\u0259rin Stili --- *\/\n    .bottom-banners {\n        max-width: 800px;\n        margin: 1rem auto 2rem auto;\n        display: flex;\n        flex-direction: column;\n        gap: 15px;\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n    }\n\n    .action-banner {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        background: #25D366;\n        color: #ffffff;\n        text-decoration: none;\n        padding: 15px 24px;\n        border-radius: 16px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 16px;\n        box-shadow: 0 4px 15px rgba(37, 211, 102, 0.3);\n        transition: all 0.3s ease;\n    }\n\n    .action-banner:hover {\n        transform: translateY(-3px);\n        box-shadow: 0 8px 25px rgba(37, 211, 102, 0.4);\n        color: #ffffff;\n    }\n\n    .group-banner {\n        background: #128C7E;\n        box-shadow: 0 4px 15px rgba(18, 140, 126, 0.3);\n    }\n\n    .group-banner:hover {\n        box-shadow: 0 8px 25px rgba(18, 140, 126, 0.4);\n    }\n\n    .banner-icon {\n        margin-right: 15px;\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .action-banner {\n            font-size: 14px;\n            padding: 12px 16px;\n        }\n        .banner-icon {\n            margin-right: 10px;\n        }\n    }\n    \/* --- WhatsApp Bannerl\u0259rin Stili Sonu --- *\/\n\n    #premium-quiz-container {\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        max-width: 800px;\n        margin: 0 auto;\n        background: var(--bg);\n        border-radius: 16px;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,0.05);\n        border: 1px solid var(--border);\n        overflow: hidden;\n        color: var(--text);\n    }\n\n    .quiz-top-bar {\n        background: #f8fafc;\n        padding: 1.5rem;\n        border-bottom: 1px solid var(--border);\n    }\n\n    .quiz-top-bar h2 {\n        margin: 0 0 1rem 0;\n        font-size: 1.25rem;\n        color: var(--text);\n        text-align: center;\n    }\n\n    .quiz-scale {\n        display: flex;\n        flex-wrap: wrap;\n        gap: 6px;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    .scale-btn {\n        width: 32px;\n        height: 32px;\n        border-radius: 6px;\n        border: none;\n        background: var(--unseen);\n        color: #4b5563;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 0.85rem;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .scale-btn:hover {\n        transform: translateY(-2px);\n    }\n\n    .scale-btn.active {\n        box-shadow: 0 0 0 2px #fff, 0 0 0 4px var(--primary);\n    }\n\n    .scale-btn.viewed { background: var(--skipped); color: white; }\n    .scale-btn.answered { background: var(--answered); color: white; }\n    .scale-btn.correct-ans { background: var(--answered); color: white; }\n    .scale-btn.wrong-ans { background: var(--skipped); color: white; }\n\n    .quiz-content { padding: 2rem; min-height: 300px; }\n    \n    .question-text {\n        font-size: 1.15rem;\n        line-height: 1.6;\n        margin-bottom: 1.5rem;\n        white-space: pre-line;\n    }\n\n    .options-container { display: flex; flex-direction: column; gap: 10px; }\n\n    .option-label {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        padding: 1rem;\n        border: 2px solid var(--border);\n        border-radius: 8px;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .option-label:hover { border-color: var(--primary); background: #eff6ff; }\n    \n    .option-label input { margin-right: 15px; transform: scale(1.2); cursor: pointer; }\n    \n    .option-label.selected {\n        border-color: var(--primary);\n        background: #eff6ff;\n    }\n\n    .option-label.correct {\n        border-color: var(--answered);\n        background: #f0fdf4;\n    }\n\n    .option-label.wrong {\n        border-color: var(--skipped);\n        background: #fef2f2;\n    }\n\n    .explanation-container {\n        margin-top: 1.5rem;\n        padding: 1rem;\n        background: #fef3c7;\n        border-left: 4px solid #f59e0b;\n        border-radius: 4px;\n        font-size: 0.95rem;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .quiz-navigation {\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        padding: 1.5rem 2rem;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n        background: #f8fafc;\n    }\n\n    .nav-btn {\n        padding: 0.75rem 1.5rem;\n        border: none;\n        border-radius: 8px;\n        font-weight: 600;\n        cursor: pointer;\n        transition: 0.2s;\n        background: #e2e8f0;\n        color: #475569;\n    }\n\n    .nav-btn:hover { background: #cbd5e1; }\n    \n    .nav-btn.btn-primary { background: var(--primary); color: white; }\n    .nav-btn.btn-primary:hover { background: var(--primary-hover); }\n    \n    .nav-btn.btn-finish { background: var(--answered); color: white; margin-left: auto; }\n    .nav-btn.btn-finish:hover { background: #16a34a; }\n\n    .quiz-results { text-align: center; padding: 3rem 2rem; }\n    .score-circle {\n        width: 120px; height: 120px;\n        border-radius: 50%; background: #eff6ff;\n        border: 4px solid var(--primary);\n        display: flex; align-items: center; justify-content: center;\n        margin: 1rem auto; font-size: 2rem; font-weight: bold; color: var(--primary);\n    }\n\n    .quiz-footer {\n        text-align: right;\n        padding: 1rem 2rem;\n        font-size: 0.85rem;\n        color: #64748b;\n        font-weight: 600;\n        background: #fff;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n    }\n<\/style>\n\n<script>\n\n\nconst quizData = [\n    {\n        \"q\": \"1. Verilmi\u015f tarixi hadis\u0259l\u0259rin ba\u015f verm\u0259 ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. \u0130r\u0259van qalas\u0131n\u0131n rus qo\u015funlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edilm\u0259si\\n2. Qacarlarla Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti aras\u0131nda m\u00fcqavil\u0259nin ba\u011flanmas\u0131\\n3. Rusiyada ba\u015f ver\u0259n siyasi g\u0259rginlik v\u0259 Dekabristl\u0259r \u00fcsyan\u0131\\n4. \u015e\u0259mkir d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 qacarlar\u0131n m\u0259\u011flub edilm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 3, 4, 1\",\n            \"B) 3, 2, 1, 4\",\n            \"C) 2, 4, 3, 1\",\n            \"D) 4, 1, 2, 3\",\n            \"E) 3, 1, 4, 2\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1823-c\u00fc ild\u0259 Qacarlarla Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti aras\u0131nda m\u00fcqavil\u0259 imzaland\u0131 (2). 1825-ci ilin sonunda Rusiyada Dekabristl\u0259r \u00fcsyan\u0131 ba\u015f verdi (3). 1826-c\u0131 ilin sentyabr\u0131nda \u015e\u0259mkir d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc oldu (4). 1827-ci ilin oktyabr\u0131nda is\u0259 \u0130r\u0259van qalas\u0131 i\u015f\u011fal edildi (1).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"2. \u0130kinci Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259si \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 Qacarlar d\u00f6vl\u0259tinin daxili v\u0259 xarici h\u0259rbi haz\u0131rl\u0131qlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n\\n1. H\u0259rbi t\u0259chizat v\u0259 istehsalat\\n2. Xarici m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin c\u0259lbi\\n3. S\u0259rh\u0259d m\u00fcdafi\u0259si\\n\\na. Tehranda v\u0259 T\u0259brizd\u0259 metalt\u00f6km\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin \u0259sas\u0131 qoyuldu.\\nb. \u0130ngilis zabitl\u0259rinin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 s\u0259rh\u0259d qalalar\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirildi.\\nc. \u015eahzad\u0259 Abbas Mirz\u0259 ingilisl\u0259rin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 ordusunu yenid\u0259n qurdu.\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-a, 2-c, 3-b\",\n            \"B) 1-c, 2-b, 3-a\",\n            \"C) 1-b, 2-a, 3-c\",\n            \"D) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"E) 1-c, 2-a, 3-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Qacarlar d\u00f6vl\u0259ti Tehranda v\u0259 T\u0259brizd\u0259 metalt\u00f6km\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin \u0259sas\u0131n\u0131 qoyaraq t\u0259chizat\u0131 g\u00fccl\u0259ndirdi (1-a). \u015eahzad\u0259 Abbas Mirz\u0259 ingilisl\u0259rin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 ordusunu yenid\u0259n qurdu (2-c). \u0130ngilis zabitl\u0259ri s\u0259rh\u0259d qalalar\u0131n\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirdil\u0259r (3-b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"3. \u015e\u0259rti x\u0259rit\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 t\u0259hlil apard\u0131qda \u0130kinci Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259sinin ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 Abbas Mirz\u0259nin komandanl\u0131q etdiyi ordunun azad ed\u0259 bilm\u0259diyi v\u0259 m\u00fchasir\u0259d\u0259 saxlad\u0131\u011f\u0131 strateji qala hans\u0131 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015eu\u015fa\",\n            \"B) \u0130r\u0259van\",\n            \"C) Abbasabad\",\n            \"D) S\u0259rd\u0259rabad\",\n            \"E) T\u0259briz\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1826-c\u0131 ilin yay\u0131nda Abbas Mirz\u0259 da\u011f\u0131n\u0131q v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olan rus d\u0259st\u0259l\u0259rini \u0259zm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259, \u0259sas q\u00fcvv\u0259l\u0259ri il\u0259 \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131 48 g\u00fcn m\u00fchasir\u0259y\u0259 alm\u0131\u015f, lakin onu tuta bilm\u0259mi\u015fdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"4. Hadis\u0259l\u0259rin m\u0259ntiqi inki\u015faf z\u0259ncirini tamamlay\u0131n: 1817-ci ild\u0259 Aleksey Yermolovun Qacar saray\u0131na s\u0259f\u0259ri \u2794 \u015eah\u0131n G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 i\u015f\u011fal edil\u0259n torpaqlar\u0131n qaytar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etm\u0259si \u2794 ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) General Yermolovun Qacarlar\u0131n m\u00fcharib\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015fd\u0131\u011f\u0131na \u0259min olaraq s\u0259f\u0259rini ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131b geri qay\u0131tmas\u0131\",\n            \"B) T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sinin d\u0259rhal imzalanmas\u0131\",\n            \"C) Yermolovun T\u0259brizd\u0259 yeni bar\u0131t zavodu a\u00e7mas\u0131\",\n            \"D) Osmanl\u0131lar\u0131n Tehrana ordu yeritm\u0259si\",\n            \"E) Qacarlar\u0131n Rusiyaya t\u0259zminat \u00f6d\u0259m\u0259yi q\u0259bul etm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1817-ci ild\u0259 Yermolov Qacar saray\u0131nda olark\u0259n \u015fah\u0131n G\u00fcl\u00fcstanla itirilmi\u015f torpaqlar\u0131 t\u0259l\u0259b etm\u0259sind\u0259n sonra Qacarlar\u0131n m\u00fcharib\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015fd\u0131\u011f\u0131na \u0259min oldu v\u0259 s\u0259f\u0259rini ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131b geri qay\u0131td\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"5. T\u0259qdim edilmi\u015f Eyler-Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay v\u0259 \u018fdirn\u0259 m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn k\u0259si\u015f\u0259n (ortaq) c\u0259h\u0259ti (III) m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n\\nI. T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si (1828)\\nII. \u018fdirn\u0259 m\u00fcqavil\u0259si (1829)\\nIII. Ortaq x\u00fcsusiyy\u0259t\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r ikisind\u0259 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 v\u0259 \u00f6z \u0259razil\u0259rind\u0259 ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verilm\u0259si\",\n            \"B) H\u0259r ikisinin Qacarlarla Rusiya aras\u0131nda imzalanmas\u0131\",\n            \"C) H\u0259r iki m\u00fcqavil\u0259d\u0259 20 milyon rubl t\u0259zminat\u0131n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmas\u0131\",\n            \"D) H\u0259r ikisind\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 h\u0259rbi donanma saxlamaq h\u00fcququnun yaln\u0131z Rusiyaya verilm\u0259si\",\n            \"E) H\u0259r ikisinin Araz \u00e7ay\u0131 boyu s\u0259rh\u0259dl\u0259ri l\u0259\u011fv etm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay (Qacarlarla) v\u0259 \u018fdirn\u0259 (Osmanl\u0131larla) m\u00fcqavil\u0259l\u0259rinin ortaq c\u0259h\u0259ti C\u0259nubi Qafqaz\u0131n Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal\u0131n\u0131 tan\u0131malar\u0131 v\u0259 erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verm\u0259l\u0259ridir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"6. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rini t\u0259hlil ed\u0259r\u0259k yanl\u0131\u015f variant\u0131 tap\u0131n:\",\n        \"options\": [\n            \"A) S\u0259b\u0259b: Abbas Mirz\u0259nin \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131 48 g\u00fcn m\u00fchasir\u0259d\u0259 saxlamas\u0131. N\u0259tic\u0259: Rus komandanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n p\u0259rak\u0259nd\u0259 halda olan qo\u015funlar\u0131 Tiflis\u0259 c\u0259ml\u0259y\u0259r\u0259k \u0259ks-h\u00fccuma ke\u00e7m\u0259y\u0259 vaxt qazanmas\u0131.\",\n            \"B) S\u0259b\u0259b: G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259sinin qacarlar \u00fc\u00e7\u00fcn a\u011f\u0131r \u015f\u0259rtl\u0259r\u0259 malik olmas\u0131. N\u0259tic\u0259: Qacarlar d\u00f6vl\u0259tinin \\\"Separat akt\\\"dan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k itirilmi\u015f torpaqlar\u0131 geri alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131.\",\n            \"C) S\u0259b\u0259b: Rusiyada Dekabristl\u0259r \u00fcsyan\u0131n\u0131n ba\u015f verm\u0259si. N\u0259tic\u0259: Qacarlar\u0131n Rusiyan\u0131n z\u0259ifl\u0259diyini d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259r\u0259k \u0130kinci Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259sin\u0259 ba\u015flamas\u0131.\",\n            \"D) S\u0259b\u0259b: \u0130r\u0259van qalas\u0131n\u0131n H\u0259s\u0259n xan Qacar t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259hr\u0259mancas\u0131na m\u00fcdafi\u0259 olunmas\u0131. N\u0259tic\u0259: Rus ordusunun geri \u00e7\u0259kil\u0259r\u0259k \u0130r\u0259van\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini tan\u0131mas\u0131.\",\n            \"E) S\u0259b\u0259b: \u0130ngilisl\u0259rin C\u0259nubi Qafqazda k\u0259\u015ffiyyat i\u015fl\u0259ri aparmas\u0131. N\u0259tic\u0259: M\u00fcharib\u0259nin ba\u015flanmas\u0131 il\u0259 yerli \u0259halini Rusiyaya qar\u015f\u0131 \u00fcsyana qald\u0131rmaq plan\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: H\u0259s\u0259n xan Qacar \u0130r\u0259van\u0131 \u015fidd\u0259tl\u0259 m\u00fcdafi\u0259 ets\u0259 d\u0259, 1827-ci ilin oktyabr\u0131nda qala ruslar t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edildi, y\u0259ni ruslar geri \u00e7\u0259kilm\u0259di. Dig\u0259r variantlar m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259sdiqini tap\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"7. \u0130kinci Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259sinin (1826-1828) gedi\u015find\u0259 m\u00fcvafiq olaraq Abbasabad v\u0259 \u0130r\u0259van qalalar\u0131n\u0131n taleyini h\u0259ll etmi\u015f iki m\u00fch\u00fcm d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc ard\u0131c\u0131ll\u0131qla g\u00f6st\u0259rin:\",\n        \"options\": [\n            \"A) Cavanbulaq v\u0259 S\u0259rd\u0259rabad\",\n            \"B) \u015e\u0259mkir v\u0259 G\u0259nc\u0259\",\n            \"C) Asland\u00fcz v\u0259 L\u0259nk\u0259ran\",\n            \"D) Quruqobu v\u0259 Zaqatala\",\n            \"E) S\u0259rd\u0259rabad v\u0259 \u015e\u0259mkir\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1827-ci ild\u0259 ba\u015f vermi\u015f Cavanbulaq d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc Abbasabad qalas\u0131n\u0131n taleyini, S\u0259rd\u0259rabad d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc is\u0259 \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n taleyini ruslar\u0131n xeyrin\u0259 h\u0259ll etdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"8. H\u0259rbi strateji v\u0259zif\u0259l\u0259rin t\u0259hlilin\u0259 \u0259sas\u0259n, Abbas Mirz\u0259nin Bak\u0131 qalas\u0131n\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k ist\u0259m\u0259sind\u0259 \u0259sas m\u0259qs\u0259di n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) X\u0259z\u0259r donanmas\u0131n\u0131n komandanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 qacarlara tabe etm\u0259k\",\n            \"B) Rus ordusunun H\u0259\u015ft\u0259rxanla daimi \u0259laq\u0259sini v\u0259 t\u0259chizat\u0131n\u0131 k\u0259s\u0259r\u0259k onlar\u0131 m\u0259rk\u0259zd\u0259n t\u0259crid etm\u0259k\",\n            \"C) Bak\u0131dak\u0131 metalt\u00f6km\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rini \u0259l\u0259 ke\u00e7irib bar\u0131t istehsal\u0131n\u0131 nizama salmaq\",\n            \"D) \u0130ngilis s\u0259firini ruslar\u0131n \u0259lind\u0259n xilas etm\u0259k\",\n            \"E) Dekabristl\u0259r\u0259 h\u0259rbi yard\u0131m g\u00f6nd\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn baza yaratmaq\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Bak\u0131 liman\u0131 H\u0259\u015ft\u0259rxanla daimi \u0259laq\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131nda v\u0259 rus ordusunun t\u0259chizat\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131rd\u0131. Abbas Mirz\u0259 Bak\u0131n\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259r\u0259k rus ordusunun t\u0259chizat\u0131n\u0131 pozmaq v\u0259 onu m\u0259rk\u0259zd\u0259n t\u0259crid etm\u0259k ist\u0259yirdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"9. Verilmi\u015f tarixi faktlar v\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r aras\u0131nda uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n\\n1. H\u0259s\u0259n xan Qacar\\n2. H\u00fcseynqulu xan\\n3. \u0130van Paskevi\u00e7\\n\\na. \u0130r\u0259van qalas\u0131n\u0131 m\u00fchasir\u0259y\u0259 alaraq i\u015f\u011fal etmi\u015f v\u0259 h\u0259d\u0259l\u0259yici m\u0259ktublar g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdir.\\nb. \u0130kinci Rusiya-Qacar m\u00fcharib\u0259sind\u0259 P\u0259mb\u0259k v\u0259 \u015e\u00f6r\u0259yeli azad etmi\u015f, \u0130r\u0259van qalas\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015fdir.\\nc. Bak\u0131 qalas\u0131n\u0131 qurudan v\u0259 d\u0259nizd\u0259n m\u00fchasir\u0259y\u0259 alaraq ruslara qar\u015f\u0131 vuru\u015fmu\u015fdur.\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-b, 2-c, 3-a\",\n            \"B) 1-c, 2-a, 3-b\",\n            \"C) 1-b, 2-a, 3-c\",\n            \"D) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: H\u0259s\u0259n xan Qacar P\u0259mb\u0259k v\u0259 \u015e\u00f6r\u0259yeli azad edib, \u0130r\u0259van\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015fdir (1-b). H\u00fcseynqulu xan Bak\u0131n\u0131 m\u00fchasir\u0259y\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131r (2-c). Paskevi\u00e7 \u0130r\u0259van\u0131 m\u00fchasir\u0259y\u0259 al\u0131b H\u0259s\u0259n xana h\u0259d\u0259l\u0259yici m\u0259ktublar yollam\u0131\u015fd\u0131r (3-a).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"10. Tarixi hadis\u0259l\u0259rin xronologiyas\u0131n\u0131 qurun:\\n\\n1. S\u0259rd\u0259rabad d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\\n2. \u015e\u0259mkir d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\\n3. G\u0259nc\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (1826)\\n4. T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 3, 1, 4\",\n            \"B) 3, 2, 1, 4\",\n            \"C) 1, 2, 3, 4\",\n            \"D) 2, 1, 3, 4\",\n            \"E) 3, 4, 1, 2\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u015e\u0259mkir d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc - 1826-c\u0131 ilin sentyabr\u0131nda (2). G\u0259nc\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc - 1826-c\u0131 il sentyabr\u0131n 13-d\u0259 (3). S\u0259rd\u0259rabad d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc - 1827-ci il sentyabr\u0131n 20-d\u0259 (1). T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si - 1828-ci il fevral\u0131n 10-da (4). Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 2, 3, 1, 4.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"11. Ortaq x\u00fcsusiyy\u0259ti tap\u0131n: Birinci v\u0259 \u0130kinci Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259l\u0259ri zaman\u0131 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar yekunla\u015fd\u0131qdan sonra s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259l\u0259rinin imzalanmas\u0131n\u0131 bir m\u00fcdd\u0259t l\u0259ngid\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259rin ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 nec\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Birinci m\u00fcharib\u0259d\u0259 G\u0259nc\u0259, \u0130kinci m\u00fcharib\u0259d\u0259 \u0130r\u0259van m\u0259s\u0259l\u0259si\",\n            \"B) Birinci m\u00fcharib\u0259d\u0259 L\u0259nk\u0259ran istiqam\u0259tind\u0259ki d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r, \u0130kinci m\u00fcharib\u0259d\u0259 T\u0259zminat m\u0259s\u0259l\u0259si\",\n            \"C) Birinci m\u00fcharib\u0259d\u0259 erm\u0259nil\u0259rin k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si, \u0130kinci m\u00fcharib\u0259d\u0259 g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumlar\u0131\",\n            \"D) H\u0259r iki m\u00fcharib\u0259d\u0259 X\u0259z\u0259r donanmas\u0131 h\u00fcququ\",\n            \"E) Birinci m\u00fcharib\u0259d\u0259 ingilis, \u0130kinci m\u00fcharib\u0259d\u0259 frans\u0131z s\u0259firl\u0259rinin m\u00fcdaxil\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 x\u00fcsusi olaraq qeyd edilir ki, I m\u00fcharib\u0259d\u0259 L\u0259nk\u0259ran d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc, II m\u00fcharib\u0259d\u0259 is\u0259 t\u0259zminat m\u0259s\u0259l\u0259si s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131na bir m\u00fcdd\u0259t mane\u00e7ilik yaratm\u0131\u015fd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"12. M\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 tamamlay\u0131n: 1827-ci ilin sentyabr\u0131nda S\u0259rd\u0259rabad d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 ruslar\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259 qazanmas\u0131 \u2794 \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n taleyinin, dem\u0259k olar ki, h\u0259ll edilm\u0259si \u2794 Sentyabrda \u0130r\u0259van qalas\u0131n\u0131n m\u00fchasir\u0259y\u0259 al\u0131nmas\u0131 \u2794 ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259s\u0259n xan Qacar\u0131n \u015fidd\u0259tli m\u00fcqavim\u0259tin\u0259 baxmayaraq, oktyabrda qalan\u0131n i\u015f\u011fal edilm\u0259si\",\n            \"B) \u0130r\u0259van qalas\u0131n\u0131n Qacarlara dinc yolla qaytar\u0131lmas\u0131\",\n            \"C) Abbas Mirz\u0259nin \u0130r\u0259van qalas\u0131n\u0131 m\u00fchasir\u0259d\u0259n azad etm\u0259si\",\n            \"D) Rus ordusunun \u0130r\u0259vandan \u00e7\u0259kil\u0259r\u0259k T\u0259briz\u0259 getm\u0259si\",\n            \"E) H\u0259s\u0259n xan\u0131n Paskevi\u00e7l\u0259 m\u00fctt\u0259fiq olmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: S\u0259rd\u0259rabad q\u0259l\u0259b\u0259sind\u0259n sonra ruslar \u0130r\u0259van\u0131 m\u00fchasir\u0259y\u0259 ald\u0131lar. H\u0259s\u0259n xan\u0131n \u015fidd\u0259tli m\u00fcqavim\u0259tin\u0259 baxmayaraq, \u015f\u0259h\u0259r oktyabrda i\u015f\u011fal edildi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"13. Eyler-Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n G\u00fcl\u00fcstan (1813) v\u0259 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay (1828) s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259l\u0259rinin k\u0259si\u015f\u0259n x\u00fcsusiyy\u0259ti (III) hans\u0131 b\u0259ndd\u0259 do\u011fru verilmi\u015fdir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r ikisi il\u0259 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n Rusiya v\u0259 Qacarlar aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259sinin t\u0259sdiql\u0259nm\u0259si\",\n            \"B) H\u0259r ikisind\u0259 20 milyon rubl t\u0259zminat\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259sinin q\u0259rara al\u0131nmas\u0131\",\n            \"C) H\u0259r iki m\u00fcqavil\u0259d\u0259 erm\u0259nil\u0259rin k\u00fctl\u0259vi k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si madd\u0259sinin olmas\u0131\",\n            \"D) H\u0259r ikisinin yaln\u0131z Rusiya v\u0259 Osmanl\u0131 imperiyalar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n tan\u0131nmas\u0131\",\n            \"E) H\u0259r ikisi il\u0259 \u0130r\u0259van v\u0259 Nax\u00e7\u0131van\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpa edilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: H\u0259m G\u00fcl\u00fcstan, h\u0259m d\u0259 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259l\u0259rinin ortaq x\u00fcsusiyy\u0259ti Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259sini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirm\u0259l\u0259ridir. (T\u0259zminat v\u0259 erm\u0259ni k\u00f6\u00e7\u00fc yaln\u0131z T\u00fcrkm\u0259n\u00e7aya aiddir).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"14. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 qanunauy\u011funlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin:\\nS\u0259b\u0259b: T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin 15-ci madd\u0259sinin t\u0259tbiqi.\\nN\u0259tic\u0259: ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 qacarlar\u0131n h\u0259rbi donanma saxlamaq h\u00fcququnun b\u0259rpas\u0131\",\n            \"B) Qacarlar\u0131n daxili \u0259yal\u0259tl\u0259rind\u0259 ya\u015fayan erm\u0259ni \u0259halisinin Nax\u00e7\u0131van, Qaraba\u011f v\u0259 \u0130r\u0259van xanl\u0131qlar\u0131 \u0259razisin\u0259 k\u00fctl\u0259vi s\u00fcr\u0259td\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sinin r\u0259smil\u0259\u015fdirilm\u0259si\",\n            \"C) T\u0259brizin yenid\u0259n Az\u0259rbaycan xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zi elan olunmas\u0131\",\n            \"D) 20 milyon rubl m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 t\u0259zminat\u0131n l\u0259\u011fvi\",\n            \"E) Rusiya konsulluqlar\u0131n\u0131n ba\u011flanmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay s\u00fclh\u00fcn\u00fcn \u0259n a\u011fr\u0131l\u0131 m\u0259qamlar\u0131ndan biri olan 15-ci madd\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, Qacarlar\u0131n daxili \u0259yal\u0259tl\u0259rind\u0259 ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259r k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 Nax\u00e7\u0131van, Qaraba\u011f v\u0259 \u0130r\u0259van xanl\u0131qlar\u0131 \u0259razisin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259y\u0259 ba\u015flan\u0131ld\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"15. C\u0259dv\u0259l tipli sual. \u0130kinci Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259sinin gedi\u015find\u0259 Qacar ordusunun azad ed\u0259 bildiyi v\u0259 azad ed\u0259 bilm\u0259diyi \u015f\u0259h\u0259r-qalalar\u0131 do\u011fru qrupla\u015fd\u0131r\u0131n:\\n\\n1. Azad ed\u0259 bildikl\u0259ri b\u00f6lg\u0259l\u0259r\\n2. Azad ed\u0259 bilm\u0259dikl\u0259ri qala-\u015f\u0259h\u0259rl\u0259r\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1 - P\u0259mb\u0259k v\u0259 \u015e\u00f6r\u0259yel; 2 - \u015eu\u015fa, Quba, Bak\u0131\",\n            \"B) 1 - \u015eu\u015fa, Quba, Bak\u0131; 2 - P\u0259mb\u0259k v\u0259 \u015e\u00f6r\u0259yel\",\n            \"C) 1 - G\u0259nc\u0259 v\u0259 \u015e\u0259mkir; 2 - T\u0259briz v\u0259 \u0130r\u0259van\",\n            \"D) 1 - \u0130r\u0259van v\u0259 Nax\u00e7\u0131van; 2 - G\u0259nc\u0259 v\u0259 D\u0259rb\u0259nd\",\n            \"E) 1 - D\u0259rb\u0259nd v\u0259 Bak\u0131; 2 - L\u0259nk\u0259ran v\u0259 Salyan\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u00fcharib\u0259nin ilk m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 H\u0259s\u0259n xan P\u0259mb\u0259k v\u0259 \u015e\u00f6r\u0259yeli azad etdi. Lakin Abbas Mirz\u0259 v\u0259 H\u00fcseynqulu xan\u0131n c\u0259hdl\u0259rin\u0259 baxmayaraq \u015eu\u015fa, Quba v\u0259 Bak\u0131 qala-\u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri azad edil\u0259 bilm\u0259di (ruslar\u0131n \u0259lind\u0259 qald\u0131).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"16. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131q:\\n\\n1. S\u0259rd\u0259rabad d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\\n2. T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si\\n3. \u015e\u0259mkir d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\\n4. Cavanbulaq d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\",\n        \"options\": [\n            \"A) 3, 4, 1, 2\",\n            \"B) 4, 3, 1, 2\",\n            \"C) 3, 1, 4, 2\",\n            \"D) 1, 2, 3, 4\",\n            \"E) 3, 2, 4, 1\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u015e\u0259mkir d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc - 1826 sentyabr (3). Cavanbulaq d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc - 1827-ci ilin yay\u0131 (4). S\u0259rd\u0259rabad d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc - 1827 sentyabr 20 (1). T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si - 1828 fevral 10 (2). Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 3, 4, 1, 2.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"17. \u0130kinci Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259si \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 Qacar q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin ingilisl\u0259rin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 C\u0259nubi Qafqazda k\u0259\u015ffiyyat i\u015fl\u0259ri aparmaqda siyasi v\u0259 h\u0259rbi h\u0259d\u0259fi n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Rusiyan\u0131n s\u0259rh\u0259d qalalar\u0131n\u0131n memarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259k\",\n            \"B) M\u00fcharib\u0259nin ba\u015flanmas\u0131 il\u0259 yerli Az\u0259rbaycan \u0259halisini Rusiyaya qar\u015f\u0131 \u00fcsyana qald\u0131rmaq\",\n            \"C) X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 yeni ticar\u0259t limanlar\u0131 in\u015fa etm\u0259k\",\n            \"D) Osmanl\u0131larla birg\u0259 Tiflisi m\u00fchasir\u0259y\u0259 almaq\",\n            \"E) Yermolova qar\u015f\u0131 sui-q\u0259sd haz\u0131rlamaq\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Qacarlar d\u00f6vl\u0259ti 1823-c\u00fc ild\u0259 Osmanl\u0131larla m\u00fcqavil\u0259 ba\u011flam\u0131\u015f v\u0259 ingilisl\u0259rin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 C\u0259nubi Qafqazda k\u0259\u015ffiyyat apar\u0131rd\u0131. M\u0259qs\u0259d m\u00fcharib\u0259nin ba\u015flanmas\u0131 il\u0259 yerli \u0259halini Rusiyaya qar\u015f\u0131 \u00fcsyana qald\u0131rmaq idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"18. Uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin (T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sinin madd\u0259l\u0259ri):\\n\\n1. \u018frazi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri\\n2. \u0130qtisadi-Maliyy\u0259 \u00f6hd\u0259liyi\\n3. Siyasi-H\u0259rbi h\u00fcquqlar\\n\\na. Qacarlar 20 milyon rubl t\u0259zminat \u00f6d\u0259m\u0259yi \u00f6hd\u0259sin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fc.\\nb. X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 h\u0259rbi donanma saxlamaq h\u00fcququ yaln\u0131z Rusiyaya m\u0259xsus idi v\u0259 ist\u0259diyi \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 konsulluq a\u00e7a bil\u0259rdi.\\nc. \u015eah h\u00f6kum\u0259ti Nax\u00e7\u0131van v\u0259 \u0130r\u0259van xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n Rusiyaya ilhaq\u0131n\u0131 tan\u0131d\u0131.\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-c, 2-a, 3-b\",\n            \"B) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"C) 1-b, 2-c, 3-a\",\n            \"D) 1-c, 2-b, 3-a\",\n            \"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u018frazi d\u0259yi\u015fikliyi Nax\u00e7\u0131van v\u0259 \u0130r\u0259van\u0131n ilhaq\u0131d\u0131r (1-c). \u0130qtisadi \u00f6hd\u0259lik 20 milyon rubl t\u0259zminatd\u0131r (2-a). H\u0259rbi h\u00fcquqlar donanma v\u0259 diplomatik h\u00fcquqlard\u0131r (3-b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"19. M\u0259ntiqi bloksxemi tamamlay\u0131n: Qacarlar\u0131n h\u0259rbi islahatlar\u0131 (T\u0259brizd\u0259 silah-sursat istehsal\u0131, ingilis t\u0259limat\u00e7\u0131lar) \u2794 Rusiyada Dekabristl\u0259r \u00fcsyan\u0131 v\u0259 siyasi b\u00f6hran \u2794 Qacarlar\u0131n h\u00fccuma ke\u00e7m\u0259si (1826) \u2794 ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Abbas Mirz\u0259nin p\u0259rak\u0259nd\u0259 rus q\u00fcvv\u0259l\u0259rini d\u0259rhal darmada\u011f\u0131n edib Tiflisi tutmas\u0131\",\n            \"B) Rus qo\u015funlar\u0131n\u0131n Qaraba\u011fdan k\u00f6n\u00fcll\u00fc geri \u00e7\u0259kilm\u0259si\",\n            \"C) Abbas Mirz\u0259nin \u015eu\u015fan\u0131 48 g\u00fcn m\u00fchasir\u0259d\u0259 saxlayaraq ruslara \u0259ks-h\u00fccum \u00fc\u00e7\u00fcn vaxt qazand\u0131rmas\u0131\",\n            \"D) Osmanl\u0131lar\u0131n H\u0259\u015ft\u0259rxana h\u00fccum ed\u0259r\u0259k rus t\u0259chizat\u0131n\u0131 k\u0259sm\u0259si\",\n            \"E) G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259sinin q\u00fcvv\u0259d\u0259 qalmas\u0131 bar\u0259d\u0259 yeni memorandumun verilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u00fcharib\u0259y\u0259 ba\u015flayan Qacar ordusu p\u0259rak\u0259nd\u0259 rus d\u0259st\u0259l\u0259rini \u0259zm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259, \u0259sas q\u00fcvv\u0259l\u0259ri il\u0259 \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131 48 g\u00fcn m\u00fchasir\u0259y\u0259 ald\u0131. Bu da ruslara Tiflisd\u0259 toparlanaraq \u0259ks-h\u00fccuma ke\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn vaxt qazand\u0131rd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"20. Ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: 1826-c\u0131 ild\u0259 ba\u015f vermi\u015f \u015e\u0259mkir v\u0259 G\u0259nc\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rini birl\u0259\u015fdir\u0259n \u00fcmumi n\u0259tic\u0259 n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r ikisi Qacar ordusunun b\u00f6y\u00fck q\u0259l\u0259b\u0259si il\u0259 ba\u015fa \u00e7at\u0131b.\",\n            \"B) H\u0259r ikisi \u0130kinci Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259sind\u0259 ruslar\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259si il\u0259 bitmi\u015f v\u0259 c\u0259bh\u0259d\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn ruslar\u0131n \u0259lin\u0259 ke\u00e7m\u0259sini t\u0259min etmi\u015fdir (x\u00fcsus\u0259n G\u0259nc\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc m\u00fcharib\u0259nin taleyini h\u0259ll etmi\u015fdir).\",\n            \"C) H\u0259r iki d\u00f6y\u00fc\u015f \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259razisind\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir.\",\n            \"D) H\u0259r ikisi T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sind\u0259n sonra ba\u015f verib.\",\n            \"E) H\u0259r ikisind\u0259 h\u0259lledici rolu X\u0259z\u0259r donanmas\u0131 oynam\u0131\u015fd\u0131r.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1826-c\u0131 ild\u0259 \u015e\u0259mkir v\u0259 G\u0259nc\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rinin h\u0259r ikisind\u0259 Rusiya qalib g\u0259lmi\u015f, x\u00fcsusil\u0259 sentyabr\u0131n 13-d\u0259ki G\u0259nc\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc \u0130kinci Rus-Qacar m\u00fcharib\u0259sinin taleyini h\u0259ll etmi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"21. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 z\u0259ncirini tap\u0131n:\\nS\u0259b\u0259b: T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si il\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n zorla iki hiss\u0259y\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u0259si tarixi \u0259dal\u0259tsizliyi.\\nN\u0259tic\u0259: ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015eimali v\u0259 C\u0259nubi Az\u0259rbaycan\u0131n f\u0259rqli sosial-iqtisadi, siyasi v\u0259 m\u0259d\u0259ni inki\u015faf yoluna q\u0259d\u0259m qoyma\u011fa m\u0259cbur edilm\u0259si v\u0259 \u015eimal\u0131n Rusiya s\u0259nayesi \u00fc\u00e7\u00fcn xammal bazas\u0131na \u00e7evrilm\u0259si.\",\n            \"B) H\u0259r iki t\u0259r\u0259fin d\u0259rhal m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t elan edilm\u0259si.\",\n            \"C) C\u0259nubi Az\u0259rbaycan\u0131n da tamamil\u0259 Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n ilhaq edilm\u0259si.\",\n            \"D) Qacarlar s\u00fclal\u0259sinin s\u00fcqut ed\u0259r\u0259k yerin\u0259 S\u0259f\u0259vil\u0259rin b\u0259rpas\u0131.\",\n            \"E) T\u0259zminat\u0131n Az\u0259rbaycan xalq\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n deyil, ingilisl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6d\u0259nilm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay s\u00fclh\u00fcnd\u0259n sonra vahid xalq b\u00f6l\u00fcnd\u00fc v\u0259 onlar\u0131n h\u0259r biri f\u0259rqli inki\u015faf yoluna q\u0259d\u0259m qoydu. Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 xarakteri ald\u0131 v\u0259 \u015eimali Az\u0259rbaycan Rusiyan\u0131n xammal bazas\u0131na \u00e7evrilm\u0259si.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"22. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 tap\u0131n:\\n\\n1. T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si\\n2. Abbasabad qalas\u0131n\u0131n taleyini h\u0259ll ed\u0259n Cavanbulaq d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\\n3. \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131n 48 g\u00fcnl\u00fck m\u00fchasir\u0259si\\n4. Yermolovun Qacar saray\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131qlar aparmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 4, 3, 2, 1\",\n            \"B) 3, 4, 2, 1\",\n            \"C) 4, 2, 3, 1\",\n            \"D) 3, 2, 4, 1\",\n            \"E) 1, 2, 3, 4\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Yermolovun s\u0259f\u0259ri - 1817 (4). \u015eu\u015fan\u0131n m\u00fchasir\u0259si - 1826 yay (3). Cavanbulaq d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc - 1827 (2). T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si - 1828 (1). Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 4, 3, 2, 1.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"23. M\u0259kan v\u0259 Strategiya. Rusiya komandanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n H\u0259\u015ft\u0259rxanla \u0259laq\u0259sini t\u0259min ed\u0259n, ordunun d\u00f6y\u00fc\u015f sursat\u0131 v\u0259 \u0259rzaqla t\u0259chizat\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynayan v\u0259 H\u00fcseynqulu xan\u0131n azad ed\u0259 bilm\u0259diyi \u0259razi hans\u0131 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Bak\u0131\",\n            \"B) G\u0259nc\u0259\",\n            \"C) \u015eu\u015fa\",\n            \"D) L\u0259nk\u0259ran\",\n            \"E) D\u0259rb\u0259nd\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Bak\u0131 liman\u0131 H\u0259\u015ft\u0259rxanla \u0259laq\u0259d\u0259 v\u0259 rus ordusunun t\u0259minat\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131rd\u0131. H\u00fcseynqulu xan buran\u0131 m\u00fchasir\u0259y\u0259 alsa da, c\u0259hdl\u0259ri u\u011fursuz oldu v\u0259 qala ruslarda qald\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"24. T\u0259hlil tipli sual (DoK 3): \\\"Separat akt\\\" qacarlara hans\u0131 diplomatik imkan\u0131 verirdi ki, onlar 1820-ci ill\u0259rd\u0259 bu akta istinad edirdil\u0259r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259sinin tamamil\u0259 l\u0259\u011fvini t\u0259l\u0259b etm\u0259d\u0259n, konkret olaraq s\u0259rh\u0259dl\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 yenid\u0259n bax\u0131lmas\u0131na v\u0259 itirilmi\u015f torpaqlar\u0131n dinc yolla geri al\u0131nmas\u0131na c\u0259hd etm\u0259k imkan\u0131n\u0131.\",\n            \"B) Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 h\u0259rbi ittifaq\u0131 r\u0259smil\u0259\u015fdirm\u0259k imkan\u0131n\u0131.\",\n            \"C) \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259n a\u00e7\u0131q h\u0259rbi qo\u015fun t\u0259l\u0259b etm\u0259k imkan\u0131n\u0131.\",\n            \"D) S\u0259f\u0259vi s\u00fclal\u0259sinin varisl\u0259rini Rusiya saray\u0131na g\u00f6nd\u0259rm\u0259k imkan\u0131n\u0131.\",\n            \"E) 20 milyon rubl t\u0259zminat\u0131 hiss\u0259-hiss\u0259 \u00f6d\u0259m\u0259k imkan\u0131n\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Qacarlar s\u0259lt\u0259n\u0259ti G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259si il\u0259 bar\u0131\u015fmaq ist\u0259mirdi. XIX y\u00fczilliyin ikinci onilliyind\u0259 Separat aktdan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k s\u0259rh\u0259dl\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 yenid\u0259n bax\u0131lmas\u0131na v\u0259 itirilmi\u015f torpaqlar\u0131 geri alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"25. Uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin (\u0130kinci m\u00fcharib\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri v\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259ri):\\n\\n1. Cavanbulaq d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\\n2. S\u0259rd\u0259rabad d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\\n3. G\u0259nc\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (13 sentyabr 1826)\\n\\na. \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n taleyi h\u0259ll edildi\\nb. Abbasabad qalas\u0131n\u0131n taleyi h\u0259ll edildi\\nc. \u0130kinci Rusiya-Qacar m\u00fcharib\u0259sinin \u00fcmumi taleyi ruslar\u0131n xeyrin\u0259 h\u0259ll edildi\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-b, 2-a, 3-c\",\n            \"B) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"C) 1-c, 2-a, 3-b\",\n            \"D) 1-b, 2-c, 3-a\",\n            \"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Cavanbulaq (1827) - Abbasabad\u0131n taleyini h\u0259ll etdi (1-b). S\u0259rd\u0259rabad (1827) - \u0130r\u0259van\u0131n taleyini h\u0259ll etdi (2-a). G\u0259nc\u0259 (1826) - M\u00fcharib\u0259nin taleyini h\u0259ll etdi (3-c).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"26. Eyler-Venn diaqram\u0131:\\n\\nI. G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259si\\nII. T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si\\nIII. K\u0259si\u015fm\u0259\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1. L\u0259nk\u0259ran xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilhaq\u0131n\u0131n r\u0259smil\u0259\u015fdirilm\u0259si; 2. \u0130r\u0259van v\u0259 Nax\u00e7\u0131van\u0131n ilhaq\u0131n\u0131n r\u0259smil\u0259\u015fdirilm\u0259si; III. Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n Rusiya v\u0259 Qacarlar aras\u0131nda b\u00f6l\u00fcnm\u0259si\",\n            \"B) 1. X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 donanma qada\u011fas\u0131; 2. Erm\u0259ni k\u00f6\u00e7\u00fc; III. T\u0259zminat \u00f6d\u0259ni\u015fi\",\n            \"C) 1. 20 milyon rubl \u00f6d\u0259ni\u015f; 2. S\u0259rh\u0259dl\u0259rin toxunulmazl\u0131\u011f\u0131; III. \u0130ngilt\u0259r\u0259nin vasit\u0259\u00e7iliyi\",\n            \"D) 1. \u0130r\u0259van\u0131n Qacarlara verilm\u0259si; 2. Bak\u0131n\u0131n Qacarlara verilm\u0259si; III. H\u0259r ikisinin Osmanl\u0131 \u0259razisind\u0259 imzalanmas\u0131\",\n            \"E) 1. Abbas Mirz\u0259nin \u015fah elan edilm\u0259si; 2. F\u0259t\u0259li \u015fah\u0131n devrilm\u0259si; III. G\u00f6mr\u00fck m\u00fcqavil\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: G\u00fcl\u00fcstanda \u0130r\u0259van v\u0259 Nax\u00e7\u0131van Qacarlarda qalm\u0131\u015f, dig\u0259r \u015eimal xanl\u0131qlar\u0131 (L\u0259nk\u0259ran daxil) Rusiyaya ke\u00e7mi\u015fdi (1). T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ayda \u0130r\u0259van v\u0259 Nax\u00e7\u0131van da Rusiyaya ilhaq olundu (2). H\u0259r ikisind\u0259 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcld\u00fc (III).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"27. M\u0259ntiqi z\u0259nciri davam etdirin: Qacarlar d\u00f6vl\u0259tinin Rusiya imperiyas\u0131na 20 milyon rubl t\u0259zminat \u00f6d\u0259m\u0259si \u2794 Bu t\u0259zminat\u0131n \u0259sas a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n (C\u0259nubi Az\u0259rbaycan\u0131n) \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si \u2794 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si \u0259sas\u0131nda k\u00fctl\u0259vi k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259l\u0259rin ba\u015flanmas\u0131 \u2794 ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015eimali Az\u0259rbaycanda demoqrafik v\u0259ziyy\u0259tin (etnik t\u0259rkibin) m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si v\u0259 erm\u0259nil\u0259rin tarixi torpaqlar\u0131m\u0131za yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si\",\n            \"B) B\u00fct\u00fcn qacarlar\u0131n Qafqaz\u0131 t\u0259rk etm\u0259si\",\n            \"C) Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n d\u0259rhal C\u0259nubi Az\u0259rbaycan\u0131 da i\u015f\u011fal etm\u0259si\",\n            \"D) T\u0259zminat\u0131n q\u0131z\u0131lla deyil, ancaq neftl\u0259 \u00f6d\u0259nilm\u0259si\",\n            \"E) X\u0259z\u0259r donanmas\u0131n\u0131n m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k idar\u0259 edilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sinin 15-ci madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n erm\u0259nil\u0259r k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 Nax\u00e7\u0131van, Qaraba\u011f v\u0259 \u0130r\u0259van \u0259razisin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcrd\u00fc ki, bu da demoqrafik v\u0259ziyy\u0259ti d\u0259yi\u015fdir\u0259r\u0259k tarixi \u0259dal\u0259tsizliy\u0259 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k \u0259razi iddialar\u0131na z\u0259min yarad\u0131rd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"28. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 qurun:\\n\\n1. \u015e\u0259mkir d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Qacarlar\u0131n m\u0259\u011flubiyy\u0259ti\\n2. \u0130r\u0259van qalas\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi H\u0259s\u0259n xan Qacar\u0131n P\u0259mb\u0259k v\u0259 \u015e\u00f6r\u0259yeli azad etm\u0259si\\n3. S\u0259rd\u0259rabad qalas\u0131n\u0131n ruslar t\u0259r\u0259find\u0259n al\u0131nmas\u0131\\n4. Abbasabad qalas\u0131n\u0131n taleyini h\u0259ll ed\u0259n Cavanbulaq d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 1, 4, 3\",\n            \"B) 1, 2, 3, 4\",\n            \"C) 2, 1, 3, 4\",\n            \"D) 4, 3, 2, 1\",\n            \"E) 2, 4, 1, 3\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: H\u0259s\u0259n xan\u0131n P\u0259mb\u0259k v\u0259 \u015e\u00f6r\u0259yeli azad etm\u0259si (1826 yay) (2). \u015e\u0259mkir d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (1826 sentyabr) (1). Cavanbulaq d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (1827 yay) (4). S\u0259rd\u0259rabad d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (1827 sentyabr 20) (3). Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 2, 1, 4, 3.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"29. \\\"Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 zorla iki hiss\u0259y\u0259 b\u00f6lm\u0259k kimi tarixi \u0259dal\u0259tsizlik ba\u015f verdi.\\\" M\u0259nb\u0259nin bu fikrin\u0259 \u0259sas\u0259n, bu tarixi \u0259dal\u0259tsizliyi h\u00fcquqi c\u0259h\u0259td\u0259n r\u0259smil\u0259\u015fdir\u0259n s\u0259n\u0259d hans\u0131 olmu\u015fdur?\",\n        \"options\": [\n            \"A) T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si\",\n            \"B) G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259si\",\n            \"C) \u018fdirn\u0259 m\u00fcqavil\u0259si\",\n            \"D) \\\"Separat akt\\\"\",\n            \"E) Yass\u0131 m\u00fcqavil\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1828-ci il T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si il\u0259 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n iki hiss\u0259y\u0259 \u2014 \u015eimali v\u0259 C\u0259nubi Az\u0259rbaycana b\u00f6l\u00fcnm\u0259si q\u0259ti olaraq r\u0259smil\u0259\u015fdirildi v\u0259 vahid xalq zorla iki hiss\u0259y\u0259 b\u00f6l\u00fcnd\u00fc.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"30. M\u0259ntiqi z\u0259nciri v\u0259 siyasi t\u0259hlili birl\u0259\u015fdirin (DoK 4): G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259sinin \u015f\u0259rtl\u0259ri (1813) \u2794 Qacarlar\u0131n itirilmi\u015f torpaqlar\u0131 geri almaq c\u0259hdi (1826) \u2794 \u0130kinci Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259sind\u0259 qacarlar\u0131n yenid\u0259n m\u0259\u011flubiyy\u0259ti \u2794 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si (1828) \u2794 ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Rusiyan\u0131n Qafqazdak\u0131 strateji m\u00f6vqeyinin daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si, Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fimal\u0131n\u0131n tamamil\u0259 Rusiyan\u0131n ucqar m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259sin\u0259 (xammal bazas\u0131na) \u00e7evrilm\u0259si v\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rin q\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fm\u0259si\",\n            \"B) Qacarlar d\u00f6vl\u0259tinin tamamil\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyini itirib Rusiya quberniyas\u0131na \u00e7evrilm\u0259si\",\n            \"C) \u015eimali Az\u0259rbaycan xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n daxili m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpa edilm\u0259si\",\n            \"D) \u0130ngilt\u0259r\u0259nin C\u0259nubi Qafqaza h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259si v\u0259 m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin l\u0259\u011fvi\",\n            \"E) Araz \u00e7ay\u0131 s\u0259rh\u0259dinin l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k vahid Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin qurulmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si Rusiyan\u0131n Qafqazdak\u0131 strateji m\u00f6vqeyini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirdi. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u015eimali Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 xarakteri ald\u0131 v\u0259 Rusiya s\u0259nayesi \u00fc\u00e7\u00fcn xammal ixrac ed\u0259n ucqar m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259y\u0259 \u00e7evrildi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"31. \u0130kinci Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259sinin \u0259vv\u0259lind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fimal torpaqlar\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si (\u015eu\u015fa, Quba v\u0259 Bak\u0131 istisna olmaqla) q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lardan nec\u0259 azad edildi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Abbas Mirz\u0259nin q\u0259tiyy\u0259tli s\u00fcr\u0259tli h\u00fccumlar\u0131 v\u0259 yerli \u0259halinin ruslara qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 (H\u0259s\u0259n xan\u0131n P\u0259mb\u0259yi azad etm\u0259si v\u0259 s.) n\u0259tic\u0259sind\u0259\",\n            \"B) Rus ordusunun Qafqaz\u0131 t\u0259rk edib Dekabristl\u0259ri yat\u0131rma\u011fa getm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n\",\n            \"C) \u0130ngilt\u0259r\u0259 h\u0259rbi donanmas\u0131n\u0131n X\u0259z\u0259r d\u0259nizin\u0259 daxil olmas\u0131 il\u0259\",\n            \"D) T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sinin birinci layih\u0259si imzaland\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn\",\n            \"E) Osmanl\u0131lar\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u00fcharib\u0259nin \u0259vv\u0259lind\u0259 Qacar ordusunun (H\u0259s\u0259n xan daxil) h\u00fccumlar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 3 qala istisna olmaqla b\u00fct\u00fcn \u015fimal torpaqlar\u0131 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259tlik i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lardan azad edilmi\u015fdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"32. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259: Niy\u0259 \u0130kinci Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Abbas Mirz\u0259nin \u015eu\u015fan\u0131 48 g\u00fcn m\u00fchasir\u0259d\u0259 saxlamas\u0131 strateji x\u0259ta hesab olunur?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u00c7\u00fcnki bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 p\u0259rak\u0259nd\u0259 halda olan rus qo\u015funlar\u0131 Tiflis\u0259 c\u0259ml\u0259n\u0259r\u0259k yeni q\u00fcvv\u0259l\u0259r g\u0259tirdil\u0259r v\u0259 \u0259ks-h\u00fccuma ke\u00e7dil\u0259r.\",\n            \"B) \u00c7\u00fcnki \u015eu\u015fa \u0259halisi qacarlara qar\u015f\u0131 k\u00fctl\u0259vi \u00fcsyan ba\u015flatd\u0131.\",\n            \"C) \u00c7\u00fcnki bu m\u00fcdd\u0259td\u0259 Osmanl\u0131 ordusu T\u0259brizi i\u015f\u011fal etdi.\",\n            \"D) \u00c7\u00fcnki \u015eu\u015fada olan x\u0259zin\u0259 tamamil\u0259 ruslar t\u0259r\u0259find\u0259n da\u015f\u0131nm\u0131\u015fd\u0131.\",\n            \"E) \u00c7\u00fcnki \u0130r\u0259van xan\u0131 H\u0259s\u0259n xan qacarlara k\u00f6m\u0259k etm\u0259kd\u0259n imtina etdi.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Abbas Mirz\u0259 da\u011f\u0131n\u0131q v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olan rus d\u0259st\u0259l\u0259rini \u0259zm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259, \u0259sas q\u00fcvv\u0259l\u0259ri il\u0259 \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131 m\u00fchasir\u0259y\u0259 ald\u0131. M\u00fchasir\u0259 48 g\u00fcn davam etdi, bundan yararlanan ruslar Tiflis\u0259 c\u0259ml\u0259n\u0259r\u0259k g\u00fccl\u0259ndil\u0259r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"33. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sin\u0259 aid olan madd\u0259 deyil?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Qacarlar 20 milyon rubl m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 t\u0259zminat \u00f6d\u0259m\u0259li idi.\",\n            \"B) Rusiya konsulluqlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 icaz\u0259 verm\u0259k\",\n            \"C) X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 donanma saxlamaq h\u00fcququndan birm\u0259nal\u0131 olaraq m\u0259hrum olmaq (bu h\u00fcququn yaln\u0131z Rusiyaya m\u0259xsus oldu\u011funu q\u0259bul etm\u0259k)\",\n            \"D) \u00d6z \u0259razisind\u0259ki erm\u0259nil\u0259rin \u015eimali Az\u0259rbaycana s\u0259rb\u0259st k\u00f6\u00e7m\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yaratmaq\",\n            \"E) Arazdan c\u0259nubdak\u0131 T\u0259briz v\u0259 Urmiya xanl\u0131qlar\u0131n\u0131 Rusiyaya t\u0259hvil verm\u0259k\"\n        ],\n        \"correct\": 4,\n        \"exp\": \"\u0130zah: T\u0259briz v\u0259 Urmiya Qacarlar\u0131n tabeliyind\u0259 qald\u0131, T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay s\u00fclh\u00fc il\u0259 yaln\u0131z Nax\u00e7\u0131van v\u0259 \u0130r\u0259van (v\u0259 dig\u0259r \u015fimal torpaqlar\u0131) Rusiyaya ilhaq olundu. Dig\u0259r variantlar m\u00fcqavil\u0259nin \u015f\u0259rtl\u0259ridir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"34. \u0130kinci Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259sind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n t\u0259r\u0259fl\u0259rin niyy\u0259tl\u0259rin\u0259 dair uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n\\n1. Qacarlar\\n2. Rusiya\\n3. \u0130ngilt\u0259r\u0259\\n\\na. S\u0259rh\u0259dl\u0259r\u0259 yenid\u0259n bax\u0131lmas\u0131na v\u0259 itirilmi\u015f torpaqlar\u0131n qaytar\u0131lmas\u0131na nail olmaq\\nb. G\u00fcl\u00fcstan s\u00fclh\u00fcn\u00fcn \u015f\u0259rtl\u0259rini tam q\u0259bul etdirm\u0259k v\u0259 C\u0259nubi Qafqazda, x\u00fcsusil\u0259 \u0130r\u0259van v\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259k\\nc. Qafqazda \u00f6z k\u0259\u015ffiyyat\u0131n\u0131 yerl\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 yerli \u0259halini Rusiyaya qar\u015f\u0131 qald\u0131rmaq\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"B) 1-b, 2-a, 3-c\",\n            \"C) 1-c, 2-b, 3-a\",\n            \"D) 1-a, 2-c, 3-b\",\n            \"E) 1-b, 2-c, 3-a\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Qacarlar - itirilmi\u015f torpaqlar\u0131 geri almaq (1-a). Rusiya - i\u015f\u011fallar\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k (2-b). \u0130ngilt\u0259r\u0259 - k\u0259\u015ffiyyat v\u0259 Rusiyaya qar\u015f\u0131 \u00fcsyan haz\u0131rlamaq (3-c).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"35. \u0130kinci Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259si \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 \u00e7ar Rusiyas\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin (Yermolovun ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259) Qacar saray\u0131na s\u0259f\u0259r etm\u0259sind\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n r\u0259smi m\u0259qs\u0259d n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Rusiya il\u0259 Qacarlar d\u00f6vl\u0259ti aras\u0131nda dostluq v\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda m\u00fcqavil\u0259 ba\u011flamaq\",\n            \"B) \u015eimali Az\u0259rbaycan xanl\u0131qlar\u0131n\u0131 Qacarlara geri qaytarmaq\",\n            \"C) Osmanl\u0131 imperiyas\u0131na qar\u015f\u0131 vahid h\u0259rbi pakt imzalamaq\",\n            \"D) \u0130ngilis el\u00e7il\u0259rini saraydan qovmaq\",\n            \"E) \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n muxtariyy\u0259tini tan\u0131maq\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1817-ci ild\u0259 Rusiya Yermolovun ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Qacar saray\u0131na n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti g\u00f6nd\u0259rdi. N\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tin\u0259 Rusiya il\u0259 Qacarlar aras\u0131nda dostluq v\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda m\u00fcqavil\u0259 ba\u011flamaq s\u0259lahiyy\u0259ti verilmi\u015fdi.\"\n    }\n];\n\n\nlet currentIdx = 0;\nlet userAnswers = {};\nlet viewed = {0: true};\nlet isFinished = false;\n\nfunction initQuiz() {\n    const scale = document.getElementById('quiz-scale');\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.createElement('button');\n        btn.className = 'scale-btn';\n        btn.innerText = index + 1;\n        btn.onclick = () => jumpToQuestion(index);\n        btn.id = `scale-btn-${index}`;\n        scale.appendChild(btn);\n    });\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction updateScaleColors() {\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.getElementById(`scale-btn-${index}`);\n        \n        \/\/ B\u00fct\u00fcn r\u0259ng klasslar\u0131n\u0131 t\u0259mizl\u0259yirik\n        btn.classList.remove('active', 'viewed', 'answered', 'correct-ans', 'wrong-ans');\n        \n        if (isFinished) {\n            \/\/ \u0130MTAHAN B\u0130TD\u0130KD\u018fN SONRAK\u0130 M\u018fNT\u0130Q\n            if (userAnswers[index] === quizData[index].correct) {\n                btn.classList.add('correct-ans'); \/\/ D\u00fczl\u0259r ya\u015f\u0131l\n            } else {\n                btn.classList.add('wrong-ans'); \/\/ S\u0259hvl\u0259r v\u0259 bo\u015f burax\u0131lanlar q\u0131rm\u0131z\u0131\n            }\n        } else {\n            \/\/ \u0130MTAHAN GED\u018fN ZAMAN M\u018fNT\u0130Q\n            if (userAnswers[index] !== undefined) {\n                btn.classList.add('answered'); \/\/ H\u0259r hans\u0131 cavab se\u00e7ilibs\u0259 ya\u015f\u0131l\n            } else if (viewed[index]) {\n                btn.classList.add('viewed'); \/\/ Bax\u0131l\u0131b amma se\u00e7ilm\u0259yibs\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131\n            }\n        }\n\n        if (index === currentIdx) {\n            btn.classList.add('active'); \/\/ Haz\u0131rda bax\u0131lan sual\u0131n \u0259traf\u0131ndak\u0131 ha\u015fiy\u0259\n        }\n    });\n}\n\nfunction renderQuestion() {\n    const q = quizData[currentIdx];\n    document.getElementById('question-text').innerText = q.q;\n    const optionsContainer = document.getElementById('options-container');\n    optionsContainer.innerHTML = '';\n    \n    q.options.forEach((opt, idx) => {\n        const label = document.createElement('label');\n        label.className = 'option-label';\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) label.classList.add('selected');\n        \n        if (isFinished) {\n            if (idx === q.correct) label.classList.add('correct');\n            if (userAnswers[currentIdx] === idx && idx !== q.correct) label.classList.add('wrong');\n            label.style.pointerEvents = 'none';\n        }\n\n        const input = document.createElement('input');\n        input.type = 'radio';\n        input.name = 'q-option';\n        input.value = idx;\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) input.checked = true;\n        if (!isFinished) {\n            input.onchange = () => selectOption(idx);\n        } else {\n            input.disabled = true;\n        }\n        \n        label.appendChild(input);\n        label.appendChild(document.createTextNode(opt));\n        optionsContainer.appendChild(label);\n    });\n\n    const expContainer = document.getElementById('explanation-container');\n    if (isFinished) {\n        expContainer.style.display = 'block';\n        expContainer.innerHTML = `<strong>\u0130zah:<\/strong> ${q.exp}`;\n    } else {\n        expContainer.style.display = 'none';\n    }\n\n    document.getElementById('btn-prev').disabled = currentIdx === 0;\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && !isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'none';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'inline-block';\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'inline-block';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    }\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = true;\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = false;\n    }\n\n    updateScaleColors();\n}\n\nfunction selectOption(idx) {\n    if (isFinished) return;\n    userAnswers[currentIdx] = idx;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction nextQuestion() {\n    if (currentIdx < quizData.length - 1) {\n        currentIdx++;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction prevQuestion() {\n    if (currentIdx > 0) {\n        currentIdx--;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction jumpToQuestion(idx) {\n    currentIdx = idx;\n    viewed[currentIdx] = true;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction finishQuiz() {\n    isFinished = true;\n    let score = 0;\n    quizData.forEach((q, idx) => {\n        if (userAnswers[idx] === q.correct) score++;\n    });\n    \n    \/\/ \u0130mtahan bit\u0259n kimi \u015fkalan\u0131 d\u00fcz\/s\u0259hv\u0259 g\u00f6r\u0259 r\u0259ngl\u0259yirik\n    updateScaleColors(); \n    \n    document.getElementById('quiz-content').style.display = 'none';\n    document.getElementById('quiz-results').style.display = 'block';\n    document.getElementById('score-text').innerText = `${score}\/${quizData.length}`;\n    \n    document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    \n    \/\/ N\u0259tic\u0259ni n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 3 saniy\u0259 sonra ilk suala qay\u0131d\u0131r\u0131q\n    setTimeout(() => {\n        document.getElementById('quiz-content').style.display = 'block';\n        currentIdx = 0;\n        renderQuestion();\n    }, 3000);\n}\n\ndocument.addEventListener('DOMContentLoaded', initQuiz);\n<\/script>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YEN\u0130 Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir. \u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol \u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131 \u0130mtahan N\u0259tic\u0259si 0\/0 Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz. \u2190 Geri \u0130r\u0259li \u2192 N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev Bu tipd\u0259 olan 30 \u0259d\u0259d premium s\u0131naqlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin. WhatsApp qrupumuza qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-617","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/617","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=617"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/617\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":618,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/617\/revisions\/618"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=617"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}