{"id":554,"date":"2026-06-10T06:52:35","date_gmt":"2026-06-10T06:52:35","guid":{"rendered":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=554"},"modified":"2026-06-10T06:52:35","modified_gmt":"2026-06-10T06:52:35","slug":"xix-xx-yuzilliyin-evvellerinde-dovletlerarasi-munasibetler","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=554","title":{"rendered":"XIX-XX Y\u00dcZ\u0130LL\u0130Y\u0130N \u018fVV\u018fLL\u018fR\u0130ND\u018f D\u00d6VL\u018fTL\u018fRARASI M\u00dcNAS\u0130B\u018fTL\u018fR"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"promo-banner\">\n    <div class=\"promo-content\">\n        <span class=\"promo-badge\">YEN\u0130<\/span>\n        <span>Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir.<\/span>\n    <\/div>\n    <a href=\"https:\/\/xronos.info\/?page_id=80\" class=\"promo-btn\">\u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol<\/a>\n<\/div>\n\n<div id=\"premium-quiz-container\">\n    <div class=\"quiz-top-bar\">\n        <h2>\u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131<\/h2>\n        <div id=\"quiz-scale\" class=\"quiz-scale\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-content\" class=\"quiz-content\">\n        <h3 id=\"question-text\" class=\"question-text\"><\/h3>\n        <div id=\"options-container\" class=\"options-container\"><\/div>\n        <div id=\"explanation-container\" class=\"explanation-container\" style=\"display: none;\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-results\" class=\"quiz-results\" style=\"display: none;\">\n        <h3>\u0130mtahan N\u0259tic\u0259si<\/h3>\n        <div class=\"score-circle\">\n            <span id=\"score-text\">0\/0<\/span>\n        <\/div>\n        <p>Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz.<\/p>\n    <\/div>\n\n    <div class=\"quiz-navigation\">\n        <button id=\"btn-prev\" class=\"nav-btn\" onclick=\"prevQuestion()\">\u2190 Geri<\/button>\n        <button id=\"btn-next\" class=\"nav-btn btn-primary\" onclick=\"nextQuestion()\">\u0130r\u0259li \u2192<\/button>\n        <button id=\"btn-finish\" class=\"nav-btn btn-finish\" style=\"display:none;\" onclick=\"finishQuiz()\">N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r<\/button>\n    <\/div>\n    \n    <div class=\"quiz-footer\">\n        M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev\n    <\/div>\n<\/div>\n\n<div class=\"bottom-banners\">\n    <a href=\"https:\/\/wa.me\/994559339283?text=Salam,%2030%20%C9%99d%C9%99d%20premium%20s%C4%B1naq%20%C9%99ld%C9%99%20etm%C9%99k%20ist%C9%99yir%C9%99m.\" target=\"_blank\" class=\"action-banner premium-banner\">\n        <div class=\"banner-icon\">\n            <svg viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" width=\"28\" height=\"28\"><path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.884-9.885 9.884m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413z\"><\/path><\/svg>\n        <\/div>\n        <span>Bu tipd\u0259 olan 30 \u0259d\u0259d premium s\u0131naqlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/span>\n    <\/a>\n\n    <a href=\"BURAYA_QURUP_LINKINI_YAZIN\" target=\"_blank\" class=\"action-banner group-banner\">\n        <div class=\"banner-icon\">\n            <svg viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" width=\"28\" height=\"28\"><path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.884-9.885 9.884m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413z\"><\/path><\/svg>\n        <\/div>\n        <span>WhatsApp qrupumuza qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/span>\n    <\/a>\n<\/div>\n\n<style>\n    :root {\n        --primary: #2563eb;\n        --primary-hover: #1d4ed8;\n        --answered: #22c55e;\n        --skipped: #ef4444;\n        --unseen: #e5e7eb;\n        --bg: #ffffff;\n        --text: #1f2937;\n        --border: #e5e7eb;\n    }\n\n    \/* --- Dinamik Banner Stili --- *\/\n    .promo-banner {\n        max-width: 800px;\n        margin: 2rem auto 1rem auto;\n        background: linear-gradient(270deg, #1e3a8a, #4f46e5, #9333ea, #3b82f6);\n        background-size: 300% 300%;\n        animation: gradientBG 8s ease infinite;\n        color: #ffffff;\n        border-radius: 16px;\n        padding: 16px 24px;\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        align-items: center;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(79, 70, 229, 0.25);\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        box-sizing: border-box;\n    }\n\n    @keyframes gradientBG {\n        0% { background-position: 0% 50%; }\n        50% { background-position: 100% 50%; }\n        100% { background-position: 0% 50%; }\n    }\n\n    .promo-content {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        gap: 15px;\n        font-size: 15px;\n        font-weight: 600;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .promo-badge {\n        background: #fef08a;\n        color: #b45309;\n        padding: 4px 10px;\n        border-radius: 8px;\n        font-size: 12px;\n        font-weight: 800;\n        text-transform: uppercase;\n        letter-spacing: 0.5px;\n        animation: pulseBadge 2s infinite;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    @keyframes pulseBadge {\n        0% { transform: scale(1); }\n        50% { transform: scale(1.08); }\n        100% { transform: scale(1); }\n    }\n\n    .promo-btn {\n        background: rgba(255, 255, 255, 0.15);\n        border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3);\n        color: #ffffff;\n        padding: 10px 20px;\n        border-radius: 10px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 14px;\n        text-decoration: none;\n        transition: all 0.3s ease;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    .promo-btn:hover {\n        background: #ffffff;\n        color: #1e3a8a;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .promo-banner {\n            flex-direction: column;\n            text-align: center;\n            gap: 15px;\n        }\n        .promo-content {\n            flex-direction: column;\n            gap: 10px;\n        }\n    }\n    \/* --- Banner Stili Sonu --- *\/\n\n    \/* --- WhatsApp Bannerl\u0259rin Stili --- *\/\n    .bottom-banners {\n        max-width: 800px;\n        margin: 1rem auto 2rem auto;\n        display: flex;\n        flex-direction: column;\n        gap: 15px;\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n    }\n\n    .action-banner {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        background: #25D366;\n        color: #ffffff;\n        text-decoration: none;\n        padding: 15px 24px;\n        border-radius: 16px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 16px;\n        box-shadow: 0 4px 15px rgba(37, 211, 102, 0.3);\n        transition: all 0.3s ease;\n    }\n\n    .action-banner:hover {\n        transform: translateY(-3px);\n        box-shadow: 0 8px 25px rgba(37, 211, 102, 0.4);\n        color: #ffffff;\n    }\n\n    .group-banner {\n        background: #128C7E;\n        box-shadow: 0 4px 15px rgba(18, 140, 126, 0.3);\n    }\n\n    .group-banner:hover {\n        box-shadow: 0 8px 25px rgba(18, 140, 126, 0.4);\n    }\n\n    .banner-icon {\n        margin-right: 15px;\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .action-banner {\n            font-size: 14px;\n            padding: 12px 16px;\n        }\n        .banner-icon {\n            margin-right: 10px;\n        }\n    }\n    \/* --- WhatsApp Bannerl\u0259rin Stili Sonu --- *\/\n\n    #premium-quiz-container {\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        max-width: 800px;\n        margin: 0 auto;\n        background: var(--bg);\n        border-radius: 16px;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,0.05);\n        border: 1px solid var(--border);\n        overflow: hidden;\n        color: var(--text);\n    }\n\n    .quiz-top-bar {\n        background: #f8fafc;\n        padding: 1.5rem;\n        border-bottom: 1px solid var(--border);\n    }\n\n    .quiz-top-bar h2 {\n        margin: 0 0 1rem 0;\n        font-size: 1.25rem;\n        color: var(--text);\n        text-align: center;\n    }\n\n    .quiz-scale {\n        display: flex;\n        flex-wrap: wrap;\n        gap: 6px;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    .scale-btn {\n        width: 32px;\n        height: 32px;\n        border-radius: 6px;\n        border: none;\n        background: var(--unseen);\n        color: #4b5563;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 0.85rem;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .scale-btn:hover {\n        transform: translateY(-2px);\n    }\n\n    .scale-btn.active {\n        box-shadow: 0 0 0 2px #fff, 0 0 0 4px var(--primary);\n    }\n\n    .scale-btn.viewed { background: var(--skipped); color: white; }\n    .scale-btn.answered { background: var(--answered); color: white; }\n    .scale-btn.correct-ans { background: var(--answered); color: white; }\n    .scale-btn.wrong-ans { background: var(--skipped); color: white; }\n\n    .quiz-content { padding: 2rem; min-height: 300px; }\n    \n    .question-text {\n        font-size: 1.15rem;\n        line-height: 1.6;\n        margin-bottom: 1.5rem;\n        white-space: pre-line;\n    }\n\n    .options-container { display: flex; flex-direction: column; gap: 10px; }\n\n    .option-label {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        padding: 1rem;\n        border: 2px solid var(--border);\n        border-radius: 8px;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .option-label:hover { border-color: var(--primary); background: #eff6ff; }\n    \n    .option-label input { margin-right: 15px; transform: scale(1.2); cursor: pointer; }\n    \n    .option-label.selected {\n        border-color: var(--primary);\n        background: #eff6ff;\n    }\n\n    .option-label.correct {\n        border-color: var(--answered);\n        background: #f0fdf4;\n    }\n\n    .option-label.wrong {\n        border-color: var(--skipped);\n        background: #fef2f2;\n    }\n\n    .explanation-container {\n        margin-top: 1.5rem;\n        padding: 1rem;\n        background: #fef3c7;\n        border-left: 4px solid #f59e0b;\n        border-radius: 4px;\n        font-size: 0.95rem;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .quiz-navigation {\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        padding: 1.5rem 2rem;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n        background: #f8fafc;\n    }\n\n    .nav-btn {\n        padding: 0.75rem 1.5rem;\n        border: none;\n        border-radius: 8px;\n        font-weight: 600;\n        cursor: pointer;\n        transition: 0.2s;\n        background: #e2e8f0;\n        color: #475569;\n    }\n\n    .nav-btn:hover { background: #cbd5e1; }\n    \n    .nav-btn.btn-primary { background: var(--primary); color: white; }\n    .nav-btn.btn-primary:hover { background: var(--primary-hover); }\n    \n    .nav-btn.btn-finish { background: var(--answered); color: white; margin-left: auto; }\n    .nav-btn.btn-finish:hover { background: #16a34a; }\n\n    .quiz-results { text-align: center; padding: 3rem 2rem; }\n    .score-circle {\n        width: 120px; height: 120px;\n        border-radius: 50%; background: #eff6ff;\n        border: 4px solid var(--primary);\n        display: flex; align-items: center; justify-content: center;\n        margin: 1rem auto; font-size: 2rem; font-weight: bold; color: var(--primary);\n    }\n\n    .quiz-footer {\n        text-align: right;\n        padding: 1rem 2rem;\n        font-size: 0.85rem;\n        color: #64748b;\n        font-weight: 600;\n        background: #fff;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n    }\n<\/style>\n\n<script>\nconst quizData = [\n    {\n        \"q\": \"1. XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Avropada ba\u015f vermi\u015f h\u0259rbi-siyasi hadis\u0259l\u0259rin xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. \\\"Xalqlar d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\\\" adlanan Leypsiq vuru\u015fmas\u0131\\n2. I Napoleonun imperator titulunu q\u0259bul etm\u0259si\\n3. Vyana konqresinin \u00f6z i\u015fin\u0259 ba\u015flamas\u0131\\n4. Vaterloo d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 I Napoleonun q\u0259ti m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 u\u011framas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 1, 3, 4\",\n            \"B) 2, 3, 1, 4\",\n            \"C) 1, 2, 3, 4\",\n            \"D) 3, 1, 4, 2\",\n            \"E) 2, 1, 4, 3\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259tn\u0259 \u0259sas\u0259n, I Napoleon 1804-c\u00fc ild\u0259 imperator oldu. Leypsiq d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc 1813-c\u00fc ild\u0259 ba\u015f verdi. Vyana konqresi 1814-c\u00fc ild\u0259 topland\u0131. Vaterloo d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc is\u0259 1815-ci ild\u0259 ba\u015f verdi v\u0259 Napoleon q\u0259ti m\u0259\u011flub oldu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"2. XIX y\u00fczillikd\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sisteminin formala\u015fmas\u0131na dair hadis\u0259l\u0259rin xronologiyas\u0131n\u0131 tap\u0131n:\\n1. M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130ttifaq\u0131n yarad\u0131lmas\u0131\\n2. \\\"\u00dc\u00e7l\u0259r ittifaq\u0131\\\"n\u0131n qurulmas\u0131\\n3. Rusiyan\u0131n Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 Kr\u0131m m\u00fcharib\u0259sin\u0259 ba\u015flamas\u0131\\n4. \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Fransa aras\u0131nda \\\"\u00dcr\u0259kd\u0259n raz\u0131la\u015fma\\\"n\u0131n (Antanta) \u0259ld\u0259 olunmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1, 3, 2, 4\",\n            \"B) 3, 1, 2, 4\",\n            \"C) 1, 2, 3, 4\",\n            \"D) 2, 1, 3, 4\",\n            \"E) 1, 3, 4, 2\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130ttifaq 1815-ci ild\u0259 Vyana konqresind\u0259n sonra yarad\u0131ld\u0131. Kr\u0131m m\u00fcharib\u0259si 1853-c\u00fc ild\u0259 ba\u015flad\u0131. \\\"\u00dc\u00e7l\u0259r ittifaq\u0131\\\" 1882-ci ild\u0259 quruldu. \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Fransa aras\u0131nda raz\u0131la\u015fma is\u0259 1904-c\u00fc ild\u0259 ba\u015f tutdu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"3. Avropan\u0131n x\u0259rit\u0259sini v\u0259 q\u00fcvv\u0259l\u0259r nisb\u0259tini d\u0259yi\u015f\u0259n hadis\u0259l\u0259rin xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. Borodino d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ba\u015f verm\u0259si\\n2. Rusiya v\u0259 Fransa aras\u0131nda ittifaq m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131\\n3. \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Rusiya aras\u0131nda m\u00fcqavil\u0259nin imzalanmas\u0131 il\u0259 Antantan\u0131n formala\u015fmas\u0131n\u0131n ba\u015fa \u00e7atmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 1, 3\",\n            \"B) 1, 2, 3\",\n            \"C) 3, 2, 1\",\n            \"D) 2, 3, 1\",\n            \"E) 1, 3, 2\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Rusiya v\u0259 Fransa aras\u0131nda ittifaq (Tilzit s\u00fclh\u00fc) 1807-ci il\u0259 aiddir (Napoleon v\u0259 I Aleksandr). Borodino d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc 1812-ci ild\u0259 Napoleonun Rusiyaya h\u00fccumu zaman\u0131 oldu. \u0130ngilt\u0259r\u0259-Rusiya m\u00fcqavil\u0259si is\u0259 1907-ci ild\u0259 imzaland\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"4. \\\"Antanta\\\" h\u0259rbi-siyasi blokunun yaranmas\u0131 prosesin\u0259 aid ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. \u0130ngilt\u0259r\u0259nin \u0259n\u0259n\u0259vi xarici siyas\u0259tind\u0259n (\\\"t\u0259crid\u00e7ilik\\\"d\u0259n) \u0259l \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k Fransa il\u0259 m\u00fcqavil\u0259 imzalamas\u0131\\n2. Fransa v\u0259 Rusiya aras\u0131nda ittifaq m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131\\n3. \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Rusiya aras\u0131nda M\u0259rk\u0259zi Asiyada n\u00fcfuz dair\u0259l\u0259rinin b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si bar\u0259d\u0259 sazi\u015fin ba\u011flanmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 1, 3\",\n            \"B) 1, 2, 3\",\n            \"C) 3, 1, 2\",\n            \"D) 2, 3, 1\",\n            \"E) 1, 3, 2\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Antantan\u0131n yaranmas\u0131: 1890-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 (1893) Fransa-Rusiya ittifaq\u0131, 1904-c\u00fc ild\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259-Fransa sazi\u015fi, 1907-ci ild\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259-Rusiya sazi\u015fi imzalanm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"5. Verilmi\u015f tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259ki yana\u015fmalar\u0131 (v\u0259 ya f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri) aras\u0131ndak\u0131 uy\u011funlu\u011fu tap\u0131n:\\n1. Henri Palmerston\\n2. Klement Metternix\\n3. Henri Kissincer\\na. Vyana konqresinin apar\u0131c\u0131 simas\u0131 olmu\u015f, Avstriya v\u0259 Prussiyan\u0131n birlikd\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc siyas\u0259t y\u00fcr\u00fctm\u0259sini m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015fdir.\\nb. Almaniyan\u0131n sonrak\u0131 liderl\u0259rinin q\u0259rars\u0131zl\u0131q v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sizliyini \u00f6lk\u0259l\u0259rini m\u00fcharib\u0259y\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259y\u0259n amil kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirmi\u015fdir.\\nc. \\\"\u00d6lk\u0259mizin \u0259b\u0259di m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri v\u0259 daimi d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ri yoxdur, yaln\u0131z \u0259b\u0259di maraqlar\u0131 var\\\" prinsipi il\u0259 d\u00f6vl\u0259tinin xarici siyas\u0259t kursunu ifad\u0259 etmi\u015fdir.\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-c, 2-a, 3-b\",\n            \"B) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"C) 1-b, 2-c, 3-a\",\n            \"D) 1-c, 2-b, 3-a\",\n            \"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: H.Palmerston \u0130ngilt\u0259r\u0259nin \\\"\u0259b\u0259di maraqlar\u0131\\\" oldu\u011funu bildirmi\u015fdi (c). Metternix Vyana konqresinin m\u0259rk\u0259zi fiquru idi v\u0259 Avstriya kansleri kimi \\\"\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc siyas\u0259t\\\"in t\u0259r\u0259fdar\u0131 idi (a). H.Kissincer is\u0259 Bismarkdan sonrak\u0131 liderl\u0259rin Almaniyan\u0131 t\u0259crid\u0259 v\u0259 m\u00fcharib\u0259y\u0259 sald\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015fd\u0131r (b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"6. H\u0259rbi-siyasi bloklar v\u0259 onlar\u0131n m\u0259qs\u0259dl\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130ttifaq\\n2. \u00dc\u00e7l\u0259r \u0130ttifaq\u0131\\n3. Antanta\\na. Avropada inqilabi v\u0259 milli-azadl\u0131q h\u0259r\u0259katlar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq, m\u00fctl\u0259q monarxiyalar\u0131 qorumaq.\\nb. Almaniyan\u0131n qit\u0259d\u0259 hegemonluq ist\u0259kl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 formala\u015fm\u0131\u015f, \\\"g\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131\\\" qoruma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin birliyi.\\nc. D\u00fcnyan\u0131n yenid\u0259n b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 nail olmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 Almaniya, Avstriya-Macar\u0131stan v\u0259 \u0130taliya t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lm\u0131\u015f blok.\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-a, 2-c, 3-b\",\n            \"B) 1-c, 2-a, 3-b\",\n            \"C) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"D) 1-b, 2-c, 3-a\",\n            \"E) 1-c, 2-b, 3-a\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130ttifaq (1815) inqilablar\u0131 yat\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn idi (a). \u00dc\u00e7l\u0259r ittifaq\u0131 (1882) Almaniyan\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 d\u00fcnyan\u0131 yenid\u0259n b\u00f6lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn idi (c). Antanta is\u0259 Almaniyaya qar\u015f\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259r nisb\u0259tini (tarazl\u0131\u011f\u0131) qorumaq m\u0259qs\u0259di g\u00fcd\u00fcrd\u00fc (b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"7. Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin XIX y\u00fczillikd\u0259ki co\u011frafi h\u0259d\u0259fl\u0259ri v\u0259 r\u0259qab\u0259t zonalar\u0131 aras\u0131ndak\u0131 uy\u011funlu\u011fu tap\u0131n:\\n1. Rusiya imperiyas\u0131\\n2. B\u00f6y\u00fck Britaniya\\n3. Fransa\\na. \u015e\u0259rqi Avropadak\u0131 quru s\u0259rh\u0259dl\u0259rini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirib Afrikada ingilisl\u0259rl\u0259 r\u0259qab\u0259t apar\u0131rd\u0131.\\nb. Hind okean\u0131na \u00e7\u0131xmaq v\u0259 qit\u0259d\u0259ki \\\"\u015e\u0259rq m\u0259s\u0259l\u0259si\\\"ni \u00f6z xeyrin\u0259 h\u0259ll ed\u0259r\u0259k bo\u011fazlara n\u0259zar\u0259ti \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k.\\nc. D\u0259nizl\u0259rd\u0259 hakimiyy\u0259ti qorumaq, Avropada \\\"g\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131\\\" yaratmaq v\u0259 Hindistan\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k.\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-b, 2-c, 3-a\",\n            \"B) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"C) 1-c, 2-b, 3-a\",\n            \"D) 1-b, 2-a, 3-c\",\n            \"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259tn\u0259 \u0259sas\u0259n, Rusiya Hind okean\u0131na yax\u0131nla\u015fmaq v\u0259 \\\"\u015e\u0259rq m\u0259s\u0259l\u0259si\\\"nd\u0259 \u0130stanbulu tutmaq ist\u0259yirdi (b). \u0130ngilt\u0259r\u0259 \\\"g\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131\\\", d\u0259niz hakimiyy\u0259ti v\u0259 Hindistan\u0131n qorunmas\u0131n\u0131 (\u018ffqan\u0131stan u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259) h\u0259d\u0259fl\u0259yirdi (c). Fransa is\u0259 Afrikada \u0130ngilt\u0259r\u0259 il\u0259 r\u0259qab\u0259t apar\u0131rd\u0131 (a).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"8. Tarixi prosesl\u0259r v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 pozulmu\u015f uy\u011funlu\u011fu tap\u0131n:\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1814-1815-ci ill\u0259r Vyana Konqresi \u2014 Avropan\u0131n Fransa inqilab\u0131ndan \u0259vv\u0259lki s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin qism\u0259n b\u0259rpas\u0131 v\u0259 \\\"M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130ttifaq\\\"\u0131n yarad\u0131lmas\u0131.\",\n            \"B) I Napoleonun B\u00f6y\u00fck Britaniyaya qar\u015f\u0131 Kontinental blokada t\u0259tbiq etm\u0259si \u2014 Rusiyan\u0131n bu iqtisadi m\u00fchasir\u0259y\u0259 d\u00f6zm\u0259y\u0259r\u0259k onu pozmas\u0131 v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 1812-ci ild\u0259 Fransa ordusunun Rusiyaya h\u00fccumu.\",\n            \"C) 1853-c\u00fc ild\u0259 ba\u015flayan Kr\u0131m m\u00fcharib\u0259si \u2014 Q\u0259rb d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin \\\"\u015e\u0259rq m\u0259s\u0259l\u0259si\\\"nd\u0259 Rusiyan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259si v\u0259 Osmanl\u0131 imperiyas\u0131n\u0131n b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259sinin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131.\",\n            \"D) Almaniyan\u0131n h\u0259rbi d\u0259niz donanmas\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259si \u2014 \u0130ngilt\u0259r\u0259nin \u0259n\u0259n\u0259vi \\\"t\u0259crid\u00e7ilik\\\" siyas\u0259tind\u0259n \u0259l \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k Fransa v\u0259 Rusiya il\u0259 yax\u0131nla\u015fmas\u0131.\",\n            \"E) 1890-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Bismark\u0131n Avropa diplomatiyas\u0131ndan uzaqla\u015fmas\u0131 \u2014 Onun davam\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n q\u00fcvv\u0259y\u0259 \u0259saslanan siyas\u0259t y\u00fcr\u00fctm\u0259si v\u0259 Fransan\u0131n t\u0259cridin\u0259 son qoyulmas\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: C b\u0259ndind\u0259ki fikir tamamil\u0259 yanl\u0131\u015fd\u0131r. Kr\u0131m m\u00fcharib\u0259sind\u0259 (1853-1856) Q\u0259rb d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri (\u0130ngilt\u0259r\u0259, Fransa) Rusiyan\u0131 deyil, Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tini d\u0259st\u0259kl\u0259mi\u015f v\u0259 Rusiyan\u0131n \\\"\u015e\u0259rq m\u0259s\u0259l\u0259si\\\"ni t\u0259kba\u015f\u0131na h\u0259ll etm\u0259sin\u0259 imkan verm\u0259mi\u015fdil\u0259r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"9. XIX y\u00fczilliyin sonlar\u0131nda \\\"g\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131\\\" siyas\u0259ti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n \u0259sas diplomatik m\u0259ntiqi n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Avropada he\u00e7 bir d\u00f6vl\u0259tin t\u0259kba\u015f\u0131na hegemon (hakim) m\u00f6vqey\u0259 y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 imkan verm\u0259m\u0259k, laz\u0131m g\u0259ldikd\u0259 daha z\u0259if t\u0259r\u0259fi d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259r\u0259k balans\u0131 qorumaq.\",\n            \"B) Rusiya il\u0259 birl\u0259\u015fib qit\u0259ni iki b\u0259rab\u0259r hiss\u0259y\u0259 b\u00f6lm\u0259k.\",\n            \"C) B\u00fct\u00fcn Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini qeyd-\u015f\u0259rtsiz t\u0259rksilah etm\u0259k.\",\n            \"D) Yaln\u0131z \u00f6z m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259rinin idar\u0259si il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olub Avropa siyas\u0259tin\u0259 q\u0259tiyy\u0259n qar\u0131\u015fmamaq.\",\n            \"E) Almaniyan\u0131n yeni m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 etm\u0259sin\u0259 maddi d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259k.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259tn qeyd edir ki, B\u00f6y\u00fck Britaniya \\\"Avropada h\u0259r hans\u0131 bir d\u00f6vl\u0259tin hakim olmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda 'g\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131'n\u0131 qoruma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131\\\". O, daimi m\u00fctt\u0259fiq deyil, \u00f6z maraqlar\u0131na uy\u011fun bloklar qururdu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"10. Vyana Konqresi (1814-1815) v\u0259 Paris S\u00fclh M\u00fcqavil\u0259sinin (1856) \u00fcmumi ox\u015far c\u0259h\u0259ti n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r ikisind\u0259 Rusiyan\u0131n diplomatik m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 u\u011framas\u0131 v\u0259 donanmas\u0131n\u0131n l\u0259\u011fv edilm\u0259si.\",\n            \"B) H\u0259r iki konqresd\u0259 Avropan\u0131n b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin yeni sisteminin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 q\u00fcvv\u0259l\u0259r nisb\u0259tinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si.\",\n            \"C) H\u0259r iki s\u0259n\u0259din \u0259sas m\u0259qs\u0259dinin Osmanl\u0131 imperiyas\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k olmas\u0131.\",\n            \"D) H\u0259r iki t\u0259dbird\u0259 I Napoleonun Fransa taxt\u0131na qaytar\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 q\u0259rar\u0131n q\u0259bulu.\",\n            \"E) H\u0259r ikisi n\u0259tic\u0259sind\u0259 Almaniyan\u0131n vahid d\u00f6vl\u0259t hal\u0131nda birl\u0259\u015fm\u0259sinin r\u0259smil\u0259\u015fm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Vyana konqresi Napoleon m\u00fcharib\u0259l\u0259rind\u0259n sonra, Paris s\u00fclh\u00fc is\u0259 Kr\u0131m m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin (konsertinin) i\u015ftirak\u0131 il\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri v\u0259 x\u0259rit\u0259l\u0259ri\/\u015f\u0259rtl\u0259ri yenid\u0259n t\u0259nziml\u0259y\u0259n qlobal diplomatik t\u0259dbirl\u0259r idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"11. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259si:\\nS\u0259b\u0259b: I Napoleon Avropada \u015f\u0259riksiz a\u011fal\u0131q etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas r\u0259qibi olan \u0130ngilt\u0259r\u0259ni iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n \u00e7\u00f6kd\u00fcrm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259ldi v\u0259 Kontinental blokada siyas\u0259ti t\u0259tbiq etdi.\\nN\u0259tic\u0259:\",\n        \"options\": [\n            \"A) Rusiya ba\u015fda olmaqla b\u00fct\u00fcn Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin Fransa il\u0259 birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k \u0130ngilt\u0259r\u0259y\u0259 donanma yeritm\u0259si.\",\n            \"B) Rusiya \u00fc\u00e7\u00fcn bu iqtisadi m\u00fchasir\u0259nin f\u0259lak\u0259tli olmas\u0131 v\u0259 onun gizlic\u0259 blokadan\u0131 pozmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 1812-ci ild\u0259 Napoleonun Rusiyaya h\u00fccumu.\",\n            \"C) \u0130ngilt\u0259r\u0259nin iqtisadiyyat\u0131n\u0131n d\u0259rhal \u00e7\u00f6k\u0259r\u0259k Fransa imperiyas\u0131na tabe olmas\u0131.\",\n            \"D) AB\u015e-nin m\u00fcdaxil\u0259 ed\u0259r\u0259k \u0130ngilt\u0259r\u0259y\u0259 h\u0259rbi d\u0259st\u0259k g\u00f6nd\u0259rm\u0259si.\",\n            \"E) Almaniyan\u0131n yaranaraq Fransaya m\u00fcharib\u0259 elan etm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Napoleon \u0130ngilt\u0259r\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 Kontinental blokada elan etdi. Rusiya \u00fc\u00e7\u00fcn bu b\u00f6y\u00fck ziyan idi v\u0259 o, m\u00fchasir\u0259ni pozma\u011fa m\u0259cbur oldu. Buna cavab olaraq Napoleon 1812-ci ild\u0259 Rusiyaya h\u00fccum etdi (Borodino d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"12. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259si (DoK 3 s\u0259viyy\u0259si): 1853-1856-c\u0131 ill\u0259r Kr\u0131m m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Fransan\u0131n qat\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n olduqlar\u0131 halda Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 eyni c\u0259bh\u0259d\u0259 (Rusiyaya qar\u015f\u0131) \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259l\u0259rinin fundamental siyasi s\u0259b\u0259bi n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Osmanl\u0131lar\u0131n q\u0259fil xristianl\u0131\u011f\u0131 q\u0259bul etm\u0259si bar\u0259d\u0259 verdikl\u0259ri gizli v\u0259d.\",\n            \"B) \u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259n\u0259r\u0259k \u0130stanbulu v\u0259 bo\u011fazlar\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259sinin (\\\"\u015e\u0259rq m\u0259s\u0259l\u0259si\\\"ni t\u0259kba\u015f\u0131na h\u0259ll etm\u0259sinin) Avropadak\u0131 \\\"g\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131\\\"n\u0131 pozaca\u011f\u0131 v\u0259 Q\u0259rb d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin m\u0259nafel\u0259rin\u0259 a\u011f\u0131r z\u0259rb\u0259 vuraca\u011f\u0131 qorxusu.\",\n            \"C) \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Hindistana ged\u0259n yollar\u0131n\u0131 m\u0259hz Rusiyan\u0131n xahi\u015fi il\u0259 qorumaq c\u0259hdi.\",\n            \"D) Rusiyan\u0131n Kr\u0131m yar\u0131madas\u0131n\u0131 Q\u0259rb d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 satmaqdan imtina etm\u0259si.\",\n            \"E) Avstriya-Macar\u0131stan\u0131n h\u0259r iki d\u00f6vl\u0259ti buna m\u0259cbur etm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"\u015e\u0259rq m\u0259s\u0259l\u0259si\\\"nin mahiyy\u0259ti Osmanl\u0131 \u0259razil\u0259rinin b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si idi. Lakin Rusiyan\u0131n bo\u011fazlara sahib olmas\u0131 Avropadak\u0131 tarazl\u0131\u011f\u0131 k\u0259skin d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259yind\u0259n \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Fransa \u00f6z maraqlar\u0131 (\\\"g\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131\\\") xatirin\u0259 Rusiyaya qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdil\u0259r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"13. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nS\u0259b\u0259b: Almaniyan\u0131n XIX \u0259srin sonu \u2013 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 s\u0259naye v\u0259 h\u0259rbi-d\u0259niz donanmas\u0131 c\u0259h\u0259td\u0259n s\u00fcr\u0259tl\u0259 g\u00fccl\u0259nm\u0259si.\\nN\u0259tic\u0259:\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Avropa siyas\u0259tind\u0259 he\u00e7 bir d\u00f6vl\u0259tin g\u00fccl\u0259nm\u0259sini ist\u0259m\u0259y\u0259n \u0259n\u0259n\u0259vi prinsipin\u0259 t\u0259hdid yaranmas\u0131 v\u0259 onun \\\"t\u0259crid\u00e7ilik\\\" siyas\u0259tind\u0259n \u0259l \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k Fransa v\u0259 Rusiya il\u0259 yax\u0131nla\u015fmas\u0131.\",\n            \"B) Almaniyan\u0131n qit\u0259 daxilind\u0259 \\\"M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130ttifaq\\\"a daxil olmas\u0131.\",\n            \"C) Fransan\u0131n Almaniya il\u0259 h\u0259rbi ittifaq (Antanta) ba\u011flamas\u0131.\",\n            \"D) Rusiyan\u0131n Qafqazdan \u00f6z ordusunu k\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00e7\u0131xarmas\u0131.\",\n            \"E) \u0130ngilt\u0259r\u0259nin b\u00fct\u00fcn m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259rini Almaniyaya t\u0259hvil verm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Almaniyan\u0131n s\u0259naye v\u0259 d\u0259niz q\u00fcdr\u0259tinin artmas\u0131 \u0130ngilt\u0259r\u0259ni qorxutdu (\u00e7\u00fcnki \\\"g\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131\\\" pozulurdu). Bu amil \u0259z\u0259li r\u0259qibl\u0259r olan \u0130ngilt\u0259r\u0259, Fransa v\u0259 Rusiyan\u0131 bir-birin\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131rd\u0131 v\u0259 Antanta yarand\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"14. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rind\u0259n hans\u0131 yanl\u0131\u015fd\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) S\u0259b\u0259b: Vyana konqresind\u0259 q\u0259bul edil\u0259n q\u0259rarlar; N\u0259tic\u0259: Fransan\u0131n inqilabdan \u0259vv\u0259lki s\u0259rh\u0259dl\u0259rin\u0259 qaytar\u0131lmas\u0131.\",\n            \"B) S\u0259b\u0259b: Rusiya, Avstriya v\u0259 Prussiya aras\u0131nda \\\"M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130ttifaq\\\"\u0131n qurulmas\u0131; N\u0259tic\u0259: Avropada m\u00fctl\u0259qiyy\u0259t nizam\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 inqilablar\u0131n yat\u0131r\u0131lmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131.\",\n            \"C) S\u0259b\u0259b: Otto fon Bismark\u0131n t\u0259tbiq etdiyi xarici siyas\u0259t; N\u0259tic\u0259: Fransan\u0131n diplomatik c\u0259h\u0259td\u0259n t\u0259crid olunmas\u0131.\",\n            \"D) S\u0259b\u0259b: Bismarkdan sonrak\u0131 Almaniya liderl\u0259rinin (m\u0259s. II Vilhelmin) siyas\u0259ti; N\u0259tic\u0259: Almaniyan\u0131n beyn\u0259lxalq diplomatiyada s\u00fclhm\u0259raml\u0131 vasit\u0259\u00e7iy\u0259 \u00e7evril\u0259r\u0259k m\u00fcharib\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almas\u0131.\",\n            \"E) S\u0259b\u0259b: \u0130qtisadi b\u00f6hranlar v\u0259 sat\u0131\u015f bazarlar\u0131 ehtiyac\u0131n\u0131n artmas\u0131; N\u0259tic\u0259: B\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259r u\u011frunda r\u0259qab\u0259tin k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: H.Kissincerin \u0259s\u0259rind\u0259n d\u0259 ayd\u0131n olur ki, Bismarkdan sonrak\u0131 Almaniya liderl\u0259ri a\u011f\u0131ll\u0131 diplomatiyan\u0131 k\u0259nara qoyaraq q\u00fcvv\u0259y\u0259, g\u00fcc n\u00fcmayi\u015fin\u0259 (\\\"\u00e7\u0259kic\\\" roluna) \u0259sasland\u0131lar. Bu onlar\u0131 yaln\u0131zl\u0131\u011fa v\u0259 son n\u0259tic\u0259d\u0259 m\u00fcharib\u0259y\u0259 (I D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259) apard\u0131, s\u00fclhm\u0259raml\u0131 olmad\u0131lar.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"15. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 (DoK 4): N\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 Klement Metternix \\\"M\u0259n \u00f6z\u00fcm\u00fc Avropan\u0131n b\u00fct\u00fcn b\u00f6y\u00fck monarxlar\u0131n\u0131n... inam\u0131na layiq hesab edir\u0259m\\\" dey\u0259 bilirdi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u00c7\u00fcnki o, I Napoleonu t\u0259kba\u015f\u0131na d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 m\u0259\u011flub etmi\u015f yegan\u0259 s\u0259rk\u0259rd\u0259 idi.\",\n            \"B) \u00c7\u00fcnki o, Vyana Konqresind\u0259 m\u00fchafiz\u0259kar v\u0259 s\u00fclh\u0259 z\u0259man\u0259t ver\u0259n (status-kvonu qoruyan) Avropa nizam\u0131n\u0131n memarlar\u0131ndan biri idi v\u0259 inqilablara qar\u015f\u0131 monarxiyalar\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n \\\"M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130ttifaq\\\" ideologiyas\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yirdi.\",\n            \"C) \u00c7\u00fcnki Fransa inqilab\u0131n\u0131n prinsipl\u0259rini b\u00fct\u00fcn Avropaya o yaym\u0131\u015fd\u0131.\",\n            \"D) \u00c7\u00fcnki Metternix Almaniyan\u0131n h\u0259rbi d\u0259niz donanmas\u0131n\u0131 quran \u0259sas admiral idi.\",\n            \"E) \u00c7\u00fcnki o, Kr\u0131m m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Rusiyan\u0131 Osmanl\u0131ya qar\u015f\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259mi\u015fdi.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Metternix Avstriya kansleri kimi m\u00fchafiz\u0259kar nizam\u0131n (inqilablara qar\u015f\u0131, m\u00fctl\u0259qiyy\u0259tin qorunmas\u0131) t\u0259r\u0259fdar\u0131 idi. Onun siyas\u0259ti b\u00f6y\u00fck monarxlara hakimiyy\u0259tl\u0259rini qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn inam verirdi (\\\"a\u011f\u0131ll\u0131 v\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc bir siyas\u0259t\\\").\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"16. Eyler-Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n m\u00fcvafiq b\u0259ndl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nI. \\\"\u00dc\u00e7l\u0259r \u0130ttifaq\u0131\\\"\\nII. Ortaq c\u0259h\u0259t\\nIII. \\\"Antanta\\\"\\na. Almaniyan\u0131n d\u00fcnyada hegemonluq v\u0259 yeni m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 etm\u0259k s\u0259yl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 cavab olaraq formala\u015fm\u0131\u015f, \\\"g\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131\\\"n\u0131 qoruma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan blok idi.\\nb. XX y\u00fczilliyin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n yenid\u0259n b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si u\u011frunda k\u0259skin r\u0259qab\u0259t aparan v\u0259 toqqu\u015fmas\u0131 Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olan h\u0259rbi-siyasi bloklard\u0131r.\\nc. XIX y\u00fczilliyin 80-ci ill\u0259rind\u0259 Almaniya, Avstriya-Macar\u0131stan v\u0259 \u0130taliyan\u0131n birl\u0259\u015fm\u0259si il\u0259 yaranm\u0131\u015fd\u0131.\",\n        \"options\": [\n            \"A) I-c, II-b, III-a\",\n            \"B) I-a, II-b, III-c\",\n            \"C) I-b, II-a, III-c\",\n            \"D) I-c, II-a, III-b\",\n            \"E) I-a, II-c, III-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u00dc\u00e7l\u0259r ittifaq\u0131 1882-ci ild\u0259 (XIX \u0259srin 80-ci ill\u0259ri) yarand\u0131 (c). Antanta Almaniyan\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259r tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn formala\u015fd\u0131 (a). H\u0259r iki blok d\u00fcnyan\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcrm\u0259k u\u011frunda I D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015f r\u0259qib q\u00fctbl\u0259rdir (b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"17. Eyler-Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n m\u00fcvafiq b\u0259ndl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nI. Henri Palmerston\\nII. Ortaq c\u0259h\u0259t\\nIII. Otto fon Bismark\\na. Almaniyan\u0131n birl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259n sonra onun xarici siyas\u0259tini idar\u0259 ed\u0259r\u0259k Avropada Fransan\u0131 t\u0259crid etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 x\u00fcsusi diplomatik ittifaqlar (o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00dc\u00e7l\u0259r ittifaq\u0131) formala\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.\\nb. XIX y\u00fczillikd\u0259 Avropan\u0131n b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin xarici siyas\u0259tin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259r\u0259k beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin formala\u015fmas\u0131nda h\u0259lledici rol oynam\u0131\u015f g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadiml\u0259ridir.\\nc. B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n \\\"g\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131\\\" siyas\u0259tini \\\"Bizim \u0259b\u0259di m\u00fctt\u0259fiql\u0259rimiz v\u0259 daimi d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rimiz yoxdur, bizim \u0259b\u0259di maraqlar\u0131m\u0131z var\\\" prinsipi il\u0259 \u0259sasland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.\",\n        \"options\": [\n            \"A) I-c, II-b, III-a\",\n            \"B) I-a, II-c, III-b\",\n            \"C) I-b, II-a, III-c\",\n            \"D) I-c, II-a, III-b\",\n            \"E) I-a, II-b, III-c\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Palmerston \u0130ngilt\u0259r\u0259nin \u0259b\u0259di maraqlar\u0131 tezisini ir\u0259li s\u00fcr\u00fcb (c). Bismark Fransan\u0131 t\u0259crid etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn siyas\u0259t y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015fd\u00fc (a). H\u0259r ikisi XIX \u0259sr Avropa diplomatiyas\u0131n\u0131n memarlar\u0131ndand\u0131r (b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"18. Eyler-Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n m\u00fcvafiq b\u0259ndl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nI. Vyana Konqresi (1814-1815)\\nII. Ortaq c\u0259h\u0259t\\nIII. Paris s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si (1856)\\na. Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n \\\"\u015e\u0259rq m\u0259s\u0259l\u0259si\\\"ni t\u0259kba\u015f\u0131na h\u0259ll etm\u0259k c\u0259hdinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alan v\u0259 onu diplomatik c\u0259h\u0259td\u0259n m\u0259hdudla\u015fd\u0131ran (Qara d\u0259nizd\u0259 donanma qada\u011fas\u0131) s\u0259n\u0259d idi.\\nb. XIX y\u00fczillikd\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Avropada beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri, q\u00fcvv\u0259l\u0259r nisb\u0259tini (status-kvonu) yenid\u0259n t\u0259nziml\u0259y\u0259n diplomatik hadis\u0259l\u0259rdir.\\nc. Fransa inqilab\u0131 v\u0259 Napoleon m\u00fcharib\u0259l\u0259rind\u0259n sonrak\u0131 s\u0259rh\u0259dl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k v\u0259 Avropada m\u00fctl\u0259q monarxiyalar\u0131 qorumaq m\u0259qs\u0259di g\u00fcd\u00fcrd\u00fc.\",\n        \"options\": [\n            \"A) I-c, II-b, III-a\",\n            \"B) I-a, II-b, III-c\",\n            \"C) I-b, II-a, III-c\",\n            \"D) I-c, II-a, III-b\",\n            \"E) I-b, II-c, III-a\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Vyana konqresi Napoleon sonras\u0131 s\u0259rh\u0259dl\u0259ri v\u0259 monarxiyalar\u0131 b\u0259rpa edirdi (c). Paris s\u00fclh\u00fc (1856) Rusiyan\u0131 Qara d\u0259nizd\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rd\u0131 (a). H\u0259r ikisi XIX \u0259sr beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemini formala\u015fd\u0131ran m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirl\u0259rdir (b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"19. Eyler-Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n m\u00fcvafiq b\u0259ndl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nI. \\\"\u015e\u0259rq m\u0259s\u0259l\u0259si\\\"\\nII. Ortaq c\u0259h\u0259t\\nIII. \\\"T\u0259crid\u00e7ilik\\\" siyas\u0259ti (Splendid isolation)\\na. XIX y\u00fczillikd\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Avropadak\u0131 daimi ittifaqlara qo\u015fulmayaraq d\u0259nizl\u0259rd\u0259 hakimiyy\u0259tini v\u0259 qit\u0259d\u0259 \\\"g\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131\\\"n\u0131 qorumaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc \u0259n\u0259n\u0259vi xarici siyas\u0259t x\u0259ttidir.\\nb. XIX y\u00fczillikd\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin (x\u00fcsus\u0259n Avropa g\u00fccl\u0259rinin) beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 v\u0259 qlobal r\u0259qab\u0259tl\u0259rind\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutan geostrateji anlay\u0131\u015flar\/konsepsiyalard\u0131r.\\nc. Osmanl\u0131 imperiyas\u0131n\u0131n \u0259razil\u0259rini i\u015f\u011fal etm\u0259k v\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcrm\u0259k, el\u0259c\u0259 d\u0259 Rusiya il\u0259 Q\u0259rb d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin bo\u011fazlar u\u011frunda r\u0259qab\u0259tini ifad\u0259 ed\u0259n siyasi termindir.\",\n        \"options\": [\n            \"A) I-c, II-b, III-a\",\n            \"B) I-a, II-b, III-c\",\n            \"C) I-b, II-c, III-a\",\n            \"D) I-a, II-c, III-b\",\n            \"E) I-c, II-a, III-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"\u015e\u0259rq m\u0259s\u0259l\u0259si\\\" Osmanl\u0131n\u0131n b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si v\u0259 bo\u011fazlar m\u0259s\u0259l\u0259sidir (c). \\\"T\u0259crid\u00e7ilik\\\" \u0130ngilt\u0259r\u0259nin daimi ittifaqlara qo\u015fulmamaq strategiyas\u0131d\u0131r (a). Ortaq c\u0259h\u0259t onlar\u0131n XIX \u0259sr beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 \u0259sas konseptl\u0259r olmas\u0131d\u0131r (b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"20. X\u0259rit\u0259\/M\u0259kan biliyi t\u0259hlili: XIX \u0259srd\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniya Hindistan\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, Rusiya is\u0259 Hind okean\u0131na yax\u0131nla\u015fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 co\u011frafi m\u0259kan (d\u00f6vl\u0259t) u\u011frunda k\u0259skin r\u0259qab\u0259t (\\\"B\u00f6y\u00fck Oyun\\\") apar\u0131rd\u0131?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Misir\",\n            \"B) \u018ffqan\u0131stan\",\n            \"C) \u0130ran (Qacarlar)\",\n            \"D) \u00c7in\",\n            \"E) Yaponiya\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259tnd\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 verilir: \\\"\u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Rusiya \u018ffqan\u0131stan u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rd\u0131. \u0130ngilisl\u0259r Hindistan\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, Rusiya is\u0259 Hind okean\u0131na yax\u0131nla\u015fmaq ist\u0259yirdi.\\\"\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"21. C\u0259dv\u0259l \u0259sas\u0131nda beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 dair yanl\u0131\u015f uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n| D\u00f6vl\u0259t \/ T\u0259\u015fkilat | XIX \u0259sr - XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Xarici Siyas\u0259t M\u00f6vqeyi |\",\n        \"options\": [\n            \"A) B\u00f6y\u00fck Britaniya \u2014 D\u0259nizl\u0259rd\u0259 hakimiyy\u0259ti qorumaq, Avropada q\u00fcvv\u0259l\u0259r tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 saxlamaq v\u0259 yeni m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259r (Afrikada) u\u011frunda r\u0259qab\u0259t aparmaq.\",\n            \"B) Rusiya imperiyas\u0131 \u2014 \\\"\u015e\u0259rq m\u0259s\u0259l\u0259si\\\"ni h\u0259ll ed\u0259r\u0259k bo\u011fazlara \u00e7\u0131xmaq, M\u0259rk\u0259zi Asiyada n\u00fcfuz dair\u0259sini geni\u015fl\u0259ndirib Hind okean\u0131na ir\u0259lil\u0259m\u0259k.\",\n            \"C) M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130ttifaq \u2014 Avropada inqilablar\u0131 v\u0259 milli-azadl\u0131q h\u0259r\u0259katlar\u0131n\u0131 qan i\u00e7ind\u0259 bo\u011faraq m\u00fctl\u0259q monarxiyalar\u0131 toxunulmaz saxlamaq.\",\n            \"D) Almaniya imperiyas\u0131 \u2014 XIX \u0259srin sonlar\u0131nda Bismark\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Fransa il\u0259 sars\u0131lmaz s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si imzalayaraq m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 r\u0259qab\u0259tind\u0259n tamamil\u0259 imtina etm\u0259k.\",\n            \"E) Fransa \u2014 Afrikada B\u00f6y\u00fck Britaniya il\u0259 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 r\u0259qab\u0259ti aparmaq v\u0259 Almaniyaya qar\u015f\u0131 Rusiya il\u0259 (1890-c\u0131 ill\u0259rd\u0259) ittifaqa girm\u0259k.\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D b\u0259ndi yanl\u0131\u015fd\u0131r. Almaniya Bismark\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Fransan\u0131 t\u0259crid etm\u0259k siyas\u0259ti apar\u0131rd\u0131, s\u00fclh v\u0259 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259d\u0259n imtina siyas\u0259ti yox. Bismarkdan sonra is\u0259 Almaniya daha da aqressivl\u0259\u015f\u0259r\u0259k yeni m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259r t\u0259l\u0259b etdi (\\\"\u00e7\u0259kic\\\" siyas\u0259ti).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"22. M\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131q (Bloksxem):\\n[1804-c\u00fc ild\u0259 I Napoleonun imperator olmas\u0131 v\u0259 i\u015f\u011fallar\u0131] \u2192 [\u0130ngilt\u0259r\u0259ni \u00e7\u00f6kd\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Kontinental blokadan\u0131n t\u0259tbiqi] \u2192 [Rusiyan\u0131n m\u00fchasir\u0259ni pozmas\u0131 s\u0259b\u0259bil\u0259 1812-ci ild\u0259 Fransa ordusunun Rusiyaya h\u00fccumu] \u2192 [ ? ]\\nSual i\u015far\u0259sinin yerin\u0259 n\u0259 uy\u011fun g\u0259lir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Napoleon ordusunun Borodino v\u0259 ard\u0131nca Leypsiqd\u0259 m\u0259\u011flubiyy\u0259tl\u0259ri, imperiyan\u0131n \u00e7\u00f6km\u0259si v\u0259 Avropa nizam\u0131n\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Vyana konqresinin \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131.\",\n            \"B) Rusiyan\u0131n d\u0259rhal t\u0259slim olmas\u0131 v\u0259 Fransan\u0131n \u0130ngilt\u0259r\u0259ni i\u015f\u011fal etm\u0259si.\",\n            \"C) M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130ttifaq\u0131n l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k Fransada respublikan\u0131n qurulmas\u0131.\",\n            \"D) Antanta blokunun yaranmas\u0131 v\u0259 Almaniyan\u0131n Fransaya k\u00f6m\u0259k etm\u0259si.\",\n            \"E) Kr\u0131m m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131 v\u0259 Paris s\u00fclh\u00fcn\u00fcn imzalanmas\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Napoleon 1812-ci ild\u0259 Rusiyada (Borodinoda q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7alsa da, strateji olaraq geri \u00e7\u0259kildi v\u0259 m\u0259hv oldu), 1813-d\u0259 Leypsiqd\u0259 (\\\"Xalqlar d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259\\\") m\u0259\u011flub oldu. Daha sonra onu taxtdan sald\u0131lar v\u0259 nizam\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Vyana Konqresi topland\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"23. \\\"M\u0259ntiqi Z\u0259ncir\\\"in tamamlanmas\u0131 (B.Bloom - T\u0259hlil): Bismarck\u0131n xarici siyas\u0259ti (1871-1890):\\n[Fransan\u0131n qisas almas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn onu diplomatik c\u0259h\u0259td\u0259n t\u0259crid etm\u0259k] \u2192 [Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn Avstriya-Macar\u0131stan v\u0259 \u0130taliya il\u0259 birlikd\u0259 \\\"\u00dc\u00e7l\u0259r \u0130ttifaq\u0131\\\"n\u0131 (1882) yaratmaq v\u0259 Rusiya il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri qorumaq] \u2192 [Bismarkdan sonrak\u0131 Almaniya liderl\u0259rinin bu ehtiyatl\u0131 siyas\u0259td\u0259n \u0259l \u00e7\u0259kib aqressivl\u0259\u015fm\u0259si] \u2192 [ ? ]\",\n        \"options\": [\n            \"A) Almaniyan\u0131n d\u0259rhal Avropan\u0131n qeyd-\u015f\u0259rtsiz hegemonu olmas\u0131 v\u0259 s\u00fclh\u00fcn b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131.\",\n            \"B) Almaniyan\u0131n t\u0259cridetm\u0259 siyas\u0259tinin iflas\u0131, Fransa il\u0259 Rusiyan\u0131n (1893) ittifaq ba\u011flamas\u0131 v\u0259 sonradan \u0130ngilt\u0259r\u0259nin d\u0259 onlara qo\u015fularaq \\\"Antanta\\\"n\u0131n yaranmas\u0131.\",\n            \"C) Fransan\u0131n qorxuya d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k k\u00f6n\u00fcll\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 Almaniyan\u0131n t\u0259rkibin\u0259 qat\u0131lmas\u0131.\",\n            \"D) \u0130taliyan\u0131n Almaniyaya m\u00fcharib\u0259 elan ed\u0259r\u0259k Berlin\u0259 daxil olmas\u0131.\",\n            \"E) Almaniyan\u0131n b\u00fct\u00fcn ordusunu l\u0259\u011fv edib neytral d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrilm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Bismark\u0131n gedi\u015find\u0259n sonra Almaniya liderl\u0259ri Rusiya il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri k\u0259sdil\u0259r v\u0259 aqressiv g\u00fcc n\u00fcmayi\u015f etdirdil\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 Bismark\u0131n Fransan\u0131 t\u0259crid etm\u0259k siyas\u0259ti da\u011f\u0131ld\u0131 \u2013 Fransa Rusiya il\u0259 ittifaq qurdu v\u0259 bu, sonda Antantan\u0131n yaranmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"24. XIX y\u00fczillikd\u0259 ba\u015f vermi\u015f hans\u0131 hadis\u0259 Rusiya, Avstriya v\u0259 Prussiya monarxlar\u0131n\u0131n qorxusundan ir\u0259li g\u0259l\u0259n m\u00fchafiz\u0259kar bir reaksiya (t\u0259sisat) idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Antanta blokunun t\u0259sis edilm\u0259si.\",\n            \"B) \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Fransa aras\u0131nda \\\"\u00dcr\u0259kd\u0259n raz\u0131la\u015fma\\\"n\u0131n \u0259ld\u0259 olunmas\u0131.\",\n            \"C) Vyana Konqresind\u0259 \\\"M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130ttifaq\\\"\u0131n yarad\u0131lmas\u0131.\",\n            \"D) Bismark\u0131n istefaya g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si.\",\n            \"E) Kr\u0131m m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130ttifaq\\\" Vyana konqresind\u0259n sonra yaranm\u0131\u015f m\u00fchafiz\u0259kar v\u0259 irtica\u00e7\u0131 bir t\u0259\u015fkilat idi. Rusiya, Avstriya v\u0259 Prussiya monarxlar\u0131 Avropada inqilablar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq v\u0259 taxt-taclar\u0131n\u0131 qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn onu qurmu\u015fdular.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"25. B.Bloom - Qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259: XIX \u0259srd\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n \\\"t\u0259crid\u00e7ilik\\\" (Splendid isolation) xarici siyas\u0259tinin f\u0259ls\u0259f\u0259sini \u0259n dol\u011fun nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k olar?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130ngilt\u0259r\u0259 z\u0259ifl\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n qorxaraq qit\u0259d\u0259n tamamil\u0259 t\u0259crid olunmu\u015fdu.\",\n            \"B) Bu siyas\u0259t he\u00e7 bir daimi m\u00fctt\u0259fiq\u0259 ba\u011flanmadan (\u00f6hd\u0259lik g\u00f6t\u00fcrm\u0259d\u0259n) Avropada z\u0259ifl\u0259ri d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k v\u0259 he\u00e7 bir t\u0259k g\u00fcc\u00fcn qit\u0259y\u0259 hakim olmas\u0131na imkan verm\u0259m\u0259k (y\u0259ni \\\"g\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131\\\" yaratmaq) \u00fc\u00e7\u00fcn hesablanm\u0131\u015f strateji s\u0259rb\u0259stlik manevri idi.\",\n            \"C) \u0130ngilt\u0259r\u0259 bu siyas\u0259ti il\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259rini dinc yolla azad etm\u0259yi h\u0259d\u0259fl\u0259yirdi.\",\n            \"D) Bu, \u0130ngilt\u0259r\u0259nin \\\"M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130ttifaq\\\"a sadiqliyinin \u0259sas g\u00f6st\u0259ricisi idi.\",\n            \"E) T\u0259crid\u00e7ilik yaln\u0131z AB\u015e-nin i\u015fl\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015fmamaq m\u0259nas\u0131n\u0131 verirdi, Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn ke\u00e7\u0259rli deyildi.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"T\u0259crid\u00e7ilik\\\" (Splendid isolation) z\u0259iflik deyil, Britaniyan\u0131n qit\u0259d\u0259 \u00f6z \u0259ll\u0259rini s\u0259rb\u0259st tutaraq ancaq \u00f6z \\\"\u0259b\u0259di maraqlar\u0131\\\" namin\u0259 balans\u0131 (g\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131) qorumaq v\u0259 d\u0259nizl\u0259rd\u0259 hakimliyini davam etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc strategiya idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"26. Norman Webb - DoK 3 (C\u0259dv\u0259l-M\u0259tn T\u0259hlili): M\u0259tnd\u0259 qeyd olunan \\\"\u015e\u0259rq m\u0259s\u0259l\u0259si\\\"nin h\u0259ll edilm\u0259m\u0259sinin v\u0259 Kr\u0131m m\u00fcharib\u0259sin\u0259 (1853-1856) s\u0259b\u0259b olmas\u0131n\u0131n \u0259sas co\u011frafi-strateji subyekti hans\u0131 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Fransan\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil olmas\u0131.\",\n            \"B) Prussiyan\u0131n Almaniyan\u0131 birl\u0259\u015fdirm\u0259k ist\u0259yi.\",\n            \"C) \u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n Osmanl\u0131 imperiyas\u0131n\u0131n \u0259razil\u0259rini (x\u00fcsus\u0259n Bo\u011fazlar\u0131 v\u0259 \u0130stanbulu) t\u0259kba\u015f\u0131na i\u015f\u011fal etm\u0259k niyy\u0259tinin Q\u0259rb d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin (\u0130ngilt\u0259r\u0259, Fransa) \u00e7\u0131xarlar\u0131na zidd olmas\u0131.\",\n            \"D) Napoleonun Moskvaya y\u00fcr\u00fc\u015f ed\u0259r\u0259k darmada\u011f\u0131n olmas\u0131.\",\n            \"E) AB\u015e-nin Monro doktrinas\u0131 elan ed\u0259r\u0259k Avropaya m\u00fcdaxil\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"\u015e\u0259rq m\u0259s\u0259l\u0259si\\\"nin \u0259sas qay\u0259si Osmanl\u0131 \u0259razil\u0259rinin v\u0259 Bo\u011fazlar\u0131n b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si idi. Rusiyan\u0131n bu h\u0259d\u0259f\u0259 t\u0259kba\u015f\u0131na \u00e7atmaq c\u0259hdi Q\u0259rb d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin maraqlar\u0131na zidd oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn onlar Kr\u0131m m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Rusiyaya qar\u015f\u0131 sava\u015fd\u0131lar.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"27. X\u0259rit\u0259\/M\u0259kan biliyi (DoK 2): XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259, Antantan\u0131n qurulmas\u0131 \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 (1904-1907) Fransa v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259nin (sonra is\u0259 Rusiya il\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259nin) m\u00fcnaqi\u015f\u0259 zola\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n v\u0259 sonradan anla\u015fma \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri Qlobal M\u0259kanlar (b\u00f6lg\u0259l\u0259r) haralar idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yaln\u0131z Skandinaviya yar\u0131madas\u0131\",\n            \"B) Afrika (\u0130ngilt\u0259r\u0259-Fransa aras\u0131 r\u0259qab\u0259t) v\u0259 Asiya, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u018ffqan\u0131stan (\u0130ngilt\u0259r\u0259-Rusiya aras\u0131 r\u0259qab\u0259t)\",\n            \"C) Yaln\u0131z C\u0259nubi Amerika\",\n            \"D) \u015eimali Amerika v\u0259 Avstraliya\",\n            \"E) Yaln\u0131z Avropa qit\u0259sinin q\u0259rbi\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259tnd\u0259 qeyd olunur ki, \\\"Afrikada Fransa v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rd\u0131\\\", \\\"\u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Rusiya \u018ffqan\u0131stan u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rd\u0131\\\". Bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259r Almaniyan\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259si fonunda h\u0259min qlobal m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 r\u0259qab\u0259tl\u0259rini h\u0259ll ed\u0259r\u0259k Antantan\u0131 qurdular.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"28. Eyler-Venn diaqram\u0131 analizi:\\nI. Vyana konqresinin (1814-1815) yekunlar\u0131\\nII. Ortaq c\u0259h\u0259t\\nIII. \\\"M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130ttifaq\\\"\u0131n yaranmas\u0131 m\u0259qs\u0259di\\na. I Napoleonun i\u015f\u011fallar\u0131ndan sonrak\u0131 Avropan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sini formala\u015fd\u0131rmaq v\u0259 Fransa inqilab\u0131ndan \u0259vv\u0259lki s\u0259rh\u0259dl\u0259ri\/monarxlar\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k q\u0259rarlar\u0131d\u0131r.\\nb. XIX \u0259srin I yar\u0131s\u0131nda Avropada k\u00f6hn\u0259 (m\u00fchafiz\u0259kar) nizam\u0131 qoruma\u011fa, inqilabi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa xidm\u0259t ed\u0259n tarixi hadis\u0259l\u0259rdir.\\nc. Avstriya, Prussiya v\u0259 Rusiyan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259, Avropada yaranacaq h\u0259r hans\u0131 inqilab\u0131 v\u0259 ya milli azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131 birg\u0259 h\u0259rbi g\u00fccl\u0259 yat\u0131rmaq ideologiyas\u0131n\u0131n r\u0259smil\u0259\u015fm\u0259sidir.\",\n        \"options\": [\n            \"A) I-c, II-b, III-a\",\n            \"B) I-a, II-b, III-c\",\n            \"C) I-b, II-a, III-c\",\n            \"D) I-a, II-c, III-b\",\n            \"E) I-c, II-a, III-b\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Vyana konqresi s\u0259rh\u0259dl\u0259ri v\u0259 s\u00fclal\u0259l\u0259ri b\u0259rpa edirdi (a). \\\"M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130ttifaq\\\" is\u0259 o b\u0259rpa edilmi\u015f nizam\u0131 (m\u00fctl\u0259qiyy\u0259ti) inqilablardan silah g\u00fcc\u00fcn\u0259 qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn yaranm\u0131\u015fd\u0131 (c). H\u0259r ikisi m\u00fchafiz\u0259kar siyasi nizam\u0131n s\u00fctunlar\u0131d\u0131r (b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"29. M\u0259ntiqi x\u0259tan\u0131 tap\u0131n. XIX y\u00fczillikd\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin diplomatiyas\u0131nda hans\u0131 fikir \\\"G\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131\\\" f\u0259ls\u0259f\u0259sin\u0259 tamamil\u0259 ziddir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Avropada he\u00e7 bir t\u0259k d\u00f6vl\u0259tin g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 imkan verm\u0259m\u0259si.\",\n            \"B) Kr\u0131m m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Fransan\u0131n Rusiyan\u0131n h\u0259dd\u0259n art\u0131q b\u00f6y\u00fcm\u0259sini \u0259ng\u0259ll\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Osmanl\u0131y\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259si.\",\n            \"C) H\u0259r hans\u0131 bir d\u00f6vl\u0259tin \u00e7ox g\u00fccl\u0259ndiyi halda dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin d\u0259rhal ona qar\u015f\u0131 ittifaq (koalisiya) qurmas\u0131.\",\n            \"D) \u0130ngilt\u0259r\u0259nin d\u0259nizl\u0259rd\u0259ki g\u00fcc\u00fcn\u00fc b\u00fct\u00fcn Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda b\u0259rab\u0259r b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u0259r\u0259k h\u0259rbi donanmas\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv etm\u0259si.\",\n            \"E) Henri Palmerstonun d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 daimi dostlar\u0131n deyil, daimi maraqlar\u0131n m\u00f6vcudlu\u011funu vur\u011fulamas\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"G\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131\\\" f\u0259ls\u0259f\u0259si \u0130ngilt\u0259r\u0259nin \u00f6z d\u0259niz hegemonlu\u011funu qorumas\u0131 v\u0259 qit\u0259d\u0259ki dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin bir-birini t\u0259nziml\u0259m\u0259sin\u0259 \u0259saslan\u0131rd\u0131. \u0130ngilt\u0259r\u0259 he\u00e7 vaxt donanmas\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv edib ba\u015fqalar\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcrm\u0259mi\u015fdir; \u0259ksin\u0259 donanma onun \u0259sas al\u0259ti idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"30. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259si:\\nS\u0259b\u0259b: XIX y\u00fczilliyin ikinci yar\u0131s\u0131nda Almaniyan\u0131n iqtisadi-s\u0259naye c\u0259h\u0259td\u0259n s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259r\u0259k B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131 \u00f6tm\u0259si v\u0259 h\u0259rbi d\u0259niz donanmas\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259si.\\nN\u0259tic\u0259:\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130ngilt\u0259r\u0259nin d\u00fcnya hegemonlu\u011fundan k\u00f6n\u00fcll\u00fc imtina ed\u0259r\u0259k Almaniya imperiyas\u0131na tabe olmas\u0131.\",\n            \"B) Avropada \\\"g\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131\\\"n\u0131n \u0130ngilt\u0259r\u0259nin \u0259leyhin\u0259 pozulmas\u0131 qorxusunun yaranmas\u0131 v\u0259 bu t\u0259hl\u00fck\u0259 fonunda ke\u00e7mi\u015f d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rin (\u0130ngilt\u0259r\u0259, Fransa, Rusiya) Antanta \u0259traf\u0131nda s\u0131x birl\u0259\u015fm\u0259si.\",\n            \"C) Almaniyan\u0131n q\u0259fild\u0259n par\u00e7alanaraq x\u0131rda knyazl\u0131qlara b\u00f6l\u00fcnm\u0259si.\",\n            \"D) Fransan\u0131n Almaniya il\u0259 birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k Rusiyaya qar\u015f\u0131 \\\"M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130ttifaq\\\"\u0131 b\u0259rpa etm\u0259si.\",\n            \"E) AB\u015e-nin \u0130ngilt\u0259r\u0259ni m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259y\u0259 \u00e7evirm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Almaniyan\u0131n s\u0259naye v\u0259 h\u0259rbi d\u0259niz sah\u0259sind\u0259 g\u00fccl\u0259nm\u0259si \u0130ngilt\u0259r\u0259nin qlobal \\\"status-kvo\\\"suna b\u00f6y\u00fck t\u0259hdid idi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 t\u0259crid\u00e7ilikd\u0259n \u00e7\u0131xaraq Almaniyaya qar\u015f\u0131 Fransa v\u0259 Rusiya il\u0259 \\\"Antanta\\\" blokunu qurdu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"31. Eyler-Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n m\u00fcvafiq b\u0259ndl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nI. I Napoleon\\nII. Ortaq c\u0259h\u0259t\\nIII. Klement Metternix\\na. B\u00fct\u00fcn Avropan\u0131 Fransa imperiyas\u0131n\u0131n (\u00f6z) tabeliyin\u0259 salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 m\u00fcharib\u0259l\u0259r aparm\u0131\u015f, Kontinental blokada t\u0259tbiq etmi\u015fdir.\\nb. XIX \u0259srin ilk yar\u0131s\u0131nda Avropan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sin\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 h\u0259lledici t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015f b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259t xadiml\u0259ri idil\u0259r.\\nc. Avstriya imperiyas\u0131n\u0131 t\u0259msil ed\u0259r\u0259k, inqilablara v\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 Avropada \\\"\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc v\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 siyas\u0259t\\\"in (g\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n) qorunmas\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131 olmu\u015fdur.\",\n        \"options\": [\n            \"A) I-c, II-b, III-a\",\n            \"B) I-a, II-b, III-c\",\n            \"C) I-b, II-a, III-c\",\n            \"D) I-a, II-c, III-b\",\n            \"E) I-c, II-a, III-b\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: I Napoleon Avropan\u0131 i\u015f\u011fal ed\u0259n v\u0259 Kontinental blokada t\u0259tbiq ed\u0259n imperator idi (a). Metternix Napoleon sonras\u0131 nizam\u0131 (tarazl\u0131\u011f\u0131) quran v\u0259 qoruyan Avstriya diplomat\u0131 idi (c). H\u0259r ikisi d\u00f6vr\u00fcn x\u0259rit\u0259sini v\u0259 tarixini c\u0131zan apar\u0131c\u0131 fiqurlard\u0131r (b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"32. C\u0259dv\u0259l \/ Xronologiya uy\u011funla\u015fd\u0131rmas\u0131:\\n1. 1804-c\u00fc il\\n2. 1814-1815-ci ill\u0259r\\n3. 1856-c\u0131 il\\na. Kr\u0131m m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n m\u0259\u011flubiyy\u0259tini r\u0259smil\u0259\u015fdir\u0259n Paris s\u00fclh\u00fc.\\nb. I Napoleonun imperator titulunu q\u0259bul etm\u0259si.\\nc. Napoleonun m\u0259\u011flubiyy\u0259tind\u0259n sonra q\u00fcvv\u0259l\u0259r nisb\u0259tini t\u0259nziml\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Vyana konqresinin ke\u00e7irilm\u0259si.\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-b, 2-c, 3-a\",\n            \"B) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"C) 1-c, 2-a, 3-b\",\n            \"D) 1-b, 2-a, 3-c\",\n            \"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1804-c\u00fc ild\u0259 I Napoleon imperator oldu (b). 1814-1815-ci ill\u0259rd\u0259 Vyana konqresi ke\u00e7irildi (c). 1856-c\u0131 ild\u0259 is\u0259 Kr\u0131m m\u00fcharib\u0259sini bitir\u0259n Paris s\u00fclh\u00fc imzaland\u0131 (a).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"33. B.Bloom taksonomiyas\u0131 (T\u0259hlil): Bismarkdan sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 \\\"Almaniya Avropa diplomatiyas\u0131nda bir \u00e7\u0259kic olaraq xidm\u0259t ed\u0259c\u0259kdir\\\" \u015f\u00fcar\u0131 Almaniyan\u0131n xarici siyas\u0259tind\u0259 hans\u0131 fundamental d\u0259yi\u015fikliyin g\u00f6st\u0259ricisi idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Almaniyan\u0131n passiv s\u00fclhm\u0259raml\u0131 bir d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrildiyinin.\",\n            \"B) Bismark\u0131n ehtiyatl\u0131 diplomatik manevrl\u0259rind\u0259n (\\\"tarazl\u0131q\\\" oyunundan) f\u0259rqli olaraq, yeni liderl\u0259rin s\u0131rf h\u0259rbi g\u00fcc\u0259 \u0259saslanan (t\u0259hdidkar) siyas\u0259t\u0259 ke\u00e7m\u0259sinin v\u0259 bunun g\u0259l\u0259c\u0259k qlobal m\u00fcharib\u0259y\u0259 (I D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259) z\u0259min yaratmas\u0131n\u0131n.\",\n            \"C) Almaniyan\u0131n qit\u0259 siyas\u0259tind\u0259n imtina edib yaln\u0131z Afrikada k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 inki\u015faf etdir\u0259c\u0259yinin.\",\n            \"D) Almaniyan\u0131n \u0130ngilt\u0259r\u0259 il\u0259 sars\u0131lmaz \u0259b\u0259di ittifaq qurdu\u011funun.\",\n            \"E) Almaniyan\u0131n Fransa qar\u015f\u0131s\u0131nda r\u0259sm\u0259n m\u0259\u011flubiyy\u0259ti q\u0259bul etm\u0259sinin.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: H.Kissincerin qeyd etdiyi kimi, Bismark\u0131n varisl\u0259ri onun a\u011f\u0131ll\u0131 v\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc \\\"diplomatik \u015f\u0259b\u0259k\u0259\\\" siyas\u0259tini t\u0259rk etdil\u0259r, yaln\u0131z \\\"q\u00fcvv\u0259y\u0259 \u0259sasland\u0131lar\\\" (\u00e7\u0259kic oldular). Bu aqressiv yana\u015fma onlar\u0131 yaln\u0131zl\u0131\u011fa v\u0259 I D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 sald\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"34. Bloksxemi tamamlay\u0131n:\\n[\u0130qtisadi b\u00f6hranlar v\u0259 S\u0259naye inqilab\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131] \u2192 [Sat\u0131\u015f bazarlar\u0131 v\u0259 yeni xammal m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 artan ehtiyac] \u2192 [B\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin h\u0259rbi s\u0259nayeni g\u00fccl\u0259ndir\u0259r\u0259k m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259r u\u011frunda k\u0259skin r\u0259qab\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131] \u2192 [ ? ]\",\n        \"options\": [\n            \"A) D\u00fcnyan\u0131n yenid\u0259n b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si u\u011frunda iki d\u00fc\u015fm\u0259n h\u0259rbi-siyasi blokun (\u00dc\u00e7l\u0259r ittifaq\u0131 v\u0259 Antanta) formala\u015fmas\u0131 v\u0259 I D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin astanas\u0131na g\u0259linm\u0259si.\",\n            \"B) Avropada s\u0259naye istehsal\u0131n\u0131n qada\u011fan edilm\u0259si.\",\n            \"C) \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131 quraraq b\u00fct\u00fcn m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259rin\u0259 azadl\u0131q verm\u0259si.\",\n            \"D) Fransa v\u0259 Almaniyan\u0131n birl\u0259\u015fib AB\u015e-y\u0259 qar\u015f\u0131 vahid d\u00f6vl\u0259t yaratmas\u0131.\",\n            \"E) \\\"M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130ttifaq\\\"\u0131n d\u00fcnyan\u0131 s\u00fclh i\u00e7ind\u0259 idar\u0259 ed\u0259c\u0259yini elan etm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259tn\u0259 \u0259sas\u0259n, iqtisadi ehtiyaclar m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 r\u0259qab\u0259tini, bu da maraq toqqu\u015fmas\u0131n\u0131 k\u0259skinl\u0259\u015fdirdi. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u00dc\u00e7l\u0259r ittifaq\u0131 v\u0259 Antanta formala\u015fd\u0131 v\u0259 \\\"d\u00fcnyan\u0131n yenid\u0259n b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si u\u011frunda ... Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu\\\".\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"35. M\u0259ntiqi x\u0259tan\u0131 tap\u0131n. XIX \u0259srin beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 hans\u0131 fikir s\u0259hvdir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Kr\u0131m m\u00fcharib\u0259sind\u0259 (1853-1856) B\u00f6y\u00fck Britaniya v\u0259 Fransa Rusiyan\u0131n hegemonlu\u011funu q\u0259bul etm\u0259y\u0259r\u0259k Osmanl\u0131 imperiyas\u0131n\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc qorudular.\",\n            \"B) I Napoleon B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131 iqtisadi blokadaya almaqla onu m\u0259\u011flub etm\u0259k ist\u0259yirdi.\",\n            \"C) Vyana konqresind\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259r Fransan\u0131n i\u015f\u011fal etdiyi \u0259razil\u0259ri geri qaytararaq status-kvonu b\u0259rpa etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131lar.\",\n            \"D) Rusiya v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 XIX \u0259srd\u0259 \u018ffqan\u0131stan v\u0259 Asiyada sars\u0131lmaz dostluq m\u00fcqavil\u0259si ba\u011flayaraq b\u00fct\u00fcn maraq toqqu\u015fmalar\u0131na \u0259b\u0259di son qoydular.\",\n            \"E) 1890-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Fransa v\u0259 Rusiya aras\u0131nda yaranan ittifaq Almaniyan\u0131n Avropadak\u0131 diplomatik siyas\u0259tinin (t\u0259crid siyas\u0259tinin) \u00e7\u00f6km\u0259si dem\u0259k idi.\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D b\u0259ndi m\u0259ntiqi x\u0259tad\u0131r. M\u0259tn\u0259 g\u00f6r\u0259: \\\"\u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Rusiya \u018ffqan\u0131stan u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rd\u0131... bu onlar\u0131n aras\u0131nda m\u0259nafel\u0259rin toqqu\u015fmas\u0131na v\u0259 ziddiyy\u0259tl\u0259rin k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olurdu.\\\" Onlar aras\u0131nda sars\u0131lmaz dostluq yox idi, \u0259ksin\u0259 \\\"B\u00f6y\u00fck Oyun\\\" r\u0259qab\u0259ti var idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"36. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259si: N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn Rusiya 1853-c\u00fc ild\u0259 Osmanl\u0131 imperiyas\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259y\u0259 (Kr\u0131m m\u00fcharib\u0259si) t\u0259kba\u015f\u0131na ba\u015flama\u011fa c\u0259sar\u0259t etmi\u015fdi, lakin n\u0259tic\u0259d\u0259 f\u0259lak\u0259tl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Rusiya inan\u0131rd\u0131 ki, Fransa v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 \u00f6z aralar\u0131ndak\u0131 probleml\u0259r\u0259 ba\u015f\u0131 qar\u0131\u015f\u0131b ona mane olmayacaq, lakin onlar birl\u0259\u015fib (\\\"g\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131\\\" xatirin\u0259) Osmanl\u0131ya h\u0259rbi yard\u0131m etdil\u0259r.\",\n            \"B) \u00c7\u00fcnki Osmanl\u0131 imperiyas\u0131 b\u00fct\u00fcn ordusunu Rusiyaya t\u0259hvil ver\u0259r\u0259k d\u00f6y\u00fc\u015fs\u00fcz t\u0259slim olma\u011fa haz\u0131r idi.\",\n            \"C) Rusiya Almaniya v\u0259 \u0130taliyadan gizli h\u0259rbi d\u0259st\u0259k alm\u0131\u015fd\u0131.\",\n            \"D) Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti \u0130ngilt\u0259r\u0259y\u0259 m\u00fcharib\u0259 elan etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn Rusiya onu c\u0259zaland\u0131rmaq ist\u0259yirdi.\",\n            \"E) AB\u015e-nin Rusiyaya silah yard\u0131m\u0131 ed\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 b\u0259yannam\u0259si var idi.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Rusiya \\\"\u015e\u0259rq m\u0259s\u0259l\u0259si\\\"ni h\u0259ll etm\u0259k (bo\u011fazlar\u0131 t\u0259k tutmaq) ist\u0259yirdi, lakin Q\u0259rbi Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin (\u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Fransa) maraqlar\u0131na toxundu. Onlar \\\"Rusiyan\u0131n bu m\u0259s\u0259l\u0259ni t\u0259kba\u015f\u0131na h\u0259ll etm\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xaraq, Osmanl\u0131ya h\u0259rbi yard\u0131m g\u00f6st\u0259rdil\u0259r.\\\"\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"37. Eyler-Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n m\u00fcvafiq b\u0259ndl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nI. Borodino d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (1812)\\nII. Ortaq c\u0259h\u0259t\\nIII. Vaterloo d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (1815)\\na. Fransa (Napoleon) ordusu il\u0259 Rusiya ordusu aras\u0131nda ba\u015f vermi\u015f v\u0259 Napoleonun imperiyas\u0131n\u0131n s\u00fcqutunun ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 say\u0131lan b\u00f6y\u00fck vuru\u015fmad\u0131r.\\nb. I Napoleonun Avropada apard\u0131\u011f\u0131 h\u0259rbi kampaniyalar (m\u00fcharib\u0259l\u0259r) \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ba\u015f vermi\u015f tarixi toqqu\u015fmalard\u0131r.\\nc. I Napoleonun q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 u\u011frad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq siyasi arenadan tamamil\u0259 silindiyi h\u0259lledici d\u00f6y\u00fc\u015fd\u00fcr.\",\n        \"options\": [\n            \"A) I-c, II-a, III-b\",\n            \"B) I-a, II-b, III-c\",\n            \"C) I-b, II-a, III-c\",\n            \"D) I-a, II-c, III-b\",\n            \"E) I-c, II-b, III-a\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Borodino 1812-ci ild\u0259 Rusiyada ba\u015f vermi\u015fdi (a). Vaterloo (1815) is\u0259 Napoleonun q\u0259ti m\u0259\u011flubiyy\u0259ti idi (c). H\u0259r ikisi Napoleon m\u00fcharib\u0259l\u0259rinin qanl\u0131 epizodlar\u0131d\u0131r (b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"38. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 (DoK 3): \\\"M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130ttifaq\\\"\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin \u0259sas\u0131nda dayanan fundamental ideoloji ziddiyy\u0259t (paradoks) n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130ttifaq Avropada respublika qurulu\u015funu d\u0259st\u0259kl\u0259diyini b\u0259yan ets\u0259 d\u0259, \u0259slind\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 kral\u0131na tabe idi.\",\n            \"B) S\u00fclh\u00fc v\u0259 \\\"ilahi \u0259dal\u0259ti\\\" b\u0259rq\u0259rar ed\u0259c\u0259yini iddia ed\u0259r\u0259k yaranan \u0130ttifaq, \u0259slind\u0259 xalqlar\u0131n milli azadl\u0131q v\u0259 demokratik (inqilabi) h\u0259r\u0259katlar\u0131n\u0131 h\u0259rbi g\u00fcc v\u0259 qanla bo\u011fmaq vasit\u0259si idi.\",\n            \"C) \u0130ttifaq yaln\u0131z xristianlar\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130slam dinini q\u0259bul etmi\u015f monarxlara qar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131rd\u0131.\",\n            \"D) \u0130ttifaq\u0131n q\u0259rarlar\u0131na \u0259sas\u0259n Rusiya b\u00fct\u00fcn Avropada t\u0259hkim\u00e7ilik h\u00fcququnu l\u0259\u011fv etm\u0259y\u0259 s\u00f6z vermi\u015fdi.\",\n            \"E) \u0130ttifaq yaln\u0131z m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi, Avropaya aidiyy\u0259ti yox idi.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130ttifaq \\\"dini v\u0259 qarda\u015fl\u0131q\\\" (s\u00fclh) \u015f\u00fcarlar\u0131 alt\u0131nda yaransa da (Vyana konqresind\u0259n sonra), \u0259sl m\u0259qs\u0259di xalq inqilablar\u0131n\u0131, milli azadl\u0131q \u00fcsyanlar\u0131n\u0131 q\u0259ddarl\u0131qla yat\u0131rmaq v\u0259 m\u00fctl\u0259q monarxiyalar\u0131 (diktaturan\u0131) saxlamaq idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"39. M\u0259kan biliyi (Co\u011frafi diplomatiya): Henri Palmerstonun \\\"M\u0259nafel\u0259rin toqqu\u015fmas\u0131\\\" bar\u0259d\u0259 siyas\u0259tind\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n Fransa il\u0259 hans\u0131 qit\u0259d\u0259, Rusiya il\u0259 is\u0259 hans\u0131 b\u00f6lg\u0259d\u0259 r\u0259qab\u0259t apard\u0131\u011f\u0131 x\u00fcsusi vur\u011fulan\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Fransa il\u0259 C\u0259nubi Amerikada, Rusiya il\u0259 Yaponiyada.\",\n            \"B) Fransa il\u0259 Afrikada, Rusiya il\u0259 \u018ffqan\u0131standa (M\u0259rk\u0259zi Asiya \/ Hindistan s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259).\",\n            \"C) Fransa il\u0259 Avstraliyada, Rusiya il\u0259 \u015eimali Amerikada.\",\n            \"D) Fransa il\u0259 Osmanl\u0131 daxilind\u0259, Rusiya il\u0259 yaln\u0131z Skandinaviyada.\",\n            \"E) H\u0259r ikisi il\u0259 yaln\u0131z d\u0259nizl\u0259rin dibind\u0259ki resurslar u\u011frunda.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259tn ayd\u0131n g\u00f6st\u0259rir: \\\"\u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Rusiya \u018ffqan\u0131stan u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rd\u0131... Afrikada is\u0259 Fransa v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rd\u0131.\\\"\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"40. C\u0259dv\u0259l \u0259sas\u0131nda tarixi faktlar\u0131n uy\u011funsuzlu\u011funu tap\u0131n:\\n| D\u00f6vl\u0259t | XIX \u0259srin sonu - XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259ri xarici siyas\u0259td\u0259 rolu |\",\n        \"options\": [\n            \"A) Almaniya \u2014 S\u0259naye v\u0259 donanmas\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259r\u0259k \\\"\u00e7\u0259kic\\\" rolunu oynamaq v\u0259 d\u00fcnyan\u0131 yenid\u0259n b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00dc\u00e7l\u0259r ittifaq\u0131n\u0131 idar\u0259 edirdi.\",\n            \"B) Fransa \u2014 Almaniyan\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 1890-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Rusiya il\u0259 m\u00fcqavil\u0259 imzalayaraq t\u0259cridolunmadan \u00e7\u0131xd\u0131.\",\n            \"C) \u0130taliya \u2014 \\\"\u00dc\u00e7l\u0259r ittifaq\u0131\\\"n\u0131n qurucular\u0131ndan biri olaraq Almaniya v\u0259 Avstriya-Macar\u0131stanla eyni blokda yer al\u0131rd\u0131.\",\n            \"D) B\u00f6y\u00fck Britaniya \u2014 S\u0259nayed\u0259 Almaniyadan ir\u0259lid\u0259 oldu\u011funa g\u00fcv\u0259n\u0259r\u0259k he\u00e7 vaxt Antantaya qo\u015fulmad\u0131 v\u0259 I D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r tam t\u0259cridolunmada qald\u0131.\",\n            \"E) Rusiya \u2014 Fransa v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 il\u0259 yax\u0131nla\u015faraq Antanta blokunun \u0259sas i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrildi.\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D b\u0259ndi yaland\u0131r. \u0130ngilt\u0259r\u0259 s\u0259nayed\u0259 Almaniyaya uduzma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 m\u0259hz Almaniyan\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259n (donanma daxil) qorxuya d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k \\\"t\u0259crid\u00e7ilikd\u0259n\\\" \u00e7\u0131xd\u0131, \u0259vv\u0259lc\u0259 Fransa (1904), sonra Rusiya (1907) il\u0259 m\u00fcqavil\u0259 ba\u011flay\u0131b Antantaya qo\u015fuldu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"41. Bloksxemi tamamlay\u0131n:\\n[XIX \u0259srin I yar\u0131s\u0131: \\\"M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130ttifaq\\\" \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 status-kvonun qorunmas\u0131] \u2192 [XIX \u0259srin ortalar\u0131: Rusiyan\u0131n Osmanl\u0131ya t\u0259kba\u015f\u0131na m\u00fcdaxil\u0259si v\u0259 Q\u0259rbin m\u00fcqavim\u0259ti (Kr\u0131m m\u00fcharib\u0259si)] \u2192 [XIX \u0259srin sonu: Almaniyan\u0131n birl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 g\u00fccl\u0259nm\u0259si] \u2192 [ ? ]\",\n        \"options\": [\n            \"A) B\u00fct\u00fcn Avropada silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin l\u0259\u011fv edilm\u0259si.\",\n            \"B) Bismark\u0131n Almaniyan\u0131 t\u0259crid etm\u0259si v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259y\u0259 tabe olmas\u0131.\",\n            \"C) Qit\u0259d\u0259 \\\"g\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131\\\"n\u0131n k\u0259skin d\u0259yi\u015fm\u0259si, t\u0259crid\u00e7iliyin iflas\u0131 v\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin iki h\u0259rbi-siyasi bloka (\\\"\u00dc\u00e7l\u0259r ittifaq\u0131\\\" v\u0259 \\\"Antanta\\\") b\u00f6l\u00fcnm\u0259si.\",\n            \"D) AB\u015e-nin m\u00fcdaxil\u0259si il\u0259 Avropada vahid d\u00f6vl\u0259tin yarad\u0131lmas\u0131.\",\n            \"E) \\\"\u015e\u0259rq m\u0259s\u0259l\u0259si\\\"nin s\u00fclh yolu il\u0259 bird\u0259f\u0259lik h\u0259lli v\u0259 Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tinin b\u0259rpas\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: XIX \u0259srin sonlar\u0131nda Almaniyan\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259si (g\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fm\u0259si) n\u0259tic\u0259sind\u0259 Avropa \\\"\u00dc\u00e7l\u0259r \u0130ttifaq\u0131\\\" (1882) v\u0259 \\\"Antanta\\\" (1893-1907) kimi iki b\u00f6y\u00fck d\u00fc\u015fm\u0259n bloka b\u00f6l\u00fcnd\u00fc ki, bu da I D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin astanas\u0131 idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"42. Norman Webb - DoK 4 (D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259): \u018fg\u0259r XIX \u0259srin sonunda Almaniya liderl\u0259ri (Bismark\u0131n gedi\u015find\u0259n sonra) Rusiya il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri korlamasayd\u0131lar v\u0259 yaln\u0131zl\u0131\u011fa (t\u0259crid\u0259) d\u00fc\u015fm\u0259s\u0259ydil\u0259r, Henri Kissincerin fikrinc\u0259 bu diplomatiya n\u0259y\u0259 mane ola bil\u0259rdi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) I Napoleonun taxta qay\u0131tmas\u0131na.\",\n            \"B) B\u00fct\u00fcn Avropan\u0131n kommunist inqilab\u0131na t\u0259slim olmas\u0131na.\",\n            \"C) Fransan\u0131n Rusiya il\u0259 ittifaq (1893) ba\u011flamas\u0131na v\u0259 Avropan\u0131n iki d\u00fc\u015fm\u0259n q\u00fctb\u0259 (bloka) b\u00f6l\u00fcn\u0259r\u0259k f\u0259lak\u0259tli Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259nm\u0259sin\u0259.\",\n            \"D) \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Avstraliyan\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259sin\u0259.\",\n            \"E) Kr\u0131m m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flamas\u0131na.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Kissincer qeyd edir ki, \\\"A\u011f\u0131ll\u0131 v\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc bir siyas\u0259t qorxunc t\u0259hl\u00fck\u0259nin (m\u00fcharib\u0259nin), b\u0259lk\u0259 d\u0259, qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bil\u0259rdi\\\". Lakin Bismarkdan sonrak\u0131 liderl\u0259rin q\u0259rars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sizliyi Almaniyan\u0131 yaln\u0131zl\u0131\u011fa (Fransa-Rusiya ittifaq\u0131 yaranmas\u0131na) v\u0259 m\u00fcharib\u0259y\u0259 (I D\u00fcnya) daxil etdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"43. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259si: Niy\u0259 1804-c\u00fc ild\u0259 I Napoleonun b\u00fct\u00fcn Avropan\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 tabe etm\u0259k c\u0259hdin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u0259hz B\u00f6y\u00fck Britaniya \\\"anti-Fransa koalisiyalar\u0131n\u0131n\\\" \u0259sas t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131 kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirdi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u00c7\u00fcnki \u0130ngilt\u0259r\u0259 qit\u0259d\u0259 t\u0259k bir d\u00f6vl\u0259tin (Fransan\u0131n) hegemonluq ed\u0259r\u0259k \\\"g\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131\\\"n\u0131 pozmas\u0131n\u0131 v\u0259 \u00f6z d\u0259niz\/ticar\u0259t maraqlar\u0131n\u0131 t\u0259hdid etm\u0259sini q\u0259bul ed\u0259 bilm\u0259zdi.\",\n            \"B) \u00c7\u00fcnki \u0130ngilt\u0259r\u0259 kral\u0131 Fransa taxt-tac\u0131na r\u0259smi iddia edirdi.\",\n            \"C) \u00c7\u00fcnki Napoleon \u0130ngilt\u0259r\u0259nin r\u0259smi dinini d\u0259yi\u015fm\u0259yi t\u0259l\u0259b etmi\u015fdi.\",\n            \"D) \u00c7\u00fcnki Fransa qo\u015funlar\u0131 Londonu art\u0131q i\u015f\u011fal etmi\u015fdil\u0259r.\",\n            \"E) \u00c7\u00fcnki Rusiya bunu \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259n t\u0259l\u0259b etmi\u015fdi.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Avropadak\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259z \\\"\u0259b\u0259di mara\u011f\u0131\\\" g\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 qorumaq idi. Napoleonun b\u00fct\u00fcn qit\u0259ni tabe etm\u0259k c\u0259hdi (v\u0259 Kontinental blokada) \u0130ngilt\u0259r\u0259nin siyasi v\u0259 iqtisadi hegemonlu\u011funa birba\u015fa t\u0259hdid idi, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 daim koalisiyalar yarad\u0131rd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"44. Eyler-Venn diaqram\u0131:\\nI. \\\"Antanta\\\" (1907)\\nII. Ortaq c\u0259h\u0259t\\nIII. \\\"M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130ttifaq\\\" (1815)\\na. B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 i\u015ftirak\u0131 il\u0259 formala\u015fm\u0131\u015fd\u0131r, Almaniyan\u0131n h\u0259rbi v\u0259 d\u0259niz s\u0259nayesind\u0259ki g\u00fcc\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 qurulmu\u015fdur.\\nb. XIX-XX \u0259srl\u0259rd\u0259 Avropan\u0131n g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda yaranm\u0131\u015f v\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 h\u0259lledici rol oynam\u0131\u015f siyasi\/h\u0259rbi qrupla\u015fmalard\u0131r.\\nc. Avstriya, Prussiya v\u0259 Rusiyan\u0131n inqilablar\u0131 bo\u011fmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 qurduqlar\u0131 m\u00fctl\u0259qiyy\u0259t\u00e7i v\u0259 m\u00fchafiz\u0259kar birlikdir.\",\n        \"options\": [\n            \"A) I-a, II-b, III-c\",\n            \"B) I-b, II-a, III-c\",\n            \"C) I-c, II-b, III-a\",\n            \"D) I-a, II-c, III-b\",\n            \"E) I-c, II-a, III-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Antanta (\u0130ngilt\u0259r\u0259, Fransa, Rusiya) Almaniyaya qar\u015f\u0131 qurulmu\u015fdu (a). \\\"M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130ttifaq\\\" is\u0259 m\u00fctl\u0259qiyy\u0259ti qorumaq v\u0259 inqilablar\u0131 yat\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fc (c). H\u0259r ikisi Avropa diplomatiyas\u0131n\u0131n tarixind\u0259 m\u00fch\u00fcm koalisiyalar\/bloklard\u0131r (b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"45. C\u0259dv\u0259l sual\u0131 (Diplomatik Sazi\u015fl\u0259r v\u0259 N\u0259tic\u0259l\u0259ri): A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 sazi\u015fl\u0259rin hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczg\u00fcn uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131n:\\n1. 1893-c\u00fc il sazi\u015fi\\n2. 1904-c\u00fc il sazi\u015fi\\n3. 1907-ci il sazi\u015fi\\na. \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Fransa (\\\"\u00dcr\u0259kd\u0259n raz\u0131la\u015fma\\\" - Antanta kordiyal).\\nb. Fransa v\u0259 Rusiya (Bismark\u0131n t\u0259crid siyas\u0259tinin sonu).\\nc. \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Rusiya (M\u0259rk\u0259zi Asiyada - \u018ffqan\u0131stan v\u0259 s. - n\u00fcfuz dair\u0259l\u0259rinin b\u00f6l\u00fcnm\u0259si).\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-b, 2-a, 3-c\",\n            \"B) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"C) 1-c, 2-b, 3-a\",\n            \"D) 1-b, 2-c, 3-a\",\n            \"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1893-d\u0259 Fransa-Rusiya h\u0259rbi sazi\u015fi ba\u011fland\u0131 (b). 1904-d\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259-Fransa raz\u0131la\u015fmas\u0131 oldu (a). 1907-d\u0259 is\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259-Rusiya sazi\u015fi il\u0259 Antanta formala\u015fd\u0131 (c).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"46. B.Bloom taksonomiyas\u0131 - T\u0259hlil: XIX \u0259srd\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n Xarici \u0130\u015fl\u0259r Naziri H.Palmerstonun \\\"Avropan\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 yerl\u0259\u015firik. \u018fn az\u0131 \u00fc\u00e7 c\u0259bh\u0259d\u0259n h\u00fccuma m\u0259ruz qala bil\u0259rik... Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 qon\u015fular\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmal\u0131y\u0131q\\\" kimi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r\u0259 (ox\u015far geosiyasi arqumentl\u0259r\u0259) malik olan Almaniya (Bismark v\u0259 varisl\u0259ri) hans\u0131 xarici siyas\u0259t strategiyas\u0131na \u0259l atd\u0131?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Mill\u0259tl\u0259r C\u0259miyy\u0259tini yaradaraq t\u0259rksilah m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri imzalama\u011fa.\",\n            \"B) Ordunu l\u0259\u011fv edib yaln\u0131z d\u0259niz donanmas\u0131na g\u00fcv\u0259nm\u0259y\u0259.\",\n            \"C) Avropan\u0131n q\u00fcdr\u0259tli d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 (x\u00fcsus\u0259n Avstriya-Macar\u0131stan v\u0259 \u0130taliya) \\\"\u00dc\u00e7l\u0259r \u0130ttifaq\u0131\\\" yaradaraq g\u00fcc q\u00fctb\u00fc formala\u015fd\u0131rma\u011fa v\u0259 Fransan\u0131 t\u0259crid etm\u0259y\u0259.\",\n            \"D) Qit\u0259ni t\u0259rk ed\u0259r\u0259k C\u0259nubi Amerikaya k\u00f6\u00e7m\u0259y\u0259.\",\n            \"E) Fransa il\u0259 \\\"\u018fb\u0259di S\u00fclh\\\" ba\u011flay\u0131b, Rusiya il\u0259 m\u00fcharib\u0259y\u0259 ba\u015flama\u011fa.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Almaniya cografi m\u00f6vqeyinin h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131n\u0131 (iki-\u00fc\u00e7 c\u0259bh\u0259d\u0259 vurulmaq qorxusunu) bil\u0259r\u0259k, Bismark\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 \u0130taliya v\u0259 Avstriya-Macar\u0131stanla 1882-ci ild\u0259 \\\"\u00dc\u00e7l\u0259r ittifaq\u0131\\\"n\u0131 qurdu v\u0259 qon\u015fusu Fransan\u0131 t\u0259crid etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"47. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259si:\\nS\u0259b\u0259b: I Napoleonun 1812-ci ild\u0259 Rusiyaya h\u00fccumu zaman\u0131 rus ordusunun v\u0259 xalq\u0131n\u0131n partizan m\u00fcharib\u0259si taktikas\u0131 se\u00e7m\u0259si v\u0259 ordunun \u00f6lk\u0259nin d\u0259rinlikl\u0259rin\u0259 \u00e7\u0259kilm\u0259si.\\nN\u0259tic\u0259:\",\n        \"options\": [\n            \"A) Rusiya ordusunun Napoleonla birl\u0259\u015fib \u0130ngilt\u0259r\u0259y\u0259 h\u00fccum etm\u0259si.\",\n            \"B) Napoleon ordusunun s\u0259rt iqlim \u015f\u0259raitind\u0259, t\u0259chizats\u0131z qalaraq tamamil\u0259 darmada\u011f\u0131n olmas\u0131 v\u0259 imperiyan\u0131n s\u00fcqutunun ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131n\u0131n qoyulmas\u0131.\",\n            \"C) Fransan\u0131n I Aleksandr\u0131 taxtdan sal\u0131b Rusiyan\u0131 respublika etm\u0259si.\",\n            \"D) Napoleonun AB\u015e ordusunu k\u00f6m\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131.\",\n            \"E) \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Rusiyaya m\u00fcharib\u0259 elan etm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Borodino v\u0259 ard\u0131nca ruslar\u0131n \u00e7\u0259kilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Napoleon ordusu Rusiyan\u0131n i\u00e7\u0259ril\u0259rind\u0259 iqlimin v\u0259 partizan (v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik) m\u00fcharib\u0259sinin t\u0259sirind\u0259n darmada\u011f\u0131n olmu\u015fdu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"48. Pozulmu\u015f uy\u011funlu\u011fu tap\u0131n (\\\"G\u00fcc Tarazl\u0131\u011f\u0131\\\" vs. R\u0259qab\u0259t amill\u0259ri):\",\n        \"options\": [\n            \"A) Fransa v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 \u2014 XIX \u0259srin sonlar\u0131nda Afrikada m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259r u\u011frunda r\u0259qab\u0259t apar\u0131rd\u0131lar.\",\n            \"B) Rusiya v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 \u2014 Asiyada, x\u00fcsus\u0259n \u018ffqan\u0131stan u\u011frunda n\u00fcfuz dair\u0259si r\u0259qab\u0259tind\u0259 idil\u0259r.\",\n            \"C) Almaniya v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 \u2014 S\u0259naye inki\u015faf\u0131 v\u0259 h\u0259rbi d\u0259niz donanmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 k\u0259skin r\u0259qab\u0259t\u0259 girmi\u015fdil\u0259r.\",\n            \"D) Fransa v\u0259 Rusiya \u2014 Kr\u0131m m\u00fcharib\u0259sind\u0259 tam m\u00fctt\u0259fiq olaraq Osmanl\u0131ya qar\u015f\u0131 birlikd\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcl\u0259r.\",\n            \"E) Almaniya v\u0259 Fransa \u2014 \\\"\u00dc\u00e7l\u0259r ittifaq\u0131\\\"n\u0131n formala\u015fmas\u0131 fonunda Avropa qit\u0259sind\u0259 potensial d\u00fc\u015fm\u0259n olaraq qal\u0131rd\u0131lar.\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D b\u0259ndi yanl\u0131\u015fd\u0131r. Kr\u0131m m\u00fcharib\u0259sind\u0259 (1853-1856) Fransa Rusiya il\u0259 m\u00fctt\u0259fiq deyildi, \u0259ksin\u0259, \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Osmanl\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 Rusiyaya qar\u015f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. 1890-c\u0131 ill\u0259rd\u0259ki ittifaqla (Antantan\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 il\u0259) Kr\u0131m m\u00fcharib\u0259sini qar\u0131\u015fd\u0131rmaq olmaz.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"49. \\\"Tarixi x\u0259rit\u0259 v\u0259 t\u0259hlil\\\" (DoK 4): XIX \u0259srd\u0259 Avropada beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin t\u0259m\u0259lini sars\u0131dan \\\"\u015e\u0259rq m\u0259s\u0259l\u0259si\\\"n\u0259 daxil olmayan amil hans\u0131 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Rusiyan\u0131n isti d\u0259nizl\u0259r\u0259 (Aral\u0131q v\u0259 Hind okean\u0131) \u00e7\u0131xmaq ist\u0259yi.\",\n            \"B) Bosfor v\u0259 Dardanel bo\u011fazlar\u0131na Rusiyan\u0131n n\u0259zar\u0259ti \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k c\u0259hdl\u0259ri.\",\n            \"C) \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Avropadak\u0131 tarazl\u0131\u011f\u0131n Rusiyan\u0131n lehin\u0259 pozulmas\u0131na q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmas\u0131.\",\n            \"D) Osmanl\u0131 imperiyas\u0131n\u0131n torpaqlar\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si strategiyas\u0131.\",\n            \"E) AB\u015e-nin Monro doktrinas\u0131na \u0259sas\u0259n C\u0259nubi Amerikan\u0131 Osmanl\u0131dan qorumaq c\u0259hdi.\"\n        ],\n        \"correct\": 4,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"\u015e\u0259rq m\u0259s\u0259l\u0259si\\\" Osmanl\u0131 imperiyas\u0131n\u0131n b\u00f6l\u00fcnm\u0259si, bo\u011fazlar v\u0259 Q\u0259rb-Rusiya r\u0259qab\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 idi. AB\u015e-nin Monro doktrinas\u0131 C\u0259nubi Amerikaya Avropa m\u00fcdaxil\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131rd\u0131 v\u0259 \\\"\u015e\u0259rq m\u0259s\u0259l\u0259si\\\"n\u0259 aidiyy\u0259ti yox idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"50. Bloksxem tamamlama (M\u0259ntiqi z\u0259ncir):\\n[\u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Almaniya aras\u0131nda s\u0259naye v\u0259 h\u0259rbi-d\u0259niz r\u0259qab\u0259tinin k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259si] \u2192 [\u0130ngilt\u0259r\u0259nin \\\"t\u0259crid\u00e7ilik\\\" siyas\u0259tini dayand\u0131rmas\u0131] \u2192 [1904 v\u0259 1907-ci ill\u0259rd\u0259 Fransa v\u0259 Rusiya il\u0259 sazi\u015fl\u0259rin ba\u011flanaraq \\\"Antanta\\\"n\u0131n yaranmas\u0131] \u2192 [ ? ]\",\n        \"options\": [\n            \"A) Avropada \\\"\u00dc\u00e7l\u0259r \u0130ttifaq\u0131\\\"n\u0131n d\u0259rhal l\u0259\u011fv edilm\u0259si v\u0259 Almaniyan\u0131n t\u0259slim olmas\u0131.\",\n            \"B) Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin iki k\u0259skin h\u0259rbi-siyasi bloka (\\\"\u00dc\u00e7l\u0259r \u0130ttifaq\u0131\\\" v\u0259 \\\"Antanta\\\") b\u00f6l\u00fcnm\u0259si prosesinin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n yenid\u0259n b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si u\u011frunda Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 ged\u0259n yolun q\u0259til\u0259\u015fm\u0259si.\",\n            \"C) Qit\u0259d\u0259 s\u00fclh\u00fcn 100 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131.\",\n            \"D) Rusiyan\u0131n Kr\u0131m yar\u0131madas\u0131n\u0131 \u0130ngilt\u0259r\u0259y\u0259 satmas\u0131.\",\n            \"E) Almaniyan\u0131n qit\u0259ni t\u0259rk edib Asiyada yeni d\u00f6vl\u0259t qurmas\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Antantan\u0131n (1907) formala\u015fmas\u0131 il\u0259 Avropan\u0131n iki d\u00fc\u015fm\u0259n q\u00fctb\u0259 \u2013 \\\"\u00dc\u00e7l\u0259r ittifaq\u0131\\\" v\u0259 \\\"Antanta\\\"ya b\u00f6l\u00fcnm\u0259si prosesi yekunla\u015fd\u0131. Bu q\u00fctbl\u0259\u015fm\u0259 v\u0259 qlobal r\u0259qab\u0259t qa\u00e7\u0131lmaz olaraq d\u00fcnyan\u0131 I D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 apard\u0131.\"\n    }\n];\n\nlet currentIdx = 0;\nlet userAnswers = {};\nlet viewed = {0: true};\nlet isFinished = false;\n\nfunction initQuiz() {\n    const scale = document.getElementById('quiz-scale');\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.createElement('button');\n        btn.className = 'scale-btn';\n        btn.innerText = index + 1;\n        btn.onclick = () => jumpToQuestion(index);\n        btn.id = `scale-btn-${index}`;\n        scale.appendChild(btn);\n    });\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction updateScaleColors() {\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.getElementById(`scale-btn-${index}`);\n        \n        \/\/ B\u00fct\u00fcn r\u0259ng klasslar\u0131n\u0131 t\u0259mizl\u0259yirik\n        btn.classList.remove('active', 'viewed', 'answered', 'correct-ans', 'wrong-ans');\n        \n        if (isFinished) {\n            \/\/ \u0130MTAHAN B\u0130TD\u0130KD\u018fN SONRAK\u0130 M\u018fNT\u0130Q\n            if (userAnswers[index] === quizData[index].correct) {\n                btn.classList.add('correct-ans'); \/\/ D\u00fczl\u0259r ya\u015f\u0131l\n            } else {\n                btn.classList.add('wrong-ans'); \/\/ S\u0259hvl\u0259r v\u0259 bo\u015f burax\u0131lanlar q\u0131rm\u0131z\u0131\n            }\n        } else {\n            \/\/ \u0130MTAHAN GED\u018fN ZAMAN M\u018fNT\u0130Q\n            if (userAnswers[index] !== undefined) {\n                btn.classList.add('answered'); \/\/ H\u0259r hans\u0131 cavab se\u00e7ilibs\u0259 ya\u015f\u0131l\n            } else if (viewed[index]) {\n                btn.classList.add('viewed'); \/\/ Bax\u0131l\u0131b amma se\u00e7ilm\u0259yibs\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131\n            }\n        }\n\n        if (index === currentIdx) {\n            btn.classList.add('active'); \/\/ Haz\u0131rda bax\u0131lan sual\u0131n \u0259traf\u0131ndak\u0131 ha\u015fiy\u0259\n        }\n    });\n}\n\nfunction renderQuestion() {\n    const q = quizData[currentIdx];\n    document.getElementById('question-text').innerText = q.q;\n    const optionsContainer = document.getElementById('options-container');\n    optionsContainer.innerHTML = '';\n    \n    q.options.forEach((opt, idx) => {\n        const label = document.createElement('label');\n        label.className = 'option-label';\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) label.classList.add('selected');\n        \n        if (isFinished) {\n            if (idx === q.correct) label.classList.add('correct');\n            if (userAnswers[currentIdx] === idx && idx !== q.correct) label.classList.add('wrong');\n            label.style.pointerEvents = 'none';\n        }\n\n        const input = document.createElement('input');\n        input.type = 'radio';\n        input.name = 'q-option';\n        input.value = idx;\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) input.checked = true;\n        if (!isFinished) {\n            input.onchange = () => selectOption(idx);\n        } else {\n            input.disabled = true;\n        }\n        \n        label.appendChild(input);\n        label.appendChild(document.createTextNode(opt));\n        optionsContainer.appendChild(label);\n    });\n\n    const expContainer = document.getElementById('explanation-container');\n    if (isFinished) {\n        expContainer.style.display = 'block';\n        expContainer.innerHTML = `<strong>\u0130zah:<\/strong> ${q.exp}`;\n    } else {\n        expContainer.style.display = 'none';\n    }\n\n    document.getElementById('btn-prev').disabled = currentIdx === 0;\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && !isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'none';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'inline-block';\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'inline-block';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    }\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = true;\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = false;\n    }\n\n    updateScaleColors();\n}\n\nfunction selectOption(idx) {\n    if (isFinished) return;\n    userAnswers[currentIdx] = idx;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction nextQuestion() {\n    if (currentIdx < quizData.length - 1) {\n        currentIdx++;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction prevQuestion() {\n    if (currentIdx > 0) {\n        currentIdx--;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction jumpToQuestion(idx) {\n    currentIdx = idx;\n    viewed[currentIdx] = true;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction finishQuiz() {\n    isFinished = true;\n    let score = 0;\n    quizData.forEach((q, idx) => {\n        if (userAnswers[idx] === q.correct) score++;\n    });\n    \n    \/\/ \u0130mtahan bit\u0259n kimi \u015fkalan\u0131 d\u00fcz\/s\u0259hv\u0259 g\u00f6r\u0259 r\u0259ngl\u0259yirik\n    updateScaleColors(); \n    \n    document.getElementById('quiz-content').style.display = 'none';\n    document.getElementById('quiz-results').style.display = 'block';\n    document.getElementById('score-text').innerText = `${score}\/${quizData.length}`;\n    \n    document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    \n    \/\/ N\u0259tic\u0259ni n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 3 saniy\u0259 sonra ilk suala qay\u0131d\u0131r\u0131q\n    setTimeout(() => {\n        document.getElementById('quiz-content').style.display = 'block';\n        currentIdx = 0;\n        renderQuestion();\n    }, 3000);\n}\n\ndocument.addEventListener('DOMContentLoaded', initQuiz);\n<\/script>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YEN\u0130 Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir. \u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol \u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131 \u0130mtahan N\u0259tic\u0259si 0\/0 Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz. \u2190 Geri \u0130r\u0259li \u2192 N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev Bu tipd\u0259 olan 30 \u0259d\u0259d premium s\u0131naqlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin. WhatsApp qrupumuza qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-554","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/554","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=554"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/554\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":555,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/554\/revisions\/555"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=554"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}