{"id":615,"date":"2026-06-13T07:28:41","date_gmt":"2026-06-13T07:28:41","guid":{"rendered":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=615"},"modified":"2026-06-13T07:28:41","modified_gmt":"2026-06-13T07:28:41","slug":"birinci-rusiya-qacarlar-muharib%c9%99si","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=615","title":{"rendered":"Birinci Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259si"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"promo-banner\">\n    <div class=\"promo-content\">\n        <span class=\"promo-badge\">YEN\u0130<\/span>\n        <span>Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir.<\/span>\n    <\/div>\n    <a href=\"https:\/\/xronos.info\/?page_id=80\" class=\"promo-btn\">\u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol<\/a>\n<\/div>\n\n<div id=\"premium-quiz-container\">\n    <div class=\"quiz-top-bar\">\n        <h2>\u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131<\/h2>\n        <div id=\"quiz-scale\" class=\"quiz-scale\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-content\" class=\"quiz-content\">\n        <h3 id=\"question-text\" class=\"question-text\"><\/h3>\n        <div id=\"options-container\" class=\"options-container\"><\/div>\n        <div id=\"explanation-container\" class=\"explanation-container\" style=\"display: none;\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-results\" class=\"quiz-results\" style=\"display: none;\">\n        <h3>\u0130mtahan N\u0259tic\u0259si<\/h3>\n        <div class=\"score-circle\">\n            <span id=\"score-text\">0\/0<\/span>\n        <\/div>\n        <p>Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz.<\/p>\n    <\/div>\n\n    <div class=\"quiz-navigation\">\n        <button id=\"btn-prev\" class=\"nav-btn\" onclick=\"prevQuestion()\">\u2190 Geri<\/button>\n        <button id=\"btn-next\" class=\"nav-btn btn-primary\" onclick=\"nextQuestion()\">\u0130r\u0259li \u2192<\/button>\n        <button id=\"btn-finish\" class=\"nav-btn btn-finish\" style=\"display:none;\" onclick=\"finishQuiz()\">N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r<\/button>\n    <\/div>\n    \n    <div class=\"quiz-footer\">\n        M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev\n    <\/div>\n<\/div>\n\n<div class=\"bottom-banners\">\n    <a href=\"https:\/\/wa.me\/994559339283?text=Salam,%2030%20%C9%99d%C9%99d%20premium%20s%C4%B1naq%20%C9%99ld%C9%99%20etm%C9%99k%20ist%C9%99yir%C9%99m.\" target=\"_blank\" class=\"action-banner premium-banner\">\n        <div class=\"banner-icon\">\n            <svg viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" width=\"28\" height=\"28\"><path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.884-9.885 9.884m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413z\"><\/path><\/svg>\n        <\/div>\n        <span>Bu tipd\u0259 olan 30 \u0259d\u0259d premium s\u0131naqlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/span>\n    <\/a>\n\n    <a href=\"BURAYA_QURUP_LINKINI_YAZIN\" target=\"_blank\" class=\"action-banner group-banner\">\n        <div class=\"banner-icon\">\n            <svg viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" width=\"28\" height=\"28\"><path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.884-9.885 9.884m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413z\"><\/path><\/svg>\n        <\/div>\n        <span>WhatsApp qrupumuza qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/span>\n    <\/a>\n<\/div>\n\n<style>\n    :root {\n        --primary: #2563eb;\n        --primary-hover: #1d4ed8;\n        --answered: #22c55e;\n        --skipped: #ef4444;\n        --unseen: #e5e7eb;\n        --bg: #ffffff;\n        --text: #1f2937;\n        --border: #e5e7eb;\n    }\n\n    \/* --- Dinamik Banner Stili --- *\/\n    .promo-banner {\n        max-width: 800px;\n        margin: 2rem auto 1rem auto;\n        background: linear-gradient(270deg, #1e3a8a, #4f46e5, #9333ea, #3b82f6);\n        background-size: 300% 300%;\n        animation: gradientBG 8s ease infinite;\n        color: #ffffff;\n        border-radius: 16px;\n        padding: 16px 24px;\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        align-items: center;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(79, 70, 229, 0.25);\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        box-sizing: border-box;\n    }\n\n    @keyframes gradientBG {\n        0% { background-position: 0% 50%; }\n        50% { background-position: 100% 50%; }\n        100% { background-position: 0% 50%; }\n    }\n\n    .promo-content {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        gap: 15px;\n        font-size: 15px;\n        font-weight: 600;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .promo-badge {\n        background: #fef08a;\n        color: #b45309;\n        padding: 4px 10px;\n        border-radius: 8px;\n        font-size: 12px;\n        font-weight: 800;\n        text-transform: uppercase;\n        letter-spacing: 0.5px;\n        animation: pulseBadge 2s infinite;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    @keyframes pulseBadge {\n        0% { transform: scale(1); }\n        50% { transform: scale(1.08); }\n        100% { transform: scale(1); }\n    }\n\n    .promo-btn {\n        background: rgba(255, 255, 255, 0.15);\n        border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3);\n        color: #ffffff;\n        padding: 10px 20px;\n        border-radius: 10px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 14px;\n        text-decoration: none;\n        transition: all 0.3s ease;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    .promo-btn:hover {\n        background: #ffffff;\n        color: #1e3a8a;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .promo-banner {\n            flex-direction: column;\n            text-align: center;\n            gap: 15px;\n        }\n        .promo-content {\n            flex-direction: column;\n            gap: 10px;\n        }\n    }\n    \/* --- Banner Stili Sonu --- *\/\n\n    \/* --- WhatsApp Bannerl\u0259rin Stili --- *\/\n    .bottom-banners {\n        max-width: 800px;\n        margin: 1rem auto 2rem auto;\n        display: flex;\n        flex-direction: column;\n        gap: 15px;\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n    }\n\n    .action-banner {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        background: #25D366;\n        color: #ffffff;\n        text-decoration: none;\n        padding: 15px 24px;\n        border-radius: 16px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 16px;\n        box-shadow: 0 4px 15px rgba(37, 211, 102, 0.3);\n        transition: all 0.3s ease;\n    }\n\n    .action-banner:hover {\n        transform: translateY(-3px);\n        box-shadow: 0 8px 25px rgba(37, 211, 102, 0.4);\n        color: #ffffff;\n    }\n\n    .group-banner {\n        background: #128C7E;\n        box-shadow: 0 4px 15px rgba(18, 140, 126, 0.3);\n    }\n\n    .group-banner:hover {\n        box-shadow: 0 8px 25px rgba(18, 140, 126, 0.4);\n    }\n\n    .banner-icon {\n        margin-right: 15px;\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .action-banner {\n            font-size: 14px;\n            padding: 12px 16px;\n        }\n        .banner-icon {\n            margin-right: 10px;\n        }\n    }\n    \/* --- WhatsApp Bannerl\u0259rin Stili Sonu --- *\/\n\n    #premium-quiz-container {\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        max-width: 800px;\n        margin: 0 auto;\n        background: var(--bg);\n        border-radius: 16px;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,0.05);\n        border: 1px solid var(--border);\n        overflow: hidden;\n        color: var(--text);\n    }\n\n    .quiz-top-bar {\n        background: #f8fafc;\n        padding: 1.5rem;\n        border-bottom: 1px solid var(--border);\n    }\n\n    .quiz-top-bar h2 {\n        margin: 0 0 1rem 0;\n        font-size: 1.25rem;\n        color: var(--text);\n        text-align: center;\n    }\n\n    .quiz-scale {\n        display: flex;\n        flex-wrap: wrap;\n        gap: 6px;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    .scale-btn {\n        width: 32px;\n        height: 32px;\n        border-radius: 6px;\n        border: none;\n        background: var(--unseen);\n        color: #4b5563;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 0.85rem;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .scale-btn:hover {\n        transform: translateY(-2px);\n    }\n\n    .scale-btn.active {\n        box-shadow: 0 0 0 2px #fff, 0 0 0 4px var(--primary);\n    }\n\n    .scale-btn.viewed { background: var(--skipped); color: white; }\n    .scale-btn.answered { background: var(--answered); color: white; }\n    .scale-btn.correct-ans { background: var(--answered); color: white; }\n    .scale-btn.wrong-ans { background: var(--skipped); color: white; }\n\n    .quiz-content { padding: 2rem; min-height: 300px; }\n    \n    .question-text {\n        font-size: 1.15rem;\n        line-height: 1.6;\n        margin-bottom: 1.5rem;\n        white-space: pre-line;\n    }\n\n    .options-container { display: flex; flex-direction: column; gap: 10px; }\n\n    .option-label {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        padding: 1rem;\n        border: 2px solid var(--border);\n        border-radius: 8px;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .option-label:hover { border-color: var(--primary); background: #eff6ff; }\n    \n    .option-label input { margin-right: 15px; transform: scale(1.2); cursor: pointer; }\n    \n    .option-label.selected {\n        border-color: var(--primary);\n        background: #eff6ff;\n    }\n\n    .option-label.correct {\n        border-color: var(--answered);\n        background: #f0fdf4;\n    }\n\n    .option-label.wrong {\n        border-color: var(--skipped);\n        background: #fef2f2;\n    }\n\n    .explanation-container {\n        margin-top: 1.5rem;\n        padding: 1rem;\n        background: #fef3c7;\n        border-left: 4px solid #f59e0b;\n        border-radius: 4px;\n        font-size: 0.95rem;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .quiz-navigation {\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        padding: 1.5rem 2rem;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n        background: #f8fafc;\n    }\n\n    .nav-btn {\n        padding: 0.75rem 1.5rem;\n        border: none;\n        border-radius: 8px;\n        font-weight: 600;\n        cursor: pointer;\n        transition: 0.2s;\n        background: #e2e8f0;\n        color: #475569;\n    }\n\n    .nav-btn:hover { background: #cbd5e1; }\n    \n    .nav-btn.btn-primary { background: var(--primary); color: white; }\n    .nav-btn.btn-primary:hover { background: var(--primary-hover); }\n    \n    .nav-btn.btn-finish { background: var(--answered); color: white; margin-left: auto; }\n    .nav-btn.btn-finish:hover { background: #16a34a; }\n\n    .quiz-results { text-align: center; padding: 3rem 2rem; }\n    .score-circle {\n        width: 120px; height: 120px;\n        border-radius: 50%; background: #eff6ff;\n        border: 4px solid var(--primary);\n        display: flex; align-items: center; justify-content: center;\n        margin: 1rem auto; font-size: 2rem; font-weight: bold; color: var(--primary);\n    }\n\n    .quiz-footer {\n        text-align: right;\n        padding: 1rem 2rem;\n        font-size: 0.85rem;\n        color: #64748b;\n        font-weight: 600;\n        background: #fff;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n    }\n<\/style>\n\n<script>\n\n\nconst quizData = [\n    {\n        \"q\": \"1. Verilmi\u015f tarixi hadis\u0259l\u0259rin xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. Quruqobu d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ba\u015f verm\u0259si\\n2. Zaqatala d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 ruslar\u0131n m\u0259\u011flub edilm\u0259si\\n3. \u00dc\u00e7kils\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ba\u015f verm\u0259si\\n4. Car-Balak\u0259n camaatl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u201cAndl\u0131 \u00f6hd\u0259lik\u201din imzalanmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 4, 1, 2, 3\",\n            \"B) 1, 4, 2, 3\",\n            \"C) 4, 2, 1, 3\",\n            \"D) 1, 2, 4, 3\",\n            \"E) 2, 4, 1, 3\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"Andl\u0131 \u00f6hd\u0259lik\\\" 1803-c\u00fc ild\u0259, Quruqobu d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc 1803-c\u00fc ilin dekabr\u0131nda, Zaqatala d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc 1804-c\u00fc ilin yanvar\u0131nda, \u00dc\u00e7kils\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc is\u0259 1804-c\u00fc ilin yay\u0131nda ba\u015f vermi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"2. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 s\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rind\u0259n hans\u0131 yanl\u0131\u015fd\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) S\u0259b\u0259b: Rusiyan\u0131n C\u0259nubi Qafqazda ir\u0259lil\u0259m\u0259si. N\u0259tic\u0259: I Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131.\",\n            \"B) S\u0259b\u0259b: Abbas Mirz\u0259nin Fransa-Rusiya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k ist\u0259yi. N\u0259tic\u0259: Qaraba\u011fa h\u00fccumu v\u0259 Asland\u00fcz d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 rus ordusunun m\u0259\u011flub edilm\u0259si.\",\n            \"C) S\u0259b\u0259b: Qlazenap\u0131n Bak\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131 vacib hesab etm\u0259si. N\u0259tic\u0259: \u015eirvan v\u0259 Qaraba\u011fdak\u0131 rus nailiyy\u0259tl\u0259rinin t\u0259hl\u00fck\u0259d\u0259n qorunmas\u0131 m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131mas\u0131.\",\n            \"D) S\u0259b\u0259b: G\u0259nc\u0259nin m\u00fch\u00fcm strateji m\u00f6vqed\u0259 yerl\u0259\u015fm\u0259si. N\u0259tic\u0259: Sisianovun Cavad xandan qalan\u0131n t\u0259hvil verilm\u0259sini t\u0259l\u0259b etm\u0259si.\",\n            \"E) S\u0259b\u0259b: Zaqatala d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 ruslar\u0131n ciddi itki verm\u0259si. N\u0259tic\u0259: Rus qo\u015funlar\u0131na r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n general\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1812-ci ilin oktyabr\u0131nda ba\u015f ver\u0259n Asland\u00fcz d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 rus ordusu deyil, Abbas Mirz\u0259nin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi Qacar ordusu a\u011f\u0131r m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 u\u011frad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"3. Uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n\\n1. \u201cAndl\u0131 \u00f6hd\u0259lik\u201d (1803)\\n2. K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si (1805)\\n\\na. Camaatl\u0131qda rus qo\u015funlar\u0131 yerl\u0259\u015fdirilm\u0259li, \u0259hali x\u0259zin\u0259y\u0259 ip\u0259kl\u0259 x\u0259rac \u00f6d\u0259m\u0259li idi.\\nb. Xan Rusiyaya h\u0259r il 8 min \u00e7ervon x\u0259rac \u00f6d\u0259m\u0259li idi.\\nc. X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 yaln\u0131z Rusiyan\u0131n h\u0259rbi donanma saxlamaq h\u00fcququ t\u0259sdiql\u0259nirdi.\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-a, 2-b\",\n            \"B) 1-b, 2-c\",\n            \"C) 1-c, 2-a\",\n            \"D) 1-a, 2-c\",\n            \"E) 1-b, 2-a\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"Andl\u0131 \u00f6hd\u0259lik\\\" Car-Balak\u0259n camaatl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011flanm\u0131\u015f v\u0259 x\u0259rac olaraq ip\u0259k verilm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturdu. K\u00fcr\u0259k\u00e7ay s\u00fclh\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 is\u0259 Qaraba\u011f xan\u0131 ild\u0259 8 min \u00e7ervon \u00f6d\u0259m\u0259li idi (c variant\u0131 is\u0259 1813-c\u00fc il G\u00fcl\u00fcstan s\u00fclh\u00fcn\u0259 aiddir).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"4. I Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ba\u015f vermi\u015f \u00dc\u00e7kils\u0259, Q\u0259m\u0259rli, Qarababa v\u0259 S\u0259rd\u0259rabad d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rinin ortaq x\u00fcsusiyy\u0259ti n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r birind\u0259 qacarlar\u0131n q\u0259ti q\u0259l\u0259b\u0259 qazanmas\u0131\",\n            \"B) \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131 u\u011frunda ruslarla qacarlar aras\u0131nda ba\u015f verm\u0259l\u0259ri\",\n            \"C) H\u0259r d\u00f6rd d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 Abbas Mirz\u0259nin i\u015ftirak etm\u0259m\u0259si\",\n            \"D) D\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131n Asland\u00fcz d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259n sonra ba\u015f verm\u0259si\",\n            \"E) Rusiya il\u0259 Osmanl\u0131 imperiyas\u0131 aras\u0131nda ba\u015f verm\u0259l\u0259ri\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 x\u00fcsusi qeyd edilir ki, \u00dc\u00e7kils\u0259, Q\u0259m\u0259rli, Qarababa v\u0259 S\u0259rd\u0259rabad d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rinin ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259ti \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131 u\u011frunda ruslarla qacarlar aras\u0131nda ba\u015f verm\u0259l\u0259ridir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"5. Eyler-Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n k\u0259si\u015f\u0259n (III) c\u0259h\u0259ti tap\u0131n:\\n\\nI. Sultanbud d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\\nII. Asland\u00fcz d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\\nIII. K\u0259si\u015fm\u0259\",\n        \"options\": [\n            \"A) Qacarlar d\u00f6vl\u0259tinin m\u00fctl\u0259q q\u0259l\u0259b\u0259si il\u0259 bitm\u0259l\u0259ri\",\n            \"B) H\u0259r ikisinin 1812-ci ild\u0259 ba\u015f verm\u0259si v\u0259 I Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259sin\u0259 aid olmalar\u0131\",\n            \"C) Rus qo\u015funlar\u0131na Sisianovun komandanl\u0131q etm\u0259si\",\n            \"D) D\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rin L\u0259nk\u0259ran xanl\u0131\u011f\u0131 \u0259razisind\u0259 ba\u015f verm\u0259si\",\n            \"E) G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131na bilavasit\u0259 s\u0259b\u0259b olmalar\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Sultanbud 1812-ci ilin \u0259vv\u0259lind\u0259, Asland\u00fcz is\u0259 1812-ci ilin oktyabr\u0131nda ba\u015f vermi\u015fdir. H\u0259r ikisi I Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 olmu\u015fdur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"6. X\u0259rit\u0259\/M\u0259kan m\u0259ntiqin\u0259 \u0259sas\u0259n, Birinci Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 ruslar t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edil\u0259r\u0259k l\u0259\u011fv olunmu\u015f v\u0259 yerind\u0259 komendant idar\u0259 \u00fcsulu yarad\u0131lm\u0131\u015f \u00fc\u00e7 \u0259sas \u015f\u0259h\u0259r-qalan\u0131 g\u00f6st\u0259rin:\",\n        \"options\": [\n            \"A) G\u0259nc\u0259, Bak\u0131, D\u0259rb\u0259nd\",\n            \"B) \u015e\u0259ki, \u015eamax\u0131, L\u0259nk\u0259ran\",\n            \"C) \u0130r\u0259van, Nax\u00e7\u0131van, Xoy\",\n            \"D) T\u0259briz, Mara\u011fa, Urmiya\",\n            \"E) Qaraba\u011f, Quba, Cavad\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n G\u0259nc\u0259 (1804), D\u0259rb\u0259nd v\u0259 Bak\u0131 (1806) xanl\u0131qlar\u0131 ruslar t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edil\u0259r\u0259k d\u0259rhal l\u0259\u011fv edilmi\u015f v\u0259 bu xanl\u0131qlarda komendant idar\u0259 \u00fcsulu yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"7. M\u0259ntiqi z\u0259nciri tamamlay\u0131n:\\nRusiyan\u0131n Qafqazda g\u00fccl\u0259nm\u0259si t\u0259hl\u00fck\u0259si -> Qacarlar\u0131n \u0130ngilt\u0259r\u0259 il\u0259 siyasi v\u0259 ticar\u0259t m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri ba\u011flamas\u0131 (1801) -> \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Qacarlara daxili i\u015fl\u0259r\u0259 qar\u0131\u015fmaq imkan\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259si -> ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u00c7ar I Aleksandr\u0131n C\u0259nubi Qafqaz\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259ti h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ke\u00e7\u0259r\u0259k \u015e\u0259rqi G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 b\u0259zi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131 ilhaq etm\u0259si\",\n            \"B) Rusiyan\u0131n d\u0259rhal Qacarlara t\u0259slim olmas\u0131\",\n            \"C) G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259sinin l\u0259\u011fv edilm\u0259si\",\n            \"D) Osmanl\u0131lar\u0131n \u0130r\u0259van\u0131 ruslara t\u0259hvil verm\u0259si\",\n            \"E) Qacarlar\u0131n Rusiyaya h\u00fccum ed\u0259r\u0259k Bak\u0131n\u0131 azad etm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Qacarlar d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259nin yax\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259n Rusiya h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ke\u00e7di v\u0259 1801-ci ilin sentyabr\u0131nda manifest ver\u0259r\u0259k \u015e\u0259rqi G\u00fcrc\u00fcstanla b\u0259rab\u0259r Qazax, Bor\u00e7al\u0131 kimi \u0259razil\u0259ri d\u0259 i\u015f\u011fal etdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"8. General Sisianovun 1805-ci ild\u0259 \u015eamax\u0131 xan\u0131 Mustafa xana etdiyi himay\u0259 t\u0259klifi zaman\u0131 Mustafa xan\u0131n ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc \u015f\u0259rtl\u0259r\u0259 aid deyil:\",\n        \"options\": [\n            \"A) Qon\u015fu Az\u0259rbaycan xanl\u0131qlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 onun hakimiyy\u0259tinin tan\u0131nmas\u0131\",\n            \"B) \u0130llik bac verm\u0259kd\u0259n azad olunmas\u0131\",\n            \"C) Daxili idar\u0259d\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyi bar\u0259d\u0259 t\u0259minat verilm\u0259si\",\n            \"D) X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 \u00f6z h\u0259rbi donanmas\u0131n\u0131 saxlamaq h\u00fcququnun t\u0259sdiql\u0259nm\u0259si\",\n            \"E) \u00d6z\u00fcn\u0259 daimi m\u0259vacib t\u0259yin olunmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Mustafa xan\u0131n ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc \u015f\u0259rtl\u0259r\u0259 bacdan azad olunmaq, qon\u015fu xanl\u0131qlar \u00fcz\u0259rind\u0259 hakimiyy\u0259t, daxili idar\u0259d\u0259 m\u00fcst\u0259qillik v\u0259 daimi m\u0259vacib daxil idi. Donanma m\u0259s\u0259l\u0259si \u015f\u0259rtl\u0259r aras\u0131nda yox idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"9. Asland\u00fcz (1812) v\u0259 G\u0259nc\u0259 (1804) d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rinin ortaq tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r ikisinin Qacarlar\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259si il\u0259 bitm\u0259si\",\n            \"B) H\u0259r ikisinin yaln\u0131z Rusiya v\u0259 Osmanl\u0131 aras\u0131nda ba\u015f verm\u0259si\",\n            \"C) H\u0259r iki d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn I Rus-Qacar m\u00fcharib\u0259sinin taleyini ruslar\u0131n xeyrin\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259si \/ h\u0259ll etm\u0259si\",\n            \"D) H\u0259r ikisind\u0259 Abbas Mirz\u0259nin h\u0259lak olmas\u0131\",\n            \"E) H\u0259r ikisinin frans\u0131z generallar\u0131n\u0131n komandanl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda idar\u0259 olunmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir ki, Asland\u00fcz v\u0259 G\u0259nc\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri I Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259sind\u0259 m\u00fcharib\u0259nin taleyini ruslar\u0131n xeyrin\u0259 h\u0259ll etmi\u015f d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"10. I Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259sind\u0259 (1804-1813) L\u0259nk\u0259ran d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 yanl\u0131\u015f ifad\u0259ni tap\u0131n:\",\n        \"options\": [\n            \"A) L\u0259nk\u0259ran qalas\u0131 1813-c\u00fc ild\u0259 rus qo\u015funlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edilmi\u015fdir.\",\n            \"B) L\u0259nk\u0259ran d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Rusiya qo\u015funlar\u0131na q\u0259l\u0259b\u0259 qazand\u0131ran yegan\u0259 amil Qacarlar\u0131n sayca azl\u0131\u011f\u0131 idi.\",\n            \"C) L\u0259nk\u0259ran\u0131n itirilm\u0259si Qacarlar\u0131n m\u00fcqavim\u0259tini sars\u0131td\u0131.\",\n            \"D) D\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rin bu istiqam\u0259td\u0259 u\u011fursuzlu\u011fu Qacarlar\u0131 s\u00fclh dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131na ba\u015flama\u011fa m\u0259cbur etdi.\",\n            \"E) L\u0259nk\u0259ran\u0131n i\u015f\u011fal\u0131ndan q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t sonra G\u00fcl\u00fcstan s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si imzaland\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: L\u0259nk\u0259ran d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc ruslar\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259si il\u0259 bitti v\u0259 m\u00fcharib\u0259nin taleyini h\u0259ll ed\u0259r\u0259k qacarlar\u0131 s\u00fclh\u0259 m\u0259cbur etdi, lakin q\u0259l\u0259b\u0259 qazand\u0131ran amilin \\\"qacarlar\u0131n sayca azl\u0131\u011f\u0131\\\" olmas\u0131 tarixi faktlara ziddir (Qacarlar qalan\u0131 g\u00fccl\u00fc m\u00fcdafi\u0259 edirdil\u0259r, lakin ruslar top at\u0259\u015fi v\u0259 h\u0259lledici h\u00fccumla oran\u0131 ald\u0131).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"11. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n\\n1. G\u0259nc\u0259 xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ruslar t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal\u0131\\n2. \u015e\u0259ki, Qaraba\u011f v\u0259 \u015eamax\u0131 xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sal\u0131nmas\u0131\\n3. Sisianovun Bak\u0131da \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si\\n4. Car-Balak\u0259n camaatl\u0131\u011f\u0131n\u0131n andl\u0131 \u00f6hd\u0259lik imzalamas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 4, 1, 2, 3\",\n            \"B) 1, 4, 3, 2\",\n            \"C) 4, 1, 3, 2\",\n            \"D) 1, 2, 3, 4\",\n            \"E) 4, 2, 1, 3\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Andl\u0131 \u00f6hd\u0259lik 1803-c\u00fc il, G\u0259nc\u0259nin i\u015f\u011fal\u0131 1804-c\u00fc il yanvar, Qaraba\u011f, \u015e\u0259ki v\u0259 \u015eamax\u0131 as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 1805-ci il, Sisianovun \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si 1806-c\u0131 il.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"12. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rini tap\u0131n:\\nS\u0259b\u0259b: \u00c7ar h\u00f6kum\u0259tinin yerli xanlara qar\u015f\u0131 ikili siyas\u0259ti v\u0259 I m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 g\u00fccl\u00fc m\u00fcqavim\u0259tl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq taktikas\u0131.\\nN\u0259tic\u0259:\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015e\u0259ki, Qaraba\u011f v\u0259 L\u0259nk\u0259ran xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n Birinci Rus-Qacar m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra d\u0259rhal l\u0259\u011fv edilm\u0259si\",\n            \"B) \u015e\u0259ki, \u015eamax\u0131, Qaraba\u011f v\u0259 L\u0259nk\u0259ran xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra bir m\u00fcdd\u0259t \u00f6z daxili m\u00fcst\u0259qillikl\u0259rini saxlamalar\u0131\",\n            \"C) Qubada \u0259yal\u0259t \u015furas\u0131n\u0131n s\u0259dri kimi rus general\u0131n\u0131n t\u0259yin olunmas\u0131\",\n            \"D) Bak\u0131 xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n S\u0259f\u0259vi s\u00fclal\u0259sin\u0259 qaytar\u0131lmas\u0131\",\n            \"E) X\u0259z\u0259r donanmas\u0131n\u0131n l\u0259\u011fv edilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, \u015e\u0259ki, \u015eamax\u0131, Qaraba\u011f v\u0259 L\u0259nk\u0259ran xanl\u0131qlar\u0131 Birinci Rus-Qacar m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra bir m\u00fcdd\u0259t \u00f6z daxili m\u00fcst\u0259qillikl\u0259rini saxlam\u0131\u015fd\u0131r. G\u0259nc\u0259, Bak\u0131, D\u0259rb\u0259nd is\u0259 d\u0259rhal l\u0259\u011fv olunmu\u015fdu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"13. Uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n\\n1. Cavad xan\\n2. F\u0259t\u0259li \u015fah Qacar\\n3. Abbas Mirz\u0259\\n\\na. I Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259sind\u0259 ordu komandan\u0131 kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.\\nb. 1804-c\u00fc ild\u0259 Quruqobu v\u0259 G\u0259nc\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 rus ordusuna qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 apararaq \u015f\u0259hid olmu\u015fdur.\\nc. G\u0259nc\u0259nin strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tini anlamayaraq oraya ciddi h\u0259rbi yard\u0131m g\u00f6nd\u0259rm\u0259mi\u015fdir.\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-b, 2-c, 3-a\",\n            \"B) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"C) 1-c, 2-b, 3-a\",\n            \"D) 1-b, 2-a, 3-c\",\n            \"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Cavad xan G\u0259nc\u0259nin m\u00fcdafi\u0259sind\u0259 q\u0259hr\u0259mancas\u0131na h\u0259lak olmu\u015fdur (1-b). F\u0259t\u0259li \u015fah Qacar G\u0259nc\u0259nin strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tini anlamay\u0131b yard\u0131m g\u00f6nd\u0259rm\u0259mi\u015fdi (2-c). Abbas Mirz\u0259 Qacar ordusunun komandan\u0131 idi (3-a).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"14. Q\u0259m\u0259rli d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 (1804) ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259rin m\u0259ntiqi inki\u015faf\u0131 nec\u0259 oldu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Abbas Mirz\u0259 v\u0259 \u0130r\u0259van xan\u0131n\u0131n birl\u0259\u015fmi\u015f q\u00fcvv\u0259l\u0259ri rus ordusunu darmada\u011f\u0131n ed\u0259r\u0259k Tiflis\u0259 q\u0259d\u0259r ir\u0259lil\u0259dil\u0259r.\",\n            \"B) \u0130lk vaxtlar \u00fcst\u00fcnl\u00fck qazanan ruslar xeyli itki ver\u0259r\u0259k \u00dc\u00e7kils\u0259ni t\u0259rk etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur oldular.\",\n            \"C) \u0130r\u0259van xan\u0131 ruslar\u0131n t\u0259r\u0259fin\u0259 ke\u00e7di v\u0259 Abbas Mirz\u0259 \u0259sir d\u00fc\u015fd\u00fc.\",\n            \"D) Sisianov Abbas Mirz\u0259 il\u0259 s\u00fclh ba\u011flayaraq G\u0259nc\u0259ni ona qaytard\u0131.\",\n            \"E) Osmanl\u0131 ordusu Q\u0259m\u0259rli k\u0259ndin\u0259 h\u00fccum ed\u0259r\u0259k h\u0259r iki t\u0259r\u0259fi geri \u00e7\u0259kilm\u0259y\u0259 m\u0259cbur etdi.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Q\u0259m\u0259rli k\u0259ndi u\u011frunda d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 ilk vaxtlar \u00fcst\u00fcnl\u00fck qazanan ruslar xeyli itki ver\u0259r\u0259k \u00dc\u00e7kils\u0259ni t\u0259rk etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur oldular.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"15. Eyler-Venn diaqram\u0131:\\n\\nI. G\u0259nc\u0259 xanl\u0131\u011f\u0131\\nII. \u0130lisu sultanl\u0131\u011f\u0131\\nIII. K\u0259si\u015fm\u0259\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1804-c\u00fc ild\u0259 ruslar t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edilm\u0259l\u0259ri\",\n            \"B) H\u0259r ikisinin Rusiya il\u0259 \u201cK\u00fcr\u0259k\u00e7ay\u201d s\u00fclh\u00fcn\u00fc imzalamas\u0131\",\n            \"C) H\u0259r ikisinin 1801-ci il manifesti il\u0259 l\u0259\u011fv olunmas\u0131\",\n            \"D) H\u0259r ikisinin \u0259razisinin \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131na qat\u0131lmas\u0131\",\n            \"E) H\u0259r ikisind\u0259 eyni vaxtda Abbas Mirz\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259rbi bazalar\u0131n qurulmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 \\\"G\u0259nc\u0259 xanl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 \u0130lisu sultanl\u0131\u011f\u0131: 1804-c\u00fc ild\u0259 ruslar t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edilm\u0259l\u0259ri\\\" ortaq hadis\u0259 kimi verilmi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"16. M\u0259ntiqi bloksxemi tamamlay\u0131n:\\nG\u0259nc\u0259 qalas\u0131n\u0131n m\u00fchasir\u0259y\u0259 al\u0131nmas\u0131 (1803 dekabr) -> Cavad xan\u0131n m\u00fcqavim\u0259ti v\u0259 dig\u0259r xanl\u0131qlardan yet\u0259rli k\u00f6m\u0259k g\u0259lm\u0259m\u0259si -> ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Rus ordusunun geri \u00e7\u0259kil\u0259r\u0259k Tiflis\u0259 d\u00f6nm\u0259si\",\n            \"B) 1804-c\u00fc ilin yanvar\u0131nda qanl\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259n sonra G\u0259nc\u0259 qalas\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin ad\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fdiril\u0259r\u0259k Yelizavetpol qoyulmas\u0131\",\n            \"C) Cavad xan\u0131n t\u0259slim olmas\u0131 v\u0259 rus general\u0131 t\u0259yin edilm\u0259si\",\n            \"D) Qacarlar\u0131n G\u0259nc\u0259ni geri al\u0131b Cavad xan\u0131n o\u011flunu hakim t\u0259yin etm\u0259si\",\n            \"E) G\u0259nc\u0259nin dinc yolla T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcst\u0259qilliyini saxlamas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Qanl\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259n sonra 1804-c\u00fc ilin yanvar\u0131nda G\u0259nc\u0259 qalas\u0131 i\u015f\u011fal edildi, xanl\u0131q l\u0259\u011fv olundu v\u0259 \u00e7ar I Aleksandr\u0131n arvad\u0131n\u0131n \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 \u015f\u0259h\u0259r Yelizavetpol adland\u0131r\u0131ld\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"17. Birinci Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 G\u00fcl\u00fcstan s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si imzalanark\u0259n Qacarlar d\u00f6vl\u0259ti hans\u0131 \u0259razil\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259ki iddialar\u0131ndan imtina etmi\u015f oldu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130r\u0259van v\u0259 Nax\u00e7\u0131van xanl\u0131qlar\u0131 daxil olmaqla b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131\",\n            \"B) T\u0259briz, Urmiya, Xoy v\u0259 \u018frd\u0259bil xanl\u0131qlar\u0131\",\n            \"C) \u0130r\u0259van v\u0259 Nax\u00e7\u0131van istisna olmaqla, \u015eimali Az\u0259rbaycan xanl\u0131qlar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n L\u0259nk\u0259ran\",\n            \"D) Yaln\u0131z \u015e\u0259rqi G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Da\u011f\u0131stan\",\n            \"E) B\u00fct\u00fcn Qafqaz v\u0259 M\u0259r\u0259zi Asiya\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: G\u00fcl\u00fcstan s\u00fclh\u00fcn\u0259 \u0259sas\u0259n \u0130r\u0259van v\u0259 Nax\u00e7\u0131van xanl\u0131qlar\u0131 istisna olmaqla b\u00fct\u00fcn \u015eimali Az\u0259rbaycan xanl\u0131qlar\u0131 (L\u0259nk\u0259ran daxil) Rusiyan\u0131n \u0259sar\u0259ti alt\u0131na ke\u00e7di.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"18. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 c\u0259dv\u0259ld\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. S\u0259hv olan variant\u0131 tap\u0131n:\",\n        \"options\": [\n            \"A) Zaqatala d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (1804) - Carl\u0131lar q\u0259l\u0259b\u0259 qazand\u0131, rus general\u0131 Qulyakov \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.\",\n            \"B) Asland\u00fcz d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (1812) - Rus qo\u015funlar\u0131 Qacarlar \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 qazand\u0131.\",\n            \"C) Sultanbud d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (1812) - Abbas Mirz\u0259nin ordusu u\u011fur qazand\u0131.\",\n            \"D) L\u0259nk\u0259ran d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (1813) - Ruslar qalib g\u0259ldi v\u0259 m\u00fcharib\u0259nin taleyini h\u0259ll etdi.\",\n            \"E) Quruqobu d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (1803) - Cavad xan ruslar\u0131 q\u0259ti m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 u\u011fratd\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 4,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Quruqobu yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 k\u0259\u015ffiyyat xarakterli d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259n sonra ruslar q\u0259ti m\u0259\u011flub olmam\u0131\u015f, \u0259ksin\u0259, G\u0259nc\u0259ni m\u00fchasir\u0259y\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131lar. Cavad xan orada q\u0259ti q\u0259l\u0259b\u0259 qazanmam\u0131\u015fd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"19. \u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n \u015eimali Az\u0259rbaycanda yerl\u0259\u015fdirdiyi xristian \u0259hali (erm\u0259ni, aysor, alman) \u00fc\u00e7\u00fcn yaratd\u0131\u011f\u0131 iqt\u0259sad\u0131 v\u0259 sosial imtiyazlar\u0131n \u0259sas h\u0259d\u0259fi n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Az\u0259rbaycan\u0131 s\u0259naye \u00f6lk\u0259sin\u0259 \u00e7evirm\u0259k\",\n            \"B) \u00d6z\u00fcn\u0259 sadiq sosial dayaq v\u0259 m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqi il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri k\u0259s\u0259n bufer zona yaratmaq\",\n            \"C) B\u00fct\u00fcn \u0259razini Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 icar\u0259y\u0259 verm\u0259k\",\n            \"D) Qacarlar d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 ortaq k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 lahiy\u0259l\u0259ri icra etm\u0259k\",\n            \"E) Yerli m\u00fcs\u0259lman \u0259halini xaric\u0259 ticar\u0259t s\u0259f\u0259rl\u0259rin\u0259 t\u0259\u015fviq etm\u0259k\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Xristian \u0259halini m\u0259skunla\u015fd\u0131rmaqda m\u0259qs\u0259d imperiyaya s\u0259daq\u0259tli sosial dayaq yaratmaq v\u0259 qon\u015fu m\u00fcs\u0259lman d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 s\u0259rh\u0259dd\u0259 bufer zona yaradaraq yerli \u0259halinin m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqi il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rini z\u0259ifl\u0259tm\u0259k idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"20. Hans\u0131 xanl\u0131\u011f\u0131n 1806-c\u0131 ild\u0259ki i\u015f\u011fal\u0131 zaman\u0131 ke\u00e7mi\u015f Bak\u0131 xan\u0131 II Mirz\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d xan orada yarad\u0131lm\u0131\u015f \u018fyal\u0259t \u015furas\u0131n\u0131n s\u0259dri t\u0259yin edildi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015eamax\u0131 xanl\u0131\u011f\u0131\",\n            \"B) \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131\",\n            \"C) Quba xanl\u0131\u011f\u0131\",\n            \"D) D\u0259rb\u0259nd xanl\u0131\u011f\u0131\",\n            \"E) G\u0259nc\u0259 xanl\u0131\u011f\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1806-c\u0131 ild\u0259 i\u015f\u011fal edilmi\u015f Quba xanl\u0131\u011f\u0131nda yerli b\u0259yl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t \u0259yal\u0259t \u015furas\u0131 t\u0259\u015fkil olundu v\u0259 ke\u00e7mi\u015f Bak\u0131 xan\u0131 II Mirz\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d xan \u015furan\u0131n s\u0259dri t\u0259yin edildi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"21. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131q:\\n\\n1. G\u00fcl\u00fcstan s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin ba\u011flanmas\u0131\\n2. Abbas Mirz\u0259nin Asland\u00fczd\u0259 m\u0259\u011flub olmas\u0131\\n3. Sisianovun \u0130r\u0259van\u0131 m\u00fchasir\u0259y\u0259 almas\u0131 (\u00dc\u00e7kils\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc \u0259r\u0259f\u0259si)\\n4. Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Rusiya il\u0259 K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si imzalamas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 3, 4, 2, 1\",\n            \"B) 4, 3, 1, 2\",\n            \"C) 3, 2, 4, 1\",\n            \"D) 4, 1, 3, 2\",\n            \"E) 1, 2, 3, 4\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u0130r\u0259van m\u00fchasir\u0259si\/\u00dc\u00e7kils\u0259 (1804); K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si (1805); Asland\u00fcz d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (1812); G\u00fcl\u00fcstan s\u00fclh\u00fc (1813). Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 3, 4, 2, 1.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"22. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259: Niy\u0259 G\u0259nc\u0259 xan\u0131 Cavad xan Sisianovun qalan\u0131 t\u0259slim etm\u0259k t\u0259l\u0259bini r\u0259dd etdi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u00c7\u00fcnki Cavad xan Qacar ordusunun qala divarlar\u0131na \u00e7atd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilirdi.\",\n            \"B) \u00c7\u00fcnki o, G\u0259nc\u0259nin m\u00fcst\u0259qilliyini qorumaq \u0259zmind\u0259 idi v\u0259 Sisianova \\\"G\u0259nc\u0259y\u0259 yaln\u0131z m\u0259nim meyitimin \u00fcst\u00fcnd\u0259n ke\u00e7\u0259 bil\u0259rs\u0259n\\\" cavab\u0131n\u0131 vermi\u015fdi.\",\n            \"C) \u00c7\u00fcnki Cavad xan art\u0131q Osmanl\u0131 himay\u0259sin\u0259 ke\u00e7mi\u015fdi.\",\n            \"D) \u00c7\u00fcnki ruslar ondan yaln\u0131z x\u0259rac ist\u0259yirdi, qalan\u0131 yox.\",\n            \"E) \u00c7\u00fcnki Cavad xan D\u0259rb\u0259nd\u0259 \u00e7\u0259kilm\u0259k plan\u0131 qurmu\u015fdu.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Cavad xan m\u0259ktubunda yaz\u0131rd\u0131: \\\"O ki qald\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin t\u0259hvil verilm\u0259sin\u0259, xam x\u0259yal\u0131ndan \u0259l \u00e7\u0259k. G\u0259nc\u0259y\u0259 yaln\u0131z m\u0259nim meyitimin \u00fcst\u00fcnd\u0259n ke\u00e7\u0259 bil\u0259rs\u0259n!\\\". Bu onun m\u00fcst\u0259qilliyi qorumaq \u0259zmini g\u00f6st\u0259rir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"23. D\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r v\u0259 N\u0259tic\u0259l\u0259r uy\u011funlu\u011fu:\\n\\n1. Zaqatala (1804)\\n2. Q\u0259m\u0259rli (1804)\\n3. Asland\u00fcz (1812)\\n\\na. Rus ordusu m\u0259\u011flub oldu, general Qulyakov \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.\\nb. Rus qo\u015funlar\u0131 Qacarlar \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259ti q\u0259l\u0259b\u0259 qazanaraq m\u00fcharib\u0259nin gedi\u015fini d\u0259yi\u015fdi.\\nc. Abbas Mirz\u0259 v\u0259 \u0130r\u0259van xan\u0131n\u0131n birl\u0259\u015fmi\u015f q\u00fcvv\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 ruslar \u00e7oxlu itki ver\u0259r\u0259k geri \u00e7\u0259kildi.\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-a, 2-c, 3-b\",\n            \"B) 1-b, 2-a, 3-c\",\n            \"C) 1-c, 2-b, 3-a\",\n            \"D) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"E) 1-c, 2-a, 3-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Zaqatala d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Carl\u0131lar qalib g\u0259ldi v\u0259 general \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc (1-a). Q\u0259m\u0259rlid\u0259 ruslar itki verib \u00dc\u00e7kils\u0259ni t\u0259rk etdi (2-c). Asland\u00fczd\u0259 rus qo\u015funlar\u0131 h\u0259lledici q\u0259l\u0259b\u0259 qazand\u0131 (3-b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"24. Eyler-Venn:\\n\\nI. Birinci Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259si (1804-1813)\\nII. Rus-Osmanl\u0131 m\u00fcharib\u0259si (1806-1812)\\nIII. Ortaq x\u00fcsusiyy\u0259t (M\u0259nb\u0259 m\u0259ntiqi)\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r ikisi Rusiyan\u0131n C\u0259nubi Qafqazda m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259k v\u0259 \u0259razil\u0259ri i\u015f\u011fal etm\u0259k planlar\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, eyni vaxtda apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcharib\u0259l\u0259rdir.\",\n            \"B) H\u0259r ikisi G\u00fcl\u00fcstan s\u00fclh\u00fc il\u0259 yekunla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.\",\n            \"C) H\u0259r ikisind\u0259 yaln\u0131z d\u0259niz donanmas\u0131 i\u015ftirak etmi\u015fdir.\",\n            \"D) H\u0259r ikisi \u0130ngilt\u0259r\u0259nin birba\u015fa h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259si il\u0259 ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r.\",\n            \"E) H\u0259r ikisind\u0259 Qacarlar Osmanl\u0131n\u0131 m\u0259\u011flub etmi\u015fdir.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Rusiya 1804-1813-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Qacarlarla m\u00fcharib\u0259 ed\u0259rk\u0259n, paralel olaraq 1806-1812-ci ill\u0259rd\u0259 Osmanl\u0131larla da m\u00fcharib\u0259 aparm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259r ikisi Rusiyan\u0131n b\u00f6lg\u0259d\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259 siyas\u0259tin\u0259 xidm\u0259t edirdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"25. \u015eimali Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda erm\u0259nil\u0259rin m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 siyas\u0259tinin ilk r\u0259smi (XIX \u0259sr \u00fc\u00e7\u00fcn) add\u0131mlar\u0131ndan biri ne\u00e7\u0259nci il\u0259 v\u0259 hans\u0131 proses\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1804-c\u00fc ild\u0259 Birinci Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259si ged\u0259rk\u0259n erm\u0259nil\u0259rin k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 ba\u015flanmas\u0131na\",\n            \"B) 1828-ci ild\u0259 yaln\u0131z T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si imzaland\u0131qdan sonra ba\u015flanmas\u0131na\",\n            \"C) 1817-ci ild\u0259 almanlarla birlikd\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259\",\n            \"D) 1791-ci il Yass\u0131 m\u00fcqavil\u0259si \u0259sas\u0131nda icra edilm\u0259sin\u0259\",\n            \"E) 1806-c\u0131 ild\u0259 \u018fyal\u0259t \u015furas\u0131n\u0131n f\u0259rman\u0131 il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Xronologiyada \\\"1804-c\u00fc ild\u0259 erm\u0259nil\u0259rin \u015eimali Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si\\\" kimi qeyd edilmi\u015fdir, y\u0259ni k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 prosesi h\u0259l\u0259 I m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"26. X\u0259rit\u0259\/M\u0259kan. \\\"Andl\u0131 \u00f6hd\u0259lik\\\" imzaland\u0131qdan sonra ita\u0259t etm\u0259y\u0259n \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 ruslar\u0131n 1804-c\u00fc ilin yanvar\u0131nda yand\u0131rd\u0131qlar\u0131 v\u0259 sonda rus general\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn ba\u015f verdiyi \u0259razi harada yerl\u0259\u015firdi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Car-Balak\u0259n\",\n            \"B) Qaraba\u011f\",\n            \"C) G\u0259nc\u0259\",\n            \"D) L\u0259nk\u0259ran\",\n            \"E) \u0130r\u0259van\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1804-c\u00fc ilin yanvar\u0131nda Zaqatala d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 ruslar yenid\u0259n h\u00fccum edib Car\u0131 tutub yand\u0131rd\u0131lar. Bu hadis\u0259 Car-Balak\u0259n camaatl\u0131\u011f\u0131 \u0259razisind\u0259 ba\u015f vermi\u015fdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"27. M\u0259ntiqi z\u0259nciri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nQacarlar s\u0259lt\u0259n\u0259tinin h\u0259rbi z\u0259ifliyi -> Abbas Mirz\u0259nin Avropa tipli ordu qurmaq c\u0259hdi -> ? -> Abbas Mirz\u0259nin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi ordunun ruslarla d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259 bilm\u0259m\u0259si.\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015eahzad\u0259nin ordu quruculu\u011funda \u0259n\u0259n\u0259vi q\u0131z\u0131lba\u015f taktikalar\u0131n\u0131 qada\u011fan etm\u0259si, lakin yeni nizam\u0131n tam m\u0259nims\u0259nilm\u0259m\u0259si v\u0259 q\u00fcvv\u0259l\u0259r nisb\u0259tinin ruslar\u0131n xeyrin\u0259 olmas\u0131 (x\u00fcsus\u0259n artilleriya bax\u0131m\u0131ndan)\",\n            \"B) \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Qacarlara d\u0259rhal silah satmaqdan imtina etm\u0259si\",\n            \"C) Abbas Mirz\u0259nin Fransa dilini d\u00f6vl\u0259t dili elan etm\u0259si\",\n            \"D) Qacar ordusunun yaln\u0131z d\u0259niz donanmas\u0131na bel ba\u011flamas\u0131\",\n            \"E) F\u0259t\u0259li \u015fah\u0131n Abbas Mirz\u0259ni edam etdirm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Yeni qurulan ordu kifay\u0259t q\u0259d\u0259r t\u0259lim g\u00f6rm\u0259mi\u015f, k\u00f6hn\u0259 \u00fcsullardan tam uzaqla\u015fmam\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 rus ordusunun h\u0259rbi-texniki, x\u00fcsus\u0259n artilleriya \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259\u011flub olurdu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"28. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131qla qrupla\u015fd\u0131r\u0131n:\\n\\n1. G\u0259nc\u0259nin ad\u0131n\u0131n Yelizavetpol olaraq d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si\\n2. Abbas Mirz\u0259nin Sultanbud d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 qalib g\u0259lm\u0259si\\n3. Asland\u00fczd\u0259 rus ordusunun h\u0259lledici q\u0259l\u0259b\u0259si\\n4. K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1, 4, 2, 3\",\n            \"B) 4, 1, 3, 2\",\n            \"C) 1, 2, 4, 3\",\n            \"D) 1, 4, 3, 2\",\n            \"E) 4, 2, 3, 1\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: G\u0259nc\u0259nin ad\u0131 1804-c\u00fc ild\u0259 d\u0259yi\u015fdirildi (1). K\u00fcr\u0259k\u00e7ay 1805 (4). Sultanbud 1812-ci ilin \u0259vv\u0259li (2). Asland\u00fcz 1812-ci il oktyabr (3).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"29. Uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin (M\u00fcqavil\u0259 v\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259r):\\n\\n1. G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259si\\n2. K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si\\n3. Andl\u0131 \u00f6hd\u0259lik\\n\\na. Rusiya v\u0259 Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131\\nb. Rusiya v\u0259 Qacarlar d\u00f6vl\u0259ti\\nc. Rusiya v\u0259 Car-Balak\u0259n camaatl\u0131\u011f\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-b, 2-a, 3-c\",\n            \"B) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"C) 1-c, 2-a, 3-b\",\n            \"D) 1-b, 2-c, 3-a\",\n            \"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: G\u00fcl\u00fcstan s\u00fclh\u00fc Rusiya v\u0259 Qacarlar d\u00f6vl\u0259ti aras\u0131nda (1-b), K\u00fcr\u0259k\u00e7ay Rusiya v\u0259 Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda (2-a), Andl\u0131 \u00f6hd\u0259lik is\u0259 Rusiya v\u0259 Car-Balak\u0259n camaatl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda (3-c) ba\u011flanm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"30. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259si:\\nS\u0259b\u0259b: I Aleksandr 1801-ci ild\u0259 \u015e\u0259rqi G\u00fcrc\u00fcstan\u0131 Rusiyaya birl\u0259\u015fdir\u0259n manifest verdi.\\nN\u0259tic\u0259: ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Az\u0259rbaycan\u0131n Qazax, Bor\u00e7al\u0131, \u015e\u0259m\u015f\u0259ddil sultanl\u0131qlar\u0131 da daxil olmaqla b\u0259zi torpaqlar\u0131 Rusiyan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 alt\u0131na d\u00fc\u015fd\u00fc.\",\n            \"B) B\u00fct\u00fcn \u015eimali Az\u0259rbaycan xanl\u0131qlar\u0131 d\u0259rhal Rusiyaya birl\u0259\u015fdi.\",\n            \"C) Qacarlar d\u00f6vl\u0259ti Rusiya il\u0259 m\u00fctt\u0259fiq oldu.\",\n            \"D) Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti G\u0259nc\u0259ni m\u00fchasir\u0259y\u0259 ald\u0131.\",\n            \"E) \u0130ngilt\u0259r\u0259 C\u0259nubi Qafqazda \u00f6z h\u0259rbi bazas\u0131n\u0131 qurdu.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Manifestin verilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u015e\u0259rqi G\u00fcrc\u00fcstanla b\u0259rab\u0259r Qazax, Bor\u00e7al\u0131, \u015e\u0259m\u015f\u0259ddil, Lori, P\u0259mb\u0259k b\u00f6lg\u0259l\u0259ri d\u0259 i\u015f\u011fal edil\u0259r\u0259k quberniyan\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil edildi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"31. Eyler-Venn diaqram\u0131:\\n\\nI. \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131\\nII. Quba xanl\u0131\u011f\u0131\\nIII. Ortaq x\u00fcsusiyy\u0259t\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1806-c\u0131 ild\u0259 Rusiya \u0259leyhin\u0259 \u00fcsyanlar\u0131n ba\u015f verm\u0259si\",\n            \"B) H\u0259r ikisinin K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si il\u0259 l\u0259\u011fv edilm\u0259si\",\n            \"C) H\u0259r ikisind\u0259 \u018fyal\u0259t \u015furas\u0131n\u0131n s\u0259dri kimi Mirz\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d xan\u0131n t\u0259yin edilm\u0259si\",\n            \"D) H\u0259r ikisinin G\u0259nc\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Cavad xana k\u00f6m\u0259k etm\u0259si\",\n            \"E) H\u0259r ikisinin yaln\u0131z Osmanl\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 \\\"\u015e\u0259ki, Car-Balak\u0259n v\u0259 Qubada 1806-c\u0131 ild\u0259 Ruslara qar\u015f\u0131 \u00fcsyanlar\u0131n ba\u015f verm\u0259si\\\" qeyd olunur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"32. C\u0259dv\u0259l sual\u0131. Birinci Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259si bitdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131nda yaranm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 yanl\u0131\u015f fikri g\u00f6st\u0259rin:\",\n        \"options\": [\n            \"A) Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 iqtisadiyyat\u0131 xarakteri ald\u0131.\",\n            \"B) \u015eimali Az\u0259rbaycan Rusiya s\u0259nayesi \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131z xammal bazas\u0131na \u00e7evrildi.\",\n            \"C) C\u0259nubi Qafqaz Rusiya ticar\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 sat\u0131\u015f bazar\u0131 rolunu oynama\u011fa ba\u015flad\u0131.\",\n            \"D) Rusiya h\u00f6kum\u0259ti Az\u0259rbaycan\u0131 m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 a\u011f\u0131r s\u0259naye d\u00f6vl\u0259tin\u0259 \u00e7evirm\u0259k m\u0259qs\u0259di g\u00fcd\u00fcrd\u00fc.\",\n            \"E) Vahid xalq zorla iki hiss\u0259y\u0259 b\u00f6l\u00fcnd\u00fc v\u0259 f\u0259rqli iqtisadi inki\u015faf yollar\u0131na q\u0259d\u0259m qoydu.\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Rusiya h\u00f6kum\u0259tinin m\u0259qs\u0259di Az\u0259rbaycan\u0131 s\u0259naye \u00f6lk\u0259si etm\u0259k deyil, \u0259ksin\u0259 \\\"Ucuz al\u0131b, baha satmaq\\\" prinsipi il\u0259 sad\u0259c\u0259 xammal v\u0259 sat\u0131\u015f bazar\u0131na \u00e7evirm\u0259k idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"33. M\u0259ntiqi z\u0259nciri tamamlay\u0131n:\\nQaraba\u011f xan\u0131n\u0131n G\u0259nc\u0259nin m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259rin\u0259 top g\u00f6nd\u0259rm\u0259si -> G\u0259nc\u0259 i\u015f\u011fal olunduqdan sonra ruslar\u0131n n\u00f6vb\u0259ti h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259lm\u0259si -> ? -> \u0130brahimx\u0259lil xan\u0131n Rusiya il\u0259 K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sini imzalamas\u0131.\",\n        \"options\": [\n            \"A) Rus qo\u015funlar\u0131n\u0131n Qaraba\u011fa do\u011fru ir\u0259lil\u0259m\u0259si v\u0259 qacarlar\u0131n xanl\u0131qlar\u0131 t\u0259hdid etm\u0259si fonunda Qaraba\u011f xan\u0131n\u0131n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 q\u0259bul etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qalmas\u0131\",\n            \"B) Qaraba\u011f xan\u0131n\u0131n rus qo\u015fununu m\u0259\u011flub etm\u0259si\",\n            \"C) \u0130brahimx\u0259lil xan\u0131n G\u0259nc\u0259ni azad ed\u0259r\u0259k \u015fah elan olunmas\u0131\",\n            \"D) Osmanl\u0131lar\u0131n Qaraba\u011f\u0131 himay\u0259y\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259si\",\n            \"E) Abbas Mirz\u0259nin \u015eu\u015fan\u0131 daimi paytaxt elan etm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: G\u0259nc\u0259 i\u015f\u011fal edildikd\u0259n v\u0259 c\u0259nubdan Qacar t\u0259hl\u00fck\u0259si artd\u0131qdan sonra Qaraba\u011f xan\u0131 Rusiya il\u0259 (Sisianovla) as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 q\u0259bul ed\u0259n K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sini ba\u011flama\u011fa m\u0259cbur oldu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"34. 1806-c\u0131 ilin h\u0259rbi-siyasi b\u00f6hran\u0131nda Bak\u0131 qalas\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ir\u0259lil\u0259y\u0259n general Sisianovun \u00f6l\u00fcm\u00fc regiondak\u0131 prosesl\u0259r\u0259 nec\u0259 t\u0259sir etdi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Rus qo\u015funlar\u0131 Qafqaz\u0131 tamamil\u0259 t\u0259rk etdi.\",\n            \"B) H\u0259rbi komandanl\u0131\u011f\u0131 d\u0259yi\u015fdiril\u0259n Rusiya h\u00fccumlar\u0131 davam etdirdi v\u0259 1806-c\u0131 ilin oktyabr\u0131nda Bak\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal etdi.\",\n            \"C) Bak\u0131 xan\u0131 Qacarlar\u0131n paytaxt\u0131na k\u00f6\u00e7d\u00fc v\u0259 m\u00fcharib\u0259 bitdi.\",\n            \"D) \u015eamax\u0131 xan\u0131 rus t\u0259r\u0259fin\u0259 ke\u00e7\u0259r\u0259k Sisianovun yerin\u0259 ba\u015f komandan oldu.\",\n            \"E) L\u0259nk\u0259ran xanl\u0131\u011f\u0131 m\u00fcst\u0259qil elan olundu.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Sisianovun \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, Rusiya q\u00fcvv\u0259l\u0259rini yenid\u0259n toplay\u0131b h\u00fccuma ke\u00e7di v\u0259 1806-c\u0131 ilin pay\u0131z\u0131nda (oktyabr\u0131nda) Bak\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal etdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"35. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131q:\\n\\n1. Yass\u0131 m\u00fcqavil\u0259si\\n2. Car-Balak\u0259n\u0259 rus h\u00fccumu v\u0259 Zaqatala d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\\n3. \u0130r\u0259van u\u011frunda Q\u0259m\u0259rli d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\\n4. G\u00fcl\u00fcstan s\u00fclh\u00fcn\u00fcn imzalanmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1, 2, 3, 4\",\n            \"B) 1, 3, 2, 4\",\n            \"C) 2, 1, 3, 4\",\n            \"D) 1, 2, 4, 3\",\n            \"E) 2, 3, 1, 4\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Yass\u0131 m\u00fcqavil\u0259si (1791), Zaqatala d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (1804 yanvar), Q\u0259m\u0259rli d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (1804 yay), G\u00fcl\u00fcstan s\u00fclh\u00fc (1813).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"36. Ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin tap\u0131lmas\u0131: 1806-c\u0131 ild\u0259 \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 1805-ci ild\u0259 \u015eamax\u0131 xanl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ortaq olan c\u0259h\u0259t n\u0259dir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r ikisi Rusiyaya qar\u015f\u0131 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 sonad\u0259k d\u00f6y\u00fc\u015fm\u00fc\u015f v\u0259 \u0259halisi k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.\",\n            \"B) H\u0259r ikisi Birinci Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259sinin gedi\u015find\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 Rusiya himay\u0259sini q\u0259bul etmi\u015f xanl\u0131qlard\u0131r.\",\n            \"C) H\u0259r ikisi Osmanl\u0131 imperiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunurdu.\",\n            \"D) H\u0259r ikisinin m\u0259rk\u0259zind\u0259 rus general\u0131 l\u0259\u011fv edilmi\u015f xanl\u0131\u011f\u0131n komendant\u0131 olmu\u015fdu.\",\n            \"E) H\u0259r ikisi eyni ild\u0259 andl\u0131 \u00f6hd\u0259lik imzalam\u0131\u015fd\u0131r.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: H\u0259m \u015eamax\u0131 (1805), h\u0259m d\u0259 \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131 (1805) I m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Rusiya himay\u0259sin\u0259 ke\u00e7mi\u015f, lakin bir m\u00fcdd\u0259t daxili idar\u0259-\u00fcsulunu (xanl\u0131\u011f\u0131) saxlam\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"37. M\u0259ntiqi tapmaca (DoK 3): Birinci Rus-Qacar m\u00fcharib\u0259sinin gedi\u015find\u0259 ruslar\u0131n C\u0259nubi Qafqazda \\\"K\u00fcr\u0259k\u00e7ay\\\" traktat\u0131n\u0131 Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 imzalamas\u0131 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq bax\u0131m\u0131ndan hans\u0131 fakt\u0131 s\u00fcbut edir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Qaraba\u011f\u0131n Qacarlar d\u00f6vl\u0259tinin bir vilay\u0259ti oldu\u011funu\",\n            \"B) Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qil subyekt olaraq \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259 bildiyini v\u0259 erm\u0259nil\u0259rin bu m\u00fcqavil\u0259d\u0259 he\u00e7 bir t\u0259r\u0259f kimi i\u015ftirak etm\u0259diyini\",\n            \"C) Qaraba\u011f\u0131n tamamil\u0259 Osmanl\u0131 torpa\u011f\u0131 oldu\u011funu\",\n            \"D) Rusiya il\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259nin ortaq q\u0259rar q\u0259bul etdiyini\",\n            \"E) Qaraba\u011f\u0131n yaln\u0131z xristianlardan ibar\u0259t oldu\u011funu\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si birba\u015fa Rusiya (Sisianov) v\u0259 Qaraba\u011f xan\u0131 (\u0130brahimx\u0259lil xan) aras\u0131nda ba\u011flanm\u0131\u015fd\u0131r. Bu, Qaraba\u011f\u0131n Az\u0259rbaycan-t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259ti kimi m\u00fcst\u0259qil subyekt oldu\u011funu v\u0259 m\u00fcqavil\u0259d\u0259 erm\u0259nil\u0259rin rol oynamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259sdiql\u0259yir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"38. G\u0259nc\u0259nin m\u00fcdafi\u0259si zaman\u0131 xalq\u0131n birliyini g\u00f6st\u0259r\u0259n, lakin kifay\u0259t etm\u0259y\u0259n add\u0131mlardan biri n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Qaraba\u011f xan\u0131n\u0131n G\u0259nc\u0259 m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259rin\u0259 iki top g\u00f6nd\u0259rm\u0259si\",\n            \"B) \u015eamax\u0131 xan\u0131n\u0131n G\u0259nc\u0259y\u0259 10 minlik ordu yeritm\u0259si\",\n            \"C) Bak\u0131 xan\u0131n\u0131n d\u0259nizd\u0259n ruslara h\u00fccum etm\u0259si\",\n            \"D) Qubal\u0131lar\u0131n rus komendant\u0131n\u0131 \u0259sir almas\u0131\",\n            \"E) \u0130r\u0259van xan\u0131n\u0131n Tiflisi yand\u0131rmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 qeyd olunur ki, G\u0259nc\u0259nin m\u00fcdafi\u0259sind\u0259 qon\u015fu xanl\u0131qlardan d\u0259st\u0259l\u0259r i\u015ftirak etmi\u015f, h\u0259tta Qaraba\u011f xan\u0131 G\u0259nc\u0259nin m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259rin\u0259 iki top g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"39. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259:\\nS\u0259b\u0259b: Abbas Mirz\u0259nin Bak\u0131 qalas\u0131n\u0131 qurudan v\u0259 d\u0259nizd\u0259n m\u00fchasir\u0259y\u0259 alan H\u00fcseynqulu xana k\u00f6m\u0259k g\u00f6nd\u0259rm\u0259si.\\nN\u0259tic\u0259: ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Bak\u0131 liman\u0131n\u0131n tutulmas\u0131 v\u0259 rus ordusunun H\u0259\u015ft\u0259rxanla \u0259laq\u0259sinin tam k\u0259silm\u0259si\",\n            \"B) B\u00fct\u00fcn c\u0259hdl\u0259rin u\u011fursuz olmas\u0131 v\u0259 Bak\u0131 daxil olmaqla \u00fc\u00e7 qala-\u015f\u0259h\u0259r istisna olmaqla, Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fimal\u0131n\u0131n rus i\u015f\u011fal\u0131nda qalmas\u0131\",\n            \"C) Bak\u0131 xan\u0131n\u0131n Abbas Mirz\u0259ni aldadaraq ruslara t\u0259slim etm\u0259si\",\n            \"D) Bak\u0131da \u018fyal\u0259t \u015furas\u0131n\u0131n d\u0259rhal b\u0259rpas\u0131\",\n            \"E) \u0130ngilt\u0259r\u0259nin donanma il\u0259 yard\u0131ma g\u0259lm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 bildirilir ki, H\u00fcseynqulu xan\u0131n b\u00fct\u00fcn c\u0259hdl\u0259ri u\u011fursuz oldu v\u0259 \u015eu\u015fa, Quba, Bak\u0131 istisna olmaqla Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fimal torpaqlar\u0131 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259tlik i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lardan azad edils\u0259 d\u0259, Bak\u0131 ruslarda qald\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"40. Eyler-Venn:\\n\\nI. G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259si (1813)\\nII. Yass\u0131 m\u00fcqavil\u0259si (1791)\\nIII. K\u0259si\u015fm\u0259\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r ikisind\u0259 Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n Qafqazda \u00f6z i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 m\u00f6vqel\u0259rini daha da geni\u015fl\u0259ndirm\u0259si (v\u0259 ya buna z\u0259min yaratmas\u0131)\",\n            \"B) H\u0259r ikisind\u0259 Qacarlar d\u00f6vl\u0259tinin t\u0259zminat \u00f6d\u0259m\u0259si\",\n            \"C) H\u0259r ikisinin \u0130ngilt\u0259r\u0259nin vasit\u0259\u00e7iliyi il\u0259 ba\u011flanmas\u0131\",\n            \"D) H\u0259r ikisi il\u0259 \u015eimali Az\u0259rbaycan xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n l\u0259\u011fv edilm\u0259si\",\n            \"E) H\u0259r ikisinin Abbas Mirz\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n imzalanmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Yass\u0131 m\u00fcqavil\u0259si (1791) Osmanl\u0131n\u0131 b\u00f6lg\u0259d\u0259 s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131b Rusiyan\u0131n i\u015f\u011fallar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rait yaratd\u0131. G\u00fcl\u00fcstan (1813) is\u0259 bu i\u015f\u011fallar\u0131 r\u0259smil\u0259\u015fdirib m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirdi. H\u0259r ikisi Rusiyan\u0131n h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259 xidm\u0259t etmi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"41. M\u0259ntiqi tapmaca: Rusiya niy\u0259 I Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259si (1804-1813) ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra b\u00f6lg\u0259d\u0259 komendantl\u0131qlar\u0131 saxlamaq v\u0259 xanl\u0131qlar\u0131 l\u0259\u011fv etm\u0259k siyas\u0259tin\u0259 daha da q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 ke\u00e7di?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yerli b\u0259yl\u0259rin Rusiyaya s\u0259daq\u0259t and\u0131 i\u00e7m\u0259sind\u0259n qorxdu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn\",\n            \"B) Xarici d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin xanl\u0131qlar\u0131 tan\u0131mas\u0131ndan \u00e7\u0259kindiyi \u00fc\u00e7\u00fcn\",\n            \"C) \u0130\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 h\u0259rbi-inzibati istismar\u0131 tam formala\u015fd\u0131rmaq, g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fcsyanlar\u0131n oca\u011f\u0131 ola bil\u0259c\u0259k milli idar\u0259etm\u0259 strukturlar\u0131n\u0131 yox etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn\",\n            \"D) Xanlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n k\u00f6n\u00fcll\u00fc sur\u0259td\u0259 taxtdan imtina etm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n\",\n            \"E) Qacarlar\u0131n xanl\u0131qlar\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k \u015f\u0259rtini q\u0259bul etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Xanl\u0131qlar l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k h\u0259rbi-inzibati komendant idar\u0259 \u00fcsulu yarad\u0131l\u0131rd\u0131. Bu is\u0259 birba\u015fa rus zabitl\u0259rinin n\u0259zar\u0259ti dem\u0259k idi v\u0259 idar\u0259\u00e7iliyin m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259, istismar\u0131n asanla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t edirdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"42. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131q:\\n\\n1. G\u0259nc\u0259d\u0259 Cavad xan\u0131n ruslarla sava\u015f\u0131 v\u0259 \u00f6l\u00fcm\u00fc\\n2. \u0130r\u0259van yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda Q\u0259m\u0259rli d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\\n3. Mustafa xanla Sisianovun dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131\\n4. Sisianovun Bak\u0131 qap\u0131lar\u0131nda q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1, 2, 3, 4\",\n            \"B) 2, 1, 3, 4\",\n            \"C) 1, 3, 2, 4\",\n            \"D) 4, 3, 2, 1\",\n            \"E) 3, 1, 2, 4\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: G\u0259nc\u0259nin i\u015f\u011fal\u0131 (1804 yanvar), Q\u0259m\u0259rli d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (1804 yay), \u015eamax\u0131 xan\u0131 il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar (1805), Sisianovun q\u0259tli (1806). Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 1, 2, 3, 4.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"43. C\u0259dv\u0259l sual\u0131. Birinci Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259sin\u0259 aid olan d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rin d\u00fczg\u00fcn siyah\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rin:\",\n        \"options\": [\n            \"A) Zaqatala, \u00dc\u00e7kils\u0259, Q\u0259m\u0259rli, Sultanbud, Asland\u00fcz\",\n            \"B) \u015e\u0259mkir, G\u0259nc\u0259 (1826), Cavanbulaq, S\u0259rd\u0259rabad\",\n            \"C) Qavqamela, K\u00fcr, Qan\u0131x\",\n            \"D) Hasdinqs, \u00c7ald\u0131ran, Mu\u015f\",\n            \"E) Z\u0259ng\u0259zur, L\u0259nk\u0259ran (1919), G\u00f6y\u00e7ay\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: A variant\u0131ndak\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r (Zaqatala 1804, \u00dc\u00e7kils\u0259 1804, Q\u0259m\u0259rli 1804, Sultanbud 1812, Asland\u00fcz 1812) I Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259si v\u0259 Rusiya i\u015f\u011fal\u0131 d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aiddir. B variant\u0131 is\u0259 II m\u00fcharib\u0259y\u0259 aiddir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"44. \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131na Xoy xanl\u0131\u011f\u0131ndan olan C\u0259f\u0259rqulu xan\u0131n g\u0259tirilm\u0259si \u00e7arizmin hans\u0131 siyas\u0259tinin n\u0259tic\u0259si idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yerli xanlara h\u00f6rm\u0259t siyas\u0259ti\",\n            \"B) Demokratik se\u00e7ki h\u00fcququnun t\u0259min edilm\u0259si\",\n            \"C) Rusiyaya sadiq olan, lakin yerli k\u00f6kl\u0259ri olmayan \u015f\u0259xsl\u0259ri hakim t\u0259yin etm\u0259kl\u0259 as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ita\u0259ti g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k\",\n            \"D) \u015e\u0259kinin Qacarlara dinc yolla t\u0259hvil verilm\u0259si\",\n            \"E) C\u0259f\u0259rqulu xan\u0131n rus \u00e7ar\u0131na qohum olmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Rusiyan\u0131n t\u0259r\u0259fin\u0259 ke\u00e7mi\u015f C\u0259f\u0259rqulu xan\u0131n \u015e\u0259kiy\u0259 xan t\u0259yin edilm\u0259si v\u0259 ora xoylu \u0259halinin k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si imperiyan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259 sadiq, lakin yerli \u0259haliy\u0259 g\u00fcv\u0259nm\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rl\u0259 dayaq yaratmaq siyas\u0259tinin bir hiss\u0259si idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"45. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259:\\nS\u0259b\u0259b: I Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259 Qacarlar d\u00f6vl\u0259tinin h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Qafqazda g\u00fccl\u00fc m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259si v\u0259 Fransa il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlara getm\u0259si.\\nN\u0259tic\u0259: ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Rusiyan\u0131n G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259sind\u0259 b\u0259zi xanl\u0131qlar\u0131 (\u0130r\u0259van v\u0259 Nax\u00e7\u0131van\u0131) qacarlarda saxlama\u011fa raz\u0131la\u015fmas\u0131\",\n            \"B) Qacarlar\u0131n qeyd-\u015f\u0259rtsiz t\u0259slimiyy\u0259ti\",\n            \"C) B\u00fct\u00fcn C\u0259nubi Qafqaz\u0131n Fransaya verilm\u0259si\",\n            \"D) \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Qacarlara h\u00fccum etm\u0259si\",\n            \"E) Osmanl\u0131lar\u0131n Tehrana daxil olmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: G\u00fcl\u00fcstan s\u00fclh\u00fcnd\u0259 \u0130r\u0259van v\u0259 Nax\u00e7\u0131van\u0131n Qacarlarda qalmas\u0131, Rusiya \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u00fcharib\u0259nin asan ke\u00e7m\u0259diyini v\u0259 h\u0259rbi balans\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 qorundu\u011funu g\u00f6st\u0259rir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"46. Eyler-Venn:\\n\\nI. G\u0259nc\u0259 xanl\u0131\u011f\u0131\\nII. Bak\u0131 xanl\u0131\u011f\u0131\\nIII. K\u0259si\u015fm\u0259\",\n        \"options\": [\n            \"A) I Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 general Sisianovun birba\u015fa f\u0259aliyy\u0259ti (m\u00fchasir\u0259, t\u0259l\u0259b v\u0259 ya q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259 m\u0259kan\u0131 kimi) il\u0259 \u0259laq\u0259li \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r olmalar\u0131\",\n            \"B) H\u0259r ikisinin s\u00fclh yolu il\u0259 Rusiyaya birl\u0259\u015fm\u0259si\",\n            \"C) H\u0259r ikisinin Quba xanl\u0131\u011f\u0131na tabe olmas\u0131\",\n            \"D) H\u0259r ikisinin \u0130r\u0259van xan\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunmas\u0131\",\n            \"E) H\u0259r ikisind\u0259 erm\u0259ni komendant\u0131n t\u0259yin olunmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Sisianov G\u0259nc\u0259ni 1804-d\u0259 h\u00fccumla ald\u0131, Bak\u0131n\u0131 is\u0259 t\u0259slim almaq ist\u0259y\u0259nd\u0259 1806-da Bak\u0131 qap\u0131lar\u0131nda q\u0259tl\u0259 yetirildi. H\u0259r iki \u015f\u0259h\u0259r I m\u00fcharib\u0259 v\u0259 Sisianovun f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 bilavasit\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"47. M\u0259kan\/X\u0259rit\u0259. Qaraba\u011f xan\u0131 \u0130brahimx\u0259lil xan\u0131n ruslarla K\u00fcr\u0259k\u00e7ay s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sini ba\u011flama\u011fa m\u0259cbur oldu\u011fu co\u011frafi-siyasi \u015f\u0259rait nec\u0259 xarakteriz\u0259 olunur?\",\n        \"options\": [\n            \"A) G\u0259nc\u0259nin itirilm\u0259si v\u0259 c\u0259nubdan Qacarlar\u0131n t\u0259zyiqi s\u0259b\u0259bind\u0259n yaranan a\u011f\u0131r m\u00fchasir\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259si\",\n            \"B) X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259n rus donanmas\u0131n\u0131n \u015eu\u015faya h\u00fccumu\",\n            \"C) Osmanl\u0131lar\u0131n Qaraba\u011f\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259si\",\n            \"D) Tiflisin erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n tutulmas\u0131\",\n            \"E) Qaraba\u011fda g\u00fccl\u00fc z\u0259lz\u0259l\u0259nin ba\u015f verm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: G\u0259nc\u0259nin i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra Qaraba\u011fa birba\u015fa yol a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 Qacar ordusunun da c\u0259nubdan t\u0259hl\u00fck\u0259si var idi. Bu \u015f\u0259raitd\u0259 xan Rusiyan\u0131n himay\u0259sini (K\u00fcr\u0259k\u00e7ay, 1805) se\u00e7m\u0259y\u0259 m\u0259cbur oldu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"48. M\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131q:\\nI Aleksandr\u0131n manifesti (1801) -> Rus qo\u015funlar\u0131n\u0131n C\u0259nubi Qafqazda ir\u0259lil\u0259m\u0259si -> ? -> I Rusiya-Qacarlar m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flamas\u0131.\",\n        \"options\": [\n            \"A) G\u0259nc\u0259nin i\u015f\u011fal\u0131 v\u0259 Rusiyan\u0131n Qacarlar\u0131n maraqlar\u0131na birba\u015fa toxunaraq s\u0259rh\u0259dl\u0259r\u0259 dayanmas\u0131\",\n            \"B) G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131\",\n            \"C) Abbas Mirz\u0259nin T\u0259brizd\u0259 \u015fah elan olunmas\u0131\",\n            \"D) Osmanl\u0131lar\u0131n Bak\u0131n\u0131 tutmas\u0131\",\n            \"E) \u015eamax\u0131 xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ruslar\u0131 m\u0259\u011flub etm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1801-ci il manifesti v\u0259 ard\u0131nca 1804-c\u00fc ilin yanvar\u0131nda G\u0259nc\u0259nin i\u015f\u011fal\u0131 Rusiyan\u0131n geni\u015f miqyasl\u0131 t\u0259cav\u00fcz\u00fc idi ki, bu da Qacarlar\u0131n k\u0259skin reaksiyas\u0131na v\u0259 I m\u00fcharib\u0259nin ba\u015flamas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"49. Xronoloji s\u0131ran\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n\\n1. G\u00fcl\u00fcstan k\u0259ndind\u0259 s\u00fclh imzalanmas\u0131\\n2. Asland\u00fcz q\u0259l\u0259b\u0259sind\u0259n sonra ruslar\u0131n L\u0259nk\u0259rana h\u00fccumu\\n3. Sultanbud d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Abbas Mirz\u0259nin ordusunun u\u011furu\\n4. Fransan\u0131n Rusiyaya h\u00fccumu\",\n        \"options\": [\n            \"A) 3, 4, 2, 1\",\n            \"B) 4, 3, 2, 1\",\n            \"C) 3, 2, 4, 1\",\n            \"D) 2, 3, 1, 4\",\n            \"E) 1, 4, 3, 2\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Sultanbud (1812 \u0259vv\u0259li) -> Fransa-Rusiya sava\u015f\u0131 (1812 yay) -> Asland\u00fczd\u0259n sonrak\u0131 L\u0259nk\u0259ran h\u00fccumu (1812 sonu\/1813 \u0259vv\u0259li) -> G\u00fcl\u00fcstan s\u00fclh\u00fc (1813 oktyabr).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"50. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rind\u0259 yanl\u0131\u015f olan b\u0259ndi tap\u0131n:\",\n        \"options\": [\n            \"A) S\u0259b\u0259b: \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Qacarlarla siyasi v\u0259 ticar\u0259t m\u00fcqavil\u0259si ba\u011flamas\u0131. N\u0259tic\u0259: Rusiyan\u0131n C\u0259nubi Qafqazda i\u015f\u011fallar\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259si.\",\n            \"B) S\u0259b\u0259b: Cavad xan\u0131n qalan\u0131 t\u0259slim etm\u0259m\u0259si. N\u0259tic\u0259: G\u0259nc\u0259nin qanl\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259 i\u015f\u011fal\u0131 v\u0259 ad\u0131n\u0131n Yelizavetpol qoyulmas\u0131.\",\n            \"C) S\u0259b\u0259b: Abbas Mirz\u0259nin yeni tipli ordu qurmas\u0131 v\u0259 Asland\u00fczd\u0259 ruslara qalib g\u0259lm\u0259si. N\u0259tic\u0259: Rusiyan\u0131n d\u0259rhal Qafqaz\u0131 t\u0259rk etm\u0259si.\",\n            \"D) S\u0259b\u0259b: Yass\u0131 m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131 (1791). N\u0259tic\u0259: Osmanl\u0131 imperiyas\u0131n\u0131n C\u0259nubi Qafqazda f\u0259al siyas\u0259t y\u00fcr\u00fctm\u0259k imkan\u0131ndan m\u0259hrum olmas\u0131.\",\n            \"E) S\u0259b\u0259b: Az\u0259rbaycan xanl\u0131qlar\u0131nda vahid m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u00f6vl\u0259tin olmamas\u0131. N\u0259tic\u0259: Feodal p\u0259rak\u0259nd\u0259liyinin m\u00fcqavim\u0259t g\u00fcc\u00fcn\u00fc z\u0259ifl\u0259tm\u0259si v\u0259 xanl\u0131qlar\u0131n t\u0259k-t\u0259k i\u015f\u011fal\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Abbas Mirz\u0259 Asland\u00fcz d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 (1812 oktyabr) ruslara qalib g\u0259lm\u0259mi\u015f, \u0259ksin\u0259, a\u011f\u0131r m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 u\u011fram\u0131\u015fd\u0131. Rusiya Qafqaz\u0131 t\u0259rk etm\u0259di.\"\n    }\n];\n\n\nlet currentIdx = 0;\nlet userAnswers = {};\nlet viewed = {0: true};\nlet isFinished = false;\n\nfunction initQuiz() {\n    const scale = document.getElementById('quiz-scale');\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.createElement('button');\n        btn.className = 'scale-btn';\n        btn.innerText = index + 1;\n        btn.onclick = () => jumpToQuestion(index);\n        btn.id = `scale-btn-${index}`;\n        scale.appendChild(btn);\n    });\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction updateScaleColors() {\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.getElementById(`scale-btn-${index}`);\n        \n        \/\/ B\u00fct\u00fcn r\u0259ng klasslar\u0131n\u0131 t\u0259mizl\u0259yirik\n        btn.classList.remove('active', 'viewed', 'answered', 'correct-ans', 'wrong-ans');\n        \n        if (isFinished) {\n            \/\/ \u0130MTAHAN B\u0130TD\u0130KD\u018fN SONRAK\u0130 M\u018fNT\u0130Q\n            if (userAnswers[index] === quizData[index].correct) {\n                btn.classList.add('correct-ans'); \/\/ D\u00fczl\u0259r ya\u015f\u0131l\n            } else {\n                btn.classList.add('wrong-ans'); \/\/ S\u0259hvl\u0259r v\u0259 bo\u015f burax\u0131lanlar q\u0131rm\u0131z\u0131\n            }\n        } else {\n            \/\/ \u0130MTAHAN GED\u018fN ZAMAN M\u018fNT\u0130Q\n            if (userAnswers[index] !== undefined) {\n                btn.classList.add('answered'); \/\/ H\u0259r hans\u0131 cavab se\u00e7ilibs\u0259 ya\u015f\u0131l\n            } else if (viewed[index]) {\n                btn.classList.add('viewed'); \/\/ Bax\u0131l\u0131b amma se\u00e7ilm\u0259yibs\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131\n            }\n        }\n\n        if (index === currentIdx) {\n            btn.classList.add('active'); \/\/ Haz\u0131rda bax\u0131lan sual\u0131n \u0259traf\u0131ndak\u0131 ha\u015fiy\u0259\n        }\n    });\n}\n\nfunction renderQuestion() {\n    const q = quizData[currentIdx];\n    document.getElementById('question-text').innerText = q.q;\n    const optionsContainer = document.getElementById('options-container');\n    optionsContainer.innerHTML = '';\n    \n    q.options.forEach((opt, idx) => {\n        const label = document.createElement('label');\n        label.className = 'option-label';\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) label.classList.add('selected');\n        \n        if (isFinished) {\n            if (idx === q.correct) label.classList.add('correct');\n            if (userAnswers[currentIdx] === idx && idx !== q.correct) label.classList.add('wrong');\n            label.style.pointerEvents = 'none';\n        }\n\n        const input = document.createElement('input');\n        input.type = 'radio';\n        input.name = 'q-option';\n        input.value = idx;\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) input.checked = true;\n        if (!isFinished) {\n            input.onchange = () => selectOption(idx);\n        } else {\n            input.disabled = true;\n        }\n        \n        label.appendChild(input);\n        label.appendChild(document.createTextNode(opt));\n        optionsContainer.appendChild(label);\n    });\n\n    const expContainer = document.getElementById('explanation-container');\n    if (isFinished) {\n        expContainer.style.display = 'block';\n        expContainer.innerHTML = `<strong>\u0130zah:<\/strong> ${q.exp}`;\n    } else {\n        expContainer.style.display = 'none';\n    }\n\n    document.getElementById('btn-prev').disabled = currentIdx === 0;\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && !isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'none';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'inline-block';\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'inline-block';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    }\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = true;\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = false;\n    }\n\n    updateScaleColors();\n}\n\nfunction selectOption(idx) {\n    if (isFinished) return;\n    userAnswers[currentIdx] = idx;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction nextQuestion() {\n    if (currentIdx < quizData.length - 1) {\n        currentIdx++;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction prevQuestion() {\n    if (currentIdx > 0) {\n        currentIdx--;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction jumpToQuestion(idx) {\n    currentIdx = idx;\n    viewed[currentIdx] = true;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction finishQuiz() {\n    isFinished = true;\n    let score = 0;\n    quizData.forEach((q, idx) => {\n        if (userAnswers[idx] === q.correct) score++;\n    });\n    \n    \/\/ \u0130mtahan bit\u0259n kimi \u015fkalan\u0131 d\u00fcz\/s\u0259hv\u0259 g\u00f6r\u0259 r\u0259ngl\u0259yirik\n    updateScaleColors(); \n    \n    document.getElementById('quiz-content').style.display = 'none';\n    document.getElementById('quiz-results').style.display = 'block';\n    document.getElementById('score-text').innerText = `${score}\/${quizData.length}`;\n    \n    document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    \n    \/\/ N\u0259tic\u0259ni n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 3 saniy\u0259 sonra ilk suala qay\u0131d\u0131r\u0131q\n    setTimeout(() => {\n        document.getElementById('quiz-content').style.display = 'block';\n        currentIdx = 0;\n        renderQuestion();\n    }, 3000);\n}\n\ndocument.addEventListener('DOMContentLoaded', initQuiz);\n<\/script>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YEN\u0130 Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir. \u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol \u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131 \u0130mtahan N\u0259tic\u0259si 0\/0 Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz. \u2190 Geri \u0130r\u0259li \u2192 N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev Bu tipd\u0259 olan 30 \u0259d\u0259d premium s\u0131naqlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin. WhatsApp qrupumuza qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-615","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/615","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=615"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/615\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":616,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/615\/revisions\/616"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=615"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}