{"id":527,"date":"2026-06-10T05:30:00","date_gmt":"2026-06-10T05:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=527"},"modified":"2026-06-10T05:30:00","modified_gmt":"2026-06-10T05:30:00","slug":"ingiltere","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=527","title":{"rendered":"\u0130NG\u0130LT\u018fR\u018f"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"promo-banner\">\n    <div class=\"promo-content\">\n        <span class=\"promo-badge\">YEN\u0130<\/span>\n        <span>Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir.<\/span>\n    <\/div>\n    <a href=\"https:\/\/xronos.info\/?page_id=80\" class=\"promo-btn\">\u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol<\/a>\n<\/div>\n\n<div id=\"premium-quiz-container\">\n    <div class=\"quiz-top-bar\">\n        <h2>\u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131<\/h2>\n        <div id=\"quiz-scale\" class=\"quiz-scale\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-content\" class=\"quiz-content\">\n        <h3 id=\"question-text\" class=\"question-text\"><\/h3>\n        <div id=\"options-container\" class=\"options-container\"><\/div>\n        <div id=\"explanation-container\" class=\"explanation-container\" style=\"display: none;\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-results\" class=\"quiz-results\" style=\"display: none;\">\n        <h3>\u0130mtahan N\u0259tic\u0259si<\/h3>\n        <div class=\"score-circle\">\n            <span id=\"score-text\">0\/0<\/span>\n        <\/div>\n        <p>Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz.<\/p>\n    <\/div>\n\n    <div class=\"quiz-navigation\">\n        <button id=\"btn-prev\" class=\"nav-btn\" onclick=\"prevQuestion()\">\u2190 Geri<\/button>\n        <button id=\"btn-next\" class=\"nav-btn btn-primary\" onclick=\"nextQuestion()\">\u0130r\u0259li \u2192<\/button>\n        <button id=\"btn-finish\" class=\"nav-btn btn-finish\" style=\"display:none;\" onclick=\"finishQuiz()\">N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r<\/button>\n    <\/div>\n    \n    <div class=\"quiz-footer\">\n        M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev\n    <\/div>\n<\/div>\n\n<div class=\"bottom-banners\">\n    <a href=\"https:\/\/wa.me\/994559339283?text=Salam,%2030%20%C9%99d%C9%99d%20premium%20s%C4%B1naq%20%C9%99ld%C9%99%20etm%C9%99k%20ist%C9%99yir%C9%99m.\" target=\"_blank\" class=\"action-banner premium-banner\">\n        <div class=\"banner-icon\">\n            <svg viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" width=\"28\" height=\"28\"><path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.884-9.885 9.884m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413z\"><\/path><\/svg>\n        <\/div>\n        <span>Bu tipd\u0259 olan 30 \u0259d\u0259d premium s\u0131naqlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/span>\n    <\/a>\n\n    <a href=\"BURAYA_QURUP_LINKINI_YAZIN\" target=\"_blank\" class=\"action-banner group-banner\">\n        <div class=\"banner-icon\">\n            <svg viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" width=\"28\" height=\"28\"><path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.884-9.885 9.884m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413z\"><\/path><\/svg>\n        <\/div>\n        <span>WhatsApp qrupumuza qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/span>\n    <\/a>\n<\/div>\n\n<style>\n    :root {\n        --primary: #2563eb;\n        --primary-hover: #1d4ed8;\n        --answered: #22c55e;\n        --skipped: #ef4444;\n        --unseen: #e5e7eb;\n        --bg: #ffffff;\n        --text: #1f2937;\n        --border: #e5e7eb;\n    }\n\n    \/* --- Dinamik Banner Stili --- *\/\n    .promo-banner {\n        max-width: 800px;\n        margin: 2rem auto 1rem auto;\n        background: linear-gradient(270deg, #1e3a8a, #4f46e5, #9333ea, #3b82f6);\n        background-size: 300% 300%;\n        animation: gradientBG 8s ease infinite;\n        color: #ffffff;\n        border-radius: 16px;\n        padding: 16px 24px;\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        align-items: center;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(79, 70, 229, 0.25);\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        box-sizing: border-box;\n    }\n\n    @keyframes gradientBG {\n        0% { background-position: 0% 50%; }\n        50% { background-position: 100% 50%; }\n        100% { background-position: 0% 50%; }\n    }\n\n    .promo-content {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        gap: 15px;\n        font-size: 15px;\n        font-weight: 600;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .promo-badge {\n        background: #fef08a;\n        color: #b45309;\n        padding: 4px 10px;\n        border-radius: 8px;\n        font-size: 12px;\n        font-weight: 800;\n        text-transform: uppercase;\n        letter-spacing: 0.5px;\n        animation: pulseBadge 2s infinite;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    @keyframes pulseBadge {\n        0% { transform: scale(1); }\n        50% { transform: scale(1.08); }\n        100% { transform: scale(1); }\n    }\n\n    .promo-btn {\n        background: rgba(255, 255, 255, 0.15);\n        border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3);\n        color: #ffffff;\n        padding: 10px 20px;\n        border-radius: 10px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 14px;\n        text-decoration: none;\n        transition: all 0.3s ease;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    .promo-btn:hover {\n        background: #ffffff;\n        color: #1e3a8a;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .promo-banner {\n            flex-direction: column;\n            text-align: center;\n            gap: 15px;\n        }\n        .promo-content {\n            flex-direction: column;\n            gap: 10px;\n        }\n    }\n    \/* --- Banner Stili Sonu --- *\/\n\n    \/* --- WhatsApp Bannerl\u0259rin Stili --- *\/\n    .bottom-banners {\n        max-width: 800px;\n        margin: 1rem auto 2rem auto;\n        display: flex;\n        flex-direction: column;\n        gap: 15px;\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n    }\n\n    .action-banner {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        background: #25D366;\n        color: #ffffff;\n        text-decoration: none;\n        padding: 15px 24px;\n        border-radius: 16px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 16px;\n        box-shadow: 0 4px 15px rgba(37, 211, 102, 0.3);\n        transition: all 0.3s ease;\n    }\n\n    .action-banner:hover {\n        transform: translateY(-3px);\n        box-shadow: 0 8px 25px rgba(37, 211, 102, 0.4);\n        color: #ffffff;\n    }\n\n    .group-banner {\n        background: #128C7E;\n        box-shadow: 0 4px 15px rgba(18, 140, 126, 0.3);\n    }\n\n    .group-banner:hover {\n        box-shadow: 0 8px 25px rgba(18, 140, 126, 0.4);\n    }\n\n    .banner-icon {\n        margin-right: 15px;\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .action-banner {\n            font-size: 14px;\n            padding: 12px 16px;\n        }\n        .banner-icon {\n            margin-right: 10px;\n        }\n    }\n    \/* --- WhatsApp Bannerl\u0259rin Stili Sonu --- *\/\n\n    #premium-quiz-container {\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        max-width: 800px;\n        margin: 0 auto;\n        background: var(--bg);\n        border-radius: 16px;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,0.05);\n        border: 1px solid var(--border);\n        overflow: hidden;\n        color: var(--text);\n    }\n\n    .quiz-top-bar {\n        background: #f8fafc;\n        padding: 1.5rem;\n        border-bottom: 1px solid var(--border);\n    }\n\n    .quiz-top-bar h2 {\n        margin: 0 0 1rem 0;\n        font-size: 1.25rem;\n        color: var(--text);\n        text-align: center;\n    }\n\n    .quiz-scale {\n        display: flex;\n        flex-wrap: wrap;\n        gap: 6px;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    .scale-btn {\n        width: 32px;\n        height: 32px;\n        border-radius: 6px;\n        border: none;\n        background: var(--unseen);\n        color: #4b5563;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 0.85rem;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .scale-btn:hover {\n        transform: translateY(-2px);\n    }\n\n    .scale-btn.active {\n        box-shadow: 0 0 0 2px #fff, 0 0 0 4px var(--primary);\n    }\n\n    .scale-btn.viewed { background: var(--skipped); color: white; }\n    .scale-btn.answered { background: var(--answered); color: white; }\n    .scale-btn.correct-ans { background: var(--answered); color: white; }\n    .scale-btn.wrong-ans { background: var(--skipped); color: white; }\n\n    .quiz-content { padding: 2rem; min-height: 300px; }\n    \n    .question-text {\n        font-size: 1.15rem;\n        line-height: 1.6;\n        margin-bottom: 1.5rem;\n        white-space: pre-line;\n    }\n\n    .options-container { display: flex; flex-direction: column; gap: 10px; }\n\n    .option-label {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        padding: 1rem;\n        border: 2px solid var(--border);\n        border-radius: 8px;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .option-label:hover { border-color: var(--primary); background: #eff6ff; }\n    \n    .option-label input { margin-right: 15px; transform: scale(1.2); cursor: pointer; }\n    \n    .option-label.selected {\n        border-color: var(--primary);\n        background: #eff6ff;\n    }\n\n    .option-label.correct {\n        border-color: var(--answered);\n        background: #f0fdf4;\n    }\n\n    .option-label.wrong {\n        border-color: var(--skipped);\n        background: #fef2f2;\n    }\n\n    .explanation-container {\n        margin-top: 1.5rem;\n        padding: 1rem;\n        background: #fef3c7;\n        border-left: 4px solid #f59e0b;\n        border-radius: 4px;\n        font-size: 0.95rem;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .quiz-navigation {\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        padding: 1.5rem 2rem;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n        background: #f8fafc;\n    }\n\n    .nav-btn {\n        padding: 0.75rem 1.5rem;\n        border: none;\n        border-radius: 8px;\n        font-weight: 600;\n        cursor: pointer;\n        transition: 0.2s;\n        background: #e2e8f0;\n        color: #475569;\n    }\n\n    .nav-btn:hover { background: #cbd5e1; }\n    \n    .nav-btn.btn-primary { background: var(--primary); color: white; }\n    .nav-btn.btn-primary:hover { background: var(--primary-hover); }\n    \n    .nav-btn.btn-finish { background: var(--answered); color: white; margin-left: auto; }\n    .nav-btn.btn-finish:hover { background: #16a34a; }\n\n    .quiz-results { text-align: center; padding: 3rem 2rem; }\n    .score-circle {\n        width: 120px; height: 120px;\n        border-radius: 50%; background: #eff6ff;\n        border: 4px solid var(--primary);\n        display: flex; align-items: center; justify-content: center;\n        margin: 1rem auto; font-size: 2rem; font-weight: bold; color: var(--primary);\n    }\n\n    .quiz-footer {\n        text-align: right;\n        padding: 1rem 2rem;\n        font-size: 0.85rem;\n        color: #64748b;\n        font-weight: 600;\n        background: #fff;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n    }\n<\/style>\n\n<script>\nconst quizData = [\n    {\n        \"q\": \"Sual 1. 1066-c\u0131 ild\u0259 ba\u015f vermi\u015f Hastinqs d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn gedi\u015fin\u0259 v\u0259 ingilisl\u0259rin m\u0259\u011flubiyy\u0259tin\u0259 s\u0259b\u0259b olan \u0259sas taktik amili m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\",\n        \"options\": [\n            \"A) Anql-sakslar\u0131n geni\u015f qalxanlara malik olmamalar\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n ilk ox at\u0131\u015flar\u0131nda darmada\u011f\u0131n edilm\u0259si\",\n            \"B) Normandlar\u0131n hiyl\u0259 i\u015fl\u0259d\u0259r\u0259k geri \u00e7\u0259kilm\u0259si v\u0259 anql-sakslar\u0131n g\u00fccl\u00fc m\u00fcdafi\u0259 x\u0259ttini yararaq nizam\u0131n\u0131 pozmas\u0131\",\n            \"C) \u0130ngilisl\u0259rin \u0259sas\u0259n a\u011f\u0131r silahlanm\u0131\u015f s\u00fcvari c\u0259ngav\u0259rl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t olmas\u0131\",\n            \"D) Fransa kral\u0131n\u0131n d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn h\u0259lledici an\u0131nda Normandiya hersoquna h\u0259rbi d\u0259st\u0259k g\u00f6nd\u0259rm\u0259si\",\n            \"E) Normand piyadalar\u0131n\u0131n ingilis s\u00fcvaril\u0259rinin h\u00fccumunu d\u0259f ed\u0259r\u0259k onlar\u0131 m\u00fchasir\u0259y\u0259 almas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 qeyd edilir ki, d\u00f6y\u00fc\u015f norman ox\u00e7ular\u0131n\u0131n h\u00fccumu il\u0259 ba\u015flasa da, anql-sakslar\u0131n geni\u015f qalxanlar\u0131 onlar\u0131 qorudu. Bundan sonra normanlar hiyl\u0259 i\u015fl\u0259d\u0259r\u0259k geri \u00e7\u0259kildil\u0259r, anql-sakslar h\u00fccuma ke\u00e7\u0259r\u0259k g\u00fccl\u00fc m\u00fcdafi\u0259 x\u0259tl\u0259rini yard\u0131lar (nizam\u0131 pozdular). Geri d\u00f6n\u0259n norman atl\u0131lar\u0131 is\u0259 da\u011f\u0131lm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olan piyadalar\u0131 m\u0259\u011flub etdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 2. XI \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131nda \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 feodalla\u015fma prosesinin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131n\u0131 v\u0259 kral hakimiyy\u0259tinin q\u00fcvv\u0259tli olmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r c\u0259dv\u0259lind\u0259ki uy\u011funsuzlu\u011fu tap\u0131n:\\n1. \u0130\u015f\u011fal edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin bir hiss\u0259sinin kral t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6z vassallar\u0131na paylanmas\u0131\\n2. \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259ki b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259 h\u00fcququ (kommuna) \u0259ld\u0259 ed\u0259r\u0259k krala tabe\u00e7ilikd\u0259n \u00e7\u0131xmas\u0131\\n3. B\u00fct\u00fcn \u0259kil\u0259n torpaqlar\u0131n yeddid\u0259 birinin v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin \u00e7oxunun kral m\u00fclk\u00fcn\u0259 \u00e7evrilm\u0259si\\n4. B\u00fct\u00fcn feodallar\u0131n pill\u0259li tabe\u00e7ilik (vassal\u0131m\u0131n vassal\u0131 m\u0259nim vassal\u0131m deyil) prinsipi il\u0259 yaln\u0131z \u00f6z senyorlar\u0131na tabe olmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1, 3\",\n            \"B) 2, 4\",\n            \"C) 1, 2\",\n            \"D) 3, 4\",\n            \"E) 2, 3\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, Fransadan f\u0259rqli olaraq \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti kral m\u00fclk\u00fcnd\u0259 yerl\u0259\u015fdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259 h\u00fcququ qazana bilm\u0259mi\u015fdi (2 s\u0259hvdir). H\u0259m\u00e7inin, \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 b\u00fct\u00fcn feodallar bilavasit\u0259 kral\u0131n vassallar\u0131 idi (4 s\u0259hvdir).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 3. I Vilhelmin idar\u0259etm\u0259 siyas\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259sinin do\u011fru g\u00f6st\u0259rildiyi b\u0259ndi m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\",\n        \"options\": [\n            \"A) S\u0259b\u0259b: I Vilhelmin Roma d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n b\u0259ri ilk d\u0259f\u0259 \u0259hali v\u0259 \u0259mlak\u0131n siyah\u0131yaal\u0131nmas\u0131n\u0131 aparmas\u0131 \/ N\u0259tic\u0259: T\u0259hkim\u00e7ilik h\u00fcququnun tamamil\u0259 l\u0259\u011fv edilm\u0259si\",\n            \"B) S\u0259b\u0259b: Normand v\u0259 anqlo-sakson zad\u0259ganlar\u0131 aras\u0131nda qohumluq \u0259laq\u0259l\u0259rinin yaranmas\u0131 \/ N\u0259tic\u0259: Yeni ingilis m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin v\u0259 xalq\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131\",\n            \"C) S\u0259b\u0259b: \u0130ngilt\u0259r\u0259 \u0259razisinin yaln\u0131z normandiyal\u0131lara m\u0259xsus edilm\u0259si \/ N\u0259tic\u0259: Azad k\u0259ndlil\u0259rin tamamil\u0259 m\u0259hv edilm\u0259si\",\n            \"D) S\u0259b\u0259b: B\u00fct\u00fcn zad\u0259ganlar\u0131n krala sadiqlik and\u0131 i\u00e7m\u0259kd\u0259n imtina etm\u0259si \/ N\u0259tic\u0259: Kral m\u0259hk\u0259m\u0259sin l\u0259\u011fv edilm\u0259si\",\n            \"E) S\u0259b\u0259b: Anql-saks krallar\u0131n\u0131n vergi sisteminin t\u0259tbiqi \/ N\u0259tic\u0259: \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Fransadan as\u0131l\u0131 hala d\u00fc\u015fm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 birm\u0259nal\u0131 qeyd olunur ki, norman hakim t\u0259b\u0259q\u0259si frans\u0131zca dan\u0131\u015fsa da, anqlo-sakson zad\u0259ganlar\u0131 il\u0259 qohumluq \u0259laq\u0259l\u0259ri onlar\u0131 t\u0259dric\u0259n yeni ingilis m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259 birl\u0259\u015fdirdi. Dig\u0259r n\u0259tic\u0259l\u0259r is\u0259 m\u0259nb\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n yanl\u0131\u015fd\u0131r (azad k\u0259ndlil\u0259r qal\u0131rd\u0131, siyah\u0131yaalma t\u0259hkim\u00e7iliyi l\u0259\u011fv etm\u0259di v\u0259 s.).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 4. XII \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131nda II Henrixin ke\u00e7irdiyi \\\"Qalxan pulu\\\" islahat\u0131n\u0131n bloksxemd\u0259ki m\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamlay\u0131n:\\nFeodallar\u0131n \\\"qalxan pulu\\\" \u00f6d\u0259m\u0259si \u279d Kral\u0131n bu v\u0259saitl\u0259 muzdlu c\u0259ngav\u0259rl\u0259r c\u0259lb etm\u0259si \u279d ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 m\u00fctl\u0259q monarxiyan\u0131n devril\u0259r\u0259k respublikan\u0131n qurulmas\u0131\",\n            \"B) Kral\u0131n iri baron qo\u015funlar\u0131ndan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalmas\u0131 v\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fm\u0259nin g\u00fccl\u0259nm\u0259si\",\n            \"C) Feodallar\u0131n silah g\u0259zdirm\u0259k h\u00fcququndan tamamil\u0259 m\u0259hrum edilm\u0259si\",\n            \"D) \u0130ngilt\u0259r\u0259nin daimi ordudan imtina ed\u0259r\u0259k yaln\u0131z donanmaya arxalanmas\u0131\",\n            \"E) Parlamentin kral\u0131n h\u0259rbi islahatlar\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv etm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, \\\"qalxan pulu\\\" vergisinin y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131 v\u0259 muzdlu c\u0259ngav\u0259rl\u0259rin c\u0259lb edilm\u0259si kral\u0131n baron qo\u015funlar\u0131ndan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltd\u0131 ki, bu da kral hakimiyy\u0259tini g\u00fccl\u0259ndir\u0259r\u0259k d\u00f6vl\u0259tin m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k etdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 5. Verilmi\u015f tarixi faktlar aras\u0131nda uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. XII \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131nda m\u0259hk\u0259m\u0259 islahat\u0131\\n2. XI \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131nda inzibati t\u0259dbir\\n3. XIII \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 siyasi s\u0259n\u0259din imzalanmas\u0131\\na. I Vilhelm t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259hali v\u0259 \u0259mlak\u0131n siyah\u0131ya al\u0131nmas\u0131\\nb. \\\"B\u00f6y\u00fck azadl\u0131q xartiyas\u0131\\\"n\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si\\nc. B\u00fct\u00fcn azad adamlar\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00f6d\u0259nc m\u00fcqabilind\u0259 kral m\u0259hk\u0259m\u0259sin\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259 bilm\u0259si\\nd. Parlamentin \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-b, 2-c, 3-d\",\n            \"B) 1-c, 2-a, 3-b\",\n            \"C) 1-a, 2-d, 3-c\",\n            \"D) 1-c, 2-d, 3-a\",\n            \"E) 1-a, 2-b, 3-c\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1. M\u0259hk\u0259m\u0259 islahat\u0131 (XII \u0259srin 2-ci yar\u0131s\u0131, II Henrix) - c; 2. XI \u0259srin 2-ci yar\u0131s\u0131nda (1066-dan sonra) I Vilhelmin siyah\u0131yaalmas\u0131 - a; 3. XIII \u0259srin \u0259vv\u0259li (1215) B\u00f6y\u00fck azadl\u0131q xartiyas\u0131 - b. Parlament is\u0259 1265-d\u0259, y\u0259ni XIII \u0259srin 2-ci yar\u0131s\u0131ndad\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 6. Eyler-Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n m\u00fcqayis\u0259 edin:\\nI. \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin inki\u015faf\u0131 (XI-XIII \u0259srl\u0259r)\\nII. Fransada \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin inki\u015faf\u0131 (XI-XIII \u0259srl\u0259r)\\na. \u00d6z\u00fcn\u00fcidar\u0259 (kommuna) h\u00fcququ qazana bilm\u0259m\u0259l\u0259ri\\nb. M\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u00f6vl\u0259tin yaranmas\u0131nda v\u0259 kral hakimiyy\u0259tinin m\u00fcdafi\u0259sind\u0259 rol oynamalar\u0131\\nc. S\u0259n\u0259tkarl\u0131q v\u0259 ticar\u0259tin inki\u015faf\u0131 z\u0259minind\u0259 y\u00fcks\u0259lm\u0259l\u0259ri\",\n        \"options\": [\n            \"A) I-a; II-b; Ortaq-c\",\n            \"B) I-b; II-a; Ortaq-c\",\n            \"C) I-c; II-a; Ortaq-b\",\n            \"D) I-a; II-c; Ortaq-b\",\n            \"E) I-b; II-c; Ortaq-a\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u0130ngilt\u0259r\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri \u0259sas\u0259n kral m\u00fclk\u00fcnd\u0259 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn Fransadan f\u0259rqli olaraq \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259 h\u00fcququ qazana bilm\u0259mi\u015fdil\u0259r (I-a). Fransada is\u0259 XIII \u0259srd\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r kral hakimiyy\u0259tini f\u0259al m\u00fcdafi\u0259 edirdi v\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fm\u0259d\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131rd\u0131 (II-b). H\u0259r ikisi is\u0259 s\u0259n\u0259tkarl\u0131q v\u0259 ticar\u0259t hesab\u0131na inki\u015faf edirdi (Ortaq-c). (Bax: D\u0259rsliyin Fransa v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 b\u00f6lm\u0259l\u0259ri).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 7. XIII \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 kral\u0131n\u0131n Roma papas\u0131n\u0131n vassal\u0131 oldu\u011funu elan etm\u0259sinin \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259ki n\u0259tic\u0259si n\u0259 oldu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Kils\u0259 torpaqlar\u0131n\u0131n d\u0259rhal zad\u0259ganlara paylanmas\u0131\",\n            \"B) \u0130ri feodallar\u0131n, c\u0259ngav\u0259r v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rlil\u0259rin krala qar\u015f\u0131 \u00fcsyana qalxmas\u0131\",\n            \"C) \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 katolik dininin l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k Anqlikan kils\u0259sinin yarad\u0131lmas\u0131\",\n            \"D) Fransan\u0131n \u0130ngilt\u0259r\u0259 \u00fcz\u0259rin\u0259 Y\u00fczillik m\u00fcharib\u0259y\u0259 ba\u015flamas\u0131\",\n            \"E) \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Avropadak\u0131 b\u00fct\u00fcn m\u00fclkl\u0259rini Papan\u0131n xeyrin\u0259 itirm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, kral t\u0259b\u0259\u0259l\u0259rinin \u00fcsyan\u0131ndan qorxaraq \u00f6z\u00fcn\u00fc Papan\u0131n vassal\u0131 elan etdi, lakin bu hadis\u0259 \u0259ksin\u0259 olaraq \u00f6lk\u0259d\u0259 iri feodallar, c\u0259ngav\u0259r v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rlil\u0259rin \u00fcsyan\u0131na s\u0259b\u0259b oldu v\u0259 o, 1215-ci il xartiyas\u0131n\u0131 imzalama\u011fa m\u0259cbur qald\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 8. 1215-ci ild\u0259 imzalanm\u0131\u015f \\\"B\u00f6y\u00fck azadl\u0131q xartiyas\u0131\\\"na \u0259sas\u0259n c\u0259dv\u0259ld\u0259ki m\u0259ntiqi uy\u011funlu\u011fu tap\u0131n:\\nT\u0259b\u0259q\u0259 \u2014 Veril\u0259n h\u00fcquqlar\\n\u0130ri feodallar \u2014 Geni\u015f h\u00fcquqlar\\nC\u0259ngav\u0259rl\u0259r, \u015f\u0259h\u0259rlil\u0259r v\u0259 azad k\u0259ndlil\u0259r \u2014 ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Tam m\u00fcst\u0259qillik v\u0259 vergid\u0259n azadolma h\u00fcququ\",\n            \"B) M\u0259hdud h\u00fcquqlar\",\n            \"C) Parlamentd\u0259 qanunvericilik h\u00fcququ\",\n            \"D) Kils\u0259 torpaqlar\u0131n\u0131 m\u00fcsadir\u0259 etm\u0259k h\u00fcququ\",\n            \"E) Yaln\u0131z m\u0259hk\u0259m\u0259 toxunulmazl\u0131\u011f\u0131 h\u00fcququ\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u0259rsliy\u0259 \u0259sas\u0259n, \\\"B\u00f6y\u00fck azadl\u0131q xartiyas\u0131\\\"na g\u00f6r\u0259 iri feodallara geni\u015f, c\u0259ngav\u0259r, \u015f\u0259h\u0259rli v\u0259 azad k\u0259ndlil\u0259r\u0259 is\u0259 m\u0259hdud h\u00fcquqlar verilirdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 9. Tarixi hadis\u0259l\u0259rin xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 ilk d\u0259f\u0259 parlamentin \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131\\n2. B\u00f6y\u00fck azadl\u0131qlar xartiyas\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131\\n3. Uot Taylerin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 k\u0259ndli \u00fcsyan\u0131n\u0131n ba\u015f verm\u0259si\\n4. Y\u00fczillik m\u00fcharib\u0259nin ba\u015flanmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 1, 4, 3\",\n            \"B) 2, 1, 3, 4\",\n            \"C) 1, 2, 4, 3\",\n            \"D) 2, 4, 1, 3\",\n            \"E) 1, 4, 2, 3\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 2. B\u00f6y\u00fck azadl\u0131qlar xartiyas\u0131 (1215); 1. \u0130lk parlamentin \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131 (1265); 4. Y\u00fczillik m\u00fcharib\u0259nin ba\u015flanmas\u0131 (1337); 3. Uot Tayler \u00fcsyan\u0131 (1381). Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 2, 1, 4, 3.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 10. \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 1265-ci ild\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lm\u0131\u015f parlamentin ilk f\u0259aliyy\u0259t d\u00f6vr\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterik x\u00fcsusiyy\u0259ti se\u00e7in:\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yaln\u0131z qanunlar\u0131n verilm\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259si\",\n            \"B) Kral\u0131 taxtdan m\u0259hrum ed\u0259r\u0259k edam c\u0259zas\u0131 verm\u0259si\",\n            \"C) Kral\u0131n vergil\u0259ri t\u0259yin ed\u0259rk\u0259n parlamentl\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131rma\u011fa m\u0259cbur olmas\u0131\",\n            \"D) \u00d6lk\u0259ni idar\u0259 ed\u0259n yegan\u0259 ali icraedici orqana \u00e7evrilm\u0259si\",\n            \"E) T\u0259rkibinin yaln\u0131z azad k\u0259ndlil\u0259rd\u0259n v\u0259 s\u0259n\u0259tkarlardan ibar\u0259t olmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1265-ci ild\u0259 parlament \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ld\u0131qdan sonra kral vergil\u0259ri parlamentl\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131b t\u0259yin ed\u0259 bilirdi. Qanunlar\u0131n verilm\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k h\u00fcququnu is\u0259 o, sonradan - XIV y\u00fczillikd\u0259 qazand\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 11. XIV y\u00fczilliyin ortalar\u0131nda Avropa v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259ni b\u00fcr\u00fcy\u0259n \\\"qara \u00f6l\u00fcm\\\" (v\u0259ba epidemiyas\u0131) \u00f6lk\u0259nin iqtisadi v\u0259 sosial h\u0259yat\u0131nda hans\u0131 z\u0259ncirvari reaksiyaya (s\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259y\u0259) g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u018fhalinin artmas\u0131 \u279d Torpaq q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 \u279d K\u0259ndlil\u0259rin m\u00fctl\u0259q azad olunmas\u0131\",\n            \"B) \u018fhalinin d\u00f6rdd\u0259 birind\u0259n \u00e7oxunun \u00f6l\u00fcm\u00fc \u279d \u0130\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sin\u0259 t\u0259l\u0259bat\u0131n artmas\u0131 \u279d A\u015fa\u011f\u0131 \u0259m\u0259khaqq\u0131 il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259cbur ed\u0259n qanunlar\u0131n verilm\u0259si\",\n            \"C) Ticar\u0259tin g\u00fccl\u0259nm\u0259si \u279d \u015e\u0259h\u0259rl\u0259rin q\u0131z\u0131l d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ya\u015famas\u0131 \u279d Parlamentin f\u0259aliyy\u0259tinin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131\",\n            \"D) Muzdlu ordunun m\u0259hvi \u279d \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Fransaya t\u0259slim olmas\u0131 \u279d Feodal z\u00fclm\u00fcn\u00fcn tamamil\u0259 l\u0259\u011fvi\",\n            \"E) Kils\u0259nin n\u00fcfuzunun artmas\u0131 \u279d Vergil\u0259rin l\u0259\u011fvi \u279d Jaklar \u00fcsyan\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: V\u0259ba n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259hali azald\u0131, i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sin\u0259 t\u0259l\u0259bat artd\u0131. Buna qar\u015f\u0131l\u0131q olaraq kral torpa\u011f\u0131 olmayan 12-60 ya\u015f aras\u0131 insanlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 \u0259m\u0259khaqq\u0131 il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259cbur ed\u0259n amans\u0131z qanun q\u0259bul etdi ki, bu da sonradan \u00fcsyanlara g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 12. M\u0259tn\u0259 \u0259saslanaraq 1381-ci il Uot Tayler \u00fcsyan\u0131 v\u0259 1358-ci il Jaklar \u00fcsyan\u0131n\u0131n ortaq c\u0259h\u0259tini (ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259tini) tap\u0131n:\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r ikisinin XIV \u0259srin sonlar\u0131nda ba\u015f verm\u0259si v\u0259 m\u00fctl\u0259qiyy\u0259ti l\u0259\u011fv etm\u0259si\",\n            \"B) Feodal z\u00fclm\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lm\u0259si v\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n \\\"xeyirxah krala\\\" inanaraq hiyl\u0259 yolu il\u0259 yat\u0131r\u0131lmas\u0131\",\n            \"C) Yaln\u0131z \u015f\u0259h\u0259r s\u0259n\u0259tkarlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259\u015fkil edilm\u0259si\",\n            \"D) D\u0259rhal sonra t\u0259hkim\u00e7iliyin qanunla tamamil\u0259 qada\u011fan edilm\u0259si\",\n            \"E) H\u0259r iki \u00fcsyanda r\u0259hb\u0259rin xilas olaraq \u00f6lk\u0259d\u0259n qa\u00e7mas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131\\\" c\u0259dv\u0259lin\u0259 \u0259sas\u0259n Jaklar v\u0259 Uot Tayler \u00fcsyanlar\u0131 feodal z\u00fclm\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 idi, k\u0259ndlil\u0259r xeyirxah krala inan\u0131rd\u0131lar v\u0259 h\u0259r ikisi hiyl\u0259 yolu il\u0259 yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131 (h\u0259r ikisi d\u0259 n\u0259tic\u0259siz qalmam\u0131\u015fd\u0131).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 13. Y\u00fczillik m\u00fcharib\u0259nin ba\u015flanmas\u0131 s\u0259b\u0259bl\u0259rin\u0259 dair uy\u011funsuzlu\u011fu tap\u0131n:\\n1. Fransa kral\u0131n\u0131n \u00f6z c\u0259nub-q\u0259rb \u0259razil\u0259rini \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259n geri almaq ist\u0259yi\\n2. Flandriya u\u011frunda k\u0259skin iqtisadi-siyasi r\u0259qab\u0259tin m\u00f6vcudlu\u011fu\\n3. \u0130ngilt\u0259r\u0259 kral\u0131n\u0131n Fransa taxt-tac\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qanuni irsi iddias\u0131 (b\u0259han\u0259)\\n4. Roma papas\u0131n\u0131n \u0130ngilt\u0259r\u0259y\u0259 h\u0259rbi v\u0259 maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 ed\u0259r\u0259k onu m\u00fcharib\u0259y\u0259 t\u0259hrik etm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yaln\u0131z 1\",\n            \"B) Yaln\u0131z 2\",\n            \"C) Yaln\u0131z 4\",\n            \"D) 1, 3\",\n            \"E) 2, 4\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 m\u00fcharib\u0259nin s\u0259b\u0259bl\u0259ri kimi 1, 2 v\u0259 3-c\u00fc (iddia b\u0259han\u0259 idi) b\u0259ndl\u0259r g\u00f6st\u0259rilir. Lakin Roma papas\u0131n\u0131n \u0130ngilt\u0259r\u0259ni t\u0259hrik etm\u0259si v\u0259 ya yard\u0131m g\u00f6st\u0259rm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 he\u00e7 bir fakt yoxdur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 14. Y\u00fczillik m\u00fcharib\u0259nin ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 (1346 Kresi, 1356 Puatye) ingilis qo\u015funlar\u0131n\u0131n frans\u0131z qo\u015funlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259ki \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fcn \u0259sas h\u0259rbi-taktiki s\u0259b\u0259bi n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130ngilisl\u0259rin ilk d\u0259f\u0259 olaraq metal toplardan k\u00fctl\u0259vi istifad\u0259 etm\u0259si\",\n            \"B) Ayr\u0131-ayr\u0131 qo\u015fun n\u00f6vl\u0259rinin (x\u00fcsus\u0259n ox\u00e7ularla atl\u0131lar\u0131n) bir-biri il\u0259 yax\u015f\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 vahid komandanl\u0131q\",\n            \"C) \u0130ngilis ordusunun sayca frans\u0131zlardan iki d\u0259f\u0259 \u00e7ox olmas\u0131\",\n            \"D) Frans\u0131z qo\u015funlar\u0131n\u0131n ancaq y\u00fcng\u00fcl silahlanm\u0131\u015f piyada k\u0259ndlil\u0259rd\u0259n ibar\u0259t olmas\u0131\",\n            \"E) Janna d'Ark\u0131n ingilis ordusuna r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259r\u0259k c\u0259ngav\u0259rl\u0259ri darmada\u011f\u0131n etm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: C\u0259dv\u0259l m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, ingilis qo\u015funlar\u0131 sayca az olsa da, yax\u015f\u0131 t\u0259\u015fkil olunmu\u015fdu, ox\u00e7ular atl\u0131lar\u0131n \u0259m\u0259liyyat\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yirdi v\u0259 b\u00fct\u00fcn h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259r ba\u015f komandana tabe idi (vahid komandanl\u0131q var idi).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 15. Bloksxemd\u0259 verilmi\u015f \\\"Al q\u0131z\u0131lg\u00fcl v\u0259 A\u011f q\u0131z\u0131lg\u00fcl\\\" m\u00fcharib\u0259sin\u0259 (1455-1485) aid m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259ni m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nY\u00fczillik m\u00fcharib\u0259d\u0259 m\u0259\u011flubiyy\u0259t \u279d \u0130ki \u0259yan qrupu aras\u0131nda taxt u\u011frunda silahl\u0131 m\u00fcbariz\u0259 \u279d ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 respublika idar\u0259 \u00fcsulunun elan olunmas\u0131\",\n            \"B) T\u00fcdorlar s\u00fclal\u0259sinin hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259si v\u0259 m\u00fctl\u0259q monarxiyan\u0131n yaranmas\u0131 prosesinin ba\u015flanmas\u0131\",\n            \"C) \u0130ngilt\u0259r\u0259nin yenid\u0259n Fransan\u0131n tabeliyin\u0259 ke\u00e7m\u0259si\",\n            \"D) K\u0259ndlil\u0259rin m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin t\u0259hkim\u00e7i hal\u0131na sal\u0131nmas\u0131n\u0131 r\u0259smil\u0259\u015fdir\u0259n qanunun verilm\u0259si\",\n            \"E) Parlamentin l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k hakimiyy\u0259tin yaln\u0131z iri feodallar\u0131n \u0259lin\u0259 ke\u00e7m\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u0259rsliy\u0259 \u0259sas\u0259n, 1455-1485-ci ill\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n m\u00fcharib\u0259 T\u00fcdorlar\u0131n (VII Henrixin) hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259si il\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131. O, iri feodallar\u0131n h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259rini l\u0259\u011fv etdi v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 m\u00fctl\u0259q monarxiyan\u0131n yaranmas\u0131 prosesi ba\u015fland\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 16. M\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 tamamlay\u0131n:\\nVII Henrix T\u00fcdorun islahatlar\u0131: \u0130ri feodallara qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131ld\u0131 \u279d Feodallar\u0131n x\u00fcsusi h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259ri l\u0259\u011fv olundu \u279d ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 katolik m\u0259zh\u0259bi l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k protestantl\u0131q d\u00f6vl\u0259t dini elan olundu\",\n            \"B) Zad\u0259ganlar v\u0259 orta t\u0259b\u0259q\u0259y\u0259 az vergi qoymaqla onlar\u0131n d\u0259st\u0259yi qazan\u0131ld\u0131 v\u0259 m\u0259r\u0259zi hakimiyy\u0259t g\u00fccl\u0259ndi\",\n            \"C) \u0130ngilt\u0259r\u0259 donanmas\u0131 \u0130spaniyan\u0131n \\\"M\u0259\u011flubedilm\u0259z armada\\\"s\u0131n\u0131 darmada\u011f\u0131n etdi\",\n            \"D) \u015eotlandiya krall\u0131\u011f\u0131 r\u0259sm\u0259n \u0130ngilt\u0259r\u0259y\u0259 birl\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k \\\"B\u00f6y\u00fck Britaniya\\\" yarad\u0131ld\u0131\",\n            \"E) B\u00fct\u00fcn kils\u0259 torpaqlar\u0131 m\u00fcsadir\u0259 edilib azad k\u0259ndlil\u0259r\u0259 payland\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: VII Henrix iri feodallar\u0131n h\u0259rbi g\u00fcc\u00fcn\u00fc l\u0259\u011fv etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, zad\u0259ganlar v\u0259 orta t\u0259b\u0259q\u0259y\u0259 az vergi qoymaqla onlar\u0131n d\u0259st\u0259yini qazand\u0131 v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 m\u00fctl\u0259q monarxiyan\u0131n (m\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259tin) yaranmas\u0131 prosesi g\u00fccl\u0259ndi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 17. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. Uot Tayler \u00fcsyan\u0131\\n2. Y\u00fczillik m\u00fcharib\u0259nin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131\\n3. Parlamentin yaln\u0131z vergi deyil, qanunvericilik h\u00fcququnu da qazanmas\u0131\\n4. Kresi d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 ingilisl\u0259rin qalib g\u0259lm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 4, 3, 1, 2\",\n            \"B) 4, 1, 3, 2\",\n            \"C) 3, 4, 1, 2\",\n            \"D) 4, 1, 2, 3\",\n            \"E) 1, 4, 3, 2\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 4. Kresi d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (1346); 3. Parlamentin qanunvericilik h\u00fcququ qazanmas\u0131 (XIV y\u00fczillik ortalar\u0131\/ikinci yar\u0131s\u0131 \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 formala\u015f\u0131rd\u0131, xronoloji olaraq Kresi v\u0259ba \u00f6nc\u0259si, ard\u0131nca v\u0259ba, sonra parlament bu g\u00fcc\u00fc m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirirdi, lakin daha d\u0259qiqi \\\"XIV y\u00fczillikd\u0259... h\u00fcquq qazand\u0131\\\" yaz\u0131l\u0131r, Uot Tayler is\u0259 1381-dir. D\u00fczg\u00fcn m\u0259ntiq: Kresi(1346) -> Uot Tayler(1381) -> Y\u00fczillik m\u00fcharib\u0259nin sonu(1453). Parlamentin qanunverici rolu is\u0259 14-c\u00fc \u0259srd\u0259 q\u0259ti \u015f\u0259kil al\u0131rd\u0131. \u018fg\u0259r konkret il yoxdursa: 4(1346), 3(XIV \u0259sr \u00fcmumi gedi\u015fat), 1(1381), 2(1453) - A b\u0259ndi \u0259n optimal xronologiyad\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 18. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 monarxlardan hans\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 m\u00fctl\u0259q monarxiyan\u0131n yaranmas\u0131 prosesi ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) I Vilhelm\",\n            \"B) II Henrix\",\n            \"C) Kral Con (Ceyms\/\u00c7arlz deyil, XIII \u0259sr kral\u0131)\",\n            \"D) VII Henrix T\u00fcdor\",\n            \"E) I Yelizaveta\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 yaz\u0131l\u0131r ki, Q\u0131z\u0131lg\u00fcll\u0259r m\u00fcharib\u0259sind\u0259n (1485) sonra hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259n VII Henrixin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 iri feodallar\u0131n h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin l\u0259\u011fvi v\u0259 s. t\u0259dbirl\u0259rl\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 m\u00fctl\u0259q monarxiyan\u0131n yaranmas\u0131 prosesi ba\u015fland\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 19. Uy\u011funlu\u011fun pozuldu\u011fu b\u0259ndi m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: D\u00f6y\u00fc\u015f \u2013 N\u0259tic\u0259si \/ \u018fh\u0259miyy\u0259ti\",\n        \"options\": [\n            \"A) Hastinqs (1066) \u2013 Normand hersoqu Vilhelmin \u0130ngilt\u0259r\u0259ni i\u015f\u011fal etm\u0259si\",\n            \"B) Kresi (1346) \u2013 \u0130ngilis oxatanlar\u0131n\u0131n frans\u0131z c\u0259ngav\u0259rl\u0259rini darmada\u011f\u0131n etm\u0259si\",\n            \"C) Puatye (1356) \u2013 Fransa kral\u0131n\u0131n \u0259sir d\u00fc\u015fm\u0259si v\u0259 ingilisl\u0259rin qalibiyy\u0259ti\",\n            \"D) Azenkur (1415) \u2013 Frans\u0131zlar\u0131n h\u0259lledici q\u0259l\u0259b\u0259 qazanaraq ingilisl\u0259ri \u015fimaldan qovmas\u0131\",\n            \"E) Orlean (1429) \u2013 Frans\u0131zlar\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f yaradaraq ilk b\u00f6y\u00fck q\u0259l\u0259b\u0259 qazanmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Azenkur d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 (1415) ingilisl\u0259r qalib g\u0259lmi\u015f v\u0259 Fransan\u0131n \u015fimal\u0131 ingilisl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n tutulmu\u015fdu. Frans\u0131zlar\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259si fikri yanl\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 20. \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 XI \u0259srin sonlar\u0131nda apar\u0131lan siyah\u0131yaal\u0131nman\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259di v\u0259 tarixi x\u00fcsusiyy\u0259ti n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Siyah\u0131yaalma yaln\u0131z azad k\u0259ndlil\u0259ri \u0259hat\u0259 edirdi v\u0259 m\u0259qs\u0259d onlar\u0131 orduya c\u0259lb etm\u0259k idi\",\n            \"B) Roma d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n b\u0259ri Avropada apar\u0131lan ilk siyah\u0131yaal\u0131nma idi v\u0259 kral\u0131n vergi sistemini t\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131\",\n            \"C) Xa\u00e7l\u0131 y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259rin\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259c\u0259k \u0259sg\u0259rl\u0259rin say\u0131n\u0131 d\u0259qiql\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Papan\u0131n t\u0259l\u0259bi il\u0259 ke\u00e7irilmi\u015fdi\",\n            \"D) B\u00fct\u00fcn ingilis k\u0259ndlil\u0259rinin torpaqlar\u0131n\u0131n m\u00fcsadir\u0259 edilib kils\u0259y\u0259 verilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn statistika toplan\u0131rd\u0131\",\n            \"E) Yaln\u0131z normandiyal\u0131 c\u0259ngav\u0259rl\u0259rin g\u0259lirl\u0259rini hesablay\u0131b onlardan \\\"qalxan pulu\\\" almaq \u00fc\u00e7\u00fcn apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: I Vilhelmin \u0259mri il\u0259 \u0259hali v\u0259 \u0259mlak\u0131n siyah\u0131ya al\u0131nmas\u0131 apar\u0131ld\u0131. M\u0259nb\u0259d\u0259 x\u00fcsusi vur\u011fulan\u0131r: \\\"Bu, Roma d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n b\u0259ri Avropada apar\u0131lan ilk siyah\u0131yaal\u0131nma idi.\\\" M\u0259qs\u0259d, anql-saks krallar\u0131n\u0131n t\u0259tbiq etdiyi vergi sistemini t\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259k idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 21. \u0130ngilt\u0259r\u0259 kral\u0131 II Henrixin \\\"M\u0259hk\u0259m\u0259 islahat\u0131\\\"na aid edil\u0259 bilm\u0259z:\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130slahat\u0131n b\u00fct\u00fcn \u0130ngilt\u0259r\u0259ni \u0259hat\u0259 etm\u0259si v\u0259 \u00fcmumi qanunlar\u0131n yerli qanunlar\u0131 \u0259v\u0259z etm\u0259si\",\n            \"B) H\u0259r bir azad adam\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00f6d\u0259nc m\u00fcqabilind\u0259 kral m\u0259hk\u0259m\u0259sin\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259 bilm\u0259si\",\n            \"C) Kral m\u0259hk\u0259m\u0259sind\u0259 i\u015fin iclas\u00e7\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131\",\n            \"D) B\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn vahid kral m\u0259hk\u0259m\u0259sinin yaranmas\u0131\",\n            \"E) Yaln\u0131z k\u0259ndlil\u0259rin m\u00fchakim\u0259 edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi \\\"kils\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259ri\\\"nin r\u0259smil\u0259\u015fdirilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 4,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Kils\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 II Henrixin islahatlar\u0131na aid deyil, \u0259ksin\u0259 o, kils\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 kral n\u0259zar\u0259ti t\u0259tbiq etm\u0259k ist\u0259s\u0259 d\u0259, ictimai naraz\u0131l\u0131q n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu u\u011furlu olmam\u0131\u015fd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 22. M\u0259tn\u0259 \u0259sas\u0259n, Y\u00fczillik m\u00fcharib\u0259nin yekun n\u0259tic\u0259si \u0130ngilt\u0259r\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn nec\u0259 oldu? (1453-c\u00fc il s\u00fclh\u00fc)\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130ngilt\u0259r\u0259 Fransan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u015fimal m\u00fclkl\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 saxlad\u0131\",\n            \"B) M\u00fcharib\u0259 tamamil\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259siz bitdi v\u0259 he\u00e7 bir t\u0259r\u0259f \u0259razi itirm\u0259di\",\n            \"C) \u0130ngilt\u0259r\u0259 Fransadak\u0131 m\u00fclkl\u0259rind\u0259n qovuldu, yaln\u0131z Kale liman\u0131n\u0131 \u0259lind\u0259 saxlaya bildi\",\n            \"D) \u0130ngilt\u0259r\u0259 Fransan\u0131n taxt-tac\u0131n\u0131 qanuni yolla \u0259ld\u0259 etdi v\u0259 iki d\u00f6vl\u0259t birl\u0259\u015fdi\",\n            \"E) \u0130ngilt\u0259r\u0259 a\u011f\u0131r t\u0259zminat \u00f6d\u0259y\u0259r\u0259k m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259rini Fransaya verdi\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1453-c\u00fc ild\u0259 ba\u011flanan s\u00fclh\u0259 \u0259sas\u0259n m\u00fcharib\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131, Fransa torpaqlar\u0131 azad edildi, yaln\u0131z Kale liman\u0131 ingilisl\u0259rd\u0259 qald\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 23. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rind\u0259ki yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 tap\u0131n:\",\n        \"options\": [\n            \"A) S\u0259b\u0259b: I Vilhelmin \u0130ngilt\u0259r\u0259ni i\u015f\u011fal etm\u0259si \/ N\u0259tic\u0259: \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 feodalla\u015fma prosesinin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131\",\n            \"B) S\u0259b\u0259b: \u0130ri feodallar\u0131n II Henrix\u0259 \\\"qalxan pulu\\\" \u00f6d\u0259m\u0259si \/ N\u0259tic\u0259: Kral\u0131n baron qo\u015funlar\u0131ndan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalmas\u0131\",\n            \"C) S\u0259b\u0259b: \u0130ngilt\u0259r\u0259 kral\u0131n\u0131n kils\u0259 i\u015fl\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015fmas\u0131 v\u0259 Papa il\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 \/ N\u0259tic\u0259: Kral\u0131n Papan\u0131n vassall\u0131\u011f\u0131n\u0131 q\u0259bul etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olmas\u0131\",\n            \"D) S\u0259b\u0259b: Uot Tayler \u00fcsyan\u0131n\u0131n ba\u015f verm\u0259si \/ N\u0259tic\u0259: T\u0259hkim\u00e7iliyin v\u0259 vergil\u0259rin d\u0259rhal v\u0259 tamamil\u0259 l\u0259\u011fv edilm\u0259si\",\n            \"E) S\u0259b\u0259b: \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Fransada XIV \u0259srd\u0259 c\u0259miyy\u0259t inki\u015faf\u0131 \/ N\u0259tic\u0259: H\u0259r iki d\u00f6vl\u0259tin silkli qurulu\u015flu monarxiyaya \u00e7evrilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Uot Tayler \u00fcsyan\u0131ndan sonra vergil\u0259r bir q\u0259d\u0259r azald\u0131ld\u0131 v\u0259 k\u0259ndlil\u0259rin t\u0259hkim\u00e7ilikd\u0259n azad edilm\u0259si s\u00fcr\u0259tl\u0259ndi, lakin d\u0259rhal v\u0259 tamamil\u0259 l\u0259\u011fv edilm\u0259si m\u0259tnd\u0259 qeyd olunmur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 24. Ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259tin tap\u0131lmas\u0131 modeli: XI-XV \u0259srl\u0259rd\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 tarixi v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiyada Mo\u011fol\/Teymuri f\u0259thl\u0259ri aras\u0131nda birba\u015fa struktur b\u0259nz\u0259rliyi yoxdur. Lakin verilmi\u015f M\u00fch\u00fcm Hadis\u0259l\u0259rin Ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 c\u0259dv\u0259lin\u0259 \u0259sas\u0259n, XIV y\u00fczillikd\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Fransa \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259ciyy\u0259vi olan eyni tarixi inki\u015faf prosesi hans\u0131d\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) M\u00fctl\u0259q monarxiyan\u0131n devril\u0259r\u0259k respublika elan edilm\u0259si\",\n            \"B) Silkli qurulu\u015flu monarxiyaya \u00e7evrilm\u0259l\u0259ri\",\n            \"C) Hakimiyy\u0259tin yaln\u0131z ali ruhanil\u0259rin \u0259lind\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fm\u0259si\",\n            \"D) Kils\u0259 torpaqlar\u0131n\u0131n m\u00fcsadir\u0259 edilib x\u00fcsusi fonda verilm\u0259si\",\n            \"E) Roman\u0131n ali vassall\u0131\u011f\u0131n\u0131 q\u0259bul etm\u0259l\u0259ri\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lm\u0259sind\u0259 vur\u011fulan\u0131r: \\\"XIV y\u00fczillikd\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Fransa - Silkli qurulu\u015flu monarxiyaya \u00e7evrilm\u0259l\u0259ri.\\\"\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 25. Norman i\u015f\u011fal\u0131ndan (1066) sonra \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 yaranan yeni ictimai v\u0259 m\u0259d\u0259ni v\u0259ziyy\u0259t\u0259 aid deyil:\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130ngilt\u0259r\u0259 \u0259razisi b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 I Vilhelmin m\u00fclk\u00fc elan edildi\",\n            \"B) Frans\u0131zca dan\u0131\u015fan norman hakim t\u0259b\u0259q\u0259si il\u0259 anqlo-sakson zad\u0259ganlar\u0131 qaynay\u0131b qar\u0131\u015fd\u0131\",\n            \"C) M\u00fclki idar\u0259\u00e7ilik v\u0259 ali kils\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rin\u0259 normandiyal\u0131lar t\u0259yin edildi\",\n            \"D) \u0130ngilis k\u0259ndlil\u0259ri \u00f6z \u0259vv\u0259lki tam s\u0259rb\u0259stliyini qoruyaraq feodalizmd\u0259n k\u0259narda qald\u0131lar\",\n            \"E) Kral m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u00f6vl\u0259tin \u0259sas\u0131n\u0131 qoyaraq siyasi birliyi m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirdi\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 qeyd olunur ki, i\u015f\u011faldan sonra azad k\u0259ndlil\u0259r az da olsa qal\u0131rd\u0131, lakin \u0259ks\u0259riyy\u0259t k\u0259ndlil\u0259r t\u0259hkimli v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc v\u0259 feodalla\u015fma prosesi ba\u015fa \u00e7atd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 26. Bloksxemi tamamlay\u0131n: 1381-ci il k\u0259ndli \u00fcsyan\u0131 \u279d \u00dcsyan\u00e7\u0131lar kralla g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc v\u0259 t\u0259l\u0259bl\u0259r ir\u0259li s\u00fcrd\u00fc \u279d Kral t\u0259l\u0259bl\u0259rl\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131 \u279d ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Kral hiyl\u0259 v\u0259 x\u0259yan\u0259t\u0259 \u0259l ataraq \u00fcsyan\u0131 yat\u0131rd\u0131\",\n            \"B) Kral taxtdan imtina ed\u0259r\u0259k Fransaya qa\u00e7d\u0131\",\n            \"C) Uot Tayler ordunun ba\u015f komandan\u0131 t\u0259yin edildi\",\n            \"D) \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 feodal sistemi tamamil\u0259 qada\u011fan edildi v\u0259 kapitalizm\u0259 ke\u00e7ildi\",\n            \"E) Parlament \\\"B\u00f6y\u00fck azadl\u0131q xartiyas\u0131\\\"n\u0131 l\u0259\u011fv etdi\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Uot Tayler \u00fcsyan\u0131nda kral \u0259vv\u0259lc\u0259 t\u0259l\u0259bl\u0259rl\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131, lakin sonra hiyl\u0259 v\u0259 x\u0259yan\u0259t\u0259 \u0259l ataraq \u00fcsyan\u0131 yat\u0131ra bildi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 27. \u0130ngilt\u0259r\u0259 tarixind\u0259 XV \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131nda Londonun m\u0259rk\u0259z olmaqla vahid bazar\u0131n yaranmas\u0131n\u0131n \u0259n m\u00fch\u00fcm m\u0259d\u0259ni-ictimai n\u0259tic\u0259si n\u0259 oldu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Normanlar\u0131n yenid\u0259n Fransaya k\u00fctl\u0259vi miqrasiya etm\u0259si\",\n            \"B) Kils\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rinin lat\u0131n dilind\u0259 l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k ancaq frans\u0131z dilin\u0259 ke\u00e7m\u0259si\",\n            \"C) \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 dil f\u0259rql\u0259rinin t\u0259dric\u0259n aradan qalxmas\u0131 v\u0259 ingilis dilinin q\u0259ti formala\u015fmas\u0131\",\n            \"D) Uot Taylerin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 yeni bir k\u0259ndli m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flamas\u0131\",\n            \"E) \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Avropada \u0259n g\u00fccl\u00fc quru ordusuna malik olmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 qeyd olunur ki, London m\u0259rk\u0259z olmaqla vahid bazar\u0131n yaranmas\u0131 il\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 dil f\u0259rql\u0259ri t\u0259dric\u0259n aradan qalxd\u0131, frans\u0131z v\u0259 lat\u0131n dill\u0259rinin t\u0259siri il\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015f\u0259n ingilis dili formala\u015fd\u0131 (\u0259razi v\u0259 dil birliyi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdi).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 28. Eyler-Venn diaqram\u0131:\\nI. Kresi d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (1346)\\nII. Azenkur d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc (1415)\\na. Fransan\u0131n \u015fimal\u0131n\u0131n ingilisl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edilm\u0259si\\nb. Y\u00fczillik m\u00fcharib\u0259nin gedi\u015find\u0259 ba\u015f verm\u0259si\\nc. \u0130ngilis ordusunun q\u0259l\u0259b\u0259 qazanmas\u0131\\nd. Fransa kral\u0131n\u0131n \u0259sir d\u00fc\u015fm\u0259si (Bu he\u00e7 birin\u0259 aid deyil, Puatye-y\u0259 aiddir)\\nOrtadak\u0131 k\u0259si\u015fm\u0259y\u0259 (ox\u015far c\u0259h\u0259t\u0259) hans\u0131 h\u0259rfl\u0259r yaz\u0131lmal\u0131d\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) yaln\u0131z b\",\n            \"B) b, c\",\n            \"C) a, c\",\n            \"D) a, b\",\n            \"E) b, d\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: H\u0259m Kresi, h\u0259m d\u0259 Azenkur Y\u00fczillik m\u00fcharib\u0259nin gedi\u015find\u0259 ba\u015f vermi\u015f (b) v\u0259 h\u0259r ikisind\u0259 ingilisl\u0259r qalib g\u0259lmi\u015fdir (c). \u015eimal\u0131n tutulmas\u0131 x\u00fcsusi olaraq Azenkura aiddir, kral\u0131n \u0259sir d\u00fc\u015fm\u0259si is\u0259 Puatyey\u0259 aiddir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 29. XII-XIII \u0259srl\u0259rd\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Fransa krallar\u0131n\u0131n idar\u0259\u00e7ilik f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rind\u0259ki ortaq siyasi x\u0259tt n\u0259 idi? (M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 c\u0259dv\u0259lin\u0259 \u0259sas\u0259n)\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r iki \u00f6lk\u0259d\u0259 kils\u0259nin d\u00f6vl\u0259td\u0259n tam ayr\u0131lmas\u0131\",\n            \"B) \u0130ri feodallarla m\u00fcbariz\u0259 aparmalar\u0131 v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 islahat\u0131 ke\u00e7ir\u0259r\u0259k hakimiyy\u0259tl\u0259rini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259l\u0259ri\",\n            \"C) H\u0259r iki d\u00f6vl\u0259tin Q\u00fcds\u00fc \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn birg\u0259 S\u0259lib y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc t\u0259\u015fkil edib qalib g\u0259lm\u0259l\u0259ri\",\n            \"D) M\u00fctl\u0259q monarxiyan\u0131n devrilm\u0259si v\u0259 konstitusiyal\u0131 respublikan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131\",\n            \"E) \\\"Qalxan pulu\\\" vergisinin eyni vaxtda h\u0259r iki d\u00f6vl\u0259td\u0259 l\u0259\u011fv edilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131\\\" c\u0259dv\u0259lind\u0259 yaz\u0131l\u0131b: \\\"XII-XIII y\u00fczillikl\u0259rd\u0259 Fransa v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 krallar\u0131 - \u0130ri feodallarla m\u00fcbariz\u0259 aparmalar\u0131, bir s\u0131ra islahatlar - m\u0259hk\u0259m\u0259 islahat\u0131 ke\u00e7irm\u0259l\u0259ri v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 hakimiyy\u0259tl\u0259rini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259l\u0259ri.\\\"\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 30. XI-XV \u0259srl\u0259rd\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 daxilind\u0259 \\\"feodallar\u0131n h\u0259rbi xidm\u0259t \u0259v\u0259zin\u0259 vergi verm\u0259y\u0259 m\u0259cbur edilm\u0259si\\\" v\u0259 \\\"muzdlu c\u0259ngav\u0259rl\u0259rin orduya c\u0259lb olunmas\u0131\\\" prosesi d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015funda hans\u0131 d\u0259yi\u015fikliy\u0259 xidm\u0259t edirdi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Feodal da\u011f\u0131n\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131na\",\n            \"B) M\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u00f6vl\u0259tin z\u0259ifl\u0259m\u0259sin\u0259\",\n            \"C) Kral\u0131n baron qo\u015funlar\u0131ndan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalmas\u0131na v\u0259 m\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259tin g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259\",\n            \"D) Parlamentin ali icraedici hakimiyy\u0259ti t\u0259kba\u015f\u0131na \u0259l\u0259 almas\u0131na\",\n            \"E) Azad k\u0259ndlil\u0259rin ordu komandanl\u0131\u011f\u0131na g\u0259tirilm\u0259sin\u0259\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: II Henrixin h\u0259rbi islahat\u0131na (qalxan pulu) \u0259sas\u0259n, kral muzdlu c\u0259ngav\u0259r c\u0259lb edir, bu da onun baron qo\u015funlar\u0131ndan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azald\u0131r, m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k edirdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 31. Q\u0131z\u0131lg\u00fcll\u0259r m\u00fcharib\u0259sinin (1455-1485) \u0130ngilt\u0259r\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin\u0259 vurdu\u011fu z\u0259rb\u0259d\u0259n sonra VII Henrix T\u00fcdorun hans\u0131 add\u0131m\u0131 \u00f6lk\u0259ni yenid\u0259n stabill\u0259\u015fdirdi?\\n1. \u0130ri feodallar\u0131n h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259rini l\u0259\u011fv etdi\\n2. B\u00fct\u00fcn kils\u0259l\u0259ri ba\u011flay\u0131b, rahibl\u0259ri \u00f6lk\u0259d\u0259n s\u00fcrg\u00fcn etdi\\n3. Zad\u0259ganlar v\u0259 orta t\u0259b\u0259q\u0259y\u0259 az vergi qoyaraq onlar\u0131n d\u0259st\u0259yini qazand\u0131\\n4. Y\u00fczillik m\u00fcharib\u0259ni b\u0259rpa ed\u0259r\u0259k Fransan\u0131 yenid\u0259n i\u015f\u011fal etdi\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1, 3\",\n            \"B) 2, 4\",\n            \"C) 1, 2\",\n            \"D) 3, 4\",\n            \"E) 1, 4\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: VII Henrix T\u00fcdor m\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259ti g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn feodallar\u0131n h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259rini l\u0259\u011fv etdi (1) v\u0259 zad\u0259ganlarla orta t\u0259b\u0259q\u0259 \u00fcz\u0259rin\u0259 az vergi qoyaraq (3) m\u00fctl\u0259q monarxiyan\u0131n yaranmas\u0131 prosesin\u0259 ba\u015flad\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 32. C\u0259dv\u0259l sual\u0131. Uy\u011funlu\u011fu tap\u0131n:\\n1. XII \u0259srin 2-ci yar\u0131s\u0131\\n2. XIII \u0259srin 1-ci yar\u0131s\u0131\\n3. XIII \u0259srin 2-ci yar\u0131s\u0131\\na. B\u00f6y\u00fck azadl\u0131qlar xartiyas\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131\\nb. \u0130lk parlamentin \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131\\nc. \\\"Qalxan pulu\\\" adl\u0131 verginin t\u0259tbiqi\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-c, 2-b, 3-a\",\n            \"B) 1-b, 2-a, 3-c\",\n            \"C) 1-c, 2-a, 3-b\",\n            \"D) 1-a, 2-c, 3-b\",\n            \"E) 1-a, 2-b, 3-c\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1. XII \u0259srin 2-ci yar\u0131s\u0131 (II Henrix islahatlar\u0131) - c (\\\"Qalxan pulu\\\"); 2. XIII \u0259srin 1-ci yar\u0131s\u0131 (1215) - a (B\u00f6y\u00fck azadl\u0131q xartiyas\u0131); 3. XIII \u0259srin 2-ci yar\u0131s\u0131 (1265) - b (\u0130lk parlament).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 33. \\\"B\u00f6y\u00fck azadl\u0131q xartiyas\u0131\\\"nda hans\u0131 m\u00fcdd\u0259a \u00f6z \u0259ksini tapmam\u0131\u015fd\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) B\u00fct\u00fcn azad adamlar kral m\u0259murlar\u0131n\u0131n \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131\u011f\u0131ndan v\u0259 h\u0259dsiz c\u0259rim\u0259l\u0259rd\u0259n qorunmal\u0131d\u0131r.\",\n            \"B) Kral vassallar\u0131ndan v\u0259 t\u0259b\u0259\u0259l\u0259rind\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259nd\u0259n art\u0131q vergi ala bilm\u0259z.\",\n            \"C) \u015e\u0259h\u0259rl\u0259rin m\u00f6vcud azadl\u0131qlar\u0131 t\u0259sdiq edilir.\",\n            \"D) \u0130ri feodallara geni\u015f, c\u0259ngav\u0259r v\u0259 azad k\u0259ndlil\u0259r\u0259 m\u0259hdud h\u00fcquqlar verilir.\",\n            \"E) \u0130ngilt\u0259r\u0259 kral\u0131 \u00f6z taxt-tac\u0131ndan imtina ed\u0259r\u0259k Papan\u0131n cani\u015fini hesab edilir.\"\n        ],\n        \"correct\": 4,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Xartiyada kral\u0131n vergi m\u0259hdudiyy\u0259ti, azad adamlar\u0131n qorunmas\u0131, feodal v\u0259 c\u0259ngav\u0259rl\u0259rin h\u00fcquqlar\u0131, \u015f\u0259h\u0259r azadl\u0131qlar\u0131 var idi. E b\u0259ndi tamamil\u0259 yanl\u0131\u015fd\u0131r (kral \u0259vv\u0259ll\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fc Papan\u0131n vassal\u0131 elan etmi\u015fdi, amma xartiyada taxtdan imtina m\u0259s\u0259l\u0259si yoxdur).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 34. Hastinqs d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 (1066) q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7ald\u0131qdan sonra I Vilhelm \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 hakimiyy\u0259tini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 add\u0131m\u0131 atd\u0131?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yaln\u0131z anqlo-sakson zad\u0259ganlar\u0131n\u0131 v\u0259zif\u0259d\u0259 saxlad\u0131\",\n            \"B) \u0130ngilt\u0259r\u0259 \u0259razisini \u00f6z m\u00fclk\u00fc elan etdi v\u0259 yaln\u0131z sadiq istila\u00e7\u0131lara torpaq paylad\u0131\",\n            \"C) B\u00fct\u00fcn \u0130ngilt\u0259r\u0259 torpaqlar\u0131n\u0131 vergisiz elan etdi\",\n            \"D) \u015e\u0259h\u0259rl\u0259r\u0259 tam m\u00fcst\u0259qil kommuna h\u00fcququ verdi\",\n            \"E) Kils\u0259 torpaqlar\u0131n\u0131 xalqa paylad\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: I Vilhelm Londona daxil olaraq \u00f6z\u00fcn\u00fc kral elan etdi, b\u00fct\u00fcn zad\u0259ganlar\u0131 ona sadiqlik and\u0131 i\u00e7m\u0259y\u0259 m\u0259cbur etdi, \u0130ngilt\u0259r\u0259 \u0259razisini \u00f6z m\u00fclk\u00fc elan etdi v\u0259 onu istila\u00e7\u0131lara (norman c\u0259ngav\u0259rl\u0259rin\u0259) paylad\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 35. M\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: XIV y\u00fczillikd\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 c\u0259miyy\u0259tind\u0259ki b\u00f6hran:\\nV\u0259ba epidemiyas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin k\u0259skin azalmas\u0131 \u279d Kral\u0131n az \u0259m\u0259khaqq\u0131 il\u0259 m\u0259cburi i\u015f qanunu verm\u0259si \u279d ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) K\u0259ndlil\u0259rin m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil \u015f\u0259kild\u0259 kils\u0259y\u0259 s\u0131\u011f\u0131nmas\u0131 v\u0259 qanunun l\u0259\u011fvi\",\n            \"B) \u015eotlandiyan\u0131n \u0130ngilt\u0259r\u0259y\u0259 h\u00fccum ed\u0259r\u0259k Londonu tutmas\u0131\",\n            \"C) K\u0259ndlil\u0259rin naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131 v\u0259 Uot Taylerin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 \u00fcsyan\u0131n ba\u015flamas\u0131\",\n            \"D) Parlamentin d\u0259rhal qanunu l\u0259\u011fv ed\u0259r\u0259k kral\u0131 taxtdan salmas\u0131\",\n            \"E) Y\u00fczillik m\u00fcharib\u0259nin d\u0259rhal dayand\u0131r\u0131lmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"Qara \u00f6l\u00fcm\\\"d\u0259n sonra i\u015f\u00e7i \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 kral\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 \u0259m\u0259khaqq\u0131 il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259cbur ed\u0259n s\u0259rt qanunu k\u0259ndlil\u0259rin naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131na, sonda is\u0259 1381-ci ild\u0259 Uot Taylerin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u00fcsyana s\u0259b\u0259b oldu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 36. Y\u00fczillik m\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Fransadan strateji bax\u0131mdan f\u0259rql\u0259ndirici v\u0259 \u00fcst\u00fcn h\u0259rbi x\u00fcsusiyy\u0259ti hans\u0131 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Ordunun ayr\u0131-ayr\u0131 iri feodallar\u0131n d\u0259st\u0259l\u0259rin\u0259 par\u00e7alanmas\u0131\",\n            \"B) Muzdlu k\u0259ndli c\u0259ngav\u0259rl\u0259rd\u0259n daha \u00e7ox as\u0131l\u0131 olmas\u0131\",\n            \"C) H\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259rin vahid ba\u015f komandana tabe olmas\u0131 v\u0259 ox\u00e7ularla atl\u0131lar\u0131n \u0259laq\u0259li f\u0259aliyy\u0259ti\",\n            \"D) Top v\u0259 odlu silahdan ilk d\u0259f\u0259 m\u0259hz ingilisl\u0259rin Orleanda istifad\u0259 etm\u0259si\",\n            \"E) S\u0131rf d\u0259niz donanmas\u0131na arxalanmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u0259rslikd\u0259ki c\u0259dv\u0259l\u0259 \u0259sas\u0259n, ingilis ordusunda \\\"b\u00fct\u00fcn h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259r ba\u015f komandana tabe idi\\\", h\u0259m\u00e7inin \\\"ingilis ox\u00e7ular\u0131 atl\u0131 qo\u015funun \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yirdil\u0259r\\\" - y\u0259ni \u0259laq\u0259li f\u0259aliyy\u0259t var idi. (Frans\u0131zlarda is\u0259 p\u0259rak\u0259nd\u0259lik idi).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 37. Eyler-Venn diaqram\u0131:\\nI. I Vilhelm (\u0130ngilt\u0259r\u0259, XI \u0259sr)\\nII. I \u0130van Qrozn\u0131 (Rusiya, XVI \u0259sr - m\u00fcqayis\u0259 c\u0259dv\u0259lind\u0259n)\\n(M\u0259nb\u0259nin m\u0259ntiqin\u0259 uy\u011fun olaraq I Vilhelm v\u0259 ondan sonrak\u0131 krallar\u0131n f\u0259aliyy\u0259t x\u0259tti m\u00fcqayis\u0259si). D\u0259rsliy\u0259 \u0259sas\u0259n, Fateh Vilhelmin siyah\u0131yaalmas\u0131 il\u0259 Almaniyada k\u0259ndli m\u00fcharib\u0259sinin n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259 (1524-25) \u00fcmumi ox\u015farl\u0131q n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r ikisinin m\u00fctl\u0259q monarxiyan\u0131 s\u00fcquta u\u011fratmas\u0131\",\n            \"B) Azad k\u0259ndlil\u0259rin t\u0259hkimli hala sal\u0131nmas\u0131\",\n            \"C) Kils\u0259 torpaqlar\u0131n\u0131n m\u00fcsadir\u0259 edilm\u0259si\",\n            \"D) Respublika idar\u0259etm\u0259 sisteminin b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131\",\n            \"E) T\u0259hkim\u00e7iliyin tamamil\u0259 l\u0259\u011fv edilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 c\u0259dv\u0259lin\u0259 \u0259sas\u0259n: \\\"Fateh Vilhelmin siyah\u0131yaalmas\u0131 il\u0259 Almaniyada k\u0259ndli m\u00fcharib\u0259sinin n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259 - Azad k\u0259ndlil\u0259rin t\u0259hkimli hala sal\u0131nmas\u0131\\\" qeyd olunub.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 38. \u0130ngilt\u0259r\u0259 kral\u0131 II Henrixin m\u0259hk\u0259m\u0259 islahat\u0131n\u0131n ictimai \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259d\u0259n ibar\u0259t idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) B\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn vahid kral m\u0259hk\u0259m\u0259si formala\u015fd\u0131 v\u0259 \u00fcmumi qanunlar yerli qanunlar\u0131 \u0259v\u0259z etm\u0259si\",\n            \"B) Yaln\u0131z feodallar m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 m\u00fcraci\u0259t h\u00fcququ qazand\u0131\",\n            \"C) M\u0259hk\u0259m\u0259 i\u015fl\u0259ri kils\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunma\u011fa ba\u015flad\u0131\",\n            \"D) Qanunvericilik hakimiyy\u0259ti tamamil\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rin ixtiyar\u0131na verildi\",\n            \"E) K\u0259ndlil\u0259r m\u0259hk\u0259m\u0259 h\u00fcququndan \u00f6m\u00fcrl\u00fck m\u0259hrum edildil\u0259r\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: II Henrixin m\u0259hk\u0259m\u0259 islahat\u0131 b\u00fct\u00fcn \u0130ngilt\u0259r\u0259ni \u0259hat\u0259 etdi, \u00fcmumi qanunlar yerli m\u0259c\u0259ll\u0259l\u0259ri \u0259v\u0259z etdi, h\u0259r bir azad adam m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259 bildi v\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn vahid kral m\u0259hk\u0259m\u0259si yarand\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 39. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131 1455-1485-ci ill\u0259rd\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 ba\u015f vermi\u015f \\\"Q\u0131z\u0131lg\u00fcll\u0259r m\u00fcharib\u0259si\\\"nin i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259qs\u0259d kimi qar\u015f\u0131ya qoyulmu\u015fdu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Fransaya qar\u015f\u0131 Y\u00fczillik m\u00fcharib\u0259ni b\u0259rpa etm\u0259k\",\n            \"B) Kils\u0259nin \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259ki b\u00fct\u00fcn s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini l\u0259\u011fv etm\u0259k\",\n            \"C) \u0130ki \u0259yan qrupu aras\u0131nda \u0130ngilt\u0259r\u0259 taxt-tac\u0131n\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k\",\n            \"D) Uot Tayler \u00fcsyan\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rini q\u00fcvv\u0259d\u0259 saxlamaq\",\n            \"E) K\u0259ndlil\u0259rin vergil\u0259rini art\u0131raraq yeni xa\u00e7l\u0131 y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc t\u0259\u015fkil etm\u0259k\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u0259rslikd\u0259 bildirilir ki, bu, XV \u0259srin 2-ci yar\u0131s\u0131nda iki \u0259yan qrupu aras\u0131nda hakimiyy\u0259t (taxt) u\u011frunda apar\u0131lan m\u00fcharib\u0259 idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 40. N\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 XI-XII \u0259srl\u0259rd\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 kral hakimiyy\u0259ti dig\u0259r Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n (m\u0259s\u0259l\u0259n, Fransadan) f\u0259rqli olaraq daha g\u00fccl\u00fc idi?\\n1. B\u00fct\u00fcn feodallar bilavasit\u0259 kral\u0131n vassallar\u0131 idi\\n2. \u0130ri feodallar krala \\\"qalxan pulu\\\" ver\u0259r\u0259k onu iqtisadi as\u0131l\u0131l\u0131qdan qurtar\u0131rd\u0131\\n3. \u0130ngilt\u0259r\u0259 kils\u0259si Roma papas\u0131ndan tam m\u00fcst\u0259qil idi\\n4. \u0130ngilt\u0259r\u0259 parlament respublikas\u0131 kimi idar\u0259 olunurdu\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1, 2\",\n            \"B) 2, 3\",\n            \"C) 1, 4\",\n            \"D) 3, 4\",\n            \"E) 1, 3\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"Vassal\u0131m\u0131n vassal\u0131 m\u0259nim vassal\u0131m deyil\\\" prinsipi \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 i\u015fl\u0259mirdi, b\u00fct\u00fcn feodallar bilavasit\u0259 kral\u0131n vassal\u0131 idi (1). II Henrixin \\\"qalxan pulu\\\" t\u0259tbiqi d\u0259 kral\u0131 baronlardan as\u0131l\u0131l\u0131qdan xilas etmi\u015f, muzdlu qo\u015fun yaratma\u011fa imkan vermi\u015fdi (2). (Kils\u0259 tam m\u00fcst\u0259qil deyildi v\u0259 respublika qurulu\u015fu yox idi).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 41. S\u0259b\u0259b-N\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rind\u0259ki do\u011fru variant\u0131 se\u00e7in:\",\n        \"options\": [\n            \"A) S\u0259b\u0259b: I Vilhelmin norman c\u0259ngav\u0259rl\u0259rin\u0259 torpaq paylamas\u0131 \/ N\u0259tic\u0259: \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 feodalla\u015fma prosesinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131\",\n            \"B) S\u0259b\u0259b: II Henrixin h\u0259rbi islahat\u0131 (\\\"Qalxan pulu\\\") \/ N\u0259tic\u0259: Kral\u0131n baron qo\u015funlar\u0131na ehtiyac\u0131n\u0131n artmas\u0131\",\n            \"C) S\u0259b\u0259b: Y\u00fczillik m\u00fcharib\u0259d\u0259 \\\"Qara \u00f6l\u00fcm\\\"\u00fcn yay\u0131lmas\u0131 \/ N\u0259tic\u0259: \u0130\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 m\u0259cburi \u0259m\u0259k qanunlar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi\",\n            \"D) S\u0259b\u0259b: \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin kral m\u00fclk\u00fcnd\u0259 olmas\u0131 \/ N\u0259tic\u0259: \u015e\u0259h\u0259rl\u0259rin \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259 h\u00fcququ (kommuna) qazanaraq m\u00fcst\u0259qill\u0259\u015fm\u0259si\",\n            \"E) S\u0259b\u0259b: \\\"B\u00f6y\u00fck azadl\u0131q xartiyas\u0131\\\"n\u0131n q\u0259bulu \/ N\u0259tic\u0259: \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 m\u00fctl\u0259q monarxiyan\u0131n l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k respublikan\u0131n qurulmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: V\u0259ba epidemiyas\u0131 (qara \u00f6l\u00fcm) \u0259halini azaltd\u0131, i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 yarand\u0131, buna cavab olaraq kral az \u0259m\u0259khaqq\u0131 il\u0259 m\u0259cburi i\u015fl\u0259m\u0259yi t\u0259l\u0259b ed\u0259n qanun q\u0259bul etdi. Dig\u0259r variantlar tamamil\u0259 \u0259ks m\u0259nan\u0131 verir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 42. 1381-ci il Uot Tayler \u00fcsyan\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 aid edil\u0259 bilm\u0259z:\",\n        \"options\": [\n            \"A) K\u0259ndlil\u0259rin m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin d\u0259rhal zad\u0259gan r\u00fctb\u0259si almas\u0131\",\n            \"B) Vergil\u0259rin bir q\u0259d\u0259r azald\u0131lmas\u0131\",\n            \"C) Az \u0259m\u0259khaqq\u0131 il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259cbur ed\u0259n qanunlar\u0131n yum\u015fald\u0131lmas\u0131\",\n            \"D) K\u0259ndlil\u0259rin t\u0259hkim\u00e7ilikd\u0259n azad edilm\u0259si prosesinin s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259si\",\n            \"E) \u00dcsyan\u00e7\u0131lara hiyl\u0259 il\u0259 qalib g\u0259linm\u0259sin\u0259 baxmayaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259rin \u0259ld\u0259 edilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Uot Tayler \u00fcsyan\u0131ndan sonra k\u0259ndlil\u0259r\u0259 zad\u0259gan r\u00fctb\u0259si verilm\u0259si bar\u0259d\u0259 m\u0259nb\u0259d\u0259 he\u00e7 bir m\u0259lumat yoxdur. Dig\u0259r b\u0259ndl\u0259r \u00fcsyan\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ridir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 43. XI-XV \u0259srl\u0259r \u0130ngilt\u0259r\u0259 tarixi il\u0259 ba\u011fl\u0131 verilmi\u015f c\u0259dv\u0259ld\u0259 d\u00fczg\u00fcn uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n\u015e\u0259xsiyy\u0259t \u2014 D\u00f6vr\u00fc v\u0259 ya hadis\u0259si\\n1. I Vilhelm\\n2. II Henrix\\n3. VII Henrix T\u00fcdor\\n4. Kral Con (\u0130ngilt\u0259r\u0259 kral\u0131, xartiya imzalayan)\\na. Norman i\u015f\u011fal\u0131 (1066)\\nb. \u0130lk parlamentin \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131 (1265)\\nc. M\u0259hk\u0259m\u0259 v\u0259 H\u0259rbi islahat\\nd. Q\u0131z\u0131lg\u00fcll\u0259r m\u00fcharib\u0259sinin sonu\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-a, 2-c, 3-d\",\n            \"B) 1-b, 2-a, 3-c\",\n            \"C) 1-d, 2-c, 3-b\",\n            \"D) 1-a, 2-d, 3-c\",\n            \"E) 1-c, 2-a, 3-d\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1. I Vilhelm - Norman i\u015f\u011fal\u0131 (a); 2. II Henrix - M\u0259hk\u0259m\u0259 v\u0259 H\u0259rbi islahat (c); 3. VII Henrix T\u00fcdor - Q\u0131z\u0131lg\u00fcll\u0259r m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 v\u0259 yeni s\u00fclal\u0259 (d). (\u0130lk parlamentin \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131 is\u0259 XIII \u0259srd\u0259 - III Henrixin zaman\u0131na t\u0259sad\u00fcf edir, c\u0259dv\u0259ld\u0259 b\u0259ndi yoxdur, 4-c\u00fc \u015f\u0259xs d\u0259 f\u0259rqlidir). A b\u0259ndi \u0259n do\u011fru olanlar\u0131 birl\u0259\u015fdirir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 44. \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 m\u00fctl\u0259q monarxiyan\u0131n yaranmas\u0131 prosesinin \u00f6z\u0259lliyi n\u0259d\u0259 idi? (XV \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131)\",\n        \"options\": [\n            \"A) Kral\u0131n b\u00fct\u00fcn hakimiyy\u0259ti zad\u0259ganlara t\u0259hvil verm\u0259sind\u0259\",\n            \"B) \u0130ri feodallar\u0131n x\u00fcsusi h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin l\u0259\u011fv edilm\u0259si v\u0259 orta t\u0259b\u0259q\u0259y\u0259 az vergi qoyularaq d\u0259st\u0259k qazan\u0131lmas\u0131nda\",\n            \"C) Parlamentin qanunvericilik s\u0259lahiyy\u0259tinin tamamil\u0259 art\u0131r\u0131laraq kral\u0131n v\u0259zif\u0259d\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda\",\n            \"D) Y\u00fczillik m\u00fcharib\u0259nin b\u0259rpas\u0131 hesab\u0131na m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fm\u0259nin t\u0259min olunmas\u0131nda\",\n            \"E) Kral\u0131n kils\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rini geni\u015fl\u0259ndir\u0259r\u0259k Roma Papas\u0131na tam tabe olmas\u0131nda\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: VII Henrix T\u00fcdor m\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259ti g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn iri feodallar\u0131n h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259rini l\u0259\u011fv etdi v\u0259 orta t\u0259b\u0259q\u0259y\u0259 az vergi qoymaqla onlar\u0131n d\u0259st\u0259yini qazand\u0131. Bununla da m\u00fctl\u0259q monarxiyan\u0131n yaranmas\u0131 ba\u015flad\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 45. 1265-ci ild\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 Parlamentin \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131 hans\u0131 tarixi z\u0259rur\u0259td\u0259n do\u011fmu\u015fdu v\u0259 bu hadis\u0259 \u00f6lk\u0259nin d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015funda n\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b oldu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Kils\u0259 z\u00fclm\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 \/ \u0130ngilt\u0259r\u0259nin respublika elan edilm\u0259sin\u0259\",\n            \"B) Kral v\u0259 \u00fcsyan\u00e7\u0131lar (feodallar, c\u0259ngav\u0259rl\u0259r, \u015f\u0259h\u0259rlil\u0259r) aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259lli ehtiyac\u0131 \/ Silkli qurulu\u015flu monarxiyan\u0131n yaranmas\u0131na\",\n            \"C) Y\u00fczillik m\u00fcharib\u0259nin ba\u015flanmas\u0131 \/ \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 m\u00fctl\u0259qiyy\u0259tin g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259\",\n            \"D) Q\u0131z\u0131lg\u00fcll\u0259r m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flamas\u0131 \/ \u00d6lk\u0259nin par\u00e7alanmas\u0131na\",\n            \"E) Norman i\u015f\u011fal\u0131n\u0131n ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 \/ Feodalla\u015fman\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259sin\u0259\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1215-ci il xartiyas\u0131ndan sonra da kral il\u0259 \u00fcsyan\u00e7\u0131lar aras\u0131nda m\u00fcnaqi\u015f\u0259 davam edirdi. Sonda (1265) parlament \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ld\u0131 (feodallar, ruhanil\u0259r, c\u0259ngav\u0259rl\u0259r, \u015f\u0259h\u0259rlil\u0259r i\u015ftirak etdi). N\u0259tic\u0259d\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 \\\"Silkli qurulu\u015flu monarxiya\\\"ya \u00e7evrildi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 46. Bloksxemd\u0259ki m\u0259ntiqi z\u0259nciri tamamlay\u0131n:\\nFransa il\u0259 apar\u0131lan m\u00fcharib\u0259l\u0259rin b\u00f6y\u00fck v\u0259sait t\u0259l\u0259b etm\u0259si \u279d \u0130ngilt\u0259r\u0259 kral\u0131n\u0131n vergil\u0259ri art\u0131rmas\u0131 v\u0259 kils\u0259 i\u015fl\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015fmas\u0131 \u279d Papa il\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 \u279d ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Kral\u0131n Papan\u0131 devirib yeni kils\u0259 qurmas\u0131\",\n            \"B) Kral\u0131n Roma Papas\u0131n\u0131n vassal\u0131 oldu\u011funu elan etm\u0259si v\u0259 ictimaiyy\u0259tin \u00fcsyan\u0131\",\n            \"C) \u0130lk Parlamentin d\u0259rhal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131\",\n            \"D) Fransan\u0131n \u0130ngilt\u0259r\u0259 \u00fcz\u0259rin\u0259 S\u0259lib y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc t\u0259\u015fkil etm\u0259si\",\n            \"E) \\\"Qalxan pulu\\\" islahat\u0131n\u0131n l\u0259\u011fv edilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Kral kils\u0259 i\u015fl\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Papa onu taxtdan m\u0259hrum ed\u0259c\u0259yi il\u0259 h\u0259d\u0259l\u0259di. T\u0259b\u0259\u0259l\u0259rinin \u00fcsyan\u0131ndan qorxan kral \u00f6z\u00fcn\u00fc Papan\u0131n vassal\u0131 elan etdi, amma bu \u00f6z\u00fc iri feodallar\u0131n, c\u0259ngav\u0259r v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rlil\u0259rin \u00fcsyan\u0131na s\u0259b\u0259b oldu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 47. \\\"M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131\\\"na \u0259sas\u0259n, XII-XIII y\u00fczillikl\u0259rd\u0259 B\u00f6y\u00fck S\u0259lcuq d\u00f6vl\u0259ti v\u0259 M\u00fcq\u0259dd\u0259s Roma imperiyas\u0131n\u0131n ortaq c\u0259h\u0259ti n\u0259 olmu\u015fdur?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r ikisinin S\u0259lib y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259rini d\u0259f ed\u0259r\u0259k Q\u00fcds\u00fc \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259si\",\n            \"B) H\u0259r ikisinin par\u00e7alanmas\u0131\",\n            \"C) Roma Papas\u0131n\u0131n h\u0259r ikisini imperator elan etm\u0259si\",\n            \"D) D\u0259niz ticar\u0259tind\u0259 monopoliyan\u0131 \u0259l\u0259 almas\u0131\",\n            \"E) T\u0259hkim\u00e7iliyi l\u0259\u011fv etm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131\\\" c\u0259dv\u0259lin\u0259 \u0259sas\u0259n, \\\"XII y\u00fczillikd\u0259 B\u00f6y\u00fck S\u0259lcuq d\u00f6vl\u0259ti v\u0259 M\u00fcq\u0259dd\u0259s Roma imperiyas\u0131n\u0131n - par\u00e7alanmas\u0131\\\" fakt\u0131 ortaqd\u0131r. (Bu sual \\\"\u00fcmumi tarix\\\" kontekstind\u0259 analitik uy\u011funla\u015fd\u0131rma t\u0259l\u0259b edir). Lakin \u0130ngilt\u0259r\u0259 m\u00f6vzusunda \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Fransa krallar\u0131n\u0131n ortaq c\u0259h\u0259ti \\\"\u0130ri feodallarla m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 islahatlar\\\" idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 48. Hastinqs (1066) v\u0259 Poatye (1356) d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130ngilis ordusunun q\u0259l\u0259b\u0259sini t\u0259min ed\u0259n ortaq h\u0259rbi x\u00fcsusiyy\u0259t kimi n\u0259yi g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Frans\u0131z k\u0259ndlil\u0259rinin ingilisl\u0259rin t\u0259r\u0259fin\u0259 ke\u00e7m\u0259si\",\n            \"B) D\u00f6y\u00fc\u015f f\u0259rqini ingilis ox\u00e7ular\u0131n\u0131n (v\u0259 onlar\u0131n s\u00fcvaril\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259li f\u0259aliyy\u0259tinin \/ t\u0259\u015fkilatlanmas\u0131n\u0131n) h\u0259ll etm\u0259si\",\n            \"C) D\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rin q\u0131\u015f f\u0259slind\u0259 ba\u015f verm\u0259si v\u0259 r\u0259qibin donmas\u0131\",\n            \"D) D\u0259niz donanmas\u0131n\u0131n quru qo\u015funlar\u0131na top at\u0259\u015fi il\u0259 d\u0259st\u0259k verm\u0259si\",\n            \"E) Yaln\u0131z y\u00fcng\u00fcl piyadalar\u0131n t\u0259tbiq edilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Hastinqs d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 norman (g\u0259l\u0259c\u0259k ingilis) ox\u00e7ular\u0131 v\u0259 atl\u0131lar\u0131 nizam\u0131 pozulmu\u015f piyadalar\u0131 q\u0131rd\u0131lar. Puatye d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 d\u0259 ingilis ox\u00e7ular\u0131 v\u0259 atl\u0131 qo\u015funun \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n d\u00fczg\u00fcn \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259si q\u0259l\u0259b\u0259ni t\u0259min etmi\u015fdi. Taktik olaraq h\u0259r iki d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 ox\u00e7ular\u0131n rolu qabar\u0131qd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 49. X\u0259rit\u0259 (M\u0259kan) \/ C\u0259dv\u0259l sual\u0131 format\u0131. Y\u00fczillik m\u00fcharib\u0259nin yekunu olaraq (1453) qit\u0259d\u0259 ingilisl\u0259rin \u0259lind\u0259 qalan yegan\u0259 qala-liman \u015f\u0259h\u0259ri c\u0259dv\u0259ld\u0259 \\\"X\\\" olaraq i\u015far\u0259l\u0259nmi\u015fdir. X-i tap\u0131n.\\n1346 \u279d Kresi q\u0259l\u0259b\u0259si\\n1415 \u279d Azenkur q\u0259l\u0259b\u0259si\\n1453 \u279d X istisna olmaqla b\u00fct\u00fcn m\u00fclkl\u0259rin itirilm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) Orlean\",\n            \"B) London\",\n            \"C) Kale\",\n            \"D) Paris\",\n            \"E) Normandiya\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1453-c\u00fc il s\u00fclh\u00fcn\u0259 \u0259sas\u0259n, Fransa torpaqlar\u0131 azad edildi, yaln\u0131z Kale liman\u0131 ingilisl\u0259rd\u0259 qald\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Sual 50. \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 XI-XV \u0259srl\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi h\u0259yat\u0131 \u0259ks etdir\u0259n yanl\u0131\u015f b\u0259yanat\u0131 tap\u0131n:\",\n        \"options\": [\n            \"A) XI \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131nda feodalla\u015fma prosesi ba\u015fa \u00e7atsa da, azad k\u0259ndlil\u0259r m\u00f6vcudlu\u011funu qoruyurdu.\",\n            \"B) XIV \u0259srin sonlar\u0131nda London m\u0259rk\u0259z olmaqla vahid daxili bazar formala\u015f\u0131rd\u0131.\",\n            \"C) XIV \u0259srd\u0259 \\\"Qara \u00f6l\u00fcm\\\" epidemiyas\u0131 i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sin\u0259 t\u0259l\u0259bat\u0131 k\u0259skin art\u0131rd\u0131.\",\n            \"D) XIV \u0259srd\u0259 Uot Tayler \u00fcsyan\u0131ndan sonra t\u0259hkim\u00e7iliyin l\u0259\u011fvi prosesi s\u00fcr\u0259tl\u0259ndi.\",\n            \"E) \u0130ngilt\u0259r\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri Fransadan f\u0259rqli olaraq m\u00fcst\u0259qil komunnlar kimi idar\u0259 olunaraq feodallardan tamamil\u0259 azad vergi sistemin\u0259 ke\u00e7di.\"\n        ],\n        \"correct\": 4,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, \u0130ngilt\u0259r\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti kral m\u00fclk\u00fcnd\u0259 yerl\u0259\u015firdi. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Fransadan f\u0259rqli olaraq \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259 (kommuna) h\u00fcququ qazana bilm\u0259mi\u015fdil\u0259r. E b\u0259ndi yanl\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    }\n];\n\nlet currentIdx = 0;\nlet userAnswers = {};\nlet viewed = {0: true};\nlet isFinished = false;\n\nfunction initQuiz() {\n    const scale = document.getElementById('quiz-scale');\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.createElement('button');\n        btn.className = 'scale-btn';\n        btn.innerText = index + 1;\n        btn.onclick = () => jumpToQuestion(index);\n        btn.id = `scale-btn-${index}`;\n        scale.appendChild(btn);\n    });\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction updateScaleColors() {\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.getElementById(`scale-btn-${index}`);\n        \n        \/\/ B\u00fct\u00fcn r\u0259ng klasslar\u0131n\u0131 t\u0259mizl\u0259yirik\n        btn.classList.remove('active', 'viewed', 'answered', 'correct-ans', 'wrong-ans');\n        \n        if (isFinished) {\n            \/\/ \u0130MTAHAN B\u0130TD\u0130KD\u018fN SONRAK\u0130 M\u018fNT\u0130Q\n            if (userAnswers[index] === quizData[index].correct) {\n                btn.classList.add('correct-ans'); \/\/ D\u00fczl\u0259r ya\u015f\u0131l\n            } else {\n                btn.classList.add('wrong-ans'); \/\/ S\u0259hvl\u0259r v\u0259 bo\u015f burax\u0131lanlar q\u0131rm\u0131z\u0131\n            }\n        } else {\n            \/\/ \u0130MTAHAN GED\u018fN ZAMAN M\u018fNT\u0130Q\n            if (userAnswers[index] !== undefined) {\n                btn.classList.add('answered'); \/\/ H\u0259r hans\u0131 cavab se\u00e7ilibs\u0259 ya\u015f\u0131l\n            } else if (viewed[index]) {\n                btn.classList.add('viewed'); \/\/ Bax\u0131l\u0131b amma se\u00e7ilm\u0259yibs\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131\n            }\n        }\n\n        if (index === currentIdx) {\n            btn.classList.add('active'); \/\/ Haz\u0131rda bax\u0131lan sual\u0131n \u0259traf\u0131ndak\u0131 ha\u015fiy\u0259\n        }\n    });\n}\n\nfunction renderQuestion() {\n    const q = quizData[currentIdx];\n    document.getElementById('question-text').innerText = q.q;\n    const optionsContainer = document.getElementById('options-container');\n    optionsContainer.innerHTML = '';\n    \n    q.options.forEach((opt, idx) => {\n        const label = document.createElement('label');\n        label.className = 'option-label';\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) label.classList.add('selected');\n        \n        if (isFinished) {\n            if (idx === q.correct) label.classList.add('correct');\n            if (userAnswers[currentIdx] === idx && idx !== q.correct) label.classList.add('wrong');\n            label.style.pointerEvents = 'none';\n        }\n\n        const input = document.createElement('input');\n        input.type = 'radio';\n        input.name = 'q-option';\n        input.value = idx;\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) input.checked = true;\n        if (!isFinished) {\n            input.onchange = () => selectOption(idx);\n        } else {\n            input.disabled = true;\n        }\n        \n        label.appendChild(input);\n        label.appendChild(document.createTextNode(opt));\n        optionsContainer.appendChild(label);\n    });\n\n    const expContainer = document.getElementById('explanation-container');\n    if (isFinished) {\n        expContainer.style.display = 'block';\n        expContainer.innerHTML = `<strong>\u0130zah:<\/strong> ${q.exp}`;\n    } else {\n        expContainer.style.display = 'none';\n    }\n\n    document.getElementById('btn-prev').disabled = currentIdx === 0;\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && !isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'none';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'inline-block';\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'inline-block';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    }\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = true;\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = false;\n    }\n\n    updateScaleColors();\n}\n\nfunction selectOption(idx) {\n    if (isFinished) return;\n    userAnswers[currentIdx] = idx;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction nextQuestion() {\n    if (currentIdx < quizData.length - 1) {\n        currentIdx++;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction prevQuestion() {\n    if (currentIdx > 0) {\n        currentIdx--;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction jumpToQuestion(idx) {\n    currentIdx = idx;\n    viewed[currentIdx] = true;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction finishQuiz() {\n    isFinished = true;\n    let score = 0;\n    quizData.forEach((q, idx) => {\n        if (userAnswers[idx] === q.correct) score++;\n    });\n    \n    \/\/ \u0130mtahan bit\u0259n kimi \u015fkalan\u0131 d\u00fcz\/s\u0259hv\u0259 g\u00f6r\u0259 r\u0259ngl\u0259yirik\n    updateScaleColors(); \n    \n    document.getElementById('quiz-content').style.display = 'none';\n    document.getElementById('quiz-results').style.display = 'block';\n    document.getElementById('score-text').innerText = `${score}\/${quizData.length}`;\n    \n    document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    \n    \/\/ N\u0259tic\u0259ni n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 3 saniy\u0259 sonra ilk suala qay\u0131d\u0131r\u0131q\n    setTimeout(() => {\n        document.getElementById('quiz-content').style.display = 'block';\n        currentIdx = 0;\n        renderQuestion();\n    }, 3000);\n}\n\ndocument.addEventListener('DOMContentLoaded', initQuiz);\n<\/script>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YEN\u0130 Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir. \u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol \u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131 \u0130mtahan N\u0259tic\u0259si 0\/0 Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz. \u2190 Geri \u0130r\u0259li \u2192 N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev Bu tipd\u0259 olan 30 \u0259d\u0259d premium s\u0131naqlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin. WhatsApp qrupumuza qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-527","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/527","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=527"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/527\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":528,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/527\/revisions\/528"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=527"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}