{"id":593,"date":"2026-06-13T06:55:35","date_gmt":"2026-06-13T06:55:35","guid":{"rendered":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=593"},"modified":"2026-06-13T06:55:35","modified_gmt":"2026-06-13T06:55:35","slug":"az%c9%99rbaycan-c%c9%99lairil%c9%99r-v%c9%99-teymuril%c9%99rin-hakimiyy%c9%99ti-dovrund%c9%99","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=593","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan C\u0259lairil\u0259r v\u0259 Teymuril\u0259rin hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"promo-banner\">\n    <div class=\"promo-content\">\n        <span class=\"promo-badge\">YEN\u0130<\/span>\n        <span>Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir.<\/span>\n    <\/div>\n    <a href=\"https:\/\/xronos.info\/?page_id=80\" class=\"promo-btn\">\u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol<\/a>\n<\/div>\n\n<div id=\"premium-quiz-container\">\n    <div class=\"quiz-top-bar\">\n        <h2>\u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131<\/h2>\n        <div id=\"quiz-scale\" class=\"quiz-scale\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-content\" class=\"quiz-content\">\n        <h3 id=\"question-text\" class=\"question-text\"><\/h3>\n        <div id=\"options-container\" class=\"options-container\"><\/div>\n        <div id=\"explanation-container\" class=\"explanation-container\" style=\"display: none;\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-results\" class=\"quiz-results\" style=\"display: none;\">\n        <h3>\u0130mtahan N\u0259tic\u0259si<\/h3>\n        <div class=\"score-circle\">\n            <span id=\"score-text\">0\/0<\/span>\n        <\/div>\n        <p>Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz.<\/p>\n    <\/div>\n\n    <div class=\"quiz-navigation\">\n        <button id=\"btn-prev\" class=\"nav-btn\" onclick=\"prevQuestion()\">\u2190 Geri<\/button>\n        <button id=\"btn-next\" class=\"nav-btn btn-primary\" onclick=\"nextQuestion()\">\u0130r\u0259li \u2192<\/button>\n        <button id=\"btn-finish\" class=\"nav-btn btn-finish\" style=\"display:none;\" onclick=\"finishQuiz()\">N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r<\/button>\n    <\/div>\n    \n    <div class=\"quiz-footer\">\n        M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev\n    <\/div>\n<\/div>\n\n<div class=\"bottom-banners\">\n    <a href=\"https:\/\/wa.me\/994559339283?text=Salam,%2030%20%C9%99d%C9%99d%20premium%20s%C4%B1naq%20%C9%99ld%C9%99%20etm%C9%99k%20ist%C9%99yir%C9%99m.\" target=\"_blank\" class=\"action-banner premium-banner\">\n        <div class=\"banner-icon\">\n            <svg viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" width=\"28\" height=\"28\"><path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.884-9.885 9.884m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413z\"><\/path><\/svg>\n        <\/div>\n        <span>Bu tipd\u0259 olan 30 \u0259d\u0259d premium s\u0131naqlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/span>\n    <\/a>\n\n    <a href=\"BURAYA_QURUP_LINKINI_YAZIN\" target=\"_blank\" class=\"action-banner group-banner\">\n        <div class=\"banner-icon\">\n            <svg viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" width=\"28\" height=\"28\"><path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.884-9.885 9.884m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413z\"><\/path><\/svg>\n        <\/div>\n        <span>WhatsApp qrupumuza qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/span>\n    <\/a>\n<\/div>\n\n<style>\n    :root {\n        --primary: #2563eb;\n        --primary-hover: #1d4ed8;\n        --answered: #22c55e;\n        --skipped: #ef4444;\n        --unseen: #e5e7eb;\n        --bg: #ffffff;\n        --text: #1f2937;\n        --border: #e5e7eb;\n    }\n\n    \/* --- Dinamik Banner Stili --- *\/\n    .promo-banner {\n        max-width: 800px;\n        margin: 2rem auto 1rem auto;\n        background: linear-gradient(270deg, #1e3a8a, #4f46e5, #9333ea, #3b82f6);\n        background-size: 300% 300%;\n        animation: gradientBG 8s ease infinite;\n        color: #ffffff;\n        border-radius: 16px;\n        padding: 16px 24px;\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        align-items: center;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(79, 70, 229, 0.25);\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        box-sizing: border-box;\n    }\n\n    @keyframes gradientBG {\n        0% { background-position: 0% 50%; }\n        50% { background-position: 100% 50%; }\n        100% { background-position: 0% 50%; }\n    }\n\n    .promo-content {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        gap: 15px;\n        font-size: 15px;\n        font-weight: 600;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .promo-badge {\n        background: #fef08a;\n        color: #b45309;\n        padding: 4px 10px;\n        border-radius: 8px;\n        font-size: 12px;\n        font-weight: 800;\n        text-transform: uppercase;\n        letter-spacing: 0.5px;\n        animation: pulseBadge 2s infinite;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    @keyframes pulseBadge {\n        0% { transform: scale(1); }\n        50% { transform: scale(1.08); }\n        100% { transform: scale(1); }\n    }\n\n    .promo-btn {\n        background: rgba(255, 255, 255, 0.15);\n        border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3);\n        color: #ffffff;\n        padding: 10px 20px;\n        border-radius: 10px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 14px;\n        text-decoration: none;\n        transition: all 0.3s ease;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    .promo-btn:hover {\n        background: #ffffff;\n        color: #1e3a8a;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .promo-banner {\n            flex-direction: column;\n            text-align: center;\n            gap: 15px;\n        }\n        .promo-content {\n            flex-direction: column;\n            gap: 10px;\n        }\n    }\n    \/* --- Banner Stili Sonu --- *\/\n\n    \/* --- WhatsApp Bannerl\u0259rin Stili --- *\/\n    .bottom-banners {\n        max-width: 800px;\n        margin: 1rem auto 2rem auto;\n        display: flex;\n        flex-direction: column;\n        gap: 15px;\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n    }\n\n    .action-banner {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        background: #25D366;\n        color: #ffffff;\n        text-decoration: none;\n        padding: 15px 24px;\n        border-radius: 16px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 16px;\n        box-shadow: 0 4px 15px rgba(37, 211, 102, 0.3);\n        transition: all 0.3s ease;\n    }\n\n    .action-banner:hover {\n        transform: translateY(-3px);\n        box-shadow: 0 8px 25px rgba(37, 211, 102, 0.4);\n        color: #ffffff;\n    }\n\n    .group-banner {\n        background: #128C7E;\n        box-shadow: 0 4px 15px rgba(18, 140, 126, 0.3);\n    }\n\n    .group-banner:hover {\n        box-shadow: 0 8px 25px rgba(18, 140, 126, 0.4);\n    }\n\n    .banner-icon {\n        margin-right: 15px;\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .action-banner {\n            font-size: 14px;\n            padding: 12px 16px;\n        }\n        .banner-icon {\n            margin-right: 10px;\n        }\n    }\n    \/* --- WhatsApp Bannerl\u0259rin Stili Sonu --- *\/\n\n    #premium-quiz-container {\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        max-width: 800px;\n        margin: 0 auto;\n        background: var(--bg);\n        border-radius: 16px;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,0.05);\n        border: 1px solid var(--border);\n        overflow: hidden;\n        color: var(--text);\n    }\n\n    .quiz-top-bar {\n        background: #f8fafc;\n        padding: 1.5rem;\n        border-bottom: 1px solid var(--border);\n    }\n\n    .quiz-top-bar h2 {\n        margin: 0 0 1rem 0;\n        font-size: 1.25rem;\n        color: var(--text);\n        text-align: center;\n    }\n\n    .quiz-scale {\n        display: flex;\n        flex-wrap: wrap;\n        gap: 6px;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    .scale-btn {\n        width: 32px;\n        height: 32px;\n        border-radius: 6px;\n        border: none;\n        background: var(--unseen);\n        color: #4b5563;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 0.85rem;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .scale-btn:hover {\n        transform: translateY(-2px);\n    }\n\n    .scale-btn.active {\n        box-shadow: 0 0 0 2px #fff, 0 0 0 4px var(--primary);\n    }\n\n    .scale-btn.viewed { background: var(--skipped); color: white; }\n    .scale-btn.answered { background: var(--answered); color: white; }\n    .scale-btn.correct-ans { background: var(--answered); color: white; }\n    .scale-btn.wrong-ans { background: var(--skipped); color: white; }\n\n    .quiz-content { padding: 2rem; min-height: 300px; }\n    \n    .question-text {\n        font-size: 1.15rem;\n        line-height: 1.6;\n        margin-bottom: 1.5rem;\n        white-space: pre-line;\n    }\n\n    .options-container { display: flex; flex-direction: column; gap: 10px; }\n\n    .option-label {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        padding: 1rem;\n        border: 2px solid var(--border);\n        border-radius: 8px;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .option-label:hover { border-color: var(--primary); background: #eff6ff; }\n    \n    .option-label input { margin-right: 15px; transform: scale(1.2); cursor: pointer; }\n    \n    .option-label.selected {\n        border-color: var(--primary);\n        background: #eff6ff;\n    }\n\n    .option-label.correct {\n        border-color: var(--answered);\n        background: #f0fdf4;\n    }\n\n    .option-label.wrong {\n        border-color: var(--skipped);\n        background: #fef2f2;\n    }\n\n    .explanation-container {\n        margin-top: 1.5rem;\n        padding: 1rem;\n        background: #fef3c7;\n        border-left: 4px solid #f59e0b;\n        border-radius: 4px;\n        font-size: 0.95rem;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .quiz-navigation {\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        padding: 1.5rem 2rem;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n        background: #f8fafc;\n    }\n\n    .nav-btn {\n        padding: 0.75rem 1.5rem;\n        border: none;\n        border-radius: 8px;\n        font-weight: 600;\n        cursor: pointer;\n        transition: 0.2s;\n        background: #e2e8f0;\n        color: #475569;\n    }\n\n    .nav-btn:hover { background: #cbd5e1; }\n    \n    .nav-btn.btn-primary { background: var(--primary); color: white; }\n    .nav-btn.btn-primary:hover { background: var(--primary-hover); }\n    \n    .nav-btn.btn-finish { background: var(--answered); color: white; margin-left: auto; }\n    .nav-btn.btn-finish:hover { background: #16a34a; }\n\n    .quiz-results { text-align: center; padding: 3rem 2rem; }\n    .score-circle {\n        width: 120px; height: 120px;\n        border-radius: 50%; background: #eff6ff;\n        border: 4px solid var(--primary);\n        display: flex; align-items: center; justify-content: center;\n        margin: 1rem auto; font-size: 2rem; font-weight: bold; color: var(--primary);\n    }\n\n    .quiz-footer {\n        text-align: right;\n        padding: 1rem 2rem;\n        font-size: 0.85rem;\n        color: #64748b;\n        font-weight: 600;\n        background: #fff;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n    }\n<\/style>\n\n<script>\n\n\nconst quizData = [\n    {\n        \"q\": \"1. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rini t\u0259hlil ed\u0259r\u0259k do\u011fru variant\u0131 se\u00e7in:\",\n        \"options\": [\n            \"A) S\u0259b\u0259b: Toxtam\u0131\u015f xan\u0131n 90 minlik ordu il\u0259 Az\u0259rbaycana h\u00fccumu. N\u0259tic\u0259: Oyrat s\u00fclal\u0259sinin \u015e\u0259kid\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259si.\",\n            \"B) S\u0259b\u0259b: \u018fmir Teymurun Osmanl\u0131lar \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259si. N\u0259tic\u0259: Teymuri \u00d6m\u0259rin K\u00fcr d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 qalib g\u0259lm\u0259si.\",\n            \"C) S\u0259b\u0259b: Az\u0259rbaycanda feodal \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259rinin m\u00f6vcud olmas\u0131. N\u0259tic\u0259: 1385-ci ild\u0259 Q\u0131z\u0131l Ordu xan\u0131 Toxtam\u0131\u015f\u0131n bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k y\u00fcr\u00fc\u015f etm\u0259si.\",\n            \"D) S\u0259b\u0259b: G\u00fcrc\u00fc \u00e7ar\u0131 Konstantinin \u015eirvan\u015fah I \u0130brahim\u0259 x\u0259yan\u0259t etm\u0259si. N\u0259tic\u0259: G\u0259nc\u0259 v\u0259 Qaraba\u011f\u0131n Teymuril\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n geri al\u0131nmas\u0131.\",\n            \"E) S\u0259b\u0259b: 1386-c\u0131 ild\u0259 \u015e\u0259ki hakimi Seydi \u018flinin \u00fcsyan etm\u0259si. N\u0259tic\u0259: C\u0259lairil\u0259rin M\u0259rk\u0259zi Asiyaya s\u00fcrg\u00fcn edilm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 qeyd olunur ki, 1385-ci ild\u0259 Q\u0131z\u0131l Ordu xan\u0131 Toxtam\u0131\u015f \u00f6lk\u0259d\u0259ki feodal \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k 90 minlik ordu il\u0259 Az\u0259rbaycana y\u00fcr\u00fc\u015f etmi\u015fdir. Dig\u0259r variantlar m\u0259tnd\u0259ki tarixi hadis\u0259l\u0259r\u0259 ziddir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"2. C\u0259dv\u0259l\u0259 \u0259sas\u0259n 1405-1410-cu ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n siyasi q\u00fcvv\u0259l\u0259rin m\u0259qs\u0259dl\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 do\u011fru uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n\\n1. Teymuril\u0259r\\n2. C\u0259lairil\u0259r v\u0259 Baharl\u0131lar (Qaraqoyunlular)\\n\\na. Hakimiyy\u0259ti \u0259ld\u0259 saxlamaq u\u011frunda vuru\u015furdular\\nb. Hakimiyy\u0259t\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259k u\u011frunda vuru\u015furdular\\nc. Yaln\u0131z dini-ideoloji birliyi qoruma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-a, 2-b\",\n            \"B) 1-b, 2-c\",\n            \"C) 1-c, 2-a\",\n            \"D) 1-b, 2-a\",\n            \"E) 1-a, 2-c\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Teymurun \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra ba\u015flayan m\u00fcbariz\u0259d\u0259 C\u0259lairil\u0259r v\u0259 Qaraqoyunlular (Baharl\u0131lar) hakimiyy\u0259t\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259k, Teymuril\u0259r is\u0259 hakimiyy\u0259ti \u0259ld\u0259 saxlamaq u\u011frunda vuru\u015furdular.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"3. M\u0259ntiqi z\u0259nciri tamamlay\u0131n:\\n\\n\u018fmir Teymurun \u00f6l\u00fcm\u00fc (1405) \u2794 Az\u0259rbaycanda hakimiyy\u0259t u\u011frunda Teymuril\u0259r, \u015eirvan\u015fahlar, C\u0259lairil\u0259r v\u0259 Baharl\u0131lar aras\u0131nda m\u00fcbariz\u0259nin g\u00fccl\u0259nm\u0259si \u2794 Teymuril\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 G\u0259nc\u0259, \u015e\u0259ki, T\u0259briz v\u0259 dig\u0259r yerl\u0259rd\u0259 xalq \u00fcsyanlar\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131 \u2794 ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015eirvan\u015fah I \u0130brahimin yaranm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k G\u0259nc\u0259nin v\u0259 Qaraba\u011f\u0131n xeyli hiss\u0259sini tutmas\u0131\",\n            \"B) C\u0259lairil\u0259rin T\u0259brizd\u0259 hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 alaraq Teymuril\u0259ri tamamil\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259n qovmas\u0131\",\n            \"C) Toxtam\u0131\u015f xan\u0131n 90 minlik ordu il\u0259 T\u0259briz\u0259 daxil olmas\u0131\",\n            \"D) G\u00fcrc\u00fc \u00e7ar\u0131 Konstantinin \u015e\u0259ki v\u0259 \u018frd\u0259bili i\u015f\u011fal etm\u0259si\",\n            \"E) Teymuri \u00d6m\u0259rin K\u00fcr sahilind\u0259ki d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 qalib g\u0259l\u0259r\u0259k \u00fcsyanlar\u0131 yat\u0131rmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1405-ci ild\u0259 Teymurun \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra yaranm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n I \u0130brahim G\u0259nc\u0259nin v\u0259 Qaraba\u011f\u0131n xeyli hiss\u0259sini tutmu\u015fdu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"4. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n\\n1. K\u00fcr \u00e7ay\u0131 sahilind\u0259 m\u00fctt\u0259fiql\u0259rl\u0259 Teymuri \u00d6m\u0259r aras\u0131nda d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn ba\u015f verm\u0259si\\n2. Q\u0131z\u0131l Ordu xan\u0131 Toxtam\u0131\u015f\u0131n \u00f6lk\u0259d\u0259ki \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycana y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc\\n3. \u018fmir Teymurun \u00f6l\u00fcm\u00fc v\u0259 imperiyada hakimiyy\u0259t m\u00fcbariz\u0259sinin k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259si\\n4. \u018fmir Teymurun Az\u0259rbaycana birinci y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc zaman\u0131 \u015e\u0259ki b\u00f6lg\u0259sinin qar\u0259t edilm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 4, 3, 1\",\n            \"B) 2, 3, 4, 1\",\n            \"C) 4, 2, 3, 1\",\n            \"D) 1, 3, 2, 4\",\n            \"E) 4, 3, 1, 2\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Toxtam\u0131\u015f\u0131n y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc 1385-ci ild\u0259, Teymurun \u015e\u0259kini qar\u0259t ed\u0259n birinci y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc 1386-c\u0131 ild\u0259, Teymurun \u00f6l\u00fcm\u00fc 1405-ci ild\u0259, K\u00fcr d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc is\u0259 1405-ci ilin yay\u0131nda ba\u015f vermi\u015fdir. Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 2, 4, 3, 1.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"5. Eyler-Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n \u018fmir Teymur v\u0259 Uzun H\u0259s\u0259nin h\u0259rbi-siyasi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin\u0259 aid ortaq x\u00fcsusiyy\u0259ti (III) tap\u0131n:\\n\\n1. \u018fmir Teymur\\n2. Uzun H\u0259s\u0259n\\n3. III. K\u0259si\u015fm\u0259\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015eirvan\u015fahlar d\u00f6vl\u0259tini tamamil\u0259 l\u0259\u011fv etm\u0259l\u0259ri\",\n            \"B) Osmanl\u0131lar v\u0259 Qaraqoyunlularla m\u00fcbariz\u0259 aparmalar\u0131\",\n            \"C) Q\u0131z\u0131l Ordu xan\u0131 Toxtam\u0131\u015fla ittifaq ba\u011flamalar\u0131\",\n            \"D) Yaln\u0131z M\u0259rk\u0259zi Asiyada h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar ke\u00e7irm\u0259l\u0259ri\",\n            \"E) K\u00fcr \u00e7ay\u0131 sahilind\u0259 g\u00fcrc\u00fc \u00e7arlar\u0131na qar\u015f\u0131 eyni c\u0259bh\u0259d\u0259 vuru\u015fmalar\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 tarixi q\u00fcvv\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 blokunda \u018fmir Teymur v\u0259 Uzun H\u0259s\u0259nin ortaq c\u0259h\u0259ti kimi \\\"Osmanl\u0131lar v\u0259 qaraqoyunlularla m\u00fcbariz\u0259 aparmalar\u0131\\\" x\u00fcsusi vur\u011fulanm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"6. Verilmi\u015f tarixi faktlar \u0259sas\u0131nda 1405-ci ilin yay\u0131nda ba\u015f vermi\u015f K\u00fcr d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 bloksxemd\u0259 tamamlay\u0131n:\\n\\n\u015eirvan\u015fah I \u0130brahim + G\u00fcrc\u00fc \u00e7ar\u0131 Konstantin + \u018frd\u0259bil v\u0259 G\u0259nc\u0259 hakiml\u0259ri + ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) C\u0259lairi sultanlar\u0131\",\n            \"B) \u015e\u0259ki hakiml\u0259ri\",\n            \"C) Q\u0131z\u0131l Ordu \u0259mirl\u0259ri\",\n            \"D) A\u011fqoyunlu s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259ri\",\n            \"E) Osmanl\u0131 pa\u015falar\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1405-ci ilin yay\u0131nda K\u00fcr sahilind\u0259ki d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 Teymuri \u00d6m\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 \u015eirvan\u015fah I \u0130brahim, g\u00fcrc\u00fc \u00e7ar\u0131 Konstantin, \u015e\u0259ki, \u018frd\u0259bil v\u0259 G\u0259nc\u0259 hakiml\u0259ri birl\u0259\u015fmi\u015fdil\u0259r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"7. \u015e\u0259ki b\u00f6lg\u0259sinin Teymuril\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259ki v\u0259ziyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 veril\u0259n m\u0259lumatlardan hans\u0131 do\u011frudur?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015e\u0259ki hakiml\u0259ri Q\u0131z\u0131l Ordu d\u00f6vl\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 Teymuril\u0259rin \u0259n sadiq m\u00fctt\u0259fiqi olmu\u015fdur.\",\n            \"B) Oyrat s\u00fclal\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u015e\u0259ki hakiml\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi h\u0259yat\u0131nda f\u0259al i\u015ftirak edir v\u0259 m\u00fcst\u0259qillikl\u0259rini qoruma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar.\",\n            \"C) \u018fmir Teymurun 1386-c\u0131 il y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 \u015e\u0259ki toxunulmaz elan edil\u0259r\u0259k b\u00fct\u00fcn vergil\u0259rd\u0259n azad edilmi\u015fdi.\",\n            \"D) \u015e\u0259ki \u0259razisi he\u00e7 vaxt Teymuril\u0259rin t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u0259 m\u0259ruz qalmam\u0131\u015fd\u0131.\",\n            \"E) \u015e\u0259ki hakimi K\u00fcr d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Teymuri \u00d6m\u0259rin t\u0259r\u0259find\u0259 vuru\u015faraq I \u0130brahim\u0259 qar\u015f\u0131 c\u0259bh\u0259 a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259 qeyd edir ki, Oyrat s\u00fclal\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u015e\u0259ki hakiml\u0259ri siyasi h\u0259yatda i\u015ftirak edir, m\u00fcst\u0259qillikl\u0259rini m\u00fchafiz\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar v\u0259 Teymurun 1386-c\u0131 il y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc zaman\u0131 t\u0259cav\u00fcz\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131lar.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"8. \u00c7oxs\u00fctunlu uy\u011funluq c\u0259dv\u0259lini d\u00fczg\u00fcn tamamlayan b\u0259ndi se\u00e7in:\\n\\nSiyasi Q\u00fcvv\u0259 | H\u0259r\u0259k\u0259ti \/ M\u00f6vqeyi (1405-1410)\\n1. \u015eirvan\u015fah I \u0130brahim | a. G\u0259nc\u0259nin v\u0259 Qaraba\u011f\u0131n xeyli hiss\u0259sini tutdu\\n2. Teymuri \u00d6m\u0259r | b. K\u00fcr d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 m\u0259\u011flub olaraq T\u0259briz\u0259 \u00e7\u0259kildi\\n3. Xalq k\u00fctl\u0259l\u0259ri | c. T\u0259briz, Mara\u011fa, \u018frd\u0259bil, \u015e\u0259ki v\u0259 s. yerl\u0259rd\u0259 Teymuril\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 \u00fcsyan qald\u0131rd\u0131lar\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yaln\u0131z 1-a v\u0259 2-b do\u011frudur\",\n            \"B) Yaln\u0131z 2-b v\u0259 3-c do\u011frudur\",\n            \"C) 1-a, 2-b, 3-c h\u0259r \u00fc\u00e7\u00fc do\u011frudur\",\n            \"D) 1-c, 2-b, 3-a\",\n            \"E) 1-b, 2-c, 3-a\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1405-1410-cu ill\u0259rd\u0259 xalq \u00fcsyan qald\u0131rd\u0131 (3-c), I \u0130brahim G\u0259nc\u0259 v\u0259 Qaraba\u011f\u0131n bir hiss\u0259sini \u0259l\u0259 ke\u00e7irdi (1-a), K\u00fcr d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Teymuri \u00d6m\u0259r m\u0259\u011flub olaraq T\u0259briz\u0259 \u00e7\u0259kildi (2-b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"9. X\u0259rit\u0259 (M\u0259kan) \/ C\u0259dv\u0259l tipli m\u0259tn sual\u0131: 1405-ci ild\u0259 \u015eirvan\u015fah I \u0130brahim v\u0259 m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri Teymuri \u00d6m\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259lledici z\u0259rb\u0259ni hans\u0131 co\u011frafi m\u0259kanda vurdular?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Araz \u00e7ay\u0131 sahilind\u0259\",\n            \"B) T\u0259brizin m\u0259rk\u0259zind\u0259\",\n            \"C) K\u00fcr \u00e7ay\u0131 sahilind\u0259\",\n            \"D) D\u0259rb\u0259nd ke\u00e7idind\u0259\",\n            \"E) Savalan da\u011f\u0131n\u0131n \u0259t\u0259yind\u0259\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1405-ci ilin yay\u0131nda birl\u0259\u015fmi\u015f q\u00fcvv\u0259l\u0259rl\u0259 Teymuri \u00d6m\u0259rin ordusu aras\u0131nda d\u00f6y\u00fc\u015f m\u0259hz K\u00fcr \u00e7ay\u0131 sahilind\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"10. Teymurun \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 (1405-1410) Az\u0259rbaycandak\u0131 siyasi v\u0259ziyy\u0259ti xarakteriz\u0259 ed\u0259n \u0259n m\u00fch\u00fcm amil n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) M\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259tin g\u00fccl\u0259nm\u0259si v\u0259 feodal p\u0259rak\u0259nd\u0259liyin\u0259 son qoyulmas\u0131\",\n            \"B) Xarici t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 b\u00fct\u00fcn yerli feodallar\u0131n Teymuril\u0259r \u0259traf\u0131nda s\u0131x birl\u0259\u015fm\u0259si\",\n            \"C) Teymuril\u0259r, C\u0259lairil\u0259r, Baharl\u0131lar v\u0259 \u015eirvan\u015fahlar aras\u0131nda hakimiyy\u0259t u\u011frunda k\u0259skin m\u00fcbariz\u0259nin getm\u0259si v\u0259 xalq \u00fcsyanlar\u0131n\u0131n ba\u015f verm\u0259si\",\n            \"D) Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tinin Az\u0259rbaycana birba\u015fa m\u00fcdaxil\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 s\u00fclh\u00fcn b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131\",\n            \"E) \u015e\u0259ki hakiminin b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131 \u00f6z hakimiyy\u0259ti alt\u0131nda birl\u0259\u015fdirm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 qeyd olunur ki, Teymurun \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra 1405-1410-cu ill\u0259rd\u0259 Teymuril\u0259r, \u015eirvan\u015fahlar, C\u0259lairil\u0259r v\u0259 Baharl\u0131lar aras\u0131nda hakimiyy\u0259t m\u00fcbariz\u0259si g\u00fccl\u0259nmi\u015f v\u0259 xalq \u00fcsyanlar\u0131 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"11. C\u0259lairil\u0259r d\u00f6vl\u0259tinin Az\u0259rbaycanda (T\u0259brizd\u0259) siyasi hakimiyy\u0259tini tam b\u0259rq\u0259rar etm\u0259si hans\u0131 hadis\u0259 il\u0259 bilavasit\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1359-cu ild\u0259 \u015eeyx \u00dcveysin T\u0259brizi tutaraq \u00c7obanil\u0259rin varl\u0131\u011f\u0131na son qoymas\u0131 il\u0259\",\n            \"B) 1410-cu ild\u0259 Qara Yusifin Sultan \u018fhm\u0259di m\u0259\u011flub etm\u0259si il\u0259\",\n            \"C) H\u00fclak\u00fc xan\u0131n 1258-ci ild\u0259 Xilaf\u0259ti s\u00fcquta u\u011fratmas\u0131 il\u0259\",\n            \"D) 1385-ci ild\u0259 Toxtam\u0131\u015f\u0131n T\u0259brizi qar\u0259t etm\u0259si il\u0259\",\n            \"E) C\u0259lairi H\u0259s\u0259n Bozorgun Osmanl\u0131lara qar\u015f\u0131 ittifaq ba\u011flamas\u0131 il\u0259\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: C\u0259lairi \u015eeyx \u00dcveys 1359-cu ild\u0259 T\u0259brizi \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259r\u0259k, burada h\u00f6kmranl\u0131q ed\u0259n \u00c7obanil\u0259rin n\u00fcfuzuna son qoydu v\u0259 C\u0259lairil\u0259rin Az\u0259rbaycanda hakimiyy\u0259tini b\u0259rq\u0259rar etdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"12. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n\\n1. \u018flinc\u0259 qalas\u0131n\u0131n Teymuril\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n uzunm\u00fcdd\u0259tli m\u00fchasir\u0259sinin s\u00fcqutla n\u0259tic\u0259l\u0259nm\u0259si\\n2. C\u0259lairi \u015eeyx \u00dcveysin \u015eirvan\u015fahlar d\u00f6vl\u0259tini as\u0131l\u0131 hala salmas\u0131\\n3. \u018fs\u0259d d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Qaraqoyunlular\u0131n C\u0259lairil\u0259ri m\u0259\u011flub etm\u0259si\\n4. Qara Yusif v\u0259 Sultan \u018fhm\u0259d C\u0259lairinin Ba\u011fdadda \u018fmir Teymura qar\u015f\u0131 birg\u0259 m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 4, 1, 3\",\n            \"B) 2, 1, 4, 3\",\n            \"C) 4, 1, 3, 2\",\n            \"D) 2, 3, 1, 4\",\n            \"E) 1, 4, 2, 3\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u015eeyx \u00dcveysin \u015eirvan\u015fahlar\u0131 as\u0131l\u0131 salmas\u0131 (1367) -> Qara Yusif v\u0259 Sultan \u018fhm\u0259din Ba\u011fdadda Teymura qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259ti (1393) -> \u018flinc\u0259 qalas\u0131n\u0131n s\u00fcqutu (1401) -> \u018fs\u0259d d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (1410).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"13. Eyler-Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n \u015eeyx \u00dcveys v\u0259 Sultan \u018fhm\u0259d C\u0259lairiy\u0259 aid x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri m\u00fcqayis\u0259 edin:\\n\\n1. \u015eeyx \u00dcveys\\n2. Sultan \u018fhm\u0259d C\u0259lairi\\n3. III. K\u0259si\u015fm\u0259\\n\\na. \u018fmir Teymurun h\u00fccumlar\u0131na qar\u015f\u0131 Qaraqoyunlularla ittifaq qurmas\u0131\\nb. D\u00f6vl\u0259tin paytaxt\u0131 T\u0259brizd\u0259 irimiqyasl\u0131 abadl\u0131q i\u015fl\u0259ri apararaq \\\"D\u00f6vl\u0259txana\\\" saray\u0131n\u0131 in\u015fa etdirm\u0259si\\nc. C\u0259lairil\u0259r d\u00f6vl\u0259tinin h\u00f6kmdarlar\u0131 olaraq Az\u0259rbaycan\u0131 idar\u0259 etm\u0259l\u0259ri\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-b, 2-a, III-c\",\n            \"B) 1-a, 2-b, III-c\",\n            \"C) 1-c, 2-a, III-b\",\n            \"D) 1-b, 2-c, III-a\",\n            \"E) 1-a, 2-c, III-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u015eeyx \u00dcveys abadl\u0131q i\u015fl\u0259ri apar\u0131b \\\"D\u00f6vl\u0259txana\\\" (1-b) tikdirmi\u015fdi. Sultan \u018fhm\u0259d is\u0259 Qaraqoyunlularla Teymura qar\u015f\u0131 ittifaq (2-a) qurmu\u015fdu. H\u0259r ikisi C\u0259lairi h\u00f6kmdar\u0131 idi (III-c).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"14. Teymuri \u015eahruxun Az\u0259rbaycana (1420, 1421 v\u0259 1429-cu ill\u0259r) t\u0259\u015fkil etdiyi \u00fc\u00e7 b\u00f6y\u00fck y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcn ortaq (ba\u015fl\u0131ca) m\u0259qs\u0259di n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Osmanl\u0131lar\u0131n C\u0259nubi Qafqaza giri\u015finin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 tamamil\u0259 k\u0259sm\u0259k\",\n            \"B) Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131 tutaraq Qaraqoyunlu d\u00f6vl\u0259tinin b\u00f6lg\u0259d\u0259ki hakimiyy\u0259tini m\u0259hv etm\u0259k\",\n            \"C) \u015eirvan\u015fahlar d\u00f6vl\u0259tini tamamil\u0259 darmada\u011f\u0131n ed\u0259r\u0259k birba\u015fa Xorasana tabe etm\u0259k\",\n            \"D) Q\u0131z\u0131l Ordu d\u00f6vl\u0259tinin D\u0259rb\u0259nd ke\u00e7idi vasit\u0259sil\u0259 T\u0259briz\u0259 enm\u0259sin\u0259 imkan verm\u0259m\u0259k\",\n            \"E) C\u0259lairil\u0259r s\u00fclal\u0259sini yenid\u0259n T\u0259briz taxt\u0131na qaytarmaq\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u015eahrux Qara Yusifin yaratd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 g\u00fccl\u0259n\u0259n Qaraqoyunlu d\u00f6vl\u0259tini s\u0131radan \u00e7\u0131xarmaq v\u0259 atas\u0131n\u0131n (Teymurun) \u0259razil\u0259rini geri qaytarmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259r etmi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"15. 1392-1401-ci ill\u0259rd\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q simvoluna \u00e7evrilmi\u015f \u018flinc\u0259 qalas\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259tini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n iki \u0259sas q\u00fcvv\u0259 hans\u0131lar idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Osmanl\u0131lar v\u0259 A\u011fqoyunlular\",\n            \"B) C\u0259lairil\u0259r v\u0259 \u015eirvan\u015fahlar\",\n            \"C) Q\u0131z\u0131l Ordu \u0259mirl\u0259ri v\u0259 M\u0259ml\u00fckl\u0259r\",\n            \"D) C\u0259lairil\u0259r v\u0259 G\u00fcrc\u00fc \u00e7arlar\u0131\",\n            \"E) \u015eirvan\u015fahlar v\u0259 \u015e\u0259ki hakiml\u0259ri\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Teymura qar\u015f\u0131 14 il (1387-1401) m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u018flinc\u0259 qalas\u0131n\u0131n \u0259sas m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259rini C\u0259lairi q\u00fcvv\u0259l\u0259ri v\u0259 onlara k\u0259nardan k\u00f6m\u0259k ed\u0259n g\u00fcrc\u00fc qo\u015funlar\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yirdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"16. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259sind\u0259 uy\u011funsuzlu\u011fu tap\u0131n:\",\n        \"options\": [\n            \"A) S\u0259b\u0259b: 1410-cu il \u018fs\u0259d d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc. N\u0259tic\u0259: Az\u0259rbaycanda C\u0259lairil\u0259rin hakimiyy\u0259tin\u0259 son qoyulmas\u0131 v\u0259 Qaraqoyunlu d\u00f6vl\u0259tinin yaranmas\u0131.\",\n            \"B) S\u0259b\u0259b: 1421-ci il Ala\u015fkert d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc. N\u0259tic\u0259: Qaraqoyunlu \u0130sg\u0259nd\u0259rin Teymuri \u015eahruxa m\u0259\u011flub olmas\u0131.\",\n            \"C) S\u0259b\u0259b: 1359-cu ild\u0259 \u015eeyx \u00dcveysin T\u0259brizi tutmas\u0131. N\u0259tic\u0259: \u00c7obanil\u0259r s\u00fclal\u0259sinin siyasi f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 son qoyulmas\u0131.\",\n            \"D) S\u0259b\u0259b: 1469-cu il Mahmudabad d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc. N\u0259tic\u0259: Teymuri \u018fbu S\u0259idin Uzun H\u0259s\u0259n\u0259 qalib g\u0259l\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycanda Teymuri hakimiyy\u0259tini b\u0259rpa etm\u0259si.\",\n            \"E) S\u0259b\u0259b: 1393-c\u00fc il Ba\u011fdad d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc. N\u0259tic\u0259: C\u0259lairi v\u0259 Qaraqoyunlu m\u00fctt\u0259fiql\u0259rinin \u018fmir Teymurun ordusu qar\u015f\u0131s\u0131nda duru\u015f g\u0259tir\u0259 bilm\u0259y\u0259r\u0259k geri \u00e7\u0259kilm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Mahmudabad d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 (1469) Teymuri \u018fbu S\u0259id qalib g\u0259lm\u0259mi\u015f, \u0259ksin\u0259 Uzun H\u0259s\u0259n t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259\u011flub edilmi\u015f v\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr, bununla da Teymuril\u0259rin C\u0259nubi Qafqaz iddialar\u0131na son qoyulmu\u015fdur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"17. \u015eeyx \u00dcveysin hakimiyy\u0259ti ill\u0259rind\u0259 C\u0259lairil\u0259r d\u00f6vl\u0259tinin daxili siyas\u0259tini xarakteriz\u0259 ed\u0259n amil:\",\n        \"options\": [\n            \"A) Feodal p\u0259rak\u0259nd\u0259liyin\u0259 v\u0259 i\u011fti\u015fa\u015flara son qoyaraq \u00f6lk\u0259d\u0259 iqtisadi dir\u00e7\u0259li\u015f yaratmas\u0131\",\n            \"B) Tamamil\u0259 k\u00f6\u00e7\u0259ri idar\u0259etm\u0259 metodlar\u0131na qay\u0131daraq \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri l\u0259\u011fv etm\u0259si\",\n            \"C) Dini azl\u0131qlar\u0131 vergid\u0259n azad ed\u0259r\u0259k \u0130slam dinini z\u0259ifl\u0259tm\u0259si\",\n            \"D) Ordunu tamamil\u0259 l\u0259\u011fv edib yaln\u0131z muzdlu q\u0131p\u00e7aq \u0259sg\u0259rl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259si\",\n            \"E) \u018fmir Teymurun ali hakimiyy\u0259tini k\u00f6n\u00fcll\u00fc q\u0259bul edib vergi \u00f6d\u0259m\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u015eeyx \u00dcveys m\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259ti g\u00fccl\u0259ndir\u0259r\u0259k p\u0259rak\u0259nd\u0259liy\u0259 son qoymu\u015f, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131 v\u0259 ticar\u0259ti canland\u0131rm\u0131\u015f, memarl\u0131q abid\u0259l\u0259ri ucaltm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"18. M\u0259ntiqi z\u0259nciri tamamlay\u0131n:\\n\\nTeymuri \u015eahruxun 1420-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycana y\u00fcr\u00fc\u015f\u0259 ba\u015flamas\u0131 \u2794 S\u0259f\u0259rd\u0259 ik\u0259n Qara Yusifin v\u0259fat etm\u0259si \u2794 ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Qaraqoyunlu ordusunda \u00e7axna\u015fma yaranaraq ordugah\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131 v\u0259 Teymuril\u0259rin he\u00e7 bir m\u00fcqavim\u0259tsiz ir\u0259lil\u0259m\u0259si\",\n            \"B) Qara \u0130sg\u0259nd\u0259rin d\u0259rhal atas\u0131 Yusifin yerin\u0259 ke\u00e7\u0259r\u0259k \u015eahruxu T\u0259briz \u0259traf\u0131nda darmada\u011f\u0131n etm\u0259si\",\n            \"C) C\u0259lairil\u0259rin yenid\u0259n s\u00fcrg\u00fcnd\u0259n qay\u0131daraq T\u0259briz taxt\u0131na \u00e7\u0131xmas\u0131\",\n            \"D) Osmanl\u0131 sultan\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycana daxil olaraq \u015eahruxun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 k\u0259sm\u0259si\",\n            \"E) \u015eirvan\u015fah I X\u0259lilullah\u0131n Qaraqoyunlular\u0131n t\u0259r\u0259fin\u0259 ke\u00e7\u0259r\u0259k Teymuril\u0259r\u0259 z\u0259rb\u0259 endirm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u015eahruxun 1-ci y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc zaman\u0131 Qara Yusif q\u0259fild\u0259n v\u0259fat edir, n\u0259tic\u0259d\u0259 orduda vahim\u0259 yaran\u0131r, \u0259sg\u0259rl\u0259r ordugah\u0131 talay\u0131b qa\u00e7\u0131r, \u015eahrux is\u0259 m\u00fcqavim\u0259tsiz Qaraba\u011fa daxil olur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"19. C\u0259dv\u0259l\u0259 \u0259sas\u0259n Qaraqoyunlu d\u00f6vl\u0259ti (C\u0259lairil\u0259rin x\u0259l\u0259fi) il\u0259 Teymuril\u0259r aras\u0131ndak\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 d\u00fczg\u00fcn olmayan uy\u011funlu\u011fu tap\u0131n:\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1421-ci il Ala\u015fkert \u2013 Teymuri \u015eahruxun Qara \u0130sg\u0259nd\u0259ri m\u0259\u011flub etm\u0259si\",\n            \"B) 1429-cu il Salmas \u2013 Teymuri \u015eahruxun yeni at\u0259\u015fli silahlardan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k \u0130sg\u0259nd\u0259ri yenm\u0259si\",\n            \"C) 1469-cu il Mahmudabad \u2013 Qaraqoyunlu H\u0259s\u0259n\u0259linin Teymuri \u018fbu S\u0259idi \u0259sir almas\u0131\",\n            \"D) 1393-c\u00fc il Ba\u011fdad \u2013 Teymurun Qara Yusif v\u0259 Sultan \u018fhm\u0259d ittifaq\u0131n\u0131 darmada\u011f\u0131n etm\u0259si\",\n            \"E) 1412-ci il K\u00fcr \u2013 Qara Yusifin \u015eirvan\u015fah, G\u00fcrc\u00fc v\u0259 \u015e\u0259ki q\u00fcvv\u0259l\u0259rini (Teymurp\u0259r\u0259st bloku) m\u0259\u011flub etm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1469-cu il Mahmudabad d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Teymuri \u018fbu S\u0259idi m\u0259\u011flub v\u0259 \u0259sir ed\u0259n Qaraqoyunlu deyil, A\u011fqoyunlu h\u00f6kmdar\u0131 Uzun H\u0259s\u0259n olmu\u015fdur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"20. Bloksxemd\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin aid oldu\u011fu tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259ti tap\u0131n:\\n\\n1382-ci ild\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lmi\u015fdir \u2794 Saray\u0131nda m\u0259\u015fhur \u015fairl\u0259r v\u0259 aliml\u0259r ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r \u2794 H\u0259yat\u0131n\u0131n \u00e7ox hiss\u0259si \u018fmir Teymurla m\u00fcbariz\u0259d\u0259 ke\u00e7mi\u015fdir \u2794 Qara Yusif t\u0259r\u0259find\u0259n edam edilmi\u015fdir\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015eirvan\u015fah I \u0130brahim\",\n            \"B) Sultan \u018fhm\u0259d C\u0259lairi\",\n            \"C) Qara \u0130sg\u0259nd\u0259r\",\n            \"D) Teymuri Miran\u015fah\",\n            \"E) \u015eeyx \u00dcveys\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: G\u00f6st\u0259ril\u0259n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r C\u0259lairi h\u00f6kmdar\u0131 Sultan \u018fhm\u0259d\u0259 aiddir. O, 1410-cu ild\u0259 \u018fs\u0259d d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Qara Yusif t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259\u011flub edil\u0259r\u0259k edam olunmu\u015fdur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"21. Teymuril\u0259rin C\u0259nubi Qafqazda, x\u00fcsus\u0259n Az\u0259rbaycanda yeritdikl\u0259ri inzibati siyas\u0259tin ox\u015far m\u0259ntiqi x\u00fcsusiyy\u0259ti n\u0259d\u0259n ibar\u0259t idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yerli feodallar\u0131 (m\u0259s: \u015eirvan\u015fahlar\u0131) birba\u015fa l\u0259\u011fv etm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259, ita\u0259t qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda onlar\u0131 vassala \u00e7evir\u0259r\u0259k idar\u0259 etm\u0259l\u0259ri\",\n            \"B) Yaln\u0131z xristian ruhanil\u0259rin\u0259 iqta torpaqlar\u0131 paylayaraq t\u00fcrk zad\u0259ganlar\u0131n\u0131 qovmalar\u0131\",\n            \"C) C\u0259nubi Az\u0259rbaycan\u0131 tamamil\u0259 Osmanl\u0131lara t\u0259hvil ver\u0259r\u0259k yaln\u0131z \u015eimalda m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259l\u0259ri\",\n            \"D) \u018flinc\u0259 qalas\u0131n\u0131 \u0259b\u0259di paytaxt elan ed\u0259r\u0259k b\u00fct\u00fcn imperiyan\u0131 buradan idar\u0259 etm\u0259l\u0259ri\",\n            \"E) Vergil\u0259ri tamamil\u0259 l\u0259\u011fv ed\u0259r\u0259k sad\u0259c\u0259 dini bac t\u0259l\u0259b etm\u0259l\u0259ri\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u018fmir Teymur \u015eirvan\u015fah I \u0130brahim kimi yerli feodallar\u0131n ita\u0259tini q\u0259bul ed\u0259r\u0259k onlar\u0131 l\u0259\u011fv etm\u0259mi\u015f, \u0259ksin\u0259 \u0259razini \u00f6zl\u0259rin\u0259 tap\u015f\u0131raraq vassall\u0131\u011fa tabe etmi\u015fdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"22. M\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131q:\\nC\u0259lairil\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 ya t\u0259mir edilmi\u015f abid\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131na hans\u0131 daxildir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Sultaniyy\u0259 t\u00fcrb\u0259si\",\n            \"B) M\u00f6min\u0259 Xatun t\u00fcrb\u0259si\",\n            \"C) T\u0259brizd\u0259 \\\"D\u00f6vl\u0259txana\\\" saray\u0131\",\n            \"D) \u018frk qalas\u0131\",\n            \"E) \u015eamax\u0131 C\u00fcm\u0259 m\u0259scidi\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"D\u00f6vl\u0259txana\\\" (v\u0259 ya Ustad-\u015eagird m\u0259scidi) \u015eeyx \u00dcveys t\u0259r\u0259find\u0259n T\u0259brizd\u0259 in\u015fa etdirilmi\u015f m\u00fch\u00fcm C\u0259lairi memarl\u0131q abid\u0259sidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"23. Qaraqoyunlu Qara Yusifin Teymuril\u0259rl\u0259 (x\u00fcsusil\u0259 \u015eahruxla) apard\u0131\u011f\u0131 xarici siyas\u0259tin ana x\u0259ttini n\u0259 t\u0259\u015fkil edirdi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015eahruxun ali hakimiyy\u0259tini formal q\u0259bul edib Xorasana x\u0259rac g\u00f6nd\u0259rm\u0259k\",\n            \"B) Teymuril\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 he\u00e7 bir bar\u0131\u015f\u0131\u011fa getm\u0259d\u0259n m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tini qorumaq\",\n            \"C) A\u011fqoyunlularla Teymuril\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fctl\u0259q ittifaq yaratmaq\",\n            \"D) G\u00fcrc\u00fc \u00e7arlar\u0131n\u0131 \u015eahruxa qar\u015f\u0131 yegan\u0259 xilaskar kimi q\u0259bul etm\u0259k\",\n            \"E) C\u0259lairil\u0259r s\u00fclal\u0259sini yenid\u0259n b\u0259rpa ed\u0259r\u0259k \u015eahruxa t\u0259hvil verm\u0259k\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Qara Yusif C\u0259nubi Qafqazda m\u00fcst\u0259qilliyi qoruma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, \u015eahruxun he\u00e7 bir t\u0259l\u0259bini q\u0259bul etmir v\u0259 onunla a\u00e7\u0131q m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"24. 1392-ci ild\u0259 Teymurun Az\u0259rbaycana ba\u015flayan \u00e7oxillik (ikinci) y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn birinci y\u00fcr\u00fc\u015fd\u0259n (1386) \u0259sas h\u0259rbi-siyasi f\u0259rqi n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Bu y\u00fcr\u00fc\u015f yaln\u0131z G\u00fcrc\u00fcstan\u0131 c\u0259zaland\u0131rmaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131\",\n            \"B) Birinci y\u00fcr\u00fc\u015fd\u0259n f\u0259rqli olaraq, bu d\u0259f\u0259 \u015eirvan\u015fah I \u0130brahim Teymura tabe olmaqdan boyun qa\u00e7\u0131rd\u0131\",\n            \"C) Teymur bu y\u00fcr\u00fc\u015fd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 imperiyas\u0131na qatmaq v\u0259 burada m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259k \u0259zmind\u0259 idi\",\n            \"D) Y\u00fcr\u00fc\u015f yaln\u0131z Q\u0131z\u0131l Ordu t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259nirdi\",\n            \"E) Teymur bu y\u00fcr\u00fc\u015fd\u0259 q\u0259fild\u0259n v\u0259fat etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259qs\u0259din\u0259 \u00e7ata bilm\u0259di\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u0130kinci y\u00fcr\u00fc\u015f (5 illik) C\u0259nubi Qafqazda q\u0259ti m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259k, tabe olmayan q\u00fcvv\u0259l\u0259ri (o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u018flinc\u0259 m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259rini v\u0259 C\u0259lairil\u0259ri) tam m\u0259hv etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u015fkil edilmi\u015fdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"25. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 c\u00fctl\u00fckl\u0259rind\u0259n hans\u0131 do\u011frudur?\",\n        \"options\": [\n            \"A) S\u0259b\u0259b: Qara \u0130sg\u0259nd\u0259rin \u015eahruxa 1429-cu il Salmas d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 m\u0259\u011flub olmas\u0131. N\u0259tic\u0259: \u015eahruxun T\u0259brizi \u018fbu S\u0259id\u0259 verm\u0259si v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 t\u0259rk etm\u0259si.\",\n            \"B) S\u0259b\u0259b: 1382-ci ild\u0259 T\u0259brizd\u0259 ayaq\u00e7\u0131 (f\u0259hl\u0259) \u00fcsyan\u0131n\u0131n ba\u015f verm\u0259si. N\u0259tic\u0259: C\u0259lairi \u015eeyx \u00dcveysin taxtdan sal\u0131nmas\u0131.\",\n            \"C) S\u0259b\u0259b: \u015eirvan\u015fah I \u0130brahimin Teymurun h\u00fczuruna h\u0259diyy\u0259l\u0259rl\u0259 g\u0259lm\u0259si. N\u0259tic\u0259: \u015eirvan\u0131n Teymuril\u0259rin h\u00fccumundan v\u0259 da\u011f\u0131nt\u0131lardan xilas olmas\u0131.\",\n            \"D) S\u0259b\u0259b: \u018flinc\u0259 qalas\u0131ndak\u0131 daxili \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259r. N\u0259tic\u0259: Teymurun ordusunun qalan\u0131 bird\u0259f\u0259lik t\u0259rk etm\u0259si.\",\n            \"E) S\u0259b\u0259b: Toxtam\u0131\u015f\u0131n T\u0259brizd\u0259 q\u0131r\u011f\u0131n t\u00f6r\u0259tm\u0259si. N\u0259tic\u0259: Teymurun q\u0259z\u0259bl\u0259n\u0259r\u0259k C\u0259lairil\u0259r d\u00f6vl\u0259tini b\u0259rpa etm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: I \u0130brahim Teymurun h\u00fczuruna 9 qulla (doqquzluq h\u0259diyy\u0259) getm\u0259kl\u0259 \u015eirvan\u0131 b\u00f6y\u00fck da\u011f\u0131nt\u0131lardan v\u0259 Teymurun q\u0259z\u0259bind\u0259n xilas etmi\u015fdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"26. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n\\n1. Qaraqoyunlu Cahan\u015fah\u0131n Teymuri paytaxt\u0131 Herat\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259si\\n2. C\u0259lairi Sultan \u018fhm\u0259din \u018fs\u0259d d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si\\n3. Teymuri \u018fbu S\u0259idin Mahmudabad d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 m\u0259\u011flub edilm\u0259si\\n4. Qara Yusifin K\u00fcr d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 \u015eirvan\u015fah I \u0130brahimin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi ittifaq\u0131 m\u0259\u011flub etm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 4, 1, 3\",\n            \"B) 4, 2, 1, 3\",\n            \"C) 2, 1, 4, 3\",\n            \"D) 4, 1, 3, 2\",\n            \"E) 1, 2, 3, 4\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u018fs\u0259d d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (1410), K\u00fcr d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (Qara Yusif vs I \u0130brahim - 1412), Herat\u0131n al\u0131nmas\u0131 (1458), Mahmudabad d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (1469). Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 2, 4, 1, 3.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"27. C\u0259lairil\u0259r d\u00f6vl\u0259tinin m\u00f6vcudiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycanda hans\u0131 \u0259n\u0259n\u0259vi vergi sistemi v\u0259 ya feodal torpaq formas\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edirdi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130qta v\u0259 soyurqal torpaqlar\u0131n\u0131n \u015f\u0259rti sahibliyi, el\u0259c\u0259 d\u0259 malc\u0259h\u0259t, tam\u011fa kimi vergil\u0259r\",\n            \"B) Yaln\u0131z kapitalist m\u0259hsul rentas\u0131 v\u0259 cizy\u0259\",\n            \"C) V\u0259qf torpaqlar\u0131n\u0131n tamamil\u0259 m\u00fcsadir\u0259 edilib xalis\u0259y\u0259 \u00e7evrilm\u0259si\",\n            \"D) \u015e\u0259h\u0259rlil\u0259rd\u0259n al\u0131nan cizy\u0259 v\u0259 r\u0259hdar\",\n            \"E) He\u00e7 bir torpaq b\u00f6lg\u00fcs\u00fc olmadan yaln\u0131z m\u00fclk torpaqlar\u0131n\u0131n paylanmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: XIV-XV \u0259srl\u0259rd\u0259 (C\u0259lairil\u0259r\/Teymuril\u0259r) iqta geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131 (h\u0259m\u00e7inin soyurqala ke\u00e7id ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131), k\u0259ndlil\u0259rd\u0259n malc\u0259h\u0259t, tacir v\u0259 s\u0259n\u0259tkarlardan tam\u011fa al\u0131n\u0131rd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"28. C\u0259lairi \u015eeyx \u00dcveys v\u0259 Cahan\u015fah H\u0259qiqinin ox\u015far idar\u0259\u00e7ilik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini (Ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259t modeli) tap\u0131n:\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r ikisinin S\u0259f\u0259vil\u0259rl\u0259 s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si imzalamas\u0131\",\n            \"B) M\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259ti g\u00fccl\u0259ndirib m\u0259d\u0259niyy\u0259t, memarl\u0131q v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131 himay\u0259 etm\u0259l\u0259ri\",\n            \"C) Teymuri d\u00f6vl\u0259tinin tam as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 q\u0259bul etm\u0259l\u0259ri\",\n            \"D) \u00d6lk\u0259nin paytaxt\u0131n\u0131 Q\u0259zvin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259l\u0259ri\",\n            \"E) C\u0259lairil\u0259r s\u00fclal\u0259sinin h\u00f6kmdarlar\u0131 olmalar\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u015eeyx \u00dcveys (C\u0259lairi) v\u0259 Cahan\u015fah (Qaraqoyunlu) h\u0259r ikisi \u00f6z d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 m\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259ti m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirmi\u015f, abadl\u0131q (D\u00f6vl\u0259txana, G\u00f6y m\u0259scid) i\u015fl\u0259ri aparm\u0131\u015f v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259ti himay\u0259 etmi\u015fl\u0259r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"29. \u018fmir Teymurun d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyi v\u0259 Az\u0259rbaycandak\u0131 h\u0259rbi - inzibati dayaqlar\u0131 kiml\u0259rd\u0259n ibar\u0259t idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yerli q\u0131p\u00e7aq v\u0259 bulqar boylar\u0131ndan\",\n            \"B) Az\u0259rbaycan\u0131 idar\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259yin etdiyi \u00f6z o\u011fullar\u0131 v\u0259 n\u0259v\u0259l\u0259rind\u0259n (m\u0259s: Miran\u015fah, \u00d6m\u0259r)\",\n            \"C) Yaln\u0131z C\u0259nubi Az\u0259rbaycanl\u0131 t\u00fcrkm\u0259n \u0259mirl\u0259rind\u0259n\",\n            \"D) Tamamil\u0259 yerli \u015eirvan\u015fah q\u00fcvv\u0259l\u0259rind\u0259n ibar\u0259t M\u0259clisd\u0259n\",\n            \"E) S\u0259f\u0259vi \u015feyxl\u0259rinin r\u0259hb\u0259rlik etdiyi dini \u015furadan\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Teymur tabe etdiyi \u0259razil\u0259r\u0259 (o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycana) \u00f6z ail\u0259 \u00fczvl\u0259rini, m\u0259s\u0259l\u0259n o\u011flu Miran\u015fah\u0131 v\u0259 n\u0259v\u0259si \u018fbu B\u0259kri, \u00d6m\u0259ri cani\u015fin (hakim) t\u0259yin edirdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"30. M\u0259ntiqi z\u0259nciri tamamlay\u0131n:\\n\\nTeymuril\u0259rin M\u0259rk\u0259zi Asiyada z\u0259ifl\u0259m\u0259si (XV \u0259srin ortalar\u0131) \u2794 Qaraqoyunlu Cahan\u015fah\u0131n h\u00fccuma ke\u00e7m\u0259si \u2794 ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1458-ci ild\u0259 Herat\u0131n Cahan\u015fah t\u0259r\u0259find\u0259n tutulmas\u0131\",\n            \"B) \u018fbu S\u0259idin Cahan\u015fah\u0131 edam etdirm\u0259si\",\n            \"C) Teymuril\u0259rin yenid\u0259n T\u0259brizi i\u015f\u011fal etm\u0259si\",\n            \"D) C\u0259lairil\u0259rin \u0130raqdan qay\u0131daraq Teymuril\u0259r\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259si\",\n            \"E) \u015eirvan\u015fah I X\u0259lilullah\u0131n Teymuril\u0259rin m\u0259rk\u0259zini \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Teymuril\u0259rin z\u0259ifl\u0259m\u0259sind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n Cahan\u015fah 1458-ci ild\u0259 onlar\u0131n paytaxt\u0131 Herat\u0131 tutaraq b\u00f6y\u00fck q\u0259l\u0259b\u0259 qazanm\u0131\u015fd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"31. Qara \u0130sg\u0259nd\u0259rin Teymuril\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 siyas\u0259tinin ac\u0131 n\u0259tic\u0259si kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r:\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u00d6lk\u0259d\u0259 sabitliyin b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131\",\n            \"B) \u015eirvan\u015fahlarla ittifaq\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si\",\n            \"C) Da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 m\u00fcharib\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadiyyat\u0131n\u0131n z\u0259ifl\u0259m\u0259si v\u0259 \u015eahruxun da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259ri\",\n            \"D) C\u0259lairi s\u00fclal\u0259sinin hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 almas\u0131\",\n            \"E) A\u011fqoyunlu s\u00fclal\u0259sinin Teymuril\u0259r\u0259 qo\u015fularaq f\u0259aliyy\u0259tini dayand\u0131rmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Qara \u0130sg\u0259nd\u0259rin inadkar, lakin plans\u0131z siyas\u0259ti \u015eahruxun ard\u0131c\u0131l y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259rin\u0259, T\u0259brizin qar\u0259t edilm\u0259sin\u0259 v\u0259 \u00f6lk\u0259nin da\u011f\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"32. Teymuri qo\u015funlar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycanda qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131 yerli m\u00fcqavim\u0259t ocaqlar\u0131 c\u0259dv\u0259lini hans\u0131 b\u0259ndl\u0259 tamamlamaq yanl\u0131\u015f olar?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u018flinc\u0259 qalas\u0131 m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259ri\",\n            \"B) Xurufil\u0259rin F\u0259zl\u00fcllah N\u0259iminin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda etirazlar\u0131\",\n            \"C) \u015e\u0259ki (Oyrat) hakimi Seydi \u018flinin silahl\u0131 m\u00fcqavim\u0259ti\",\n            \"D) G\u0259nc\u0259, T\u0259briz, \u018frd\u0259bil \u0259halisinin 1405-ci il xalq \u00fcsyanlar\u0131\",\n            \"E) Q\u0131z\u0131lba\u015flar\u0131n \u015eeyx \u0130smay\u0131l\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda S\u0259m\u0259rq\u0259nd\u0259 q\u0259d\u0259r ir\u0259lil\u0259m\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 4,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u015eeyx (\u015eah) \u0130smay\u0131l XVI \u0259srd\u0259 ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r, Teymurun (XIV-XV \u0259sr) y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 q\u0131z\u0131lba\u015flar\u0131n S\u0259m\u0259rq\u0259nd\u0259 y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc fakt\u0131 tamamil\u0259 yanl\u0131\u015fd\u0131r. Dig\u0259rl\u0259ri Teymura\/Teymuril\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259t formalar\u0131d\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"33. \u00c7oxs\u00fctunlu uy\u011funluq (D\u00f6y\u00fc\u015f v\u0259 onun siyasi yekunu):\\n\\n1. Ala\u015fkert (1421)\\n2. \u018fs\u0259d (1410)\\n3. Mahmudabad (1469)\\n\\na. C\u0259lairil\u0259rin Az\u0259rbaycanda sonu\\nb. Teymuri t\u0259hl\u00fck\u0259sinin C\u0259nubi Qafqaz \u00fc\u00e7\u00fcn bird\u0259f\u0259lik bitm\u0259si\\nc. Qaraqoyunlu q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin m\u0259\u011flubiyy\u0259ti, lakin Teymuril\u0259rin b\u00f6lg\u0259d\u0259 qala bilm\u0259m\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-c, 2-a, 3-b\",\n            \"B) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"C) 1-b, 2-a, 3-c\",\n            \"D) 1-c, 2-b, 3-a\",\n            \"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1421 Ala\u015fkertd\u0259 \u0130sg\u0259nd\u0259r m\u0259\u011flub olur, amma \u015eahrux qalm\u0131r (c). 1410 \u018fs\u0259dd\u0259 C\u0259lairi Sultan \u018fhm\u0259d \u00f6l\u00fcr, C\u0259lairil\u0259r bitir (a). 1469 Mahmudabadda \u018fbu S\u0259id \u00f6l\u00fcr, Teymuri t\u0259hl\u00fck\u0259si bitir (b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"34. Teymuri Miran\u015fah\u0131n (Teymurun o\u011flu) Az\u0259rbaycan\u0131 idar\u0259 etdiyi d\u00f6vrd\u0259 hans\u0131 hadis\u0259 onun v\u0259zif\u0259sind\u0259n k\u0259narla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u00fclak\u00fc xan\u0131n n\u0259\u015fini yand\u0131rmas\u0131 v\u0259 qeyri-sabit, d\u0259lisov davran\u0131\u015flar\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n Teymurun q\u0259z\u0259bin\u0259 tu\u015f g\u0259lm\u0259si\",\n            \"B) \u015eirvan\u015fah I \u0130brahiml\u0259 gizli m\u00fcqavil\u0259 ba\u011flamas\u0131\",\n            \"C) Osmanl\u0131 sultan\u0131 \u0130ld\u0131r\u0131m B\u0259yazid\u0259 t\u0259slim olmas\u0131\",\n            \"D) Toxtam\u0131\u015f\u0131n ordusunu T\u0259briz\u0259 gizlic\u0259 d\u0259v\u0259t etm\u0259si\",\n            \"E) Qara Yusifin ali hakimiyy\u0259tini tan\u0131mas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Miran\u015fah ba\u015f\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131 travmadan sonra d\u0259lisov h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r edir, bir s\u0131ra m\u00fch\u00fcm abid\u0259l\u0259ri (R\u0259\u015fidiyy\u0259 v\u0259 s.) v\u0259 H\u00fclak\u00fcn\u00fcn q\u0259brini da\u011f\u0131td\u0131r\u0131rd\u0131. Teymur bundan q\u0259z\u0259bl\u0259nib onu idar\u0259\u00e7ilikd\u0259n uzaqla\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"35. Qaraqoyunlular d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Teymuril\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 siyas\u0259td\u0259 \u0130sg\u0259nd\u0259r v\u0259 Cahan\u015fah aras\u0131ndak\u0131 \u0259sas f\u0259rq (Eyler-Venn - F\u0259rql\u0259ndirici c\u0259h\u0259t) n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130sg\u0259nd\u0259r a\u00e7\u0131q m\u00fcharib\u0259 v\u0259 qat\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik, Cahan\u015fah is\u0259 (ilk d\u00f6vrl\u0259rd\u0259) diplomatik manevrl\u0259r v\u0259 vassall\u0131\u011f\u0131n q\u0259bulu il\u0259 s\u00fclh\u0259 nail olma siyas\u0259ti yeridirdi\",\n            \"B) \u0130sg\u0259nd\u0259r Teymuril\u0259r\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fc tabe olmu\u015f, Cahan\u015fah is\u0259 3 d\u0259f\u0259 \u015eahruxa qar\u015f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc\",\n            \"C) \u0130sg\u0259nd\u0259r \u015eirvan\u015fahlarla s\u00fclh imzalam\u0131\u015f, Cahan\u015fah is\u0259 onlarla daim m\u00fcharib\u0259 etmi\u015fdi\",\n            \"D) H\u0259r ikisi Teymuril\u0259rin M\u0259rk\u0259zi Asiyadak\u0131 paytaxt\u0131n\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irmi\u015fdi\",\n            \"E) H\u0259r ikisi Osmanl\u0131lara qar\u015f\u0131 Teymuril\u0259rl\u0259 gizli m\u00fctt\u0259fiq olmu\u015fdu\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Qara \u0130sg\u0259nd\u0259r bar\u0131\u015fmaz idi. Cahan\u015fah is\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u015eahruxun vassall\u0131\u011f\u0131n\u0131 q\u0259bul ed\u0259r\u0259k, v\u0259ziyy\u0259td\u0259n diplomatik yolla \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu tapm\u0131\u015f, daha sonra is\u0259 g\u00fccl\u0259nib m\u00fcst\u0259qil olmu\u015fdur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"36. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rini t\u0259hlil ed\u0259r\u0259k do\u011fru b\u0259ndi se\u00e7in:\",\n        \"options\": [\n            \"A) S\u0259b\u0259b: Toxtam\u0131\u015f\u0131n T\u0259brizi i\u015f\u011fal ed\u0259r\u0259k qar\u0259t etm\u0259si (1385). N\u0259tic\u0259: T\u0259brizin bir qrup s\u0259n\u0259tkar v\u0259 ziyal\u0131s\u0131n\u0131n Q\u0131z\u0131l Ordu d\u00f6vl\u0259tinin paytaxt\u0131 Saraya s\u00fcrg\u00fcn edilm\u0259si.\",\n            \"B) S\u0259b\u0259b: Ankara d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Teymurun m\u0259\u011flubiyy\u0259ti. N\u0259tic\u0259: C\u0259lairil\u0259rin Az\u0259rbaycanda tam b\u0259rpas\u0131.\",\n            \"C) S\u0259b\u0259b: I \u0130brahimin Teymurun d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259 x\u0259yan\u0259t etm\u0259si. N\u0259tic\u0259: \u015eamax\u0131n\u0131n yand\u0131r\u0131lmas\u0131.\",\n            \"D) S\u0259b\u0259b: \u018flinc\u0259 qalas\u0131nda m\u00fchasir\u0259nin q\u0131r\u0131lmas\u0131. N\u0259tic\u0259: Qalan\u0131n qan t\u00f6k\u00fclm\u0259d\u0259n t\u0259slim edilm\u0259si.\",\n            \"E) S\u0259b\u0259b: Cahan\u015fah\u0131n H\u0259s\u0259n\u0259li t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si. N\u0259tic\u0259: Teymuril\u0259rin \u00f6lk\u0259ni yenid\u0259n i\u015f\u011fal etm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Toxtam\u0131\u015f T\u0259briz talan etdikd\u0259n sonra \u00e7oxlu sayda T\u0259briz s\u0259n\u0259tkar\u0131 v\u0259 ziyal\u0131s\u0131n\u0131 Saray \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 s\u00fcrg\u00fcn etmi\u015fdi. (B variant\u0131 s\u0259hvdir, \u00e7\u00fcnki Ankara d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Teymur qalib g\u0259lib).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"37. M\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131q v\u0259 bloksxemi tamamlay\u0131n:\\n\\nQaraqoyunlu Qara Yusifin g\u00fccl\u0259nm\u0259si v\u0259 \u015eirvan\u0131 as\u0131l\u0131 hala salmaq ist\u0259m\u0259si \u2794 \u015eirvan\u015fah I \u0130brahimin buna qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xaraq \u015e\u0259ki hakimi v\u0259 G\u00fcrc\u00fc \u00e7ar\u0131 il\u0259 ittifaq qurmas\u0131 \u2794 1412-ci ild\u0259 K\u00fcr sahilind\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f \u2794 ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) M\u00fctt\u0259fiql\u0259rin (I \u0130brahimin) darmada\u011f\u0131n edilm\u0259si, \u015eirvan\u015fah\u0131n \u0259sir d\u00fc\u015fm\u0259si v\u0259 \u015eirvan\u0131n Qaraqoyunlu as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131na ke\u00e7m\u0259si\",\n            \"B) Qara Yusifin m\u0259\u011flubiyy\u0259ti v\u0259 \u015eirvan\u0131n tam m\u00fcst\u0259qil imperiyaya \u00e7evrilm\u0259si\",\n            \"C) Teymuril\u0259rin d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 ed\u0259r\u0259k h\u0259r iki t\u0259r\u0259fi c\u0259zaland\u0131rmas\u0131\",\n            \"D) C\u0259lairi Sultan \u018fhm\u0259din q\u0259fild\u0259n arxadan z\u0259rb\u0259 vuraraq Qara Yusifi \u00f6ld\u00fcrm\u0259si\",\n            \"E) Osmanl\u0131lar\u0131n \u015eirvan\u015fahlara k\u00f6m\u0259k ed\u0259r\u0259k Qaraqoyunlu d\u00f6vl\u0259tini l\u0259\u011fv etm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1412-ci ild\u0259 K\u00fcr \u00e7ay\u0131 sahilind\u0259ki d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 Qara Yusif g\u00fcrc\u00fc, \u015e\u0259ki v\u0259 \u015eirvan q\u00fcvv\u0259l\u0259rini darmada\u011f\u0131n edir, I \u0130brahim \u0259sir d\u00fc\u015f\u00fcr v\u0259 \u015eirvan Qaraqoyunlulardan as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"38. C\u0259lairi v\u0259 Teymuril\u0259r d\u00f6vr\u00fc m\u0259d\u0259niyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 verilmi\u015f c\u0259dv\u0259l sual\u0131: XIV-XV \u0259srl\u0259rd\u0259 t\u0259hsil ocaqlar\u0131nda v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t inki\u015faf\u0131nda rol oynam\u0131\u015f, \\\"S\u0259fin\u0259yi-T\u0259briz\\\" (T\u0259briz g\u0259misi) kimi nadir \u0259lyazma toplusunun yaranmas\u0131n\u0131 simvoliz\u0259 ed\u0259n m\u0259rk\u0259z hans\u0131 \u015f\u0259h\u0259r idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) B\u0259rd\u0259\",\n            \"B) \u015eamax\u0131\",\n            \"C) T\u0259briz\",\n            \"D) G\u0259nc\u0259\",\n            \"E) \u018frd\u0259bil\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: T\u0259briz h\u0259m C\u0259lairil\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 (D\u00f6vl\u0259txana), h\u0259m d\u0259 Teymuril\u0259r v\u0259 T\u00fcrkman s\u00fclal\u0259l\u0259ri d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00e7ox m\u00fch\u00fcm elm, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, x\u0259ttatl\u0131q v\u0259 kitab (S\u0259fin\u0259yi-T\u0259briz) m\u0259rk\u0259zi olmu\u015fdur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"39. 1392-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq \u018fmir Teymurun Az\u0259rbaycanda v\u0259 \u00fcmum\u0259n \u00d6n Asiyada apard\u0131\u011f\u0131 i\u015f\u011fal siyas\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xan, C\u0259nubi Qafqazda g\u00fccl\u00fc partizan h\u0259r\u0259kat\u0131na ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etmi\u015f, lakin f\u0259ls\u0259fi bax\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6r\u0259 edam edilmi\u015f m\u00fct\u0259f\u0259kkir kim idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130mad\u0259ddin N\u0259simi\",\n            \"B) F\u0259zl\u00fcllah N\u0259imi\",\n            \"C) Mahmud \u015e\u0259b\u00fcst\u0259ri\",\n            \"D) S\u0259fi\u0259ddin Urm\u0259vi\",\n            \"E) N\u0259sir\u0259ddin Tusi\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: H\u00fcrufiliyin banisi F\u0259zl\u00fcllah N\u0259imi Teymurun i\u015f\u011fal\u0131na qar\u015f\u0131 k\u0259skin m\u00f6vqe tutmu\u015f, lakin o\u011flu Miran\u015fah t\u0259r\u0259find\u0259n 1394-c\u00fc ild\u0259 \u018flinc\u0259 qalas\u0131 yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda edam edilmi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"40. Xronoloji s\u0131ran\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n\\n1. \u018fmir Teymurun q\u00fcdr\u0259tli ordu il\u0259 Ba\u011fdad\u0131 almas\u0131 v\u0259 C\u0259lairil\u0259rin Misir\u0259 qa\u00e7mas\u0131\\n2. C\u0259lairi \u015eeyx \u00dcveysin \u015eirvan\u015fah Kavusu m\u0259\u011flub etm\u0259si\\n3. Teymuri \u018fbu S\u0259idin Qaraba\u011f (Mahmudabad) \u0259traf\u0131nda Uzun H\u0259s\u0259n t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259\u011flub edilm\u0259si\\n4. Qara Yusifin \u015eirvan\u015fah I \u0130brahimi K\u00fcr d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 m\u0259\u011flub etm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 1, 4, 3\",\n            \"B) 1, 2, 4, 3\",\n            \"C) 2, 4, 1, 3\",\n            \"D) 4, 1, 2, 3\",\n            \"E) 1, 4, 3, 2\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u015eeyx \u00dcveysin \u015eirvan y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc (1367) -> Teymurun Ba\u011fdad\u0131 almas\u0131 (1393) -> K\u00fcr d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (1412) -> \u018fbu S\u0259idin m\u0259\u011flubiyy\u0259ti (1469).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"41. C\u0259lairi h\u00f6kmdar\u0131 Sultan \u018fhm\u0259din xarici siyas\u0259ti v\u0259 aqib\u0259ti haqq\u0131nda ortaq (Eyler-Venn) k\u0259si\u015fm\u0259ni - \u0259sas x\u0259tti n\u0259 t\u0259\u015fkil edir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) O da atas\u0131 \u015eeyx \u00dcveys kimi \u015eirvan\u015fahlar\u0131 l\u0259\u011fv etdi\",\n            \"B) \u018fmir Teymurun \u0259n yax\u0131n m\u00fctt\u0259fiqi kimi Xorasana k\u00f6\u00e7d\u00fc\",\n            \"C) Qaraqoyunlularla d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 ittifaq qurmas\u0131na baxmayaraq, n\u0259hay\u0259td\u0259 T\u0259briz u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259d\u0259 Qara Yusifl\u0259 toqqu\u015fdu v\u0259 onun t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\",\n            \"D) Teymuri \u015eahrux t\u0259r\u0259find\u0259n \u018flinc\u0259 qalas\u0131nda q\u0259tl\u0259 yetirildi\",\n            \"E) Toxtam\u0131\u015fla birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k Teymuru S\u0259m\u0259rq\u0259ndd\u0259n qovdu\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Sultan \u018fhm\u0259d C\u0259lairi Qara Yusifl\u0259 birlikd\u0259 Teymura qar\u015f\u0131 (Ba\u011fdadda, \u015eamda) ittifaqda olmu\u015f, lakin sonradan T\u0259briz \u00fcst\u00fcnd\u0259 aralar\u0131nda ixtilaf d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f v\u0259 1410-cu il \u018fs\u0259d d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Qara Yusif t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259\u011flub edil\u0259r\u0259k \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"42. \u018fmir Teymurun v\u0259 Toxtam\u0131\u015f xan\u0131n (Q\u0131z\u0131l Ordu) Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259 h\u0259rbi m\u00fcbariz\u0259 aparmas\u0131n\u0131n \u0259sas iqtisadi v\u0259 geosiyasi s\u0259b\u0259bi (S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259) n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yaln\u0131z xristian Bizansa qar\u015f\u0131 birg\u0259 y\u00fcr\u00fc\u015f t\u0259\u015fkil etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bufer zona axtarmalar\u0131\",\n            \"B) Az\u0259rbaycan\u0131n B\u00f6y\u00fck \u0130p\u0259k Yolunun \u00fcst\u00fcnd\u0259 yerl\u0259\u015fm\u0259si, strateji ticar\u0259t mar\u015frutlar\u0131na, el\u0259c\u0259 d\u0259 z\u0259ngin \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r\u0259, x\u00fcsus\u0259n T\u0259briz v\u0259 \u015eamax\u0131ya sahib olmaq ist\u0259yi\",\n            \"C) Az\u0259rbaycandak\u0131 s\u0259n\u0259tkarl\u0131q emalatxanalar\u0131n\u0131 yand\u0131rmaq\",\n            \"D) M\u0259rk\u0259zi Asiyadan k\u00f6\u00e7\u0259ri ax\u0131nlar\u0131n\u0131 bird\u0259f\u0259lik Qafqaza yerl\u0259\u015fdirm\u0259k plan\u0131\",\n            \"E) Hindistana ged\u0259n d\u0259niz yolunun yaln\u0131z X\u0259z\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259n ke\u00e7m\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: H\u0259m Q\u0131z\u0131l Ordu xanlar\u0131n\u0131n, h\u0259m d\u0259 Teymurun \u0259sas h\u0259d\u0259fi C\u0259nubi Qafqaz\u0131n, x\u00fcsus\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n strateji m\u00f6vqeyi, z\u0259ngin t\u0259bii resurslar\u0131 v\u0259 m\u00fch\u00fcm karvan\/ticar\u0259t yollar\u0131n\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"43. Teymuril\u0259r imperiyas\u0131nda vilay\u0259tl\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n idar\u0259sind\u0259 t\u0259tbiq olunan vergi y\u0131\u011f\u0131m formalar\u0131ndan \u0259n a\u011f\u0131r olan\u0131 hans\u0131 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yar\u0131mk\u00f6\u00e7\u0259ri maldarlardan yaln\u0131z z\u0259kat t\u0259l\u0259b olunmas\u0131\",\n            \"B) D\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n b\u00fct\u00fcn q\u0259nim\u0259tin xalqa paylanmas\u0131\",\n            \"C) Malc\u0259h\u0259t, tam\u011fa v\u0259 says\u0131z-hesabs\u0131z icbari m\u00fck\u0259ll\u0259fiyy\u0259tl\u0259rin t\u0259tbiqi, x\u00fcsusil\u0259 h\u0259rbi y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259r zaman\u0131 \u0259halinin t\u0259chizata c\u0259lb olunmas\u0131 (biyar)\",\n            \"D) M\u00fcs\u0259lman olmayan \u0259halinin b\u00fct\u00fcn vergil\u0259rd\u0259n tam azad edilm\u0259si\",\n            \"E) G\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumlar\u0131n\u0131n bird\u0259f\u0259lik l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k s\u0259rb\u0259st ticar\u0259tin elan edilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Teymuril\u0259rin s\u0259rt idar\u0259\u00e7iliyi alt\u0131nda a\u011f\u0131r malc\u0259h\u0259t, tam\u011fa v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 ordunun ehtiyaclar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259halinin \u00fcz\u0259rin\u0259 qoyulan biyar v\u0259 dig\u0259r \u0259lav\u0259 t\u00f6yc\u00fcl\u0259r \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edirdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"44. Ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin tap\u0131lmas\u0131: 1410-cu il \u018fs\u0259d v\u0259 1469-cu il Mahmudabad d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rinin Az\u0259rbaycan tarixi \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fl\u0131ca ox\u015far siyasi \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259dir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r iki d\u00f6y\u00fc\u015f n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan \u015eirvan\u015fahlar d\u00f6vl\u0259tinin tam tabeliyin\u0259 ke\u00e7mi\u015fdir\",\n            \"B) Birinci d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 C\u0259lairil\u0259rin, ikinci d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 is\u0259 Teymuril\u0259rin Az\u0259rbaycanda (C\u0259nubi Qafqazda) yenid\u0259n b\u0259rq\u0259rar olmaq \u00fcmidl\u0259rin\u0259 q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 son qoyulmas\u0131\",\n            \"C) H\u0259r iki d\u00f6y\u00fc\u015f Osmanl\u0131 imperiyas\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycana girm\u0259sin\u0259 yol a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r\",\n            \"D) H\u0259r ikisi T\u0259briz \u015f\u0259h\u0259rinin tamamil\u0259 yand\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nmi\u015fdir\",\n            \"E) H\u0259r iki d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn Teymuril\u0259rin Q\u0131z\u0131l Orduya qar\u015f\u0131 apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcdafi\u0259 m\u00fcharib\u0259si olmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1410 \u018fs\u0259d d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc C\u0259lairil\u0259rin, 1469 Mahmudabad is\u0259 Teymuril\u0259rin (\u018fbu S\u0259idin) Az\u0259rbaycandak\u0131 siyasi varl\u0131\u011f\u0131na v\u0259 iddialar\u0131na q\u0259ti olaraq son qoydu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"45. Bloksxemi tamamlay\u0131n:\\n\\nTeymuri \u015eahruxun 1420-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycana h\u00fccumu \u2794 Qara Yusifin q\u0259fil \u00f6l\u00fcm\u00fc \u2794 Qaraqoyunlu ordusunun da\u011f\u0131lmas\u0131 \u2794 ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015eahrux T\u0259brizi he\u00e7 bir m\u00fcqavim\u0259t olmadan \u0259l\u0259 ke\u00e7irir v\u0259 q\u0131\u015f\u0131 Qaraba\u011fda ke\u00e7irir\",\n            \"B) Qara \u0130sg\u0259nd\u0259r M\u0259rk\u0259zi Asiyaya y\u00fcr\u00fc\u015f edib Herat\u0131 tutur\",\n            \"C) Teymuril\u0259r Az\u0259rbaycandan imtina edib geri \u00e7\u0259kilirl\u0259r\",\n            \"D) \u015eirvan\u015fah I X\u0259lilullah q\u0131z\u0131lba\u015flar\u0131n t\u0259r\u0259fin\u0259 ke\u00e7ir\",\n            \"E) Osmanl\u0131lar T\u0259briz\u0259 daxil olaraq \u015eahruxu m\u0259\u011flub edir\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Qara Yusifin \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra orduda yaranm\u0131\u015f vahim\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u015eahrux m\u00fcqavim\u0259tsiz T\u0259brizi v\u0259 Qaraba\u011f\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irmi\u015f, q\u0131\u015f\u0131 orada ke\u00e7irmi\u015fdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"46. \u00c7oxs\u00fctunlu uy\u011funluq (Tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259 onun siyas\u0259ti):\\n\\n1. \u015eeyx \u00dcveys (C\u0259lairi)\\n2. I \u0130brahim (\u015eirvan\u015fah)\\n3. Miran\u015fah (Teymuri)\\n\\na. Atas\u0131n\u0131n ona verdiyi cani\u015finliyi qeyri-sabit h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri ucbat\u0131ndan itirmi\u015fdi\\nb. \u00c7obanil\u0259rin varl\u0131\u011f\u0131na son qoyaraq T\u0259brizd\u0259 irimiqyasl\u0131 quruculuq i\u015fl\u0259ri aparm\u0131\u015fd\u0131\\nc. \u00d6z siyasi \u00e7evikliyi v\u0259 Teymurla ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 ittifaq say\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259tini da\u011f\u0131nt\u0131lardan xilas etmi\u015fdi\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-b, 2-c, 3-a\",\n            \"B) 1-c, 2-a, 3-b\",\n            \"C) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"D) 1-b, 2-a, 3-c\",\n            \"E) 1-c, 2-b, 3-a\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u015eeyx \u00dcveys \u00c7obanil\u0259r\u0259 son qoyub T\u0259brizd\u0259 quruculuq etdi (1-b), I \u0130brahim Teymurla \u00e7evik siyasi gedi\u015f edib \u015eirvan\u0131 qorudu (2-c), Miran\u015fah is\u0259 Teymur t\u0259r\u0259find\u0259n c\u0259zaland\u0131r\u0131ld\u0131 (3-a).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"47. \u018fmir Teymurun Anadolu v\u0259 Qafqaz siyas\u0259tind\u0259, 1402-ci ild\u0259 Ankara d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi q\u0259l\u0259b\u0259nin Az\u0259rbaycandak\u0131 siyasi v\u0259ziyy\u0259t\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259tli \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259siri (S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259) n\u0259 oldu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) C\u0259lairil\u0259rin d\u0259rhal T\u0259brizi geri almas\u0131\",\n            \"B) Teymurun m\u00f6vqeyinin v\u0259 h\u0259rbi diktaturas\u0131n\u0131n b\u00f6lg\u0259d\u0259 maksimum d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 g\u00fccl\u0259nm\u0259si v\u0259 b\u00fct\u00fcn anti-teymuri m\u00fcxalif\u0259tin (C\u0259lairi v\u0259 Baharl\u0131lar\u0131n) k\u0259nara qa\u00e7ma\u011fa m\u0259cbur qalmas\u0131\",\n            \"C) Osmanl\u0131 sultan\u0131 \u0130ld\u0131r\u0131m B\u0259yazidin C\u0259nubi Qafqaza g\u0259tirilm\u0259si\",\n            \"D) \u015eirvan\u015fah I \u0130brahimin Teymurdan \u00fcz d\u00f6nd\u0259r\u0259r\u0259k Osmanl\u0131lara s\u0131\u011f\u0131nmas\u0131\",\n            \"E) Q\u0131z\u0131l Ordu xan\u0131 Toxtam\u0131\u015f\u0131n q\u0259fild\u0259n Qafqaza yenid\u0259n daxil olmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Ankara d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259ki (1402) q\u0259l\u0259b\u0259 Teymurun q\u00fcdr\u0259tini zirv\u0259y\u0259 qald\u0131rd\u0131. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n C\u0259lairi Sultan \u018fhm\u0259d v\u0259 Qara Yusif onun c\u0259za \u0259m\u0259liyyatlar\u0131ndan qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Misir\u0259 (M\u0259ml\u00fckl\u0259r\u0259) s\u0131\u011f\u0131nma\u011fa m\u0259cbur oldular.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"48. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131q v\u0259 bloksxem \u00fczr\u0259 C\u0259lairi-Teymuri-Qaraqoyunlu z\u0259nciri:\\n\\n1410 \u018fs\u0259d d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc \u2794 C\u0259lairil\u0259rin s\u00fcqutu v\u0259 Qaraqoyunlular\u0131n paytaxt\u0131 T\u0259briz olan d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrilm\u0259si \u2794 ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1412-ci il K\u00fcr d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Qara Yusifin \u015eirvan\u015fah-G\u00fcrc\u00fc ittifaq\u0131n\u0131 darmada\u011f\u0131n etm\u0259si v\u0259 hakimiyy\u0259tini \u015fimala da yaymas\u0131\",\n            \"B) 1469-cu ild\u0259 Uzun H\u0259s\u0259nin Qara Yusifi \u00f6ld\u00fcrm\u0259si\",\n            \"C) Teymurun ikinci y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ba\u015flamas\u0131\",\n            \"D) \u015eeyx \u00dcveysin \\\"D\u00f6vl\u0259txana\\\" saray\u0131n\u0131 tikdirm\u0259si\",\n            \"E) 1385 Toxtam\u0131\u015f y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn intiqam\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1410 \u018fs\u0259d d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259n sonra Qara Yusif T\u0259brizd\u0259 Qaraqoyunlu d\u00f6vl\u0259tinin \u0259sas\u0131n\u0131 qoyur, daha sonra is\u0259 1412-ci ild\u0259 K\u00fcr d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 I \u0130brahimin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi koalisiyan\u0131 m\u0259\u011flub ed\u0259r\u0259k t\u0259sirini daha da art\u0131r\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"49. Norman Webb-in Bilik D\u0259rinliyi (DoK) t\u0259nqidi qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 s\u0259viyy\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n Teymuri-C\u0259lairi-Qaraqoyunlu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 M\u0259ml\u00fckl\u0259rin (Misir sultanlar\u0131n\u0131n) rolunu d\u00fczg\u00fcn xarakteriz\u0259 edin:\",\n        \"options\": [\n            \"A) M\u0259ml\u00fckl\u0259r daim Teymuru d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 s\u00fcrg\u00fcn edirdil\u0259r\",\n            \"B) Misir sultanlar\u0131 Sultan \u018fhm\u0259d v\u0259 Qara Yusifi daim T\u0259briz\u0259 hakim t\u0259yin edib onlardan vergi al\u0131rd\u0131\",\n            \"C) M\u0259ml\u00fck sultan\u0131 Teymurdan ehtiyat ed\u0259r\u0259k v\u0259 qorxaraq \u0259vv\u0259lc\u0259 Qara Yusif v\u0259 Sultan \u018fhm\u0259di h\u0259bs etmi\u015f, Teymurun \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra is\u0259 onlar\u0131 s\u0259rb\u0259st buraxm\u0131\u015fd\u0131\",\n            \"D) C\u0259lairil\u0259rin b\u00fct\u00fcn pullar\u0131n\u0131 m\u00fcsadir\u0259 ed\u0259r\u0259k Qaraqoyunlu d\u00f6vl\u0259tini s\u0131radan \u00e7\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131\",\n            \"E) Yaln\u0131z Osmanl\u0131 imperiyas\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Qara Yusifi edam etmi\u015fdil\u0259r\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Teymurun q\u0259z\u0259bind\u0259n qa\u00e7\u0131b Misir\u0259 s\u0131\u011f\u0131nan Sultan \u018fhm\u0259d C\u0259lairi v\u0259 Qara Yusif M\u0259ml\u00fck sultan\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n (Teymurun t\u0259zyiqi il\u0259) h\u0259bs\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f, ancaq 1405-ci ild\u0259 Teymur \u00f6l\u0259nd\u0259n sonra s\u0259rb\u0259st burax\u0131laraq geri d\u00f6n\u0259 bilmi\u015fdil\u0259r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"50. X\u0259rit\u0259\/M\u0259kan (M\u0259tn ekvivalenti): XIV-XV \u0259srl\u0259rd\u0259 t\u0259bii, ke\u00e7ilm\u0259z v\u0259 s\u0259rt m\u00f6vqeyin\u0259 g\u00f6r\u0259 C\u0259lairil\u0259rin \u0259sas x\u0259zin\u0259sinin saxlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, Teymurun qo\u015funlar\u0131n\u0131n c\u0259nubdan (Nax\u00e7\u0131van t\u0259r\u0259fd\u0259n) ir\u0259lil\u0259y\u0259rk\u0259n b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259 v\u0259 uzun ill\u0259r (14 il) \u0259rzind\u0259 ala bilm\u0259diyi, yaln\u0131z acl\u0131q\/daxili ziddiyy\u0259tl\u0259r s\u0259b\u0259bind\u0259n s\u00fcqut ed\u0259n m\u00fcqavim\u0259t qalas\u0131 harada yerl\u0259\u015firdi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) T\u0259brizin c\u0259nubunda (R\u0259\u015fidiyy\u0259 qalas\u0131)\",\n            \"B) \u015eamax\u0131 \u0259traf\u0131nda (G\u00fcl\u00fcstan qalas\u0131)\",\n            \"C) Nax\u00e7\u0131van \u0259razisind\u0259 (\u018flinc\u0259 qalas\u0131)\",\n            \"D) X\u0259z\u0259r sahilind\u0259 (D\u0259rb\u0259nd qalas\u0131)\",\n            \"E) Urmiya g\u00f6l\u00fcn\u00fcn q\u0259rbind\u0259 (\u015eiz qalas\u0131)\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: S\u00f6hb\u0259t 1387-ci ild\u0259n 1401-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r Teymuril\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 \u015fanl\u0131 m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n, C\u0259lairil\u0259rin x\u0259zin\u0259sinin qorundu\u011fu Nax\u00e7\u0131van \u0259razisind\u0259ki \u018flinc\u0259 qalas\u0131ndan gedir.\"\n    }\n];\n\n\nlet currentIdx = 0;\nlet userAnswers = {};\nlet viewed = {0: true};\nlet isFinished = false;\n\nfunction initQuiz() {\n    const scale = document.getElementById('quiz-scale');\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.createElement('button');\n        btn.className = 'scale-btn';\n        btn.innerText = index + 1;\n        btn.onclick = () => jumpToQuestion(index);\n        btn.id = `scale-btn-${index}`;\n        scale.appendChild(btn);\n    });\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction updateScaleColors() {\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.getElementById(`scale-btn-${index}`);\n        \n        \/\/ B\u00fct\u00fcn r\u0259ng klasslar\u0131n\u0131 t\u0259mizl\u0259yirik\n        btn.classList.remove('active', 'viewed', 'answered', 'correct-ans', 'wrong-ans');\n        \n        if (isFinished) {\n            \/\/ \u0130MTAHAN B\u0130TD\u0130KD\u018fN SONRAK\u0130 M\u018fNT\u0130Q\n            if (userAnswers[index] === quizData[index].correct) {\n                btn.classList.add('correct-ans'); \/\/ D\u00fczl\u0259r ya\u015f\u0131l\n            } else {\n                btn.classList.add('wrong-ans'); \/\/ S\u0259hvl\u0259r v\u0259 bo\u015f burax\u0131lanlar q\u0131rm\u0131z\u0131\n            }\n        } else {\n            \/\/ \u0130MTAHAN GED\u018fN ZAMAN M\u018fNT\u0130Q\n            if (userAnswers[index] !== undefined) {\n                btn.classList.add('answered'); \/\/ H\u0259r hans\u0131 cavab se\u00e7ilibs\u0259 ya\u015f\u0131l\n            } else if (viewed[index]) {\n                btn.classList.add('viewed'); \/\/ Bax\u0131l\u0131b amma se\u00e7ilm\u0259yibs\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131\n            }\n        }\n\n        if (index === currentIdx) {\n            btn.classList.add('active'); \/\/ Haz\u0131rda bax\u0131lan sual\u0131n \u0259traf\u0131ndak\u0131 ha\u015fiy\u0259\n        }\n    });\n}\n\nfunction renderQuestion() {\n    const q = quizData[currentIdx];\n    document.getElementById('question-text').innerText = q.q;\n    const optionsContainer = document.getElementById('options-container');\n    optionsContainer.innerHTML = '';\n    \n    q.options.forEach((opt, idx) => {\n        const label = document.createElement('label');\n        label.className = 'option-label';\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) label.classList.add('selected');\n        \n        if (isFinished) {\n            if (idx === q.correct) label.classList.add('correct');\n            if (userAnswers[currentIdx] === idx && idx !== q.correct) label.classList.add('wrong');\n            label.style.pointerEvents = 'none';\n        }\n\n        const input = document.createElement('input');\n        input.type = 'radio';\n        input.name = 'q-option';\n        input.value = idx;\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) input.checked = true;\n        if (!isFinished) {\n            input.onchange = () => selectOption(idx);\n        } else {\n            input.disabled = true;\n        }\n        \n        label.appendChild(input);\n        label.appendChild(document.createTextNode(opt));\n        optionsContainer.appendChild(label);\n    });\n\n    const expContainer = document.getElementById('explanation-container');\n    if (isFinished) {\n        expContainer.style.display = 'block';\n        expContainer.innerHTML = `<strong>\u0130zah:<\/strong> ${q.exp}`;\n    } else {\n        expContainer.style.display = 'none';\n    }\n\n    document.getElementById('btn-prev').disabled = currentIdx === 0;\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && !isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'none';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'inline-block';\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'inline-block';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    }\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = true;\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = false;\n    }\n\n    updateScaleColors();\n}\n\nfunction selectOption(idx) {\n    if (isFinished) return;\n    userAnswers[currentIdx] = idx;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction nextQuestion() {\n    if (currentIdx < quizData.length - 1) {\n        currentIdx++;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction prevQuestion() {\n    if (currentIdx > 0) {\n        currentIdx--;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction jumpToQuestion(idx) {\n    currentIdx = idx;\n    viewed[currentIdx] = true;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction finishQuiz() {\n    isFinished = true;\n    let score = 0;\n    quizData.forEach((q, idx) => {\n        if (userAnswers[idx] === q.correct) score++;\n    });\n    \n    \/\/ \u0130mtahan bit\u0259n kimi \u015fkalan\u0131 d\u00fcz\/s\u0259hv\u0259 g\u00f6r\u0259 r\u0259ngl\u0259yirik\n    updateScaleColors(); \n    \n    document.getElementById('quiz-content').style.display = 'none';\n    document.getElementById('quiz-results').style.display = 'block';\n    document.getElementById('score-text').innerText = `${score}\/${quizData.length}`;\n    \n    document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    \n    \/\/ N\u0259tic\u0259ni n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 3 saniy\u0259 sonra ilk suala qay\u0131d\u0131r\u0131q\n    setTimeout(() => {\n        document.getElementById('quiz-content').style.display = 'block';\n        currentIdx = 0;\n        renderQuestion();\n    }, 3000);\n}\n\ndocument.addEventListener('DOMContentLoaded', initQuiz);\n<\/script>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YEN\u0130 Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir. \u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol \u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131 \u0130mtahan N\u0259tic\u0259si 0\/0 Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz. \u2190 Geri \u0130r\u0259li \u2192 N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev Bu tipd\u0259 olan 30 \u0259d\u0259d premium s\u0131naqlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin. WhatsApp qrupumuza qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-593","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/593","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=593"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/593\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":594,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/593\/revisions\/594"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=593"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}