{"id":549,"date":"2026-06-10T06:36:12","date_gmt":"2026-06-10T06:36:12","guid":{"rendered":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=549"},"modified":"2026-06-10T06:36:12","modified_gmt":"2026-06-10T06:36:12","slug":"hindistan","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=549","title":{"rendered":"H\u0130ND\u0130STAN"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"promo-banner\">\n    <div class=\"promo-content\">\n        <span class=\"promo-badge\">YEN\u0130<\/span>\n        <span>Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir.<\/span>\n    <\/div>\n    <a href=\"https:\/\/xronos.info\/?page_id=80\" class=\"promo-btn\">\u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol<\/a>\n<\/div>\n\n<div id=\"premium-quiz-container\">\n    <div class=\"quiz-top-bar\">\n        <h2>\u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131<\/h2>\n        <div id=\"quiz-scale\" class=\"quiz-scale\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-content\" class=\"quiz-content\">\n        <h3 id=\"question-text\" class=\"question-text\"><\/h3>\n        <div id=\"options-container\" class=\"options-container\"><\/div>\n        <div id=\"explanation-container\" class=\"explanation-container\" style=\"display: none;\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-results\" class=\"quiz-results\" style=\"display: none;\">\n        <h3>\u0130mtahan N\u0259tic\u0259si<\/h3>\n        <div class=\"score-circle\">\n            <span id=\"score-text\">0\/0<\/span>\n        <\/div>\n        <p>Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz.<\/p>\n    <\/div>\n\n    <div class=\"quiz-navigation\">\n        <button id=\"btn-prev\" class=\"nav-btn\" onclick=\"prevQuestion()\">\u2190 Geri<\/button>\n        <button id=\"btn-next\" class=\"nav-btn btn-primary\" onclick=\"nextQuestion()\">\u0130r\u0259li \u2192<\/button>\n        <button id=\"btn-finish\" class=\"nav-btn btn-finish\" style=\"display:none;\" onclick=\"finishQuiz()\">N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r<\/button>\n    <\/div>\n    \n    <div class=\"quiz-footer\">\n        M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev\n    <\/div>\n<\/div>\n\n<div class=\"bottom-banners\">\n    <a href=\"https:\/\/wa.me\/994559339283?text=Salam,%2030%20%C9%99d%C9%99d%20premium%20s%C4%B1naq%20%C9%99ld%C9%99%20etm%C9%99k%20ist%C9%99yir%C9%99m.\" target=\"_blank\" class=\"action-banner premium-banner\">\n        <div class=\"banner-icon\">\n            <svg viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" width=\"28\" height=\"28\"><path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.884-9.885 9.884m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413z\"><\/path><\/svg>\n        <\/div>\n        <span>Bu tipd\u0259 olan 30 \u0259d\u0259d premium s\u0131naqlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/span>\n    <\/a>\n\n    <a href=\"BURAYA_QURUP_LINKINI_YAZIN\" target=\"_blank\" class=\"action-banner group-banner\">\n        <div class=\"banner-icon\">\n            <svg viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" width=\"28\" height=\"28\"><path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.884-9.885 9.884m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413z\"><\/path><\/svg>\n        <\/div>\n        <span>WhatsApp qrupumuza qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/span>\n    <\/a>\n<\/div>\n\n<style>\n    :root {\n        --primary: #2563eb;\n        --primary-hover: #1d4ed8;\n        --answered: #22c55e;\n        --skipped: #ef4444;\n        --unseen: #e5e7eb;\n        --bg: #ffffff;\n        --text: #1f2937;\n        --border: #e5e7eb;\n    }\n\n    \/* --- Dinamik Banner Stili --- *\/\n    .promo-banner {\n        max-width: 800px;\n        margin: 2rem auto 1rem auto;\n        background: linear-gradient(270deg, #1e3a8a, #4f46e5, #9333ea, #3b82f6);\n        background-size: 300% 300%;\n        animation: gradientBG 8s ease infinite;\n        color: #ffffff;\n        border-radius: 16px;\n        padding: 16px 24px;\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        align-items: center;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(79, 70, 229, 0.25);\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        box-sizing: border-box;\n    }\n\n    @keyframes gradientBG {\n        0% { background-position: 0% 50%; }\n        50% { background-position: 100% 50%; }\n        100% { background-position: 0% 50%; }\n    }\n\n    .promo-content {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        gap: 15px;\n        font-size: 15px;\n        font-weight: 600;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .promo-badge {\n        background: #fef08a;\n        color: #b45309;\n        padding: 4px 10px;\n        border-radius: 8px;\n        font-size: 12px;\n        font-weight: 800;\n        text-transform: uppercase;\n        letter-spacing: 0.5px;\n        animation: pulseBadge 2s infinite;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    @keyframes pulseBadge {\n        0% { transform: scale(1); }\n        50% { transform: scale(1.08); }\n        100% { transform: scale(1); }\n    }\n\n    .promo-btn {\n        background: rgba(255, 255, 255, 0.15);\n        border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3);\n        color: #ffffff;\n        padding: 10px 20px;\n        border-radius: 10px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 14px;\n        text-decoration: none;\n        transition: all 0.3s ease;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    .promo-btn:hover {\n        background: #ffffff;\n        color: #1e3a8a;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .promo-banner {\n            flex-direction: column;\n            text-align: center;\n            gap: 15px;\n        }\n        .promo-content {\n            flex-direction: column;\n            gap: 10px;\n        }\n    }\n    \/* --- Banner Stili Sonu --- *\/\n\n    \/* --- WhatsApp Bannerl\u0259rin Stili --- *\/\n    .bottom-banners {\n        max-width: 800px;\n        margin: 1rem auto 2rem auto;\n        display: flex;\n        flex-direction: column;\n        gap: 15px;\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n    }\n\n    .action-banner {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        background: #25D366;\n        color: #ffffff;\n        text-decoration: none;\n        padding: 15px 24px;\n        border-radius: 16px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 16px;\n        box-shadow: 0 4px 15px rgba(37, 211, 102, 0.3);\n        transition: all 0.3s ease;\n    }\n\n    .action-banner:hover {\n        transform: translateY(-3px);\n        box-shadow: 0 8px 25px rgba(37, 211, 102, 0.4);\n        color: #ffffff;\n    }\n\n    .group-banner {\n        background: #128C7E;\n        box-shadow: 0 4px 15px rgba(18, 140, 126, 0.3);\n    }\n\n    .group-banner:hover {\n        box-shadow: 0 8px 25px rgba(18, 140, 126, 0.4);\n    }\n\n    .banner-icon {\n        margin-right: 15px;\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .action-banner {\n            font-size: 14px;\n            padding: 12px 16px;\n        }\n        .banner-icon {\n            margin-right: 10px;\n        }\n    }\n    \/* --- WhatsApp Bannerl\u0259rin Stili Sonu --- *\/\n\n    #premium-quiz-container {\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        max-width: 800px;\n        margin: 0 auto;\n        background: var(--bg);\n        border-radius: 16px;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,0.05);\n        border: 1px solid var(--border);\n        overflow: hidden;\n        color: var(--text);\n    }\n\n    .quiz-top-bar {\n        background: #f8fafc;\n        padding: 1.5rem;\n        border-bottom: 1px solid var(--border);\n    }\n\n    .quiz-top-bar h2 {\n        margin: 0 0 1rem 0;\n        font-size: 1.25rem;\n        color: var(--text);\n        text-align: center;\n    }\n\n    .quiz-scale {\n        display: flex;\n        flex-wrap: wrap;\n        gap: 6px;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    .scale-btn {\n        width: 32px;\n        height: 32px;\n        border-radius: 6px;\n        border: none;\n        background: var(--unseen);\n        color: #4b5563;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 0.85rem;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .scale-btn:hover {\n        transform: translateY(-2px);\n    }\n\n    .scale-btn.active {\n        box-shadow: 0 0 0 2px #fff, 0 0 0 4px var(--primary);\n    }\n\n    .scale-btn.viewed { background: var(--skipped); color: white; }\n    .scale-btn.answered { background: var(--answered); color: white; }\n    .scale-btn.correct-ans { background: var(--answered); color: white; }\n    .scale-btn.wrong-ans { background: var(--skipped); color: white; }\n\n    .quiz-content { padding: 2rem; min-height: 300px; }\n    \n    .question-text {\n        font-size: 1.15rem;\n        line-height: 1.6;\n        margin-bottom: 1.5rem;\n        white-space: pre-line;\n    }\n\n    .options-container { display: flex; flex-direction: column; gap: 10px; }\n\n    .option-label {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        padding: 1rem;\n        border: 2px solid var(--border);\n        border-radius: 8px;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .option-label:hover { border-color: var(--primary); background: #eff6ff; }\n    \n    .option-label input { margin-right: 15px; transform: scale(1.2); cursor: pointer; }\n    \n    .option-label.selected {\n        border-color: var(--primary);\n        background: #eff6ff;\n    }\n\n    .option-label.correct {\n        border-color: var(--answered);\n        background: #f0fdf4;\n    }\n\n    .option-label.wrong {\n        border-color: var(--skipped);\n        background: #fef2f2;\n    }\n\n    .explanation-container {\n        margin-top: 1.5rem;\n        padding: 1rem;\n        background: #fef3c7;\n        border-left: 4px solid #f59e0b;\n        border-radius: 4px;\n        font-size: 0.95rem;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .quiz-navigation {\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        padding: 1.5rem 2rem;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n        background: #f8fafc;\n    }\n\n    .nav-btn {\n        padding: 0.75rem 1.5rem;\n        border: none;\n        border-radius: 8px;\n        font-weight: 600;\n        cursor: pointer;\n        transition: 0.2s;\n        background: #e2e8f0;\n        color: #475569;\n    }\n\n    .nav-btn:hover { background: #cbd5e1; }\n    \n    .nav-btn.btn-primary { background: var(--primary); color: white; }\n    .nav-btn.btn-primary:hover { background: var(--primary-hover); }\n    \n    .nav-btn.btn-finish { background: var(--answered); color: white; margin-left: auto; }\n    .nav-btn.btn-finish:hover { background: #16a34a; }\n\n    .quiz-results { text-align: center; padding: 3rem 2rem; }\n    .score-circle {\n        width: 120px; height: 120px;\n        border-radius: 50%; background: #eff6ff;\n        border: 4px solid var(--primary);\n        display: flex; align-items: center; justify-content: center;\n        margin: 1rem auto; font-size: 2rem; font-weight: bold; color: var(--primary);\n    }\n\n    .quiz-footer {\n        text-align: right;\n        padding: 1rem 2rem;\n        font-size: 0.85rem;\n        color: #64748b;\n        font-weight: 600;\n        background: #fff;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n    }\n<\/style>\n\n<script>\nconst quizData = [\n    {\n        \"q\": \"1. B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n Hindistanda m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 siyas\u0259ti v\u0259 idar\u0259\u00e7iliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 hadis\u0259l\u0259rin xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. Krali\u00e7a Viktoriyan\u0131n Hindistan\u0131n imperatri\u00e7as\u0131 elan edilm\u0259si\\n2. Ost-Hind \u015firk\u0259tinin ticar\u0259td\u0259 inhisar\u00e7\u0131l\u0131q h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n l\u0259\u011fv edilm\u0259si (yeni xartiyalar\u0131n q\u0259bulu)\\n3. B\u00f6y\u00fck Britaniya parlamentinin q\u0259rar\u0131 il\u0259 Ost-Hind \u015firk\u0259tinin r\u0259hb\u0259rinin general-qubernator elan edilm\u0259si\\n4. \u0130ngilisl\u0259rin Aud knyazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tabe etm\u0259si il\u0259 Hindistan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131n\u0131n tamamil\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 3, 2, 4, 1\",\n            \"B) 2, 3, 1, 4\",\n            \"C) 3, 4, 2, 1\",\n            \"D) 2, 4, 3, 1\",\n            \"E) 4, 3, 2, 1\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259tn\u0259 \u0259sas\u0259n, XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u015firk\u0259t r\u0259hb\u0259ri general-qubernator elan edildi (3). 1813-1833-c\u00fc ill\u0259r xartiyalar\u0131 il\u0259 \u015firk\u0259tin inhisar h\u00fcququ l\u0259\u011fv olundu (2). 1856-c\u0131 ild\u0259 Aud knyazl\u0131\u011f\u0131 tabe edildi v\u0259 i\u015f\u011fal bitdi (4). 1876-c\u0131 ild\u0259 is\u0259 Krali\u00e7a Viktoriya imperatri\u00e7a elan edildi (1).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"2. Hindistanda ba\u015f vermi\u015f m\u00fch\u00fcm sosial-iqtisadi v\u0259 siyasi hadis\u0259l\u0259rin xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 tap\u0131n:\\n1. Bombeyd\u0259 milli kapital \u0259sas\u0131nda ilk toxuculuq fabrikinin a\u00e7\u0131lmas\u0131\\n2. P\u0259ncabdak\u0131 Siqx d\u00f6vl\u0259tinin \u0259razil\u0259rinin ingilisl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259l\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si\\n3. Hindistan Milli Konqresinin f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131\\n4. Hindistanda ilk f\u0259hl\u0259 qanunlar\u0131n\u0131n verilm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 1, 3, 4\",\n            \"B) 1, 2, 3, 4\",\n            \"C) 2, 3, 1, 4\",\n            \"D) 1, 3, 4, 2\",\n            \"E) 3, 1, 4, 2\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: P\u0259ncabdak\u0131 Siqx d\u00f6vl\u0259ti XIX y\u00fczilliyin I yar\u0131s\u0131nda i\u015f\u011fal edilib (2). \u0130lk toxuculuq fabriki 1884-c\u00fc ild\u0259 a\u00e7\u0131l\u0131b (1). Milli Konqres 1885-ci ild\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131b (3). \u0130lk f\u0259hl\u0259 qanunlar\u0131 1890-c\u0131 ild\u0259 verilib (4).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"3. XIX \u0259srin ortalar\u0131nda Hindistan v\u0259 d\u00fcnyada ba\u015f vermi\u015f sinxron tarixi hadis\u0259l\u0259rin xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. Ost-Hind \u015firk\u0259tinin r\u0259sm\u0259n l\u0259\u011fv olunmas\u0131\\n2. \u0130ngilisl\u0259rin as\u0131l\u0131 olan Aud knyazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6zl\u0259rin\u0259 tabe etm\u0259l\u0259ri\\n3. Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131n\u0131n ba\u015flanmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 3, 1\",\n            \"B) 3, 2, 1\",\n            \"C) 1, 2, 3\",\n            \"D) 2, 1, 3\",\n            \"E) 3, 1, 2\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Aud knyazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tabe edilm\u0259si 1856-c\u0131 ild\u0259 ba\u015f verib. Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131 1857-ci ild\u0259 ba\u015flay\u0131b. Ost-Hind \u015firk\u0259ti is\u0259 \u00fcsyan yat\u0131r\u0131ld\u0131qdan sonra, 1859-cu ild\u0259 l\u0259\u011fv edilib.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"4. C\u0259dv\u0259ld\u0259 verilmi\u015f XIX \u0259sr\u0259 aid sinxron hadis\u0259l\u0259rin xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. Frans\u0131z-\u00c7in m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 v\u0259 Hindistan Milli Konqresinin yarad\u0131lmas\u0131\\n2. AB\u015e-d\u0259 k\u00f6l\u0259liyin l\u0259\u011fvi v\u0259 Homstedl\u0259r qanununun q\u0259bulu\\n3. Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tind\u0259 ilk konstitusiyan\u0131n q\u0259bulu v\u0259 Krali\u00e7a Viktoriyan\u0131n Hindistan imperatri\u00e7as\u0131 elan edilm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 3, 1\",\n            \"B) 1, 2, 3\",\n            \"C) 3, 2, 1\",\n            \"D) 2, 1, 3\",\n            \"E) 1, 3, 2\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: AB\u015e-d\u0259 Homstedl\u0259r v\u0259 k\u00f6l\u0259liyin l\u0259\u011fvi q\u0259rar\u0131 1862-ci il\u0259 aiddir. Osmanl\u0131 konstitusiyas\u0131 v\u0259 Viktoriyan\u0131n imperatri\u00e7a olmas\u0131 1876-c\u0131 ild\u0259 olub. Hindistan Milli Konqresi v\u0259 Frans\u0131z-\u00c7in m\u00fcharib\u0259sinin sonu is\u0259 1885-ci il\u0259 aiddir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"5. Hindistan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 prosesind\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n l\u0259\u011fv etdiyi v\u0259 ya \u0259l\u0259 ke\u00e7irdiyi d\u00f6vl\u0259t\/qurumlar\u0131n xronoloji s\u0131ras\u0131n\u0131 tap\u0131n:\\n1. B\u00f6y\u00fck Mo\u011fol d\u00f6vl\u0259tinin s\u00fcqutu\\n2. Maratx konfederasiyas\u0131n\u0131n \u0259l\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si\\n3. Ost-Hind \u015firk\u0259tinin inzibati idar\u0259\u00e7iliyinin (\u015firk\u0259tin \u00f6z\u00fcn\u00fcn) l\u0259\u011fvi\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 1, 3\",\n            \"B) 1, 2, 3\",\n            \"C) 2, 3, 1\",\n            \"D) 3, 1, 2\",\n            \"E) 1, 3, 2\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Maratx konfederasiyas\u0131 XIX y\u00fczilliyin I yar\u0131s\u0131nda \u0259l\u0259 ke\u00e7irildi. B\u00f6y\u00fck Mo\u011fol d\u00f6vl\u0259ti 1859-cu ild\u0259 Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131 yat\u0131r\u0131ld\u0131qdan sonra s\u00fcqut etdi. H\u0259min vaxt (1859) Ost-Hind \u015firk\u0259ti d\u0259 l\u0259\u011fv olundu (m\u0259nb\u0259d\u0259 eyni il verils\u0259 d\u0259, Mo\u011fol d\u00f6vl\u0259tinin s\u00fcqutu \u015firk\u0259tin l\u0259\u011fvin\u0259 z\u0259min haz\u0131rlayan siyasi yekun idi).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"6. Hindistandak\u0131 h\u0259r\u0259katlar v\u0259 onlar\u0131n mahiyy\u0259ti aras\u0131ndak\u0131 uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131\\n2. Boykot h\u0259r\u0259kat\u0131 (XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259ri)\\na. Yerli s\u0259nayeni xarici r\u0259qab\u0259td\u0259n qorumaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 xarici (ingilis) mallar\u0131ndan imtina edilm\u0259si.\\nb. Milli z\u00fclm v\u0259 xristianla\u015fd\u0131rmaya qar\u015f\u0131 silahl\u0131 m\u00fcqavim\u0259t formas\u0131 kimi ortaya \u00e7\u0131xmas\u0131.\\nc. \u00c7in imperatorunun tiry\u0259k ticar\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 qada\u011falar\u0131ndan t\u0259sirl\u0259n\u0259r\u0259k ba\u015flanmas\u0131.\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-b, 2-a\",\n            \"B) 1-a, 2-b\",\n            \"C) 1-c, 2-a\",\n            \"D) 1-b, 2-c\",\n            \"E) 1-a, 2-c\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131 (1857-1859) milli z\u00fclm v\u0259 xristianla\u015fd\u0131rmaya qar\u015f\u0131 idi (b). XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 is\u0259 ingilis mallar\u0131n\u0131n boykot edilm\u0259si kampaniyas\u0131 ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131 (a). C b\u0259ndi yanl\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"7. Avropa m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \\\"A\u011f \u00f6l\u00fcm\\\" (tiry\u0259k ticar\u0259ti) b\u00f6hran\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n rollar\u0131 aras\u0131ndak\u0131 uy\u011funlu\u011fu tap\u0131n:\\n1. B\u00f6y\u00fck Britaniya (Ost-Hind \u015firk\u0259ti)\\n2. \u00c7in (Mancur-Tsin s\u00fclal\u0259si)\\na. \u00d6z \u00f6lk\u0259sind\u0259n g\u00fcm\u00fc\u015f ax\u0131n\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn bu z\u0259r\u0259rli madd\u0259nin sat\u0131\u015f\u0131 v\u0259 ixrac\u0131n\u0131 q\u0259sd\u0259n geni\u015fl\u0259ndirirdi.\\nb. B\u0259zi yerli m\u0259murlar\u0131 bu ticar\u0259t\u0259 qazanc m\u0259nb\u0259yi kimi baxaraq i\u015f\u011fal\u00e7\u0131larla \u0259lbir olur, \u00f6lk\u0259nin m\u0259hvin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131rd\u0131lar.\\nc. Bu madd\u0259nin sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 dayand\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Hindistana h\u0259rbi donanma g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdi.\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-a, 2-b\",\n            \"B) 1-b, 2-a\",\n            \"C) 1-c, 2-a\",\n            \"D) 1-a, 2-c\",\n            \"E) 1-b, 2-c\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u0130ngilisl\u0259r \u00c7in mallar\u0131n\u0131 g\u00fcm\u00fc\u015fl\u0259 ald\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fcm\u00fc\u015f ax\u0131n\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 Hindistandan \u00c7in\u0259 tiry\u0259k (\\\"a\u011f \u00f6l\u00fcm\\\") sat\u0131rd\u0131lar (a). \u00c7ind\u0259ki Mancur s\u00fclal\u0259si v\u0259 m\u0259murlar is\u0259 buna qazanc m\u0259nb\u0259yi kimi baxaraq onlarla \u0259lbir olurdular (b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"8. Tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259r\/qurumlar v\u0259 onlar\u0131n Hindistan \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. 1813-1833-c\u00fc ill\u0259r xartiyalar\u0131\\n2. Hindistan Milli Konqresi (1885)\\na. Ost-Hind \u015firk\u0259tinin ticar\u0259td\u0259ki inhisar h\u00fcququnu l\u0259\u011fv ed\u0259r\u0259k b\u00fct\u00fcn ingilis sahibkarlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Hindistana yol a\u00e7d\u0131.\\nb. \u0130ngilisl\u0259rin \\\"par\u00e7ala, h\u00f6km s\u00fcr\\\" prinsipi n\u0259tic\u0259sind\u0259 daxilind\u0259 hindlil\u0259r v\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar aras\u0131nda ziddiyy\u0259tl\u0259r yarand\u0131, vahid c\u0259bh\u0259 formala\u015fmad\u0131.\\nc. Hindistan\u0131 iki m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u2013 Pakistan v\u0259 Hindistana b\u00f6ld\u00fc.\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-a, 2-b\",\n            \"B) 1-b, 2-a\",\n            \"C) 1-c, 2-b\",\n            \"D) 1-a, 2-c\",\n            \"E) 1-b, 2-c\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1813-1833 xartiyalar\u0131 \u015firk\u0259tin \u00c7in v\u0259 Hindistan ticar\u0259tind\u0259ki monopoliyas\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv etdi (a). HMK (Milli Konqres) daxilind\u0259 is\u0259 ingilisl\u0259r hind-m\u00fcs\u0259lman nifaq\u0131 salaraq birliyi pozdular (b). C b\u0259ndi 1947-ci il\u0259 aiddir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"9. Sinxron hadis\u0259l\u0259r c\u0259dv\u0259lin\u0259 \u0259sas\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131ndak\u0131 pozulmu\u015f uy\u011funlu\u011fu tap\u0131n:\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1765-ci ild\u0259 Amerika \u2013 XX y\u00fczilliyin \u0259vv\u0259li Hindistan: \u0130ngilis mallar\u0131n\u0131n boykot edilm\u0259si.\",\n            \"B) 1775-ci ild\u0259 AB\u015e \u2013 1857-ci ild\u0259 Hindistan: \u0130ngilis m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyin\u0259 qar\u015f\u0131 silahl\u0131 m\u00fcbariz\u0259nin ba\u015f verm\u0259si.\",\n            \"C) 1884-c\u00fc ild\u0259 Hindistan \u2013 1900-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan: Milli kapital \u0259sas\u0131nda ilk toxuculuq fabrikinin a\u00e7\u0131lmas\u0131.\",\n            \"D) 1856-c\u0131 ild\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniya (Hindistanda) \u2013 1856-c\u0131 ild\u0259 \u00c7in: \u0130ngilisl\u0259rin Aud knyazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tabe etm\u0259si v\u0259 II Tiry\u0259k m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131.\",\n            \"E) 1876-c\u0131 ild\u0259 Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti \u2013 1876-c\u0131 ild\u0259 \u00c7in: \u0130lk konstitusiyalar\u0131n q\u0259bul edil\u0259r\u0259k respublika idar\u0259 \u00fcsuluna ke\u00e7ilm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 4,\n        \"exp\": \"\u0130zah: C\u0259dv\u0259l\u0259 \u0259sas\u0259n 1876-c\u0131 ild\u0259 Krali\u00e7a Viktoriyan\u0131n Hindistan imperatri\u00e7as\u0131 elan edilm\u0259si v\u0259 Osmanl\u0131da konstitusiyan\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si sinxrondur. E variant\u0131 h\u0259m tarixi, h\u0259m d\u0259 m\u0259tn bax\u0131m\u0131ndan s\u0259hvdir (\u00c7ind\u0259 1876-c\u0131 ild\u0259 konstitusiya q\u0259bul edilm\u0259yib, h\u0259m d\u0259 Osmanl\u0131 respublika olmay\u0131b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"10. Hindistanda idar\u0259etm\u0259 metodlar\u0131 v\u0259 onlar\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. Yerli hakiml\u0259rin (rac\u0259l\u0259rin) m\u00fcst\u0259qilliyinin formal olaraq saxlan\u0131lmas\u0131\\n2. Ke\u00e7mi\u015f hakiml\u0259r\u0259 \u00f6m\u00fcrl\u00fck m\u0259vacib (t\u0259qa\u00fcd) verilm\u0259si\\na. C\u0259miyy\u0259tin yuxar\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259sini sakitl\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 xalq \u00fcsyanlar\u0131n\u0131n ba\u015f verm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn vacib \u015f\u0259rt hesab edilirdi.\\nb. Ali hakimiyy\u0259ti v\u0259 vergi y\u0131\u011f\u0131m\u0131n\u0131 ingilisl\u0259rin tam \u0259l\u0259 almas\u0131n\u0131 kompensasiya ed\u0259n t\u0259s\u0259lliverici (susdurucu) add\u0131m idi.\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-a, 2-b\",\n            \"B) 1-b, 2-a\",\n            \"C) 1-a, 2-a\",\n            \"D) 1-b, 2-b\",\n            \"E) He\u00e7 biri uy\u011fun g\u0259lmir.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259tn\u0259 g\u00f6r\u0259 rac\u0259l\u0259rin formal m\u00fcst\u0259qilliyinin saxlanmas\u0131 geni\u015fmiqyasl\u0131 \u00fcsyanlar\u0131n olmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn vacib \u015f\u0259rt idi (a). Ali hakimiyy\u0259t v\u0259 vergi y\u0131\u011f\u0131m\u0131 ingilisl\u0259r\u0259 ke\u00e7diyin\u0259 g\u00f6r\u0259, ke\u00e7mi\u015f hakiml\u0259r\u0259 t\u0259qa\u00fcd\/m\u0259vacib verilirdi (b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"11. AB\u015e \u0130stiqlaliyy\u0259t m\u00fcharib\u0259si \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 (1765) v\u0259 Hindistanda XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 ba\u015f vermi\u015f siyasi-iqtisadi h\u0259r\u0259katlar\u0131n ortaq x\u00fcsusiyy\u0259ti n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r ikisind\u0259 yerli burjuaziyan\u0131n xristianl\u0131\u011f\u0131 q\u0259bul ed\u0259r\u0259k Avropa il\u0259 inteqrasiya etm\u0259si\",\n            \"B) H\u0259r ikisind\u0259 quldarl\u0131q sistemin\u0259 qar\u015f\u0131 k\u00fctl\u0259vi silahl\u0131 \u00fcsyanlar\u0131n ba\u015flanmas\u0131\",\n            \"C) M\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 z\u00fclm\u00fcn\u0259 v\u0259 metropoliyan\u0131n iqtisadi inhisar\u0131na etiraz olaraq \u0130ngilis mallar\u0131n\u0131n boykot edilm\u0259si\",\n            \"D) H\u0259r ikisinin Fransan\u0131n birba\u015fa h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 ba\u015fa \u00e7atmas\u0131\",\n            \"E) Yerli \u0259halinin \u0130ngilt\u0259r\u0259 parlamentind\u0259 veto h\u00fcququ qazanmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Sinxron c\u0259dv\u0259ld\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 qeyd olunub: \\\"1765-ci ild\u0259 Amerikada, XX y\u00fczilliyin \u0259vv\u0259li Hindistanda - \u0130ngilis mallar\u0131n\u0131n boykot edilm\u0259si.\\\" H\u0259r ikisi iqtisadi etiraz formas\u0131 idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"12. 1857-ci ild\u0259 Hindistanda ba\u015f vermi\u015f Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131 v\u0259 1863-c\u00fc ild\u0259 \u015eimali Az\u0259rbaycanda ba\u015f vermi\u015f Zaqatala \u00fcsyan\u0131n\u0131n \u0259n m\u00fch\u00fcm ortaq c\u0259h\u0259ti n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r ikisi yaln\u0131z fabrik-zavod f\u0259hl\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259\u015fkil edilmi\u015fdi.\",\n            \"B) H\u0259r iki \u00fcsyan yerli feodallar\u0131n (xan v\u0259 rac\u0259l\u0259rin) h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirdi.\",\n            \"C) H\u0259r iki \u00fcsyan i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 imperiyalar\u0131n yeritdiyi milli z\u00fclm v\u0259 zorla xristianla\u015fd\u0131rma siyas\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 ba\u015f vermi\u015fdi.\",\n            \"D) H\u0259r ikisi u\u011furla n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu.\",\n            \"E) \u00dcsyanlar\u0131n h\u0259r ikisi Osmanl\u0131 imperiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259rbi vasit\u0259l\u0259rl\u0259 yat\u0131r\u0131ld\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259ki c\u0259dv\u0259ld\u0259 verilir: \\\"1863-c\u00fc il Zaqatala v\u0259 1857-ci il Sipahi \u00fcsyanlar\u0131 \u2013 Milli z\u00fclm v\u0259 xristianla\u015fd\u0131rmaya qar\u015f\u0131 ba\u015f verm\u0259l\u0259ri.\\\"\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"13. \u00c7ind\u0259 ba\u015f vermi\u015f Taypinl\u0259r v\u0259 Sar\u0131sar\u0131ql\u0131lar \u00fcsyanlar\u0131n\u0131n, h\u0259m\u00e7inin Hindistanda ba\u015f vermi\u015f Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131n\u0131n f\u0259rql\u0259ndirici (y\u0259ni yaln\u0131z Sipahil\u0259r\u0259 aid olan) c\u0259h\u0259ti hans\u0131d\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131 xarici (ingilis) m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyin\u0259, s\u0259naye istismar\u0131na v\u0259 milli-dini z\u00fclm\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7evrilmi\u015fdi, dig\u0259rl\u0259ri is\u0259 \u0259sas\u0259n daxili s\u00fclal\u0259l\u0259r\u0259 (Mancur v\u0259 Xan s\u00fclal\u0259l\u0259rin\u0259) qar\u015f\u0131 idi.\",\n            \"B) Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131 xristianl\u0131q bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda ba\u015f vermi\u015fdi.\",\n            \"C) Yaln\u0131z Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131 q\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 ba\u015fa \u00e7ataraq imperiyan\u0131 devirmi\u015fdi.\",\n            \"D) Yaln\u0131z Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131 qad\u0131nlar t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunurdu.\",\n            \"E) Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131nda he\u00e7 bir qan t\u00f6k\u00fclm\u0259mi\u015f, s\u00fclh yolu il\u0259 muxtariyy\u0259t al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Taypinl\u0259r (Mancurlara qar\u015f\u0131) v\u0259 Sar\u0131sar\u0131ql\u0131lar (Xan s\u00fclal\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131) daxili s\u00fclal\u0259l\u0259ri devirm\u0259k ist\u0259yirdil\u0259r. Lakin Sipahil\u0259r (Hindistan) xarici i\u015f\u011fal\u00e7\u0131ya \u2013 Britaniya m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyin\u0259 v\u0259 milli-dini z\u00fclm\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7evrilmi\u015fdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"14. Hindistanda P\u0259ncab v\u0259 Maratx \u0259razil\u0259rinin XIX \u0259srin I yar\u0131s\u0131ndak\u0131 aqib\u0259tinin ortaq x\u00fcsusiyy\u0259ti:\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r ikisi Fransa t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olunaraq Madaqaskara birl\u0259\u015fdirildi.\",\n            \"B) H\u0259r ikisi Rusiyan\u0131n \\\"\u0130sti d\u0259nizl\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\\\" siyas\u0259ti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 i\u015f\u011fal edildi.\",\n            \"C) \u0130ngilisl\u0259r (Ost-Hind \u015firk\u0259ti) t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259l\u0259 ke\u00e7iril\u0259r\u0259k Hindistan\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si prosesinin s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t etdil\u0259r.\",\n            \"D) H\u0259r ikisi \u0130slam respublikas\u0131 elan edildi.\",\n            \"E) Ost-Hind \u015firk\u0259tinin l\u0259\u011fvind\u0259n sonra yenid\u0259n m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etdil\u0259r.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259tn\u0259 g\u00f6r\u0259, XIX y\u00fczilliyin I yar\u0131s\u0131nda ingilisl\u0259r Maratx konfederasiyas\u0131n\u0131n v\u0259 P\u0259ncabdak\u0131 Siqx d\u00f6vl\u0259tinin \u0259razil\u0259rini \u0259l\u0259 ke\u00e7irdil\u0259r. Bu, i\u015f\u011fal prosesinin t\u0259rkib hiss\u0259si idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"15. B\u00f6y\u00fck Mo\u011fol d\u00f6vl\u0259ti (1859-cu il) v\u0259 Ost-Hind \u015firk\u0259tinin (1859-cu il) ortaq x\u00fcsusiyy\u0259ti n\u0259dir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r ikisi 1859-cu ild\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini b\u0259rpa etmi\u015fdir.\",\n            \"B) Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131n\u0131n yat\u0131r\u0131lmas\u0131ndan sonra h\u0259r ikisinin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 v\u0259 siyasi varl\u0131\u011f\u0131na son qoyulmu\u015fdur.\",\n            \"C) H\u0259r ikisi Hindistan Milli Konqresinin \u0259sas\u0131n\u0131 qoymu\u015fdur.\",\n            \"D) H\u0259r ikisi \\\"A\u011f \u00f6l\u00fcm\\\" (tiry\u0259k) ticar\u0259tind\u0259n imtina etmi\u015fdir.\",\n            \"E) H\u0259r ikisi yaln\u0131z h\u0259rbi donanma funksiyas\u0131 da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: C\u0259dv\u0259l\u0259 v\u0259 m\u0259tn\u0259 \u0259sas\u0259n, 1859-cu ild\u0259 Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131 yat\u0131r\u0131ld\u0131qdan sonra B\u00f6y\u00fck Mo\u011fol d\u00f6vl\u0259ti s\u00fcqut etmi\u015f, h\u0259m\u00e7inin ingilis h\u00f6kum\u0259ti Ost-Hind \u015firk\u0259tini d\u0259 l\u0259\u011fv etmi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"16. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259si (DoK 3):\\nS\u0259b\u0259b: \u0130ngilt\u0259r\u0259 parlamentinin 1813 v\u0259 1833-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 q\u0259bul etdiyi yeni xartiyalarla Ost-Hind \u015firk\u0259tinin \u00c7in v\u0259 Hindistanla ticar\u0259td\u0259ki inhisar\u00e7\u0131l\u0131q (monopoliya) h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv etm\u0259si.\\nN\u0259tic\u0259:\",\n        \"options\": [\n            \"A) Hindistanda yerli s\u0259naye inqilab\u0131n\u0131n d\u0259rhal ba\u015fa \u00e7atmas\u0131.\",\n            \"B) B\u00fct\u00fcn ingilis sahibkarlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Hindistana s\u0259rb\u0259st yol a\u00e7\u0131lmas\u0131 v\u0259 \u00f6lk\u0259nin iqtisadi istismar\u0131n\u0131n miqyas\u0131n\u0131n daha da geni\u015fl\u0259nm\u0259si.\",\n            \"C) \u015eirk\u0259tin Hindistan\u0131 t\u0259rk ed\u0259r\u0259k M\u0259rk\u0259zi Asiyaya k\u00f6\u00e7m\u0259si.\",\n            \"D) \u00c7inin Britaniyaya m\u00fcharib\u0259 elan ed\u0259r\u0259k Londonu tutmas\u0131.\",\n            \"E) Hindistanda ingilis mallar\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n r\u0259sm\u0259n qada\u011fan olunmas\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259tn\u0259 g\u00f6r\u0259, inhisar h\u00fcququ l\u0259\u011fv edildikd\u0259n sonra \\\"B\u00fct\u00fcn ingilis sahibkarlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Hindistana yol a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131\\\". Bu is\u0259 istismar\u0131n miqyas\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"17. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259si:\\nS\u0259b\u0259b: B\u00f6y\u00fck Mo\u011fol d\u00f6vl\u0259tinin t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u00fc d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u00fcst\u0259qilliy\u0259 meyil ed\u0259n yerli hakiml\u0259rin (rac\u0259l\u0259rin) aras\u0131nda arams\u0131z ara m\u00fcharib\u0259l\u0259rinin ba\u015f verm\u0259si.\\nN\u0259tic\u0259:\",\n        \"options\": [\n            \"A) Hindistan\u0131n m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f vahid respublikaya \u00e7evrilm\u0259si.\",\n            \"B) Hindistan\u0131n ingilisl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 \u00f6lk\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si prosesinin xeyli s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259si.\",\n            \"C) Ost-Hind \u015firk\u0259tinin iflas ed\u0259r\u0259k l\u0259\u011fv olunmas\u0131.\",\n            \"D) Fransan\u0131n Hindistanda q\u0259ti q\u0259l\u0259b\u0259 qazanaraq ingilisl\u0259ri qovmas\u0131.\",\n            \"E) Rac\u0259l\u0259rin q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7alaraq P\u0259ncab d\u00f6vl\u0259tini b\u0259rpa etm\u0259l\u0259ri.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259tn qeyd edir ki, \\\"B\u00f6y\u00fck Mo\u011fol d\u00f6vl\u0259tinin t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u00fc d\u00f6vr\u00fcnd\u0259... rac\u0259l\u0259ri aras\u0131nda ara m\u00fcharib\u0259l\u0259ri Hindistan\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 \u00f6lk\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirdi.\\\"\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"18. Norman Webb - DoK 4 (T\u0259hlil): B\u00f6y\u00fck Britaniya Hindistanda ali hakimiyy\u0259ti v\u0259 vergi y\u0131\u011f\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6z \u0259lin\u0259 almas\u0131na baxmayaraq, b\u0259zi ke\u00e7mi\u015f hakiml\u0259r\u0259 (rac\u0259l\u0259r\u0259) niy\u0259 t\u0259qa\u00fcd formas\u0131nda \u00f6m\u00fcrl\u00fck m\u0259vacib verir v\u0259 onlar\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini formal olaraq saxlay\u0131rd\u0131?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u00c7\u00fcnki Britaniya x\u0259zin\u0259si h\u0259ddind\u0259n art\u0131q z\u0259ngin idi v\u0259 pulu paylamaq ist\u0259yirdi.\",\n            \"B) \u00c7\u00fcnki ke\u00e7mi\u015f hakiml\u0259rin beyn\u0259lxalq m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rd\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259ni \u015fikay\u0259t etm\u0259sind\u0259n qorxurdu.\",\n            \"C) M\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 rejimini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k v\u0259 feodal elitas\u0131n\u0131n naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alaraq geni\u015fmiqyasl\u0131 xalq \u00fcsyanlar\u0131n\u0131n ba\u015f verm\u0259sini \u0259ng\u0259ll\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn.\",\n            \"D) Rac\u0259l\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131n xristian dinini q\u0259bul etm\u0259si m\u00fcqabilind\u0259 bu g\u00fcz\u0259\u015ft edilmi\u015fdi.\",\n            \"E) \u00c7\u00fcnki Britaniya ordusu silah v\u0259 sursat\u0131 yaln\u0131z bu rac\u0259l\u0259rd\u0259n sat\u0131n al\u0131rd\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259tnd\u0259 qeyd olunur: \\\"B\u00f6y\u00fck Britaniya h\u00f6kum\u0259tinin Hindistanda m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 rejimini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn rac\u0259l\u0259rin m\u00fcst\u0259qilliyini formal olaraq saxlamas\u0131 geni\u015fmiqyasl\u0131 \u00fcsyanlar\u0131n ba\u015f verm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn vacib \u015f\u0259rt idi.\\\" Y\u0259ni elit qrupu sat\u0131n alaraq asayi\u015fi qorumaq m\u0259qs\u0259di g\u00fcd\u00fcl\u00fcrd\u00fc.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"19. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259si:\\nS\u0259b\u0259b: \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259n \u00c7in\u0259 b\u00f6y\u00fck miqdarda g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcn axmas\u0131n\u0131n (\u00c7in mallar\u0131n\u0131n yaln\u0131z g\u00fcm\u00fc\u015fl\u0259 al\u0131nmas\u0131n\u0131n) qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq ehtiyac\u0131.\\nN\u0259tic\u0259:\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130ngilisl\u0259rin Hindistanda istehsal olunan tiry\u0259ki (a\u011f \u00f6l\u00fcm\u00fc) k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 \u00c7in\u0259 ixrac etm\u0259y\u0259 v\u0259 satma\u011fa ba\u015flamalar\u0131.\",\n            \"B) \u0130ngilt\u0259r\u0259nin \u00c7inl\u0259 b\u00fct\u00fcn iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259ri d\u0259rhal v\u0259 \u0259b\u0259di olaraq k\u0259sm\u0259si.\",\n            \"C) Hindistanda b\u00fct\u00fcn toxuculuq fabrikl\u0259rinin ba\u011flanmas\u0131.\",\n            \"D) Hindlil\u0259rin k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 \u00c7in\u0259 miqrasiya etm\u0259si.\",\n            \"E) \u00c7inin B\u00f6y\u00fck Britaniyaya qar\u015f\u0131 \u0130kinci \u0130stiqlaliyy\u0259t m\u00fcharib\u0259sin\u0259 ba\u015flamas\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: G\u00fcm\u00fc\u015f ax\u0131n\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn ingilisl\u0259r \u00c7in\u0259 \\\"A\u011f \u00f6l\u00fcm\\\" (tiry\u0259k) satma\u011fa ba\u015flad\u0131lar ki, pul (g\u00fcm\u00fc\u015f) \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xmas\u0131n, \u0259ksin\u0259 balans yarans\u0131n.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"20. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259si:\\nS\u0259b\u0259b: Ost-Hind \u015firk\u0259tinin yeni v\u0259 a\u011f\u0131r vergil\u0259r t\u0259yin etm\u0259si, k\u0259ndlil\u0259rin rac\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7il\u0259r\u0259 m\u0259hsulun yar\u0131dan \u00e7oxunu icar\u0259 haqq\u0131\/vergi kimi verm\u0259si.\\nN\u0259tic\u0259:\",\n        \"options\": [\n            \"A) K\u0259ndlil\u0259rin daha da yoxsulla\u015fmas\u0131 v\u0259 \u0259halinin iqtisadi v\u0259ziyy\u0259tinin son d\u0259r\u0259c\u0259 a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131.\",\n            \"B) Hindistanda kapitalizmin \u0259n y\u00fcks\u0259k m\u0259rh\u0259l\u0259sinin q\u0259fild\u0259n ba\u015fa \u00e7atmas\u0131.\",\n            \"C) K\u0259ndlil\u0259rin d\u0259rhal fabrikl\u0259rd\u0259 y\u00fcks\u0259k maa\u015fl\u0131 i\u015fl\u0259 t\u0259min olunmas\u0131.\",\n            \"D) Rac\u0259l\u0259rin b\u00fct\u00fcn vergil\u0259ri l\u0259\u011fv edib \u0259haliy\u0259 paylamas\u0131.\",\n            \"E) B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n Hindistandan d\u0259rhal \u00e7\u0131x\u0131b getm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: A\u011f\u0131r vergil\u0259r v\u0259 icar\u0259 haqlar\u0131 k\u0259ndlil\u0259ri m\u00fcflis edir, yoxsulla\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 \u00f6lk\u0259nin \u00fcmumi iqtisadi v\u0259ziyy\u0259tini a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"21. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 mexanizmind\u0259ki s\u0259hvi tap\u0131n:\",\n        \"options\": [\n            \"A) S\u0259b\u0259b: \u0130ngilisl\u0259rin \\\"par\u00e7ala, h\u00f6km s\u00fcr\\\" siyas\u0259ti; N\u0259tic\u0259: Milli Konqresd\u0259 hind v\u0259 m\u00fcs\u0259lman ziddiyy\u0259tl\u0259rinin g\u00fccl\u0259nm\u0259si.\",\n            \"B) S\u0259b\u0259b: \u015eirk\u0259tin korrupsiyas\u0131 v\u0259 \u0259kin yerl\u0259rinin azl\u0131\u011f\u0131; N\u0259tic\u0259: Hindistanda k\u00fctl\u0259vi naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131n v\u0259 \u00fcsyan ruhunun artmas\u0131.\",\n            \"C) S\u0259b\u0259b: XIX \u0259srin ortalar\u0131nda Sipahil\u0259rin milli-dini z\u00fclm\u0259 qar\u015f\u0131 qalxmas\u0131; N\u0259tic\u0259: B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n qorxuya d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k Hindistana m\u00fcst\u0259qillik verm\u0259si.\",\n            \"D) S\u0259b\u0259b: 1813-1833 xartiyalar\u0131; N\u0259tic\u0259: \u0130ngilis sahibkarlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Hindistan\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131.\",\n            \"E) S\u0259b\u0259b: AB\u015e \u0130stiqlaliyy\u0259t h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n (1775) t\u0259siri; N\u0259tic\u0259: Bu q\u0259bild\u0259n olan ox\u015far milli-azadl\u0131q m\u00fcbariz\u0259l\u0259rinin sonralar dig\u0259r qit\u0259l\u0259rd\u0259 (m\u0259s. 1857 Hindistanda) d\u0259 t\u0259zah\u00fcr etm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131ndan sonra B\u00f6y\u00fck Britaniya Hindistana m\u00fcst\u0259qillik verm\u0259di. \u018fksin\u0259, \u00fcsyan\u0131 yat\u0131rd\u0131, \u015firk\u0259ti l\u0259\u011fv edib Hindistan\u0131 birba\u015fa Britaniya tac\u0131na (Krali\u00e7a Viktoriyaya) tabe ed\u0259r\u0259k m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 rejimini daha da s\u0259rtl\u0259\u015fdirdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"22. M\u0259ntiqi x\u0259tan\u0131 tap\u0131n. \u0130ngilisl\u0259rin \\\"par\u00e7ala, h\u00f6km s\u00fcr\\\" prinsipinin Hindistandak\u0131 t\u0259tbiqin\u0259 dair hans\u0131 m\u00fclahiz\u0259 m\u0259tnin m\u0259ntiqin\u0259 ziddir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130ngilisl\u0259r bu prinsipd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k xalq\u0131 i\u00e7\u0259rid\u0259n z\u0259ifl\u0259tm\u0259yi h\u0259d\u0259fl\u0259yirdil\u0259r.\",\n            \"B) Hindistan Milli Konqresind\u0259 hind mill\u0259t\u00e7il\u0259ri il\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar aras\u0131nda nifaq sal\u0131n\u0131rd\u0131.\",\n            \"C) Bu siyas\u0259tin m\u0259qs\u0259di m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 z\u00fclm\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 vahid m\u00fcqavim\u0259t c\u0259bh\u0259sinin yaranmas\u0131na imkan verm\u0259m\u0259k idi.\",\n            \"D) Bu prinsip n\u0259tic\u0259sind\u0259 hindlil\u0259r v\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar d\u0259rhal birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k vahid v\u0259 sars\u0131lmaz respublika qurdular.\",\n            \"E) XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 bu nifaq siyas\u0259ti milli h\u0259r\u0259kat\u0131 sars\u0131tmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n g\u00fccl\u00fc ideoloji silahlardan biri idi.\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"Par\u00e7ala, h\u00f6km s\u00fcr\\\" siyas\u0259ti hindlil\u0259rl\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n birl\u0259\u015fm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn idi v\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, vahid c\u0259bh\u0259nin yaranmas\u0131na uzun m\u00fcdd\u0259t imkan verm\u0259mi\u015fdi (d\u0259rhal respublika qurulmas\u0131 fikri yanl\u0131\u015fd\u0131r).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"23. B.Bloom taksonomiyas\u0131 - T\u0259hlil s\u0259viyy\u0259si: Hindistan\u0131n XIX \u0259sr iqtisadiyyat\u0131nda B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu\u011fu iqtisadi modelin \u0259sas x\u00fcsusiyy\u0259tini nec\u0259 \u015f\u0259rh etm\u0259k olar?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Hindistan iqtisadiyyat\u0131 yaln\u0131z yerli \u0259halinin ehtiyaclar\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131lamaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259nayel\u0259\u015fdirilirdi.\",\n            \"B) \u0130ngilt\u0259r\u0259 Hindistandan yaln\u0131z xammal v\u0259 vergi m\u0259nb\u0259yi kimi istifad\u0259 edir, onu \u00f6z s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f bazar\u0131na \u00e7evir\u0259r\u0259k iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131 metropoliyadan as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sal\u0131rd\u0131.\",\n            \"C) \u0130ngilisl\u0259r Hindistan iqtisadiyyat\u0131n\u0131 Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tinin iqtisadiyyat\u0131 il\u0259 birl\u0259\u015fdirm\u0259k ist\u0259yirdil\u0259r.\",\n            \"D) Hindistanda b\u00fct\u00fcn torpaqlar d\u0259rhal k\u0259ndlil\u0259r\u0259 t\u0259m\u0259nnas\u0131z olaraq payland\u0131.\",\n            \"E) \u0130ngilt\u0259r\u0259 Hindistanda h\u0259r hans\u0131 bir s\u0259naye m\u0259hsulunun g\u0259tirilm\u0259sini v\u0259 sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 qada\u011fan etmi\u015fdi.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyin iqtisadi x\u0259tti \u00f6lk\u0259ni xammal bazas\u0131na v\u0259 s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f bazar\u0131na \u00e7evirm\u0259k, a\u011f\u0131r vergi\/icar\u0259 sistemi il\u0259 istismar etm\u0259k (Ost-Hind \u015firk\u0259tinin f\u0259aliyy\u0259ti) \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmu\u015fdu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"24. Eyler-Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n m\u00fcvafiq b\u0259ndl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nI. 1857-ci il Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131 (Hindistan)\\nII. Ortaq c\u0259h\u0259t\\nIII. 1775-ci il \u0130stiqlaliyy\u0259t m\u00fcharib\u0259si (AB\u015e)\\na. \u0130ngilis m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyin\u0259 (B\u00f6y\u00fck Britaniyaya) qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lmi\u015f h\u0259rbi-siyasi m\u00fcbariz\u0259l\u0259rdir.\\nb. Dini inanc\u0131n (xristianla\u015fd\u0131rma c\u0259hdl\u0259rinin) t\u0259hqir olunmas\u0131 \u0259sas q\u0131\u011f\u0131lc\u0131mlardan biri olmu\u015f v\u0259 yat\u0131r\u0131ld\u0131qdan sonra \u00f6lk\u0259nin birba\u015fa imperiyaya (tac\u0131na) tabe edilm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nmi\u015fdir.\\nc. Azadl\u0131q \u0259ld\u0259 edil\u0259r\u0259k yeni v\u0259 m\u00fcst\u0259qil demokratik respublikan\u0131n qurulmas\u0131 il\u0259 ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r.\",\n        \"options\": [\n            \"A) I-b, II-a, III-c\",\n            \"B) I-a, II-b, III-c\",\n            \"C) I-c, II-a, III-b\",\n            \"D) I-b, II-c, III-a\",\n            \"E) I-a, II-c, III-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131 dini\/milli z\u00fclm\u0259 qar\u015f\u0131 idi v\u0259 yat\u0131r\u0131ld\u0131 (b). AB\u015e-d\u0259 is\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7al\u0131naraq respublika quruldu (c). H\u0259r ikisinin ortaq c\u0259h\u0259ti \u0130ngilis m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 olmalar\u0131d\u0131r (a).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"25. Eyler-Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n m\u00fcvafiq b\u0259ndl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nI. Ost-Hind \u015firk\u0259ti (Hindistanda f\u0259aliyy\u0259ti)\\nII. Ortaq c\u0259h\u0259t\\nIII. Mancur-Tsin s\u00fclal\u0259si (\u00c7ind\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti)\\na. XIX \u0259srd\u0259 Asiyada yerli xalqlar\u0131n yoxsulla\u015fmas\u0131 bahas\u0131na da olsa, korrupsiya v\u0259 \\\"A\u011f \u00f6l\u00fcm\\\" (tiry\u0259k) ticar\u0259tind\u0259n \u015f\u0259xsi maraqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edirdil\u0259r.\\nb. Hindistan\u0131 daxild\u0259n z\u0259ifl\u0259d\u0259r\u0259k onun tamamil\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sind\u0259 iqtisadi\/inzibati v\u0259 siyasi idar\u0259edici aparat rolunu oynam\u0131\u015fd\u0131r.\\nc. Avropal\u0131lar\u0131n tiry\u0259k ixrac\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparmaq \u0259v\u0259zin\u0259, b\u0259zi yerli m\u0259murlar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 bu alverd\u0259n varlanmaq yolunu tutmu\u015f, sonradan is\u0259 xarici t\u0259zyiq\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131r.\",\n        \"options\": [\n            \"A) I-b, II-a, III-c\",\n            \"B) I-a, II-b, III-c\",\n            \"C) I-c, II-a, III-b\",\n            \"D) I-b, II-c, III-a\",\n            \"E) I-a, II-c, III-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Ost-Hind \u015firk\u0259ti Hindistan\u0131 istismar ed\u0259n v\u0259 tiry\u0259k ixrac ed\u0259n britaniya qurumu idi (b). \u00c7inin Mancur s\u00fclal\u0259sinin (v\u0259 m\u0259murlar\u0131n\u0131n) b\u0259zil\u0259ri bu tiry\u0259k alverind\u0259n \u00f6z m\u0259nafeyi \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edirdi (c). Ortaq c\u0259h\u0259t h\u0259r ikisinin bu da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 tiry\u0259k d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259 v\u0259 korrupsiyada g\u0259lir mara\u011f\u0131n\u0131n olmas\u0131 idi (a).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"26. Eyler-Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n m\u00fcvafiq b\u0259ndl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nI. B\u00f6y\u00fck Mo\u011fol d\u00f6vl\u0259ti (Hindistan)\\nII. Ortaq c\u0259h\u0259t\\nIII. Maratx v\u0259 P\u0259ncab d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri\/knyazl\u0131qlar\u0131 (Hindistan)\\na. XIX y\u00fczilliyin I yar\u0131s\u0131nda ingilisl\u0259r (Ost-Hind \u015firk\u0259ti) t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259l\u0259 ke\u00e7iril\u0259r\u0259k l\u0259\u011fv edilmi\u015f\/i\u015f\u011fal edilmi\u015fl\u0259r.\\nb. Daxili ziddiyy\u0259tl\u0259ri, ara m\u00fcharib\u0259l\u0259ri v\u0259 z\u0259ifl\u0259m\u0259l\u0259ri B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n Hindistan\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259sini asanla\u015fd\u0131rm\u0131\u015f v\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirmi\u015fdir.\\nc. 1859-cu ild\u0259 Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131n\u0131n yat\u0131r\u0131lmas\u0131ndan sonra f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 v\u0259 varl\u0131\u011f\u0131na tamamil\u0259 son qoyulmu\u015f imperiya.\",\n        \"options\": [\n            \"A) I-c, II-b, III-a\",\n            \"B) I-a, II-b, III-c\",\n            \"C) I-b, II-c, III-a\",\n            \"D) I-c, II-a, III-b\",\n            \"E) I-a, II-c, III-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: B\u00f6y\u00fck Mo\u011fol d\u00f6vl\u0259ti 1859-da l\u0259\u011fv edildi (c). Maratx v\u0259 P\u0259ncab is\u0259 XIX \u0259srin I yar\u0131s\u0131nda tutuldu (a). B\u00fct\u00fcn bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\/knyazl\u0131qlar\u0131n daxili \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259ri v\u0259 z\u0259ifl\u0259m\u0259si ingilis i\u015f\u011fal\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirdi (b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"27. Eyler-Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n m\u00fcvafiq b\u0259ndl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nI. 1856-c\u0131 il tarixi (Qlobal sinxronluq)\\nII. Ortaq c\u0259h\u0259t\\nIII. 1884-c\u00fc il tarixi (Qlobal sinxronluq)\\na. \u00c7ind\u0259 II Tiry\u0259k m\u00fcharib\u0259si ba\u015flam\u0131\u015f, Hindistanda is\u0259 Aud knyazl\u0131\u011f\u0131 ingilisl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n tabe edil\u0259r\u0259k i\u015f\u011fal ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.\\nb. XIX \u0259sr Asiyas\u0131nda qlobal iqtisadi v\u0259 ya h\u0259rbi-siyasi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli xronoloji d\u00f6vrl\u0259rdir.\\nc. Hindistanda (Bombeyd\u0259) milli kapital \u0259sas\u0131nda ilk toxuculuq fabriki a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.\",\n        \"options\": [\n            \"A) I-a, II-b, III-c\",\n            \"B) I-b, II-c, III-a\",\n            \"C) I-c, II-b, III-a\",\n            \"D) I-a, II-c, III-b\",\n            \"E) I-b, II-a, III-c\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1856-c\u0131 ild\u0259 h\u0259m \u00c7ind\u0259 m\u00fcharib\u0259 ba\u015flad\u0131, h\u0259m Aud al\u0131nd\u0131 (a). 1884-c\u00fc ild\u0259 Bombeyd\u0259 fabrika a\u00e7\u0131ld\u0131 (c). Ortaq c\u0259h\u0259t XIX \u0259sr Asiya tarixinin m\u00fch\u00fcm xronoloji n\u00f6qt\u0259l\u0259ri olmalar\u0131d\u0131r (b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"28. Eyler-Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n m\u00fcvafiq b\u0259ndl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nI. Boykot h\u0259r\u0259kat\u0131 (1765-ci il \u015eimali Amerika koloniyalar\u0131)\\nII. Ortaq c\u0259h\u0259t\\nIII. Boykot h\u0259r\u0259kat\u0131 (XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259ri Hindistan)\\na. Milli azadl\u0131q m\u00fcbariz\u0259sinin ideoloji v\u0259 iqtisadi formas\u0131 kimi B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n mallar\u0131ndan imtina edilm\u0259sini (istifad\u0259 edilm\u0259m\u0259sini) n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturdu.\\nb. Zal\u0131m metropoliya vergil\u0259rin\u0259 (\\\"M\u00f6h\u00fcr r\u00fcsumu\\\" v\u0259 s.) qar\u015f\u0131 yaranm\u0131\u015f, daha sonra k\u00fctl\u0259vi silahl\u0131 \u0130stiqlaliyy\u0259t sava\u015f\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdir.\\nc. Hindistan Milli Konqresinin radikal qanad\u0131n\u0131n t\u0259bli\u011f etdiyi (svade\u015fi\/svarac ruhunda) v\u0259 yerli istehsal\u0131 qoruma\u011fa y\u00f6n\u0259lmi\u015f iqtisadi etiraz dal\u011fas\u0131 idi.\",\n        \"options\": [\n            \"A) I-b, II-a, III-c\",\n            \"B) I-a, II-b, III-c\",\n            \"C) I-c, II-a, III-b\",\n            \"D) I-b, II-c, III-a\",\n            \"E) I-a, II-c, III-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1765 Amerika boykotu M\u00f6h\u00fcr r\u00fcsumuna qar\u015f\u0131 idi (b). XX \u0259sr Hindistan boykotu Konqresin t\u0259bli\u011f etdiyi etiraz idi (c). Ortaq c\u0259h\u0259t h\u0259r ikisinin \u0130ngilis mallar\u0131na qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lm\u0259sidir (a).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"29. X\u0259rit\u0259\/M\u0259kan bilikl\u0259rini yoxlayan m\u0259ntiqi sual: XIX \u0259srd\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n Hindistandak\u0131 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 idar\u0259\u00e7iliyinin inzibati paytaxt\u0131 v\u0259 m\u0259rk\u0259zi hans\u0131 \u015f\u0259h\u0259r idi? (M\u0259tn ekvivalenti: Hindistan\u0131n \u015f\u0259rq sahill\u0259rind\u0259, Benqal k\u00f6rf\u0259zi yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n v\u0259 general-qubernatorun \u0259yl\u0259\u015fdiyi \u0259sas m\u0259rk\u0259z).\",\n        \"options\": [\n            \"A) Dehli\",\n            \"B) Bombey\",\n            \"C) K\u0259lk\u00fctt\u0259 (Kolkata)\",\n            \"D) M\u0259dr\u0259s\",\n            \"E) P\u0259ncab\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u0259rslik m\u0259tnind\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 qeyd olunur: \\\"\u0130ngilis m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyinin m\u0259rk\u0259zi K\u0259lk\u00fctt\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri idi.\\\"\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"30. C\u0259dv\u0259l tipli sual: A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 co\u011frafi m\u0259kanlar\u0131 v\u0259 onlarda ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259ri d\u00fczg\u00fcn uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131n:\\n1. Bombey\\n2. Aud (Oudh)\\n3. P\u0259ncab\\na. XIX \u0259srin I yar\u0131s\u0131nda \u0130ngilisl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259l\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f Siqx d\u00f6vl\u0259tinin \u0259razisi.\\nb. 1884-c\u00fc ild\u0259 milli kapital \u0259sas\u0131nda ilk toxuculuq fabrikinin a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 liman \u015f\u0259h\u0259ri.\\nc. 1856-c\u0131 ild\u0259 ingilisl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n tabe edil\u0259r\u0259k Hindistan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131n\u0131n tamamil\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 r\u0259smil\u0259\u015fdir\u0259n knyazl\u0131q.\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-b, 2-c, 3-a\",\n            \"B) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"C) 1-c, 2-a, 3-b\",\n            \"D) 1-b, 2-a, 3-c\",\n            \"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Bombey \u2013 ilk toxuculuq fabriki (b). Aud knyazl\u0131\u011f\u0131 \u2013 1856-da f\u0259th edilib i\u015f\u011fal ba\u015fa \u00e7atd\u0131 (c). P\u0259ncab \u2013 Siqx d\u00f6vl\u0259ti yerl\u0259\u015firdi, I yar\u0131da al\u0131nd\u0131 (a).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"31. M\u0259kan v\u0259 \u0130qtisadiyyat t\u0259hlili: N\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 Hindistanda geni\u015f d\u0259mir yolu \u015f\u0259b\u0259k\u0259si v\u0259 teleqraf x\u0259tl\u0259ri qururdu? (M\u0259tnin \u00fcmumi tarixi f\u0259ls\u0259f\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259)\",\n        \"options\": [\n            \"A) Hindlil\u0259ri s\u00fcr\u0259tl\u0259 Avropaya k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn.\",\n            \"B) Yaln\u0131z yerli s\u0259naye\u00e7il\u0259r\u0259 h\u0259diyy\u0259 etm\u0259k v\u0259 xalq\u0131n rifah\u0131n\u0131 d\u0259rhal y\u00fcks\u0259ltm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn.\",\n            \"C) \u00d6lk\u0259nin t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rini (xammal\u0131) limanlara daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 da\u015f\u0131maq, \u0130ngilis s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131n\u0131 daxili bazarlara asanl\u0131qla paylamaq v\u0259 \u00fcsyanlar zaman\u0131 qo\u015funlar\u0131 \u00e7evik h\u0259r\u0259k\u0259t etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn.\",\n            \"D) Hindistanda b\u00f6y\u00fck kosmik t\u0259dqiqat m\u0259rk\u0259zl\u0259ri yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn.\",\n            \"E) \u00c7in imperatorunun \u0259mri il\u0259 ticar\u0259t yolunu Pekin\u0259 q\u0259d\u0259r uzatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7i d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin koloniyalarda (Hindistanda) kommunikasiya infrastrukturunu yaratmaqda \u0259sas iqtisadi v\u0259 h\u0259rbi h\u0259d\u0259fi \u0259razini daha rahat istismar etm\u0259k (xammal v\u0259 bazar) v\u0259 h\u0259rbi n\u0259zar\u0259ti asanla\u015fd\u0131rmaq idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"32. C\u0259dv\u0259l \u0259sas\u0131nda uy\u011funsuzlu\u011fu tap\u0131n:\\n| D\u00f6vl\u0259t\/T\u0259\u015fkilat | F\u0259aliyy\u0259t\/Hadis\u0259 |\",\n        \"options\": [\n            \"A) Ost-Hind \u015firk\u0259ti \u2013 Hindistanda ingilis idar\u0259\u00e7iliyini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n v\u0259 1859-cu ild\u0259 l\u0259\u011fv edil\u0259n qurum.\",\n            \"B) Hindistan Milli Konqresi \u2013 1885-ci ild\u0259 yaranm\u0131\u015f, lakin ingilisl\u0259rin \\\"par\u00e7ala, h\u00f6km s\u00fcr\\\" siyas\u0259ti il\u0259 daxilind\u0259 ziddiyy\u0259tl\u0259r yarad\u0131lm\u0131\u015f t\u0259\u015fkilat.\",\n            \"C) B\u00f6y\u00fck Mo\u011fol d\u00f6vl\u0259ti \u2013 1859-cu ild\u0259 Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131 yat\u0131r\u0131ld\u0131qdan sonra s\u00fcqut etmi\u015f imperiya.\",\n            \"D) Siqx d\u00f6vl\u0259ti \u2013 XIX y\u00fczilliyin I yar\u0131s\u0131nda ingilisl\u0259rin \u0259l\u0259 ke\u00e7irdiyi P\u0259ncab \u0259razisind\u0259ki d\u00f6vl\u0259t.\",\n            \"E) Mancur-Tsin s\u00fclal\u0259si \u2013 Hindistana donanma yerid\u0259r\u0259k Aud knyazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 azad ed\u0259n \u00c7in h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 4,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Mancur-Tsin s\u00fclal\u0259si \u00c7ind\u0259 hakimiyy\u0259td\u0259 idi v\u0259 Hindistana donanma yeridib azad etm\u0259mi\u015fdir (\u0259ksin\u0259, Tiry\u0259k m\u00fcharib\u0259l\u0259rind\u0259 ingilisl\u0259r\u0259 m\u0259\u011flub olmu\u015fdu). Bu b\u0259nd m\u0259ntiqsiz v\u0259 s\u0259hvdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"33. Bloksxemi tamamlay\u0131n:\\n[Ost-Hind \u015firk\u0259tinin ticar\u0259td\u0259ki monopoliyas\u0131n\u0131n l\u0259\u011fvi (1813-1833)] \u2192 [B\u00fct\u00fcn ingilis s\u0259naye\u00e7il\u0259rinin Hindistan bazar\u0131na k\u00fctl\u0259vi ax\u0131n\u0131] \u2192 [\u0130ngilis fabrik m\u0259hsullar\u0131n\u0131n ucuz qiym\u0259t\u0259 Hindistanda sat\u0131lmas\u0131] \u2192 [ ? ]\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yerli \u0259n\u0259n\u0259vi hind s\u0259n\u0259tkarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n (toxuculu\u011funun) iflasa u\u011framas\u0131 v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131 yerli istehsal\u0131n da \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc.\",\n            \"B) Hindistanda d\u0259rhal d\u00fcnyan\u0131n \u0259n g\u00fccl\u00fc avtomobil s\u0259nayesinin yaranmas\u0131.\",\n            \"C) \u0130ngilisl\u0259rin g\u00fcm\u00fc\u015f pul qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Hindistandan yaln\u0131z ip\u0259k almas\u0131.\",\n            \"D) Hindistan Milli Konqresinin r\u0259sm\u0259n \u0130ngilt\u0259r\u0259 parlamentin\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259si.\",\n            \"E) \u00c7in il\u0259 Hindistan\u0131n iqtisadi konfederasiya qurmas\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u0130ngilis burjuaziyas\u0131n\u0131n (s\u0259naye\u00e7il\u0259rinin) bazara s\u0259rb\u0259st giri\u015fi v\u0259 ucuz s\u0259naye mallar\u0131 satmas\u0131 yerli (\u0259l \u0259m\u0259yin\u0259 \u0259saslanan) \u0259n\u0259n\u0259vi hind s\u0259n\u0259tkarlar\u0131n\u0131 m\u00fcflis ed\u0259r\u0259k onlar\u0131 iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n m\u0259hv etdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"34. M\u0259ntiqi z\u0259nciri davam etdirin:\\n[\u0130ngilt\u0259r\u0259nin m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 idar\u0259\u00e7iliyi] \u2192 [Yeni vergil\u0259rin qoyulmas\u0131, \u015firk\u0259tin korrupsiyas\u0131 v\u0259 \\\"A\u011f \u00f6l\u00fcm\\\" alveri] \u2192 [Milli v\u0259 dini \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin tapdalanmas\u0131, zorla xristianla\u015fd\u0131rma c\u0259hdl\u0259ri] \u2192 [ ? ]\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1857-1859-cu ill\u0259rd\u0259 Sipahil\u0259r ad\u0131 alt\u0131nda k\u00fctl\u0259vi milli-azadl\u0131q \u00fcsyan\u0131n\u0131n partlamas\u0131.\",\n            \"B) Hindlil\u0259rin k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259y\u0259 miqrasiya edib s\u0259sverm\u0259 h\u00fcququ almas\u0131.\",\n            \"C) Ost-Hind \u015firk\u0259tin\u0259 g\u00fcm\u00fc\u015fd\u0259n b\u00fcst qoyulmas\u0131.\",\n            \"D) B\u00f6y\u00fck Mo\u011fol imperatorunun \u0130ngilt\u0259r\u0259y\u0259 qa\u00e7\u0131b s\u0131\u011f\u0131nacaq ist\u0259m\u0259si.\",\n            \"E) 1884-c\u00fc ild\u0259 Aud d\u00f6vl\u0259tinin yaranmas\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u0130qtisadi istismar, korrupsiya v\u0259 \u0259n \u0259sas\u0131 \\\"milli z\u00fclm v\u0259 xristianla\u015fd\u0131rma\\\" c\u0259hdl\u0259ri xalq\u0131n v\u0259 ordudak\u0131 hindli \u0259sg\u0259rl\u0259rin (sipahil\u0259rin) s\u0259br kasas\u0131n\u0131 da\u015f\u0131raraq 1857-ci il qiyam\u0131na s\u0259b\u0259b oldu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"35. Bloksxemd\u0259 sual i\u015far\u0259sinin yerin\u0259 hans\u0131 b\u0259nd uy\u011fun g\u0259lir?\\n[Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131n\u0131n m\u0259\u011flubiyy\u0259ti] \u2192 [Ost-Hind \u015firk\u0259tinin l\u0259\u011fvi v\u0259 idar\u0259\u00e7iliyin birba\u015fa \u0130ngilt\u0259r\u0259 d\u00f6vl\u0259tin\u0259 verilm\u0259si] \u2192 [B\u00f6y\u00fck Mo\u011fol d\u00f6vl\u0259tinin s\u00fcqutu] \u2192 [ ? ]\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1876-c\u0131 ild\u0259 Krali\u00e7a Viktoriyan\u0131n Hindistan\u0131n imperatri\u00e7as\u0131 elan edilm\u0259si il\u0259 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 rejiminin ali r\u0259hb\u0259rliyinin r\u0259smil\u0259\u015fm\u0259si.\",\n            \"B) Hindistan\u0131n d\u0259rhal BMT-y\u0259 tamh\u00fcquqlu \u00fczv q\u0259bul edilm\u0259si.\",\n            \"C) P\u0259ncab d\u00f6vl\u0259tinin yenid\u0259n b\u0259rpas\u0131 v\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyi.\",\n            \"D) \u00c7inin Hindistan\u0131 ilhaq ed\u0259r\u0259k \\\"B\u00f6y\u00fck S\u0131\u00e7ray\u0131\u015f\\\"a ba\u015flamas\u0131.\",\n            \"E) Maratx konfederasiyas\u0131n\u0131n \u0130ngilt\u0259r\u0259nin paytaxt\u0131n\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u00dcsyan\u0131n yat\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 k\u00f6hn\u0259 qurumlar\u0131n (\u015firk\u0259t, mo\u011fol d\u00f6vl\u0259ti) l\u0259\u011fvind\u0259n sonra koloniyan\u0131n ali statusu 1876-c\u0131 ild\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 krali\u00e7as\u0131 Viktoriyan\u0131n \\\"Hindistan imperatri\u00e7as\u0131\\\" titulunu q\u0259bul etm\u0259si il\u0259 h\u00fcquqi olaraq tac\u0131n alt\u0131na ke\u00e7di.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"36. M\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131q: B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n Hindistanda y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc m\u0259krli siyas\u0259t:\\n[Milli Konqresd\u0259 hindil\u0259r v\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar aras\u0131nda nifaq salmaq (\\\"par\u00e7ala, h\u00f6km s\u00fcr\\\")] \u2192 [Vahid milli c\u0259bh\u0259nin yaranmas\u0131na mane olmaq] \u2192 [ ? ]\",\n        \"options\": [\n            \"A) XX \u0259srin ilk ill\u0259rind\u0259ki k\u00fctl\u0259vi h\u0259r\u0259katlar\u0131 z\u0259ifl\u0259tm\u0259k v\u0259 onlara qar\u015f\u0131 daha asan \u015f\u0259kild\u0259 s\u0259rt c\u0259za t\u0259dbirl\u0259ri t\u0259tbiq etm\u0259k.\",\n            \"B) Hindistanda d\u0259rhal iki tamamil\u0259 b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu krall\u0131q yaratmaq.\",\n            \"C) M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 \u00c7in\u0259 s\u00fcrg\u00fcn etm\u0259k.\",\n            \"D) Ost-Hind \u015firk\u0259tini yenid\u0259n b\u0259rpa edib idar\u0259etm\u0259ni ona verm\u0259k.\",\n            \"E) \u0130ngilis qo\u015funlar\u0131n\u0131 k\u00f6n\u00fcll\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 Hindistandan \u00e7\u0131xarmaq.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Dini nifaq salaraq h\u0259r\u0259kat\u0131 z\u0259ifl\u0259tm\u0259k ingilisl\u0259r\u0259 imkan verirdi ki, XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 g\u00fccl\u0259n\u0259n k\u00fctl\u0259vi etirazlar\u0131 asanl\u0131qla par\u00e7alas\u0131nlar v\u0259 s\u0259rt c\u0259za t\u0259dbirl\u0259ri il\u0259 yat\u0131ra bilsinl\u0259r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"37. Norman Webb - DoK 3 (S\u0259b\u0259b-N\u0259tic\u0259): Niy\u0259 1884-c\u00fc ild\u0259 Bombeyd\u0259 milli kapital \u0259sas\u0131nda ilk toxuculuq fabrikinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 v\u0259 ard\u0131nca 1885-ci ild\u0259 Hindistan Milli Konqresinin yarad\u0131lmas\u0131 \u00f6lk\u0259 tarixi \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259lledici (d\u00f6n\u00fc\u015f) \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u00c7\u00fcnki bu, Hindistan\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 boyunduru\u011fundan tam \u00e7\u0131x\u0131b hegemon s\u0259naye d\u00f6vl\u0259tin\u0259 \u00e7evrildiyi g\u00fcn idi.\",\n            \"B) \u00c7\u00fcnki yerli (milli) burjuaziyan\u0131n iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n formala\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 onlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n, g\u0259l\u0259c\u0259k azadl\u0131q m\u00fcbariz\u0259sin\u0259 siyasi r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259c\u0259k ilk m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil q\u00fcvv\u0259nin (HMK) yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rirdi.\",\n            \"C) \u00c7\u00fcnki bu zavodda yaln\u0131z ingilis m\u00fch\u0259ndisl\u0259ri i\u015fl\u0259yir v\u0259 b\u00fct\u00fcn g\u0259lir birba\u015fa \u00c7in\u0259 gedirdi.\",\n            \"D) \u00c7\u00fcnki bundan sonra \u0130ngilt\u0259r\u0259 bir daha Hindistandan vergi toplamayaca\u011f\u0131na s\u00f6z vermi\u015fdi.\",\n            \"E) \u00c7\u00fcnki fabrik a\u00e7\u0131lan kimi quldarl\u0131q r\u0259sm\u0259n l\u0259\u011fv olunmu\u015fdu.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Milli kapital\u0131n formala\u015fmas\u0131 (fabrik) v\u0259 ard\u0131nca siyasi t\u0259\u015fkilat\u0131n (Milli Konqresin) yaranmas\u0131 yerli elitan\u0131n\/burjuaziyan\u0131n t\u0259\u015fkilatland\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 m\u00fcst\u0259qil siyasi-iqtisadi q\u00fcvv\u0259 kimi ortaya \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcbut edirdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"38. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259si:\\nS\u0259b\u0259b: XIX \u0259srin I yar\u0131s\u0131nda \u0130ngilt\u0259r\u0259nin (Ost-Hind \u015firk\u0259tinin) \u00c7in\u0259 tiry\u0259k satmas\u0131 v\u0259 bundan b\u00f6y\u00fck g\u0259lirl\u0259r \u0259ld\u0259 ed\u0259r\u0259k Hindistandak\u0131 h\u0259rbi\/inzibati x\u0259rcl\u0259rini \u00f6d\u0259m\u0259si.\\nN\u0259tic\u0259:\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 \u00c7in aras\u0131nda sars\u0131lmaz s\u00fclh v\u0259 dostluq \u0259laq\u0259l\u0259rinin qurulmas\u0131.\",\n            \"B) Hindistanda tiry\u0259k \u0259kinl\u0259rinin qada\u011fan edilm\u0259si.\",\n            \"C) \u00c7in imperatorunun qada\u011falar\u0131 fonunda bu ticar\u0259tin qorunub saxlan\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 1856-c\u0131 ild\u0259 II Tiry\u0259k m\u00fcharib\u0259sinin (v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 Tiry\u0259k m\u00fcharib\u0259l\u0259rinin) ba\u015f verm\u0259si.\",\n            \"D) Ost-Hind \u015firk\u0259tinin m\u0259rk\u0259zinin K\u0259lk\u00fctt\u0259d\u0259n Pekin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si.\",\n            \"E) Hindli rac\u0259l\u0259rin \u00c7in\u0259 h\u00fccum ed\u0259r\u0259k hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 almas\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u0130ngilisl\u0259rin g\u0259lirli tiry\u0259k ticar\u0259tini zorla davam etdirm\u0259k ist\u0259yi v\u0259 \u00c7in h\u00f6kum\u0259tinin bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq c\u0259hdl\u0259ri m\u0259\u015fhur \\\"Tiry\u0259k m\u00fcharib\u0259l\u0259ri\\\"nin (o c\u00fcml\u0259d\u0259n sinxron c\u0259dv\u0259ld\u0259 veril\u0259n 1856-c\u0131 il II Tiry\u0259k m\u00fcharib\u0259sinin) \u0259sas s\u0259b\u0259bi idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"39. B.Bloom - Sintez s\u0259viyy\u0259si: Hindistanda XIX \u0259srd\u0259 q\u0259bul olunan ilk f\u0259hl\u0259 qanunlar\u0131 (1890) hans\u0131 sosial z\u0259rur\u0259td\u0259n do\u011fmu\u015fdu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Fabrikl\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7ox az sayda ingilisl\u0259rin h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn.\",\n            \"B) Milli kapital\u0131n v\u0259 s\u0259nayenin inki\u015faf\u0131 (m\u0259s: 1884 Bombey fabriki) n\u0259tic\u0259sind\u0259 yeni sosial t\u0259b\u0259q\u0259nin \u2013 s\u0259naye f\u0259hl\u0259l\u0259rinin yaranmas\u0131 v\u0259 onlar\u0131n k\u0259skinl\u0259\u015f\u0259n \u0259m\u0259k probleml\u0259rini, etirazlar\u0131n\u0131 t\u0259nziml\u0259m\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259n.\",\n            \"C) Q\u0259dim kasta sistemini qanunil\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 f\u0259hl\u0259l\u0259ri \\\"toxunulmazlar\\\" elan etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn.\",\n            \"D) Fermerl\u0259r\u0259 pulsuz torpaq sah\u0259l\u0259ri paylamaq (Homstedl\u0259r kimi) niyy\u0259ti il\u0259.\",\n            \"E) \u00c7in m\u0259murlar\u0131na maa\u015f verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: S\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259nin ilkin add\u0131mlar\u0131 (toxuculuq fabrikl\u0259ri, yollar) f\u0259hl\u0259 sinfini yaratd\u0131. Onlar\u0131n a\u011f\u0131r i\u015f \u015f\u0259raiti v\u0259 ilk t\u0259till\u0259ri h\u00f6kum\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259nziml\u0259yici ilk f\u0259hl\u0259 qanunlar\u0131n\u0131 (1890) verm\u0259y\u0259 m\u0259cbur etdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"40. Eyler-Venn diaqram\u0131:\\nI. B\u00f6y\u00fck Britaniya\\nII. Ortaq c\u0259h\u0259t\\nIII. Osmanl\u0131 imperiyas\u0131\\na. XIX y\u00fczillikd\u0259 d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rind\u0259 (\u00f6z\u0259llikl\u0259 Hindistanda) m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 i\u015f\u011fallar\u0131n\u0131 davam etdir\u0259n, d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck imperiyas\u0131 idi.\\nb. XIX \u0259srd\u0259 h\u0259r ikisinin d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131\/r\u0259hb\u0259rliyi strukturunda ciddi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r r\u0259smil\u0259\u015fmi\u015fdi (biri 1876-c\u0131 ild\u0259 imperatri\u00e7a titulu alm\u0131\u015f, dig\u0259rind\u0259 is\u0259 1876-c\u0131 ild\u0259 ilk konstitusiya q\u0259bul edilmi\u015fdi).\\nc. XIX y\u00fczillikd\u0259 siyasi v\u0259 iqtisadi b\u00f6hran ke\u00e7ir\u0259n, \u0259yal\u0259tl\u0259rind\u0259 m\u00fcst\u0259qillik meyill\u0259ri artan (x\u00fcsus\u0259n \u015eimali Afrikada) v\u0259 geriliyini aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0259tin islahatlar aparan d\u00f6vl\u0259t idi.\",\n        \"options\": [\n            \"A) I-c, II-b, III-a\",\n            \"B) I-a, II-b, III-c\",\n            \"C) I-b, II-a, III-c\",\n            \"D) I-a, II-c, III-b\",\n            \"E) I-c, II-a, III-b\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: B.Britaniya \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7i idi (a). Osmanl\u0131 XIX \u0259srd\u0259 d\u0259rin b\u00f6hran, par\u00e7alanma v\u0259 gerilik ya\u015fay\u0131rd\u0131 (c). Ortaq c\u0259h\u0259t 1876-c\u0131 il sinxron hadis\u0259l\u0259ridir (Viktoriya imperatri\u00e7a, Osmanl\u0131da konstitusiya) (b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"41. T\u0259hlil sual\u0131: XIX \u0259srd\u0259 Hindistan\u0131n daxilind\u0259 \\\"rac\u0259l\u0259rin ara m\u00fcharib\u0259l\u0259ri\\\" Britaniya (Ost-Hind \u015firk\u0259ti) t\u0259r\u0259find\u0259n nec\u0259 istifad\u0259 olunurdu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130ngilisl\u0259r t\u0259r\u0259fsiz qal\u0131b, m\u00fcharib\u0259l\u0259rin bitm\u0259sini sakitc\u0259 g\u00f6zl\u0259yirdil\u0259r.\",\n            \"B) Rac\u0259l\u0259r\u0259 Avropa t\u0259hsili verib, onlar\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k \u0130ngilt\u0259r\u0259 parlamentin\u0259 \u00fczv edirdil\u0259r.\",\n            \"C) \u0130ngilisl\u0259r par\u00e7alanm\u0131\u015f v\u0259 bir-biri il\u0259 sava\u015fan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri z\u0259ifl\u0259dilmi\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259 t\u0259k-t\u0259k \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259r\u0259k, m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik prosesini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirirdil\u0259r.\",\n            \"D) Rac\u0259l\u0259r\u0259 \u0259n m\u00fcasir top v\u0259 t\u00fcf\u0259ngl\u0259r ver\u0259r\u0259k \u00c7in\u0259 qar\u015f\u0131 vuru\u015fma\u011fa g\u00f6nd\u0259rirdil\u0259r.\",\n            \"E) \u0130ngilisl\u0259r bu m\u00fcharib\u0259l\u0259ri dayand\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn onlara k\u00fclli miqdarda q\u0131z\u0131l t\u0259zminat \u00f6d\u0259yirdil\u0259r.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259tn\u0259 g\u00f6r\u0259, rac\u0259l\u0259r aras\u0131nda ged\u0259n ara m\u00fcharib\u0259l\u0259ri Hindistan\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 \u00f6lk\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sini (\\\"b\u00f6l v\u0259 idar\u0259 et\\\" prinsipi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259) s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"42. Hindistanda XIX \u0259srin I yar\u0131s\u0131nda Ost-Hind \u015firk\u0259tinin vergi y\u0131\u011f\u0131m\u0131n\u0131 v\u0259 ali hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 almas\u0131n\u0131n yerli idar\u0259\u00e7ilik strukturuna t\u0259siri nec\u0259 oldu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) B\u00fct\u00fcn hindli knyazlar (rac\u0259l\u0259r) edam edildi.\",\n            \"B) Yerli hakiml\u0259rin m\u00fcst\u0259qilliyi formal olaraq saxlan\u0131ld\u0131, onlara t\u0259qa\u00fcd\/m\u0259vacib verildi, lakin real idar\u0259etm\u0259 ingilisl\u0259r\u0259 ke\u00e7di.\",\n            \"C) Hindistan d\u0259rhal m\u00fctl\u0259q monarxiya kimi yenid\u0259n t\u0259\u015fkil olundu v\u0259 yerli rac\u0259 kral elan edildi.\",\n            \"D) Vergi y\u0131\u011f\u0131m\u0131 tamamil\u0259 l\u0259\u011fv edildi.\",\n            \"E) \u0130dar\u0259\u00e7ilik birba\u015fa \u00c7in qubernatorlar\u0131na verildi.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259tn\u0259 \u0259sas\u0259n, ingilisl\u0259r ali hakimiyy\u0259ti alsa da, b\u0259zi \u0259n\u0259n\u0259vi qaydalar\u0131 saxlad\u0131lar, rac\u0259l\u0259r\u0259 \u00f6m\u00fcrl\u00fck m\u0259vacib verdil\u0259r v\u0259 formal m\u00fcst\u0259qilliyi qorudular.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"43. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131q (B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n qlobal h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri):\\n1. Krali\u00e7a Viktoriyan\u0131n Hindistan imperatri\u00e7as\u0131 elan olunmas\u0131\\n2. \u0130ngilisl\u0259rin as\u0131l\u0131 olan Aud knyazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6zl\u0259rin\u0259 tabe etm\u0259l\u0259ri\\n3. \u00c7in il\u0259 II Tiry\u0259k m\u00fcharib\u0259sin\u0259 ba\u015flanmas\u0131\\n4. Ost-Hind \u015firk\u0259tinin ticar\u0259td\u0259ki inhisar h\u00fcququnu itirm\u0259si (Xartiyalar)\",\n        \"options\": [\n            \"A) 4, 2, 3, 1\",\n            \"B) 2, 3, 1, 4\",\n            \"C) 4, 3, 2, 1\",\n            \"D) 1, 2, 3, 4\",\n            \"E) 4, 1, 2, 3\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Xartiyalar 1813-1833-c\u00fc ill\u0259r\u0259 aiddir (4). Aud knyazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tabe edilm\u0259si (2) v\u0259 II Tiry\u0259k m\u00fcharib\u0259si (3) 1856-c\u0131 ild\u0259 eyni vaxtda ba\u015f verib. Krali\u00e7a Viktoriyan\u0131n imperatri\u00e7a olmas\u0131 is\u0259 1876-c\u0131 il\u0259 (1) aiddir. (2 v\u0259 3 sinxrondur, ard\u0131c\u0131ll\u0131q 4, 2(v\u0259 ya 3), 1).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"44. C\u0259dv\u0259l \/ Sinxronizm sual\u0131: A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 hans\u0131 iki hadis\u0259 eyni ild\u0259 (sinxron) ba\u015f vermi\u015fdir v\u0259 Q\u0259rb m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyinin m\u00fch\u00fcm g\u00f6st\u0259ricisidir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Hindistan Milli Konqresinin yarad\u0131lmas\u0131 \u2013 AB\u015e-d\u0259 Homstedl\u0259r qanununun q\u0259bulu\",\n            \"B) Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131n\u0131n yat\u0131r\u0131lmas\u0131 \u2013 Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tind\u0259 ilk konstitusiyan\u0131n q\u0259bulu\",\n            \"C) Bombeyd\u0259 ilk fabrikin a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u2013 \u0130ngilisl\u0259rin Aud knyazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tutmas\u0131\",\n            \"D) \u0130ngilisl\u0259rin Aud knyazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tabe etm\u0259si \u2013 \u00c7ind\u0259 II Tiry\u0259k m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131\",\n            \"E) Zaqatala \u00fcsyan\u0131 \u2013 Frans\u0131z-\u00c7in m\u00fcharib\u0259sinin bitm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259ki c\u0259dv\u0259ld\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, h\u0259m \u0130ngilisl\u0259rin Aud knyazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tabe etm\u0259si, h\u0259m d\u0259 II Tiry\u0259k m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131 1856-c\u0131 ild\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"45. M\u0259ntiqi x\u0259tan\u0131 tap\u0131n. XIX \u0259srd\u0259 Hindistan\u0131n B\u00f6y\u00fck Britaniya t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 hans\u0131 fikir s\u0259hvdir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Ost-Hind \u015firk\u0259ti Hindistan\u0131n xeyli hiss\u0259sini (3\/4-d\u0259n \u00e7oxunu) n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlay\u0131rd\u0131.\",\n            \"B) Britaniya parlamenti \u015firk\u0259tin r\u0259hb\u0259rini general-qubernator t\u0259yin etmi\u015fdi.\",\n            \"C) Ost-Hind \u015firk\u0259ti Hindistan\u0131 s\u00fclh v\u0259 b\u0259rab\u0259rlik prinsipl\u0259ri il\u0259 idar\u0259 edir, b\u00fct\u00fcn g\u0259lirl\u0259ri yerli \u0259halinin maarifl\u0259nm\u0259sin\u0259 x\u0259rcl\u0259yirdi.\",\n            \"D) \u0130\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar Hindistanda t\u0259tbiq etdikl\u0259ri vergil\u0259r v\u0259 korrupsiya il\u0259 \u0259halini yoxsulla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131lar.\",\n            \"E) 1856-c\u0131 ild\u0259 Aud knyazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilhaq\u0131 il\u0259 \u00f6lk\u0259nin i\u015f\u011fal\u0131 r\u0259sm\u0259n tamamil\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: C b\u0259ndi tamamil\u0259 yaland\u0131r v\u0259 m\u0259ntiqi x\u0259tad\u0131r. \u015eirk\u0259t korrupsiya, a\u011f\u0131r vergil\u0259r, milli\/dini z\u00fclm v\u0259 amans\u0131z istismar (m\u0259s\u0259l\u0259n, tiry\u0259k alveri) il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful idi, \u0259halini yoxsulla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"46. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259si: N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn 1813 v\u0259 1833-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f yeni xartiyalar \u0130ngilt\u0259r\u0259nin iqtisadi tarixind\u0259 v\u0259 Hindistan\u0131n taleyind\u0259 vacib d\u00f6n\u0259m say\u0131l\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u00c7\u00fcnki bu s\u0259n\u0259dl\u0259rl\u0259 Hindistana m\u00fcst\u0259qillik verildi.\",\n            \"B) \u00c7\u00fcnki Ost-Hind \u015firk\u0259tinin inhisar\u0131 l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k b\u00fct\u00fcn ingilis burjuaziyas\u0131na (sahibkarlar\u0131na) Hindistan\u0131 istismar etm\u0259k (\\\"yol a\u00e7\u0131lmas\u0131\\\") h\u00fcququ verildi, bu da iqtisadi talan\u0131 k\u00fctl\u0259vil\u0259\u015fdirdi.\",\n            \"C) \u00c7\u00fcnki xartiyalar hindlil\u0259rin \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 parlament\u0259 se\u00e7ilm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verirdi.\",\n            \"D) \u00c7\u00fcnki bu s\u0259n\u0259dl\u0259r tiry\u0259k ticar\u0259tini q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 qada\u011fan edirdi.\",\n            \"E) \u00c7\u00fcnki xartiyalar Hindistan\u0131 Fransaya d\u00f6vr etdi.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u0130nhisar\u0131n l\u0259\u011fvi Hindistan bazar\u0131n\u0131 v\u0259 qaynaqlar\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn ingilis kapitalistl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131q elan etdi, n\u0259tic\u0259d\u0259 Hindistan\u0131n istismar\u0131 daha k\u00fctl\u0259vi xarakter ald\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"47. B.Bloom - Sintez: XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Hindistanda \\\"\u0130ngilis mallar\u0131n\u0131n boykot edilm\u0259si\\\" aksiyas\u0131n\u0131n arxas\u0131nda dayanan \u0259sas h\u0259d\u0259f n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130ngilisl\u0259ri qorxudub \u00f6lk\u0259d\u0259n d\u0259rhal qa\u00e7ma\u011fa m\u0259cbur etm\u0259k.\",\n            \"B) Yerli milli istehsal\u0131, fabrikl\u0259ri (milli kapital\u0131) r\u0259qab\u0259td\u0259n qorumaq, i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131n iqtisadi dayaqlar\u0131na (g\u0259lirl\u0259rin\u0259) z\u0259rb\u0259 vurmaq v\u0259 milli \u015f\u00fcuru (Swaraj\/Swadeshi ruhunu) oyatmaq.\",\n            \"C) \u00d6lk\u0259ni tamamil\u0259 s\u0259nayesizl\u0259\u015fdirib ibtidai icma qurulu\u015funa qaytarmaq.\",\n            \"D) \u0130ngilis mallar\u0131n\u0131 \u00c7in mallar\u0131 il\u0259 \u0259v\u0259z etm\u0259k.\",\n            \"E) Osmanl\u0131 imperiyas\u0131ndan daha \u00e7ox mal idxal etm\u0259k.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Boykot (iqtisadi etiraz) metropoliyan\u0131n g\u0259lirl\u0259rin\u0259 z\u0259rb\u0259 vurmaqla yana\u015f\u0131, 1884-c\u00fc ild\u0259n yaranma\u011fa ba\u015flayan milli kapital\u0131 (yerli istehsal\u0131) himay\u0259 etm\u0259k v\u0259 xalqda birlik \u015f\u00fcurunu g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259di g\u00fcd\u00fcrd\u00fc.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"48. Do\u011fru olmayan tarixi m\u00fclahiz\u0259ni se\u00e7in:\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1859-cu ild\u0259 h\u0259m Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131 yat\u0131r\u0131ld\u0131, h\u0259m d\u0259 B\u00f6y\u00fck Mo\u011fol d\u00f6vl\u0259ti s\u00fcqut etdi.\",\n            \"B) XIX \u0259srin I yar\u0131s\u0131nda P\u0259ncab v\u0259 Maratx \u0259razil\u0259ri ingilisl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n tutuldu.\",\n            \"C) 1885-ci ild\u0259 Hindistan Milli Konqresi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131.\",\n            \"D) XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 h\u00f6kum\u0259ti \\\"par\u00e7ala, h\u00f6km s\u00fcr\\\" siyas\u0259tind\u0259n imtina ed\u0259r\u0259k hindlil\u0259r v\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlara b\u0259rab\u0259r haqlar verdi.\",\n            \"E) 1890-c\u0131 ild\u0259 Hindistanda ilk f\u0259hl\u0259 qanunlar\u0131 verildi.\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D b\u0259ndi s\u0259hvdir. M\u0259tn\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 m\u0259hz bu d\u00f6vrd\u0259 (XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 v\u0259 Milli Konqres daxilind\u0259) \\\"par\u00e7ala, h\u00f6km s\u00fcr\\\" siyas\u0259tind\u0259n geni\u015f istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k hindlil\u0259rl\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar aras\u0131nda nifaq sal\u0131r, vahid c\u0259bh\u0259nin yaranmas\u0131na imkan vermirdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"49. \\\"Tarixi k\u0259si\u015fm\u0259\\\" (DoK 4): XIX \u0259srin 50-ci ill\u0259rinin sonlar\u0131nda Hindistanda ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 (1857-1859) Az\u0259rbaycan tarixind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin (1859, 1863) ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 hans\u0131 ictimai-siyasi amill\u0259 izah edilir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r iki \u00f6lk\u0259d\u0259 s\u0259naye inqilab\u0131 tam ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131.\",\n            \"B) H\u0259r iki \u0259razid\u0259 xarici m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 z\u00fclm\u00fcn\u0259 (v\u0259 xristianla\u015fd\u0131rmaya) qar\u015f\u0131 k\u0259skin silahl\u0131 m\u00fcqavim\u0259t (Sipahil\u0259r v\u0259 Zaqatala \u00fcsyanlar\u0131) ba\u015f vermi\u015f, eyni zamanda s\u0259naye elementl\u0259ri (Suraxan\u0131 zavodu) yaranma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131.\",\n            \"C) H\u0259r iki \u0259razid\u0259 yerli s\u00fclal\u0259l\u0259r i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131 m\u0259\u011flub ed\u0259r\u0259k tam m\u00fcst\u0259qillik qazanm\u0131\u015fd\u0131lar.\",\n            \"D) H\u0259r iki d\u00f6vl\u0259t eyni vaxtda BMT-y\u0259 \u00fczv olmu\u015fdu.\",\n            \"E) H\u0259r iki \u0259razid\u0259 Ost-Hind \u015firk\u0259ti f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Sinxronluq c\u0259dv\u0259lin\u0259 \u0259sas\u0259n, 1857-ci il Sipahi v\u0259 1863-c\u00fc il Zaqatala \u00fcsyanlar\u0131 milli-dini z\u00fclm\u0259 (xristianla\u015fd\u0131rmaya) qar\u015f\u0131 ba\u015f vermi\u015fdi. H\u0259m\u00e7inin 1859-da Sipahi \u00fcsyan\u0131 yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, Az\u0259rbaycanda is\u0259 ilk a\u011f neft zavodu yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131 (s\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259 elementl\u0259ri).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"50. Bloksxemi tamamlay\u0131n:\\n[XIX \u0259srin I yar\u0131s\u0131: P\u0259ncab v\u0259 Maratx\u0131n al\u0131nmas\u0131] \u2192 [1856: Aud knyazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tabe edilm\u0259si] \u2192 [Hindistan\u0131n ingilisl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal\u0131n\u0131n tam ba\u015fa \u00e7atmas\u0131] \u2192 [ ? ]\",\n        \"options\": [\n            \"A) Ost-Hind \u015firk\u0259tinin \u00f6lk\u0259ni d\u0259rhal t\u0259rk edib getm\u0259si.\",\n            \"B) B\u00fct\u00fcn hindistanl\u0131lar\u0131n zorla \u00c7in\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si.\",\n            \"C) Milli z\u00fclm\u0259 v\u0259 yeni vergil\u0259r\u0259 d\u00f6zm\u0259y\u0259n \u0259halinin 1857-ci ild\u0259 b\u00f6y\u00fck Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131na ba\u015flamas\u0131.\",\n            \"D) B\u00f6y\u00fck Mo\u011fol \u015fah\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259ri geri al\u0131b \u0130ngilt\u0259r\u0259y\u0259 m\u00fcharib\u0259 elan etm\u0259si.\",\n            \"E) 1885-ci ild\u0259 d\u0259rhal Pakistan d\u00f6vl\u0259tinin yaranmas\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u0130\u015f\u011fal prosesinin tam ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 (1856 Audun al\u0131nmas\u0131) v\u0259 idar\u0259\u00e7iliyin a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131, milli-dini z\u00fclm\u00fcn artmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 n\u00f6vb\u0259ti il, y\u0259ni 1857-ci ild\u0259 b\u00f6y\u00fck Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131 (milli azadl\u0131q qiyam\u0131) ba\u015f verdi.\"\n    }\n];\n\nlet currentIdx = 0;\nlet userAnswers = {};\nlet viewed = {0: true};\nlet isFinished = false;\n\nfunction initQuiz() {\n    const scale = document.getElementById('quiz-scale');\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.createElement('button');\n        btn.className = 'scale-btn';\n        btn.innerText = index + 1;\n        btn.onclick = () => jumpToQuestion(index);\n        btn.id = `scale-btn-${index}`;\n        scale.appendChild(btn);\n    });\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction updateScaleColors() {\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.getElementById(`scale-btn-${index}`);\n        \n        \/\/ B\u00fct\u00fcn r\u0259ng klasslar\u0131n\u0131 t\u0259mizl\u0259yirik\n        btn.classList.remove('active', 'viewed', 'answered', 'correct-ans', 'wrong-ans');\n        \n        if (isFinished) {\n            \/\/ \u0130MTAHAN B\u0130TD\u0130KD\u018fN SONRAK\u0130 M\u018fNT\u0130Q\n            if (userAnswers[index] === quizData[index].correct) {\n                btn.classList.add('correct-ans'); \/\/ D\u00fczl\u0259r ya\u015f\u0131l\n            } else {\n                btn.classList.add('wrong-ans'); \/\/ S\u0259hvl\u0259r v\u0259 bo\u015f burax\u0131lanlar q\u0131rm\u0131z\u0131\n            }\n        } else {\n            \/\/ \u0130MTAHAN GED\u018fN ZAMAN M\u018fNT\u0130Q\n            if (userAnswers[index] !== undefined) {\n                btn.classList.add('answered'); \/\/ H\u0259r hans\u0131 cavab se\u00e7ilibs\u0259 ya\u015f\u0131l\n            } else if (viewed[index]) {\n                btn.classList.add('viewed'); \/\/ Bax\u0131l\u0131b amma se\u00e7ilm\u0259yibs\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131\n            }\n        }\n\n        if (index === currentIdx) {\n            btn.classList.add('active'); \/\/ Haz\u0131rda bax\u0131lan sual\u0131n \u0259traf\u0131ndak\u0131 ha\u015fiy\u0259\n        }\n    });\n}\n\nfunction renderQuestion() {\n    const q = quizData[currentIdx];\n    document.getElementById('question-text').innerText = q.q;\n    const optionsContainer = document.getElementById('options-container');\n    optionsContainer.innerHTML = '';\n    \n    q.options.forEach((opt, idx) => {\n        const label = document.createElement('label');\n        label.className = 'option-label';\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) label.classList.add('selected');\n        \n        if (isFinished) {\n            if (idx === q.correct) label.classList.add('correct');\n            if (userAnswers[currentIdx] === idx && idx !== q.correct) label.classList.add('wrong');\n            label.style.pointerEvents = 'none';\n        }\n\n        const input = document.createElement('input');\n        input.type = 'radio';\n        input.name = 'q-option';\n        input.value = idx;\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) input.checked = true;\n        if (!isFinished) {\n            input.onchange = () => selectOption(idx);\n        } else {\n            input.disabled = true;\n        }\n        \n        label.appendChild(input);\n        label.appendChild(document.createTextNode(opt));\n        optionsContainer.appendChild(label);\n    });\n\n    const expContainer = document.getElementById('explanation-container');\n    if (isFinished) {\n        expContainer.style.display = 'block';\n        expContainer.innerHTML = `<strong>\u0130zah:<\/strong> ${q.exp}`;\n    } else {\n        expContainer.style.display = 'none';\n    }\n\n    document.getElementById('btn-prev').disabled = currentIdx === 0;\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && !isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'none';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'inline-block';\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'inline-block';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    }\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = true;\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = false;\n    }\n\n    updateScaleColors();\n}\n\nfunction selectOption(idx) {\n    if (isFinished) return;\n    userAnswers[currentIdx] = idx;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction nextQuestion() {\n    if (currentIdx < quizData.length - 1) {\n        currentIdx++;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction prevQuestion() {\n    if (currentIdx > 0) {\n        currentIdx--;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction jumpToQuestion(idx) {\n    currentIdx = idx;\n    viewed[currentIdx] = true;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction finishQuiz() {\n    isFinished = true;\n    let score = 0;\n    quizData.forEach((q, idx) => {\n        if (userAnswers[idx] === q.correct) score++;\n    });\n    \n    \/\/ \u0130mtahan bit\u0259n kimi \u015fkalan\u0131 d\u00fcz\/s\u0259hv\u0259 g\u00f6r\u0259 r\u0259ngl\u0259yirik\n    updateScaleColors(); \n    \n    document.getElementById('quiz-content').style.display = 'none';\n    document.getElementById('quiz-results').style.display = 'block';\n    document.getElementById('score-text').innerText = `${score}\/${quizData.length}`;\n    \n    document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    \n    \/\/ N\u0259tic\u0259ni n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 3 saniy\u0259 sonra ilk suala qay\u0131d\u0131r\u0131q\n    setTimeout(() => {\n        document.getElementById('quiz-content').style.display = 'block';\n        currentIdx = 0;\n        renderQuestion();\n    }, 3000);\n}\n\ndocument.addEventListener('DOMContentLoaded', initQuiz);\n<\/script>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YEN\u0130 Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir. \u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol \u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131 \u0130mtahan N\u0259tic\u0259si 0\/0 Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz. \u2190 Geri \u0130r\u0259li \u2192 N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev Bu tipd\u0259 olan 30 \u0259d\u0259d premium s\u0131naqlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin. WhatsApp qrupumuza qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-549","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/549","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=549"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/549\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":550,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/549\/revisions\/550"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=549"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}