{"id":499,"date":"2026-06-09T12:32:22","date_gmt":"2026-06-09T12:32:22","guid":{"rendered":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=499"},"modified":"2026-06-09T12:32:22","modified_gmt":"2026-06-09T12:32:22","slug":"muasir-dovr","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=499","title":{"rendered":"M\u00fcasir d\u00f6vr"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"promo-banner\">\n    <div class=\"promo-content\">\n        <span class=\"promo-badge\">YEN\u0130<\/span>\n        <span>Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir.<\/span>\n    <\/div>\n    <a href=\"https:\/\/xronos.info\/?page_id=80\" class=\"promo-btn\">\u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol<\/a>\n<\/div>\n\n<div id=\"premium-quiz-container\">\n    <div class=\"quiz-top-bar\">\n        <h2>\u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131<\/h2>\n        <div id=\"quiz-scale\" class=\"quiz-scale\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-content\" class=\"quiz-content\">\n        <h3 id=\"question-text\" class=\"question-text\"><\/h3>\n        <div id=\"options-container\" class=\"options-container\"><\/div>\n        <div id=\"explanation-container\" class=\"explanation-container\" style=\"display: none;\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-results\" class=\"quiz-results\" style=\"display: none;\">\n        <h3>\u0130mtahan N\u0259tic\u0259si<\/h3>\n        <div class=\"score-circle\">\n            <span id=\"score-text\">0\/0<\/span>\n        <\/div>\n        <p>Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz.<\/p>\n    <\/div>\n\n    <div class=\"quiz-navigation\">\n        <button id=\"btn-prev\" class=\"nav-btn\" onclick=\"prevQuestion()\">\u2190 Geri<\/button>\n        <button id=\"btn-next\" class=\"nav-btn btn-primary\" onclick=\"nextQuestion()\">\u0130r\u0259li \u2192<\/button>\n        <button id=\"btn-finish\" class=\"nav-btn btn-finish\" style=\"display:none;\" onclick=\"finishQuiz()\">N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r<\/button>\n    <\/div>\n    \n    <div class=\"quiz-footer\">\n        M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev\n    <\/div>\n<\/div>\n\n<div class=\"bottom-banners\">\n    <a href=\"https:\/\/wa.me\/994559339283?text=Salam,%2030%20%C9%99d%C9%99d%20premium%20s%C4%B1naq%20%C9%99ld%C9%99%20etm%C9%99k%20ist%C9%99yir%C9%99m.\" target=\"_blank\" class=\"action-banner premium-banner\">\n        <div class=\"banner-icon\">\n            <svg viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" width=\"28\" height=\"28\"><path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.884-9.885 9.884m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413z\"\/><\/svg>\n        <\/div>\n        <span>Bu tipd\u0259 olan 30 \u0259d\u0259d premium s\u0131naqlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/span>\n    <\/a>\n\n    <a href=\"BURAYA_QURUP_LINKINI_YAZIN\" target=\"_blank\" class=\"action-banner group-banner\">\n        <div class=\"banner-icon\">\n            <svg viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" width=\"28\" height=\"28\"><path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.884-9.885 9.884m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413z\"\/><\/svg>\n        <\/div>\n        <span>WhatsApp qrupumuza qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/span>\n    <\/a>\n<\/div>\n\n<style>\n    :root {\n        --primary: #2563eb;\n        --primary-hover: #1d4ed8;\n        --answered: #22c55e;\n        --skipped: #ef4444;\n        --unseen: #e5e7eb;\n        --bg: #ffffff;\n        --text: #1f2937;\n        --border: #e5e7eb;\n    }\n\n    \/* --- Dinamik Banner Stili --- *\/\n    .promo-banner {\n        max-width: 800px;\n        margin: 2rem auto 1rem auto;\n        background: linear-gradient(270deg, #1e3a8a, #4f46e5, #9333ea, #3b82f6);\n        background-size: 300% 300%;\n        animation: gradientBG 8s ease infinite;\n        color: #ffffff;\n        border-radius: 16px;\n        padding: 16px 24px;\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        align-items: center;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(79, 70, 229, 0.25);\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        box-sizing: border-box;\n    }\n\n    @keyframes gradientBG {\n        0% { background-position: 0% 50%; }\n        50% { background-position: 100% 50%; }\n        100% { background-position: 0% 50%; }\n    }\n\n    .promo-content {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        gap: 15px;\n        font-size: 15px;\n        font-weight: 600;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .promo-badge {\n        background: #fef08a;\n        color: #b45309;\n        padding: 4px 10px;\n        border-radius: 8px;\n        font-size: 12px;\n        font-weight: 800;\n        text-transform: uppercase;\n        letter-spacing: 0.5px;\n        animation: pulseBadge 2s infinite;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    @keyframes pulseBadge {\n        0% { transform: scale(1); }\n        50% { transform: scale(1.08); }\n        100% { transform: scale(1); }\n    }\n\n    .promo-btn {\n        background: rgba(255, 255, 255, 0.15);\n        border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3);\n        color: #ffffff;\n        padding: 10px 20px;\n        border-radius: 10px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 14px;\n        text-decoration: none;\n        transition: all 0.3s ease;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    .promo-btn:hover {\n        background: #ffffff;\n        color: #1e3a8a;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .promo-banner {\n            flex-direction: column;\n            text-align: center;\n            gap: 15px;\n        }\n        .promo-content {\n            flex-direction: column;\n            gap: 10px;\n        }\n    }\n    \/* --- Banner Stili Sonu --- *\/\n\n    \/* --- WhatsApp Bannerl\u0259rin Stili --- *\/\n    .bottom-banners {\n        max-width: 800px;\n        margin: 1rem auto 2rem auto;\n        display: flex;\n        flex-direction: column;\n        gap: 15px;\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n    }\n\n    .action-banner {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        background: #25D366;\n        color: #ffffff;\n        text-decoration: none;\n        padding: 15px 24px;\n        border-radius: 16px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 16px;\n        box-shadow: 0 4px 15px rgba(37, 211, 102, 0.3);\n        transition: all 0.3s ease;\n    }\n\n    .action-banner:hover {\n        transform: translateY(-3px);\n        box-shadow: 0 8px 25px rgba(37, 211, 102, 0.4);\n        color: #ffffff;\n    }\n\n    .group-banner {\n        background: #128C7E;\n        box-shadow: 0 4px 15px rgba(18, 140, 126, 0.3);\n    }\n\n    .group-banner:hover {\n        box-shadow: 0 8px 25px rgba(18, 140, 126, 0.4);\n    }\n\n    .banner-icon {\n        margin-right: 15px;\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .action-banner {\n            font-size: 14px;\n            padding: 12px 16px;\n        }\n        .banner-icon {\n            margin-right: 10px;\n        }\n    }\n    \/* --- WhatsApp Bannerl\u0259rin Stili Sonu --- *\/\n\n    #premium-quiz-container {\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        max-width: 800px;\n        margin: 0 auto;\n        background: var(--bg);\n        border-radius: 16px;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,0.05);\n        border: 1px solid var(--border);\n        overflow: hidden;\n        color: var(--text);\n    }\n\n    .quiz-top-bar {\n        background: #f8fafc;\n        padding: 1.5rem;\n        border-bottom: 1px solid var(--border);\n    }\n\n    .quiz-top-bar h2 {\n        margin: 0 0 1rem 0;\n        font-size: 1.25rem;\n        color: var(--text);\n        text-align: center;\n    }\n\n    .quiz-scale {\n        display: flex;\n        flex-wrap: wrap;\n        gap: 6px;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    .scale-btn {\n        width: 32px;\n        height: 32px;\n        border-radius: 6px;\n        border: none;\n        background: var(--unseen);\n        color: #4b5563;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 0.85rem;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .scale-btn:hover {\n        transform: translateY(-2px);\n    }\n\n    .scale-btn.active {\n        box-shadow: 0 0 0 2px #fff, 0 0 0 4px var(--primary);\n    }\n\n    .scale-btn.viewed { background: var(--skipped); color: white; }\n    .scale-btn.answered { background: var(--answered); color: white; }\n    .scale-btn.correct-ans { background: var(--answered); color: white; }\n    .scale-btn.wrong-ans { background: var(--skipped); color: white; }\n\n    .quiz-content { padding: 2rem; min-height: 300px; }\n    \n    .question-text {\n        font-size: 1.15rem;\n        line-height: 1.6;\n        margin-bottom: 1.5rem;\n        white-space: pre-line;\n    }\n\n    .options-container { display: flex; flex-direction: column; gap: 10px; }\n\n    .option-label {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        padding: 1rem;\n        border: 2px solid var(--border);\n        border-radius: 8px;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .option-label:hover { border-color: var(--primary); background: #eff6ff; }\n    \n    .option-label input { margin-right: 15px; transform: scale(1.2); cursor: pointer; }\n    \n    .option-label.selected {\n        border-color: var(--primary);\n        background: #eff6ff;\n    }\n\n    .option-label.correct {\n        border-color: var(--answered);\n        background: #f0fdf4;\n    }\n\n    .option-label.wrong {\n        border-color: var(--skipped);\n        background: #fef2f2;\n    }\n\n    .explanation-container {\n        margin-top: 1.5rem;\n        padding: 1rem;\n        background: #fef3c7;\n        border-left: 4px solid #f59e0b;\n        border-radius: 4px;\n        font-size: 0.95rem;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .quiz-navigation {\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        padding: 1.5rem 2rem;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n        background: #f8fafc;\n    }\n\n    .nav-btn {\n        padding: 0.75rem 1.5rem;\n        border: none;\n        border-radius: 8px;\n        font-weight: 600;\n        cursor: pointer;\n        transition: 0.2s;\n        background: #e2e8f0;\n        color: #475569;\n    }\n\n    .nav-btn:hover { background: #cbd5e1; }\n    \n    .nav-btn.btn-primary { background: var(--primary); color: white; }\n    .nav-btn.btn-primary:hover { background: var(--primary-hover); }\n    \n    .nav-btn.btn-finish { background: var(--answered); color: white; margin-left: auto; }\n    .nav-btn.btn-finish:hover { background: #16a34a; }\n\n    .quiz-results { text-align: center; padding: 3rem 2rem; }\n    .score-circle {\n        width: 120px; height: 120px;\n        border-radius: 50%; background: #eff6ff;\n        border: 4px solid var(--primary);\n        display: flex; align-items: center; justify-content: center;\n        margin: 1rem auto; font-size: 2rem; font-weight: bold; color: var(--primary);\n    }\n\n    .quiz-footer {\n        text-align: right;\n        padding: 1rem 2rem;\n        font-size: 0.85rem;\n        color: #64748b;\n        font-weight: 600;\n        background: #fff;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n    }\n<\/style>\n\n<script>\nconst quizData = [\n    {\n        \"q\": \"1. Tarixi hadis\u0259l\u0259rin xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. \u0130taliyan\u0131n \\\"\u00dc\u00e7l\u0259r ittifaq\u0131\\\"n\u0131 t\u0259rk edib \\\"Antanta\\\" blokuna qo\u015fulmas\u0131\\n2. AB\u015e-nin Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 qo\u015fulmas\u0131\\n3. Yaponiyan\u0131n Antanta t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcharib\u0259y\u0259 qo\u015fulmas\u0131\\n4. Rum\u0131niyan\u0131n Antanta t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcharib\u0259y\u0259 c\u0259lb edilm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 3, 1, 4, 2\",\n            \"B) 1, 3, 2, 4\",\n            \"C) 3, 4, 1, 2\",\n            \"D) 2, 1, 3, 4\",\n            \"E) 4, 3, 1, 2\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si gedi\u015find\u0259 Yaponiya 1914-c\u00fc ild\u0259 Antanta t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcharib\u0259y\u0259 qo\u015fulmu\u015fdur. 1915-ci ild\u0259 \u0130taliya Antanta il\u0259 gizli London sazi\u015fi imzalayaraq bloka daxil oldu. Rum\u0131niya 1916-c\u0131 ild\u0259 Antanta t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcharib\u0259y\u0259 qo\u015fulmu\u015fdur. AB\u015e is\u0259 1917-ci ild\u0259 m\u00fcharib\u0259y\u0259 qat\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Do\u011fru ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 3, 1, 4, 2.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"2. Eyler-Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nI. \u015e.M.Xiyabani h\u0259r\u0259kat\u0131 (1920)\\nII. S\u0259ttarxan h\u0259r\u0259kat\u0131 (1905-1911)\\n\\na. Milli muxtariyy\u0259t t\u0259l\u0259binin ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u0259si\\nb. Xarici q\u00fcvv\u0259l\u0259rin m\u00fcdaxil\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 yat\u0131r\u0131lmas\u0131\\nc. \u0130ran\u0131n siyasi v\u0259 m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131n\u0131n demokratikl\u0259\u015fdirilm\u0259si u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259\\nd. Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili elan edilm\u0259si\\ne. Qacarlar s\u00fclal\u0259sinin devrilm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) I - a, d; II - b; III - c\",\n            \"B) I - b, d; II - a; III - c\",\n            \"C) I - a, c; II - b; III - e\",\n            \"D) I - d, e; II - c; III - a\",\n            \"E) I - a, b; II - d; III - e\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: H\u0259m S\u0259ttarxan, h\u0259m d\u0259 Xiyabani \u0130ran\u0131n siyasi h\u0259yat\u0131n\u0131n demokratikl\u0259\u015fdirilm\u0259si u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 aparm\u0131\u015fd\u0131r (ortaq c\u0259h\u0259t - c). \u015e.M.Xiyabani h\u0259r\u0259kat\u0131nda Az\u0259rbaycan dili d\u00f6vl\u0259t dili elan edilmi\u015f v\u0259 \u0259razi muxtariyy\u0259ti t\u0259l\u0259bi ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr (I - a, d). S\u0259ttarxan (M\u0259\u015frut\u0259) h\u0259r\u0259kat\u0131 is\u0259 m\u00f6vcud qurulu\u015fa qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259ls\u0259 d\u0259, xarici q\u00fcvv\u0259l\u0259rin m\u00fcdaxil\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r (II - b). He\u00e7 bir h\u0259r\u0259kat Qacarlar s\u00fclal\u0259sinin devrilm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nm\u0259mi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"3. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f beyn\u0259lxalq konfranslar v\u0259 onlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 do\u011fru uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. Tehran konfrans\u0131 (1943)\\n2. Yalta konfrans\u0131 (1945)\\n3. San-Fransisko konfrans\u0131 (1945)\\n\\na. BMT-nin yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nm\u0259si\\nb. \u0130kinci c\u0259bh\u0259nin a\u00e7\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sinin raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131\\nc. Almaniyan\u0131n t\u0259zminat \u00f6d\u0259m\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 yekun q\u0259rar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si\\nd. SSR\u0130-nin Yaponiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259y\u0259 qo\u015fulmas\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259xfi sazi\u015fin imzalanmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-b, 2-d, 3-a\",\n            \"B) 1-b, 2-c, 3-a\",\n            \"C) 1-d, 2-b, 3-c\",\n            \"D) 1-a, 2-d, 3-b\",\n            \"E) 1-c, 2-a, 3-d\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1943-c\u00fc il Tehran konfrans\u0131nda \u0130kinci c\u0259bh\u0259nin a\u00e7\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131. 1945-ci il Yalta konfrans\u0131nda SSR\u0130-nin Yaponiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259y\u0259 qo\u015fulmas\u0131 haqq\u0131nda m\u0259xfi sazi\u015f imzaland\u0131. 1945-ci ilin aprel-iyun aylar\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n San-Fransisko konfrans\u0131 is\u0259 BMT-nin yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. Almaniyan\u0131n t\u0259zminat \u00f6d\u0259m\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si is\u0259 Versal v\u0259 Potsdam konfranslar\u0131na aiddir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"4. 1918-ci ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti v\u0259 1920-ci ild\u0259 C\u0259nubi Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015f \u015e.M.Xiyabani h\u00f6kum\u0259tin\u0259 aid ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili elan edilm\u0259si\\n2. \u00d6z f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini eyni t\u0259qvim ilind\u0259 dayand\u0131rmalar\u0131\\n3. Qad\u0131nlara se\u00e7ki h\u00fcququnun verilm\u0259si\\n4. Xarici qo\u015funlar\u0131n h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259si il\u0259 s\u00fcqut etm\u0259l\u0259ri\\n5. Bol\u015fevik Rusiyas\u0131na qar\u015f\u0131 silahl\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparmalar\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1, 2\",\n            \"B) 2, 4\",\n            \"C) 1, 5\",\n            \"D) 3, 4\",\n            \"E) 2, 5\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1918-ci ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti (AXC) v\u0259 1920-ci ild\u0259 C\u0259nubi Az\u0259rbaycanda yaranm\u0131\u015f Xiyabani (Milli H\u00f6kum\u0259t) h\u00f6kum\u0259tinin h\u0259r ikisi Az\u0259rbaycan dilini d\u00f6vl\u0259t dili elan etmi\u015fl\u0259r. H\u0259m\u00e7inin h\u0259r iki h\u00f6kum\u0259t eyni ild\u0259 \u2013 1920-ci ild\u0259 s\u00fcqut etmi\u015fdir. Xiyabani h\u00f6kum\u0259ti xarici m\u00fcdaxil\u0259 il\u0259 deyil, \u0130ran q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"5. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rinin do\u011fru verildiyi b\u0259ndi m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\",\n        \"options\": [\n            \"A) S\u0259b\u0259b: SSR\u0130-nin Uzaq \u015e\u0259rqd\u0259 b\u0259zi \u0259razil\u0259ri \u0259ld\u0259 etm\u0259si m\u00fcqabilind\u0259 ba\u011flanan m\u0259xfi sazi\u015f; N\u0259tic\u0259: SSR\u0130-nin Yaponiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259 elan etm\u0259si.\",\n            \"B) S\u0259b\u0259b: B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n d\u0259nizl\u0259rd\u0259ki hakimiyy\u0259tini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k ist\u0259m\u0259si; N\u0259tic\u0259: XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \\\"G\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131\\\" siyas\u0259tind\u0259n imtina ed\u0259r\u0259k Fransaya qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lm\u0259si.\",\n            \"C) S\u0259b\u0259b: XX \u0259srin 30-cu ill\u0259rind\u0259 \\\"B\u00f6y\u00fck b\u00f6hran\\\"\u0131n ba\u015f verm\u0259si; N\u0259tic\u0259: Almaniya, \u0130taliya v\u0259 AB\u015e-d\u0259 \u015fovinist siyas\u0259tin d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si.\",\n            \"D) S\u0259b\u0259b: SSR\u0130-nin \u018ffqan\u0131stana qo\u015fun yeritm\u0259si; N\u0259tic\u0259: AB\u015e-nin SSR\u0130-y\u0259 qar\u015f\u0131 texnologiya ixrac\u0131 embarqosu qoymas\u0131.\",\n            \"E) S\u0259b\u0259b: Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Versal-Va\u015finqton sisteminin qurulmas\u0131; N\u0259tic\u0259: D\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda b\u00fct\u00fcn ziddiyy\u0259tl\u0259rin \u0259dal\u0259tl\u0259 h\u0259ll edil\u0259r\u0259k aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1979-cu ild\u0259 SSR\u0130-nin \u018ffqan\u0131stan\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259sin\u0259 cavab olaraq AB\u015e SSR\u0130-y\u0259 tax\u0131l v\u0259 texnologiya ixrac\u0131na embarqo qoydu v\u0259 1980-ci il Moskva Olimpiadas\u0131n\u0131 boykot etdi. B b\u0259ndind\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 \\\"g\u00fcc tarazl\u0131\u011f\u0131\\\" siyas\u0259tind\u0259n imtina etm\u0259mi\u015f, \u0259ksin\u0259 onu qoruma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. C b\u0259ndind\u0259 AB\u015e deyil, Yaponiya \u015fovinist siyas\u0259t y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015fd\u0131r. E b\u0259ndind\u0259 Versal sistemi ziddiyy\u0259tl\u0259ri \u0259dal\u0259tl\u0259 h\u0259ll etm\u0259mi\u015f, \u0259ksin\u0259 qisas\u00e7\u0131l\u0131q meyill\u0259rini art\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. A b\u0259ndind\u0259ki sazi\u015f Yalta konfrans\u0131nda olmu\u015fdur, bu is\u0259 s\u0259b\u0259bdir, lakin t\u0259svir tam d\u0259qiq deyil, D b\u0259ndi is\u0259 tam olaraq d\u0259rslikd\u0259ki c\u00fcml\u0259dir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"6. C\u0259dv\u0259l\u0259 \u0259sas\u0259n 1920-ci ill\u0259rd\u0259 sovet milli siyas\u0259ti ad\u0131 alt\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u0259razi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 do\u011fru uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nTarixi \u0259razi\\n1. Bor\u00e7al\u0131\\n2. Qaraba\u011f\\n3. Z\u0259ng\u0259zur\\n\\nBa\u015f vermi\u015f hadis\u0259 (1920-ci ill\u0259r)\\na. Erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn muxtar vilay\u0259tin yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u0259razi\\nb. G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Erm\u0259nistan sovet respublikalar\u0131 aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcld\u00fc\\nc. Q\u0259rb hiss\u0259sinin Erm\u0259nistana verilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan SSR-in \u0259razisinin azalmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-b, 2-a, 3-c\",\n            \"B) 1-c, 2-b, 3-a\",\n            \"C) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"D) 1-b, 2-c, 3-a\",\n            \"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1920-1930-cu ill\u0259rd\u0259 sovetl\u0259rin milli siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fcbahis\u0259li \u0259razi elan olunmu\u015f Bor\u00e7al\u0131 mahal\u0131 G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Erm\u0259nistan sovet respublikalar\u0131 aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcld\u00fc (1-b). Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sind\u0259 1923-c\u00fc ild\u0259 erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \\\"Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259ti\\\" yarad\u0131ld\u0131 (2-a). Q\u0259rbi Z\u0259ng\u0259zurun Erm\u0259nistan SSR-\u0259 verilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan SSR-in \u0259razisi \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azald\u0131ld\u0131 (3-c).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"7. Verilmi\u015f tarixi faktlar aras\u0131nda uy\u011funsuzlu\u011fu tap\u0131n:\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1958-ci il Fransa Konstitusiyas\u0131 \u2014 Prezidentli respublika idar\u0259 \u00fcsulunun t\u0259sbit edilm\u0259si\",\n            \"B) 1918-ci il Almaniya inqilab\u0131 \u2014 Monarxiyan\u0131n devrilm\u0259si v\u0259 Respublika sisteminin yarad\u0131lmas\u0131\",\n            \"C) 1949-cu il \u2014 Almaniyan\u0131n vahid halda birl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn tam b\u0259rpas\u0131\",\n            \"D) 1911-1913-c\u00fc ill\u0259r \u00c7in inqilab\u0131 \u2014 \u00d6lk\u0259d\u0259 Respublika idar\u0259 sisteminin yarad\u0131lmas\u0131\",\n            \"E) 1947-ci il Yaponiya Konstitusiyas\u0131 \u2014 \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra yeni d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015fu v\u0259 h\u00fcquqi \u0259saslar\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Almaniyan\u0131n vahid halda birl\u0259\u015fdirilm\u0259si 1949-cu ild\u0259 deyil, 1990-c\u0131 ild\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir. 1949-cu ild\u0259 yaln\u0131z Almaniya Federativ Respublikas\u0131n\u0131n (AFR) konstitusiyas\u0131 q\u0259bul edilmi\u015fdi. Dig\u0259r variantlar do\u011frudur: 1958-ci ild\u0259 Fransada prezidentli respublika quruldu; 1911-1913-c\u00fc ill\u0259r \u00c7in v\u0259 1918-ci il Almaniya inqilablar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 monarxiya devrildi v\u0259 respublika quruldu; 1947-ci ild\u0259 is\u0259 Yaponiyada yeni konstitusiya q\u0259bul edildi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"8. M\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 tamamlay\u0131n:\\n1. 1969-cu ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan SSR MK-nin I katibi t\u0259yin olunmas\u0131\\n2. \u0130qtisadi, m\u0259d\u0259ni v\u0259 elmi sah\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259r\u0259qqinin ba\u015f verm\u0259si\\n3. Milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rkin y\u00fcks\u0259li\u015fin\u0259 nail olunmas\u0131\\n4. ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Az\u0259rbaycan dilinin Az\u0259rbaycan SSR-nin d\u00f6vl\u0259t dili olmas\u0131n\u0131n konstitusiyada t\u0259min edilm\u0259si\",\n            \"B) M\u00fcst\u0259qil D\u00f6vl\u0259tl\u0259r Birliyinin yarad\u0131lmas\u0131\",\n            \"C) Savads\u0131zl\u0131qla M\u00fcbariz\u0259 Komit\u0259sinin f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131\",\n            \"D) \\\"M\u00fcst\u0259qil sovet Az\u0259rbaycan\u0131\\\" \u015f\u00fcar\u0131n\u0131n iflasa u\u011framas\u0131\",\n            \"E) C\u0259nubi Az\u0259rbaycanda milli-m\u0259d\u0259ni muxtariyy\u0259t h\u00fcququnun tan\u0131nmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1969-1982-ci ill\u0259rd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin milli oyan\u0131\u015f siyas\u0259ti say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi, m\u0259d\u0259ni v\u0259 kadr potensial\u0131 artm\u0131\u015f, milli birliy\u0259 v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk\u0259 nail olunmu\u015fdur. Bu siyas\u0259tin m\u0259ntiqi davam\u0131 olaraq 1978-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan SSR Konstitusiyas\u0131nda Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili olmas\u0131 t\u0259min edilmi\u015fdir. C v\u0259 D variantlar\u0131 1920-ci ill\u0259r\u0259, B variant\u0131 1991-ci il\u0259 aiddir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"9. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra \\\"Soyuq m\u00fcharib\u0259\\\" d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 sosialist d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sinin h\u0259rbi-siyasi v\u0259 iqtisadi maraqlar\u0131n\u0131 qorumaq, el\u0259c\u0259 d\u0259 Q\u0259rb\u0259 qar\u015f\u0131 r\u0259qab\u0259t aparmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131 se\u00e7in:\\n1. \u015eimali Atlantika M\u00fcqavil\u0259si T\u0259\u015fkilat\u0131 (NATO)\\n2. Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0130qtisadi Yard\u0131m \u015euras\u0131 (Q\u0130Y\u015e)\\n3. Avropa \u0130qtisadi Birliyi (A\u0130B)\\n4. Var\u015fava M\u00fcqavil\u0259si T\u0259\u015fkilat\u0131 (VMT)\\n5. Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 (BMT)\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1, 3\",\n            \"B) 2, 4\",\n            \"C) 1, 4\",\n            \"D) 3, 5\",\n            \"E) 2, 5\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"Soyuq m\u00fcharib\u0259\\\" d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 sosialist d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00f6z iqtisadi v\u0259 h\u0259rbi-siyasi maraqlar\u0131n\u0131 qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn 1949-cu ild\u0259 Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0130qtisadi Yard\u0131m \u015euras\u0131n\u0131 (Q\u0130Y\u015e) v\u0259 1955-ci ild\u0259 is\u0259 NATO-ya qar\u015f\u0131 olaraq Var\u015fava M\u00fcqavil\u0259si T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131 (VMT) yaratd\u0131lar. NATO (1949) v\u0259 A\u0130B (1957) Q\u0259rb d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin iqtisadi v\u0259 h\u0259rbi ittifaqlar\u0131 idi. BMT is\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini birl\u0259\u015fdir\u0259n s\u00fclhm\u0259raml\u0131 t\u0259\u015fkilatd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"10. 2016-c\u0131 ilin Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rinin (D\u00f6rdg\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259) Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 aid olmayan x\u00fcsusiyy\u0259ti tap\u0131n:\",\n        \"options\": [\n            \"A) C\u0259miyy\u0259td\u0259 d\u0259rin ruh d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fcn yaranmas\u0131\",\n            \"B) H\u0259rbi kadr siyas\u0259tinin iflasa u\u011framas\u0131\",\n            \"C) \\\"Ohanyan x\u0259tti\\\"nin ke\u00e7ilm\u0259zliyi haqq\u0131nda mifin da\u011f\u0131lmas\u0131\",\n            \"D) Cinay\u0259tkar hakimiyy\u0259tin m\u00f6vqeyinin z\u0259ifl\u0259m\u0259si v\u0259 hakimiyy\u0259t b\u00f6hran\u0131n\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si\",\n            \"E) Paytaxtda \\\"Z\u0259f\u0259r\\\" parad\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 s\u00fclhm\u0259raml\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 4,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 2016-c\u0131 il Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri (\\\"D\u00f6rdg\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259\\\") n\u0259tic\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan ordusunun yenilm\u0259zliyi v\u0259 \\\"Ohanyan x\u0259tti\\\" mifi da\u011f\u0131ld\u0131, h\u0259rbi kadr siyas\u0259ti iflasa u\u011frad\u0131, ictimaiyy\u0259td\u0259 ruh d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fcy\u00fc v\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 etimads\u0131zl\u0131q yarand\u0131. E b\u0259ndind\u0259 qeyd olunan \\\"Z\u0259f\u0259r\\\" parad\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 s\u00fclhm\u0259raml\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si (\u00dc\u00e7t\u0259r\u0259fli b\u0259yanat) is\u0259 2020-ci il 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sinin n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 aiddir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"11. M\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 tamamlay\u0131n:\\n1. 1920-1930-cu ill\u0259rd\u0259 b\u00fct\u00fcn sovet \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycanda m\u0259scid, kils\u0259 v\u0259 sinaqoqlar\u0131n k\u00fctl\u0259vi ba\u011flanmas\u0131na, din xadiml\u0259rinin t\u0259qib olunmas\u0131na ba\u015flanmas\u0131\\n2. \\\"Quran\\\"\u0131n z\u0259r\u0259rli bir kitab kimi qada\u011fan edilm\u0259si\\n3. ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015e\u0259rq memarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n incil\u0259rind\u0259n biri olan Bibiheyb\u0259t m\u0259scidinin partlad\u0131laraq da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131\",\n            \"B) Dini d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 zidd olaraq qad\u0131nlar\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259 f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \\\"H\u00fccum\\\" kampaniyas\u0131n\u0131n elan edilm\u0259si\",\n            \"C) \u0130slam abid\u0259l\u0259rinin qorunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 \u00d6yr\u0259n\u0259n C\u0259miyy\u0259tin f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131\",\n            \"D) Din xadiml\u0259rinin k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 Orta Asiyaya v\u0259 Qazax\u0131stana s\u00fcrg\u00fcn edilm\u0259si bar\u0259d\u0259 q\u0259rar\u0131n verilm\u0259si\",\n            \"E) Ziyal\u0131lar\u0131n v\u0259 din xadiml\u0259rinin c\u0259za t\u0259dbirl\u0259rind\u0259n xilas olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fchacir\u0259t\u0259 getm\u0259l\u0259ri\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1920-ci ill\u0259rin sonlar\u0131 v\u0259 1930-cu ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 sovet h\u00f6kum\u0259tinin din\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 m\u0259scidl\u0259r, kils\u0259l\u0259r qapad\u0131lm\u0131\u015f, \\\"Quran\\\" z\u0259r\u0259rli kitab elan edilmi\u015fdir. Bu t\u0259dbirl\u0259rin m\u0259ntiqi davam\u0131 v\u0259 t\u0259rkib hiss\u0259si kimi Az\u0259rbaycanda m\u0259scidl\u0259rin bir qismi da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u015e\u0259rq memarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n incil\u0259rind\u0259n olan Bibiheyb\u0259t m\u0259scidi partlad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"12. Uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nI. Mao Tszedun\\nII. Den Syaopin\\n\\na. \u00c7in iqtisadiyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn kapitalist \u00fcsullar\u0131ndan istifad\u0259ni m\u0259qbul saymas\u0131\\nb. S\u0259naye v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda \\\"B\u00f6y\u00fck s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f\\\" siyas\u0259tini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259si\\nc. \\\"K\u00f6hn\u0259 inqilab\u00e7\u0131lar\\\"\u0131n hakimiyy\u0259tin\u0259 son qoymas\u0131\\nd. \\\"M\u0259d\u0259ni inqilab\\\"\u0131 sona \u00e7atd\u0131ran islahat\u00e7\u0131lar qrupuna r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259si\\ne. \u00c7inin BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131na daimi \u00fczv q\u0259bul edilm\u0259sin\u0259 nail olmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) I - b; II - a, c, d\",\n            \"B) I - a, e; II - b, c\",\n            \"C) I - c, d; II - a, e\",\n            \"D) I - b, d; II - a, c\",\n            \"E) I - a, b; II - d, e\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Mao Tszedun 1958-1961-ci ill\u0259rd\u0259 \\\"B\u00f6y\u00fck s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f\\\", daha sonra is\u0259 \\\"M\u0259d\u0259ni inqilab\\\" (1966-1976) siyas\u0259tini h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fdir. 1970-ci ill\u0259rin sonunda \u00c7in lideri olan Den Syaopin is\u0259 \\\"m\u0259d\u0259ni inqilab\\\"\u0131 sona \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015f, \\\"k\u00f6hn\u0259 inqilab\u00e7\u0131lar\\\"\u0131n hakimiyy\u0259tin\u0259 son qoymu\u015f v\u0259 m\u00fclayim iqtisadi siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcd\u0259r\u0259k kapitalist \u00fcsullar\u0131ndan istifad\u0259 etmi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"13. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rinin do\u011fru verildiyi b\u0259ndi m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\",\n        \"options\": [\n            \"A) S\u0259b\u0259b: 1945-ci ilin pay\u0131z\u0131nda Erm\u0259nistan SSR r\u0259hb\u0259rliyinin DQMV-nin Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirilm\u0259si iddialar\u0131 il\u0259 Moskvaya m\u00fcraci\u0259t etm\u0259si; N\u0259tic\u0259: M.C.Ba\u011f\u0131rovun k\u0259skin etiraz\u0131ndan v\u0259 \u0259ks-t\u0259l\u0259bl\u0259rind\u0259n sonra Moskvan\u0131n erm\u0259ni iddialar\u0131n\u0131 r\u0259dd etm\u0259si.\",\n            \"B) S\u0259b\u0259b: SSR\u0130-nin \\\"soyuq m\u00fcharib\u0259\\\" d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0130rana t\u0259zyiql\u0259ri art\u0131rmas\u0131; N\u0259tic\u0259: AB\u015e v\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n C\u0259nubi Az\u0259rbaycandak\u0131 Milli h\u00f6kum\u0259ti r\u0259sm\u0259n tan\u0131mas\u0131.\",\n            \"C) S\u0259b\u0259b: 1948-ci ild\u0259 X\u0259z\u0259rd\u0259 neft-m\u0259d\u0259n estakadalar\u0131n\u0131n tikilm\u0259si; N\u0259tic\u0259: D\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 olaraq quruda qaz\u0131lan k\u0259\u015ffiyyat quyular\u0131n\u0131n fontan vurmas\u0131.\",\n            \"D) S\u0259b\u0259b: Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyinin tarixi faktlar\u0131 saxtala\u015fd\u0131rmas\u0131; N\u0259tic\u0259: SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyinin DQMV-nin l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k birba\u015fa Bak\u0131n\u0131n tabe\u00e7iliyin\u0259 verilm\u0259si haqq\u0131nda q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259si.\",\n            \"E) S\u0259b\u0259b: 1947-ci ild\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Erm\u0259nistandan deportasiyas\u0131 q\u0259rar\u0131n\u0131n verilm\u0259si; N\u0259tic\u0259: M.C.Ba\u011f\u0131rovun Z\u0259ng\u0259zur v\u0259 G\u00f6y\u00e7\u0259nin qaytar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn BMT-y\u0259 \u015fikay\u0259t etm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1945-ci ilin pay\u0131z\u0131nda Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi DQMV-nin Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sini qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. Buna cavab olaraq M.C.Ba\u011f\u0131rov \u0259g\u0259r bel\u0259 olarsa, Vedi, Qaraba\u011flar v\u0259 \u018fzizb\u0259yov rayonlar\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Rusiyaya verilmi\u015f dig\u0259r tarixi torpaqlar\u0131n Az\u0259rbaycana qaytar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etdi. N\u0259tic\u0259d\u0259 Moskva problemin t\u0259hl\u00fck\u0259li oldu\u011funu anlayaraq erm\u0259nil\u0259rin iddialar\u0131n\u0131 r\u0259dd etdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"14. Eyler-Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n AB\u015e prezidentl\u0259rin\u0259 aid uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nI. Harri Trumen\\nII. Bill Klinton\\n\\na. Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda vasit\u0259\u00e7ilik etm\u0259si\\nb. F.Ruzveltin iqtisadi siyas\u0259tini davam etdirm\u0259si\\nc. \u00d6lk\u0259d\u0259 irqi ayr\u0131-se\u00e7kilikl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259si\\nd. B\u00fcdc\u0259 k\u0259sirini aradan qald\u0131rmas\u0131\\ne. Antikommunist siyas\u0259ti g\u00fccl\u0259ndirm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) I - c, e; II - a, d; III (ortaq) - b\",\n            \"B) I - a, b; II - c, e; III (ortaq) - d\",\n            \"C) I - c, d; II - b, e; III (ortaq) - a\",\n            \"D) I - b, e; II - a, c; III (ortaq) - d\",\n            \"E) I - a, e; II - c, d; III (ortaq) - b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: AB\u015e prezidenti Harri Trumen antikommunist siyas\u0259ti g\u00fccl\u0259ndirmi\u015f v\u0259 irqi ayr\u0131-se\u00e7kilikl\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcr. Bill Klinton Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda (Ata C.Bu\u015fla birlikd\u0259) vasit\u0259\u00e7ilik etmi\u015f v\u0259 b\u00fcdc\u0259 k\u0259sirini aradan qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259r iki prezidentin ortaq x\u00fcsusiyy\u0259ti F.Ruzveltin iqtisadi siyas\u0259tini davam etdirm\u0259l\u0259ridir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"15. M\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycanda t\u0259hsil v\u0259 elm sah\u0259sind\u0259 ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259rin xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. T\u0259l\u0259b\u0259 Q\u0259bulu \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131n\u0131n (TQDK) yarad\u0131lmas\u0131\\n2. Magistratura t\u0259hsil pill\u0259sin\u0259 ilk q\u0259bulun ke\u00e7irilm\u0259si\\n3. Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n \\\"Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131\\\" adlanmas\u0131 bar\u0259d\u0259 s\u0259r\u0259ncam\u0131n verilm\u0259si\\n4. Milli M\u0259clis t\u0259r\u0259find\u0259n \\\"Elm haqq\u0131nda\\\" Qanunun q\u0259bul edilm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1, 2, 3, 4\",\n            \"B) 1, 3, 2, 4\",\n            \"C) 2, 1, 4, 3\",\n            \"D) 3, 1, 2, 4\",\n            \"E) 4, 2, 1, 3\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: T\u0259l\u0259b\u0259 Q\u0259bulu \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131 1992-ci ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Magistratura t\u0259hsil pill\u0259sin\u0259 ilk q\u0259bul 1997-ci ild\u0259 ke\u00e7irilmi\u015fdir. Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 adlanmas\u0131 2001-ci ild\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir. Milli M\u0259clisin \\\"Elm haqq\u0131nda\\\" Qanunu q\u0259bul etm\u0259si 2016-c\u0131 il\u0259 aiddir. Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 1, 2, 3, 4.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"16. D\u00fcnya tarixind\u0259 XX \u0259srin 60-c\u0131 ill\u0259ri il\u0259 80-ci ill\u0259rinin ikinci yar\u0131s\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ox\u015far olan beyn\u0259lxalq siyasi hadis\u0259ni m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\",\n        \"options\": [\n            \"A) AB\u015e v\u0259 SSR\u0130 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 yum\u015falman\u0131n ba\u015f verm\u0259si v\u0259 n\u00fcv\u0259 silahlar\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin imzalanmas\u0131.\",\n            \"B) Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 \u0259r\u0259b-israil m\u00fcharib\u0259l\u0259rinin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn SSR\u0130 v\u0259 AB\u015e-nin birg\u0259 h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259si.\",\n            \"C) Avropada \\\"Soyuq m\u00fcharib\u0259\\\"nin tamamil\u0259 ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 v\u0259 h\u0259rbi bloklar\u0131n l\u0259\u011fv edilm\u0259si.\",\n            \"D) BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n q\u0259rarlar\u0131 il\u0259 sosialist d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sin\u0259 aid yeni m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin tan\u0131nmas\u0131.\",\n            \"E) Kubada v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015fdirilmi\u015f raketl\u0259rin geri \u00e7\u0259kilm\u0259si bar\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq pakt\u0131n t\u0259sdiql\u0259nm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: H\u0259m 1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259, h\u0259m d\u0259 1980-ci ill\u0259rin ikinci yar\u0131s\u0131nda (M.Qorba\u00e7ov v\u0259 R.Reyqan d\u00f6vr\u00fcnd\u0259) AB\u015e v\u0259 SSR\u0130 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 yum\u015falma yaranm\u0131\u015f v\u0259 n\u00fcv\u0259 silahlar\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalanm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"17. C\u0259dv\u0259l\u0259 \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n XXI \u0259srd\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar v\u0259 onlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 do\u011fru uy\u011funlu\u011fu tap\u0131n:\\n1. 2016-c\u0131 il\\n2. 2020-ci il\\n3. 2022-ci il\\n\\na. \\\"Qisas\\\" \u0259m\u0259liyyat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n\u0131n n\u0259zar\u0259t zonas\u0131ndak\u0131 qanunsuz erm\u0259ni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin t\u0259xribat\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131\\nb. \\\"Ohanyan x\u0259tti\\\"nin ke\u00e7ilm\u0259zliyi haqq\u0131nda mifin da\u011f\u0131lmas\u0131 v\u0259 erm\u0259ni c\u0259miyy\u0259tind\u0259 ruh d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fcn yaranmas\u0131\\nc. 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nin m\u0259\u011flub edil\u0259r\u0259k \u00dc\u00e7t\u0259r\u0259fli b\u0259yanat\u0131n imzalanmas\u0131\\nd. A\u011fdamda T\u00fcrkiy\u0259-Rusiya Birg\u0259 Monitorinq M\u0259rk\u0259zinin f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-b, 2-c, 3-a\",\n            \"B) 1-c, 2-d, 3-a\",\n            \"C) 1-b, 2-a, 3-c\",\n            \"D) 1-d, 2-c, 3-b\",\n            \"E) 1-a, 2-b, 3-c\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 2016-c\u0131 il Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 (\\\"D\u00f6rdg\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259\\\") \\\"Ohanyan x\u0259tti\\\" mifi da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. 2020-ci ild\u0259 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 tarixi q\u0259l\u0259b\u0259 qazan\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 noyabr\u0131n 10-da \u00dc\u00e7t\u0259r\u0259fli b\u0259yanat imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. 2022-ci ilin avqustunda Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n\u0131n n\u0259zar\u0259t zonas\u0131nda t\u0259xribat t\u00f6r\u0259d\u0259n qanunsuz erm\u0259ni birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 \\\"Qisas\\\" \u0259m\u0259liyyat\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"18. Az\u0259rbaycan SSR-d\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t, elm v\u0259 t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131 (1940-1980-ci ill\u0259r) il\u0259 ba\u011fl\u0131 verilmi\u015f faktlardan hans\u0131nda uy\u011funsuzluq vard\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1960-c\u0131 il \u2014 \u0130.C\u0259f\u0259rzad\u0259nin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Qobustan qaya\u00fcst\u00fc t\u0259svirl\u0259rinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sin\u0259 ba\u015flanmas\u0131\",\n            \"B) 1959-cu il \u2014 \u0130cbari s\u0259kkizillik t\u0259hsilin t\u0259tbiq olunma\u011fa ba\u015flamas\u0131\",\n            \"C) 1966-c\u0131 il \u2014 \u00dcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 icbari onillik t\u0259hsil\u0259 ke\u00e7ilm\u0259si\",\n            \"D) 1946-c\u0131 il \u2014 S.Qaz\u0131yevin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda Ming\u0259\u00e7evir arxeoloji ekspedisiyas\u0131n\u0131n t\u0259dqiqatlara ba\u015flamas\u0131\",\n            \"E) 1969-cu il \u2014 Bak\u0131da \\\"Qobustan\\\" almanax\u0131n\u0131n \u00e7ap edilm\u0259y\u0259 ba\u015flanmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Qobustan qaya\u00fcst\u00fc t\u0259svirl\u0259rinin \u0130sak C\u0259f\u0259rzad\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259dqiqin\u0259 1960-c\u0131 ild\u0259 deyil, 1947-ci ild\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r. 1960-c\u0131 ild\u0259 M\u0259mm\u0259d\u0259li H\u00fcseynov Az\u0131x ma\u011faras\u0131n\u0131n t\u0259dqiqin\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Dig\u0259r faktlar is\u0259 tamamil\u0259 do\u011frudur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"19. XX \u0259srin son onillikl\u0259rind\u0259 AB\u015e prezidentl\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rind\u0259ki ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 c\u0259dv\u0259ld\u0259ki hans\u0131 b\u0259nd yanl\u0131\u015fd\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H.Trumen v\u0259 B.Klinton \u2014 \u00d6lk\u0259d\u0259 irqi ayr\u0131-se\u00e7kilikl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259l\u0259ri\",\n            \"B) H.Trumen v\u0259 R.Reyqan \u2014 Antikommunist siyas\u0259ti g\u00fccl\u0259ndirm\u0259l\u0259ri\",\n            \"C) R.Nikson v\u0259 C.Bayden \u2014 AB\u015e-nin t\u0259cav\u00fcz etdiyi \u0259razil\u0259rd\u0259n ordunu \u00e7\u0131xarmalar\u0131\",\n            \"D) R.Reyqan, B.Klinton v\u0259 B.Obama \u2014 \u0130nflyasiya v\u0259 i\u015fsizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini h\u0259ll etm\u0259l\u0259ri\",\n            \"E) Ata C.Bu\u015f v\u0259 B.Klinton \u2014 Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda vasit\u0259\u00e7ilik missiyas\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259l\u0259ri\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: AB\u015e tarixind\u0259 irqi ayr\u0131-se\u00e7kilikl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u0259n prezidentl\u0259r H.Trumen, C.Kennedi v\u0259 L.Consondur. B.Klinton bu s\u0131raya aid edilmir. Dig\u0259r b\u0259ndl\u0259rd\u0259 verilmi\u015f b\u00fct\u00fcn tarixi paralell\u0259r is\u0259 c\u0259dv\u0259l\u0259 \u0259sas\u0259n tamamil\u0259 do\u011frudur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"20. M\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 tamamlay\u0131n:\\n1. 1920-ci ill\u0259rin sonlar\u0131nda AB\u015e-d\u0259 orta t\u0259b\u0259q\u0259nin v\u0259 yoxsullar\u0131n g\u0259lirl\u0259rinin kifay\u0259t q\u0259d\u0259r olmamas\u0131\\n2. \u018fhalinin \u00fcmumi al\u0131c\u0131l\u0131q imkan\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si\\n3. \u0130stehsal edil\u0259n s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n k\u0259skin azalmas\u0131\\n4. ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) S\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin g\u0259lirl\u0259rin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259si v\u0259 \\\"B\u00f6y\u00fck b\u00f6hran\\\"\u0131n ba\u015f verm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min yaranmas\u0131\",\n            \"B) \u0130stehsal\u00e7\u0131lar\u0131 qorumaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 xaricd\u0259n g\u0259tiril\u0259n mallara y\u00fcks\u0259k g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumlar\u0131n\u0131n t\u0259tbiq edilm\u0259si\",\n            \"C) Q\u0131z\u0131l standart\u0131ndan imtina edil\u0259r\u0259k d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 t\u0259minats\u0131z ka\u011f\u0131z pullar\u0131n burax\u0131lmas\u0131\",\n            \"D) D\u00f6vl\u0259tin iqtisadiyyata m\u00fcdaxil\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alan qanunlar\u0131n Senat t\u0259r\u0259find\u0259n l\u0259\u011fv olunmas\u0131\",\n            \"E) K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda b\u00f6hran\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn fermerl\u0259r\u0259 iri h\u0259cmli d\u00f6vl\u0259t kreditl\u0259rinin ayr\u0131lmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1920-ci ill\u0259rin sonlar\u0131nda AB\u015e-d\u0259 g\u0259lirl\u0259rin azl\u0131\u011f\u0131 al\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259tini a\u015fa\u011f\u0131 salm\u0131\u015f, m\u0259hsul sat\u0131\u015f\u0131 azalm\u0131\u015f v\u0259 bu da s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin g\u0259lirl\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259rb\u0259 vuraraq \\\"B\u00f6y\u00fck b\u00f6hran\\\" adlanan iqtisadi b\u00f6hran\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"21. \\\"Soyuq m\u00fcharib\u0259\\\" d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ba\u015f vermi\u015f beyn\u0259lxalq hadis\u0259l\u0259rin xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. Almaniyan\u0131n \u015f\u0259rq v\u0259 q\u0259rb hiss\u0259l\u0259rini bir-birind\u0259n ay\u0131ran \\\"Berlin divar\u0131\\\"n\u0131n in\u015fas\u0131\\n2. SSR\u0130 t\u0259r\u0259find\u0259n kosmosa ilk s\u00fcni peykin g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si\\n3. Sosialist d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin h\u0259rbi bloku olan Var\u015fava M\u00fcqavil\u0259si T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (VMT) yarad\u0131lmas\u0131\\n4. SSR\u0130, AB\u015e v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 aras\u0131nda atmosferd\u0259 v\u0259 su alt\u0131nda n\u00fcv\u0259 s\u0131naqlar\u0131n\u0131n qada\u011fan olunmas\u0131 haqq\u0131nda m\u00fcqavil\u0259nin imzalanmas\u0131\\n5. Q\u0259rb d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin \\\"Mar\u015fal plan\u0131\\\"na alternativ olaraq Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0130qtisadi Yard\u0131m \u015euras\u0131n\u0131n (Q\u0130Y\u015e) t\u0259\u015fkili\",\n        \"options\": [\n            \"A) 5, 3, 2, 1, 4\",\n            \"B) 3, 5, 1, 2, 4\",\n            \"C) 5, 2, 3, 4, 1\",\n            \"D) 3, 1, 5, 2, 4\",\n            \"E) 5, 3, 1, 4, 2\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"Soyuq m\u00fcharib\u0259\\\" d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn m\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259ri ard\u0131c\u0131ll\u0131qla bel\u0259dir: 1949-cu ild\u0259 Mar\u015fal plan\u0131na alternativ kimi Q\u0130Y\u015e yarad\u0131ld\u0131 (5). 1955-ci ild\u0259 NATO-ya cavab olaraq sosialist blokunun h\u0259rbi t\u0259\u015fkilat\u0131 VMT quruldu (3). 1957-ci ild\u0259 SSR\u0130 kosmosa ilk s\u00fcni peyki g\u00f6nd\u0259rdi (2). 1961-ci ild\u0259 ADR v\u0259 sovet r\u0259hb\u0259rliyi t\u0259r\u0259find\u0259n Berlin divar\u0131 in\u015fa edildi (1). 1962-ci il Karib b\u00f6hran\u0131ndan sonra 1963-c\u00fc ild\u0259 n\u00fcv\u0259 s\u0131naqlar\u0131n\u0131n qada\u011fan olunmas\u0131 bar\u0259d\u0259 AB\u015e, SSR\u0130 v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 aras\u0131nda m\u00fcqavil\u0259 imzaland\u0131 (4). Do\u011fru ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 5, 3, 2, 1, 4.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"22. Eyler-Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nI. 1945-ci ilin pay\u0131z\u0131nda Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyinin Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131\\nII. 1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyinin Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131\\n\\na. Moskva r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259tinin (DQMV) Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirilm\u0259si t\u0259l\u0259bi il\u0259 m\u00fcraci\u0259t edilm\u0259si\\nb. M.C.Ba\u011f\u0131rovun tutarl\u0131 \u0259ks-t\u0259l\u0259bl\u0259ri (Vedi, Qaraba\u011flar v\u0259 \u018fzizb\u0259yovun qaytar\u0131lmas\u0131 \u015f\u0259rti) n\u0259tic\u0259sind\u0259 M\u0259rk\u0259zin bu plan\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259li sayaraq r\u0259dd etm\u0259si\\nc. M\u0259rk\u0259zi h\u00f6kum\u0259t (N.Xru\u015f\u015fov) t\u0259r\u0259find\u0259n bunun b\u00fct\u00fcn SSR\u0130-d\u0259 milli m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259yi narahatl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 r\u0259dd edilm\u0259si\\nd. \u0130ddialar\u0131n r\u0259dd edilm\u0259sind\u0259n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t sonra erm\u0259ni fitn\u0259karl\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n do\u011fma torpaqlar\u0131ndan k\u00fctl\u0259vi deportasiyas\u0131 bar\u0259d\u0259 q\u0259rarlar\u0131n verilm\u0259si\\ne. \u0130randa ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n milli h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 M.\u015e\u0259hriyar yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n qabard\u0131lmas\u0131 kimi milli d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 diqq\u0259tin art\u0131r\u0131lmas\u0131 d\u00f6vr\u00fcn\u0259 t\u0259sad\u00fcf etm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) I - b, d; II - c, e; III (ortaq) - a\",\n            \"B) I - a, b; II - c, d; III (ortaq) - e\",\n            \"C) I - c, e; II - b, d; III (ortaq) - a\",\n            \"D) I - b, c; II - d, e; III (ortaq) - a\",\n            \"E) I - a, d; II - b, c; III (ortaq) - e\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: H\u0259m 1945-ci, h\u0259m d\u0259 1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi DQMV-nin onlara verilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn M\u0259rk\u0259z\u0259 m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fdi (ortaq c\u0259h\u0259t - a). 1945-ci ild\u0259 bu iddia M.C.Ba\u011f\u0131rovun \u0259ks-t\u0259l\u0259bl\u0259ri il\u0259 d\u0259f edildi (b) v\u0259 bunun qisas\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn erm\u0259nil\u0259r 1946-1947-ci ill\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n deportasiyas\u0131 q\u0259rarlar\u0131na nail oldular (d). 1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 is\u0259 N.Xru\u015f\u015fov bu iddialar\u0131 SSR\u0130 miqyas\u0131nda milli m\u00fcnaqi\u015f\u0259 qorxusu il\u0259 r\u0259dd etdi (c) v\u0259 bu d\u00f6vr Az\u0259rbaycanda (V.Axundovun d\u00f6vr\u00fc) C\u0259nubi Az\u0259rbaycan v\u0259 \u015e\u0259hriyar amili kimi milli oyan\u0131\u015f meyill\u0259ri il\u0259 eyni vaxta d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc (e).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"23. C\u0259dv\u0259l\u0259 \u0259sas\u0259n \u00c7in r\u0259hb\u0259rl\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri siyas\u0259tl\u0259raras\u0131 uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nI. Mao Tszedun\\nII. Den Syaopin\\n\\na. \\\"D\u00f6rd modernl\u0259\u015fm\u0259\\\" (k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, s\u0259naye, elm-texnologiya, h\u0259rbi) islahatlar\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259si\\nb. Tyananmen meydan\u0131ndak\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259 n\u00fcmayi\u015fl\u0259rini h\u0259rbi g\u00fccl\u0259, amans\u0131zl\u0131qla yat\u0131rmas\u0131\\nc. S\u0259naye v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn milyonlarla insan\u0131n acl\u0131qdan \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 s\u0259b\u0259b olan \\\"B\u00f6y\u00fck s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f\\\" siyas\u0259tini ir\u0259li s\u00fcrm\u0259si\\nd. \u00d6z \u0259leyhdarlar\u0131na divan tutmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259ncl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t \\\"Q\u0131rm\u0131z\u0131 ke\u015fik\u00e7il\u0259r\\\"in \u0259li il\u0259 on il davam ed\u0259n \\\"M\u0259d\u0259ni inqilab\\\"\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) I - c, d; II - a, b\",\n            \"B) I - a, b; II - c, d\",\n            \"C) I - b, d; II - a, c\",\n            \"D) I - a, c; II - b, d\",\n            \"E) I - d; II - a, b, c\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Mao Tszedun 1958-ci ild\u0259 faci\u0259vi n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n \\\"B\u00f6y\u00fck s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f\\\" v\u0259 1966-c\u0131 ild\u0259 siyasi r\u0259qibl\u0259rini \u0259zm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \\\"Q\u0131rm\u0131z\u0131 ke\u015fik\u00e7il\u0259r\\\" vasit\u0259sil\u0259 \\\"M\u0259d\u0259ni inqilab\\\" siyas\u0259tl\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fdir (I - c, d). 1970-ci ill\u0259rin sonlar\u0131nda hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259n Den Syaopin is\u0259 kapitalist \u00fcsullar\u0131n\u0131 t\u0259tbiq ed\u0259r\u0259k \\\"D\u00f6rd modernl\u0259\u015fm\u0259\\\" islahatlar\u0131n\u0131 apard\u0131 (a), lakin onun d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 1989-cu ild\u0259 Tyananmen meydan\u0131nda demokratiya t\u0259l\u0259b ed\u0259n n\u00fcmayi\u015fl\u0259r tanklarla yat\u0131r\u0131ld\u0131 (b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"24. XX \u0259srin 20-ci ill\u0259rind\u0259 sovet milli siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan SSR-in Qazax v\u0259 C\u0259bray\u0131l q\u0259zalar\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 Nax\u00e7\u0131van MSSR \u00fc\u00e7\u00fcn ortaq olan ac\u0131 tarixi reall\u0131q n\u0259d\u0259n ibar\u0259t idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r \u00fc\u00e7 \u0259razinin bir hiss\u0259sinin qanunsuz b\u0259han\u0259l\u0259rl\u0259 qopar\u0131laraq Erm\u0259nistan SSR-\u0259 verilm\u0259si.\",\n            \"B) Bu \u0259razil\u0259rd\u0259 ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi muxtar idar\u0259etm\u0259 vahidl\u0259rinin t\u0259\u015fkil edilm\u0259si.\",\n            \"C) 1921-ci il Qars m\u00fcqavil\u0259si il\u0259 h\u0259r \u00fc\u00e7 b\u00f6lg\u0259nin birba\u015fa Az\u0259rbaycan\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259si kimi beyn\u0259lxalq t\u0259minat alt\u0131na al\u0131nmas\u0131.\",\n            \"D) ZSFSR-in yarad\u0131lmas\u0131ndan sonra l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k muxtariyy\u0259t h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 itirm\u0259l\u0259ri.\",\n            \"E) SSR\u0130-T\u00fcrkiy\u0259 s\u0259rh\u0259dind\u0259 yerl\u0259\u015fdikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259halisinin k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 Orta Asiyaya s\u00fcrg\u00fcn edilm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1920-ci ill\u0259rd\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f q\u0259rarlar v\u0259 erm\u0259nil\u0259rin \\\"yaylaq v\u0259 sudan istifad\u0259\\\" b\u0259han\u0259l\u0259ri z\u0259minind\u0259 Qazax v\u0259 C\u0259bray\u0131l q\u0259zalar\u0131n\u0131n bir s\u0131ra torpaqlar\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 1929-cu il q\u0259rar\u0131 il\u0259 Nax\u00e7\u0131van MSSR-in 657 km\u00b2 \u0259razisi qopar\u0131laraq Erm\u0259nistan SSR-\u0259 verilmi\u015fdir. Qars m\u00fcqavil\u0259si yaln\u0131z Nax\u00e7\u0131vana aiddir, muxtariyy\u0259t is\u0259 ancaq Nax\u00e7\u0131van v\u0259 Qaraba\u011fda (erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn) m\u00f6vcud idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"25. AB\u015e prezidentl\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri xarici v\u0259 daxili siyas\u0259t doktrinalar\u0131 aras\u0131ndak\u0131 do\u011fru uy\u011funlu\u011fu tap\u0131n:\\nI. Franklin Ruzvelt\\nII. Harri Trumen\\nIII. Con Kennedi\\n\\na. Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 onlarla iqtisadi as\u0131l\u0131l\u0131q yaratma\u011fa y\u00f6n\u0259lmi\u015f \\\"Mehriban qon\u015fuluq\\\" siyas\u0259tinin y\u00fcr\u00fcd\u00fclm\u0259si\\nb. \\\"\u018fdal\u0259tli x\u0259tt\\\" adl\u0131 geni\u015f islahatlar proqram\u0131n\u0131n ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u0259si v\u0259 \\\"Taft-Xartli\\\" qanununun q\u0259bulu\\nc. \\\"Yeni h\u00fcdudlar\\\" proqram\u0131n\u0131n icras\u0131, Kubada Karib b\u00f6hran\u0131n\u0131n ya\u015fanmas\u0131 v\u0259 dinc yolla t\u0259nziml\u0259nm\u0259si\\nd. \\\"B\u00f6y\u00fck b\u00f6hran\\\"dan xilas olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadiyyata d\u00f6vl\u0259t n\u0259zar\u0259tini g\u00fccl\u0259ndir\u0259n \\\"Yeni x\u0259tt\\\" siyas\u0259tinin t\u0259tbiqi\\ne. Xarici siyas\u0259td\u0259 kommunizmin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn \\\"Atom diplomatiyas\u0131\\\" v\u0259 \\\"S\u0259dd\u00e7\u0259km\u0259\\\" x\u0259ttinin elan edilm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) I - a, d; II - b, e; III - c\",\n            \"B) I - a, b; II - d, e; III - c\",\n            \"C) I - d, e; II - a, c; III - b\",\n            \"D) I - c, d; II - a, e; III - b\",\n            \"E) I - b, d; II - a, c; III - e\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Franklin Ruzvelt AB\u015e-ni \\\"B\u00f6y\u00fck b\u00f6hran\\\"dan \u00e7\u0131xarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \\\"Yeni x\u0259tt\\\" kursunu, xarici siyas\u0259td\u0259 is\u0259 \\\"Mehriban qon\u015fuluq\\\" doktrinas\u0131n\u0131 ir\u0259li s\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr (I - a, d). Harri Trumen \\\"\u018fdal\u0259tli x\u0259tt\\\" siyas\u0259ti, \\\"Taft-Xartli\\\" qanunu, xaricd\u0259 is\u0259 \\\"S\u0259dd\u00e7\u0259km\u0259\\\" v\u0259 \\\"Atom diplomatiyas\u0131\\\" il\u0259 yadda qalm\u0131\u015fd\u0131r (II - b, e). Con Kennedinin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 is\u0259 daxild\u0259 \\\"Yeni h\u00fcdudlar\\\" proqram\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f, xaricd\u0259 is\u0259 Karib b\u00f6hran\u0131 ya\u015fanm\u0131\u015fd\u0131r (III - c).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"26. Verilmi\u015f m\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 tamamlay\u0131n:\\n1. 1945-ci ilin pay\u0131z\u0131nda Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyinin DQMV-ni ilhaq etm\u0259k planlar\u0131n\u0131n M.C.Ba\u011f\u0131rovun tutarl\u0131 r\u0259dd cavab\u0131 il\u0259 iflasa u\u011framas\u0131\\n2. Erm\u0259nistan\u0131n M\u0259rk\u0259z\u0259 xaricd\u0259 ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259rin \\\"v\u0259t\u0259nl\u0259rin\u0259\\\" d\u00f6nm\u0259si b\u0259han\u0259si il\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259si\\n3. 1946-c\u0131 ild\u0259 SSR\u0130 Ali Soveti R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki erm\u0259nil\u0259rin Erm\u0259nistan SSR-\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si q\u0259rar\u0131n\u0131 verm\u0259si\\n4. ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1947-ci ilin dekabr\u0131nda az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Erm\u0259nistan SSR-d\u0259n K\u00fcr-Araz oval\u0131\u011f\u0131na k\u00fctl\u0259vi deportasiyas\u0131 haqq\u0131nda q\u0259rar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si.\",\n            \"B) DQMV-nin inzibati s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin qanunsuz olaraq geni\u015fl\u0259ndirilib Z\u0259ng\u0259zurun q\u0259rb hiss\u0259si il\u0259 birl\u0259\u015fdirilm\u0259si.\",\n            \"C) Az\u0259rbaycan KP MK-n\u0131n s\u0259dri M.C.Ba\u011f\u0131rovun bu deportasiya q\u0259rarlar\u0131na tabe olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn repressiyaya m\u0259ruz qalmas\u0131.\",\n            \"D) Xaricd\u0259n g\u0259l\u0259n erm\u0259nil\u0259rin Erm\u0259nistanda deyil, birba\u015fa Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131.\",\n            \"E) Sovet ordusunun k\u00f6m\u0259yi il\u0259 erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda ikinci muxtar respublika yaratmas\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1945-ci ild\u0259 DQMV-ni Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdir\u0259 bilm\u0259y\u0259n erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri, xaricd\u0259ki erm\u0259nil\u0259rin k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si b\u0259han\u0259si il\u0259 SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 m\u00fcraci\u0259t etdil\u0259r. 1946-c\u0131 il q\u0259rar\u0131ndan sonra, bu k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259nin az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131qlar\u0131 torpaqlar\u0131n bo\u015fald\u0131lmas\u0131 hesab\u0131na h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si q\u0259rara al\u0131nd\u0131 v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 1947-ci il dekabr\u0131n 23-d\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Erm\u0259nistandan K\u00fcr-Araz oval\u0131\u011f\u0131na deportasiyas\u0131 bar\u0259d\u0259 b\u0259dnam q\u0259rar verildi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"27. AB\u015e prezidentl\u0259rinin xarici v\u0259 daxili siyas\u0259tl\u0259rin\u0259 dair verilmi\u015f tarixi faktlar aras\u0131nda uy\u011funsuzlu\u011fu tap\u0131n:\",\n        \"options\": [\n            \"A) Harri Trumen \u2014 Kommunizm t\u0259hl\u00fck\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 \\\"s\u0259dd\u00e7\u0259km\u0259\\\" siyas\u0259tinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 V.Vilsonun iqtisadi t\u0259nziml\u0259nm\u0259 siyas\u0259tinin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131.\",\n            \"B) Lindon Conson \u2014 Yax\u0131n \u015e\u0259rq m\u00fcnaqi\u015f\u0259sind\u0259 \u0130srailin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si v\u0259 Vyetnamla m\u00fcharib\u0259y\u0259 c\u0259lb olunaraq h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259nin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si.\",\n            \"C) Ri\u00e7ard Nikson \u2014 AB\u015e-ni iqtisadi t\u0259n\u0259zz\u00fcld\u0259n xilas etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \\\"Yeni iqtisadi siyas\u0259t\\\"in t\u0259tbiqi v\u0259 Vyetnam m\u00fcharib\u0259sinin AB\u015e ordusunun \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131.\",\n            \"D) Ronald Reyqan \u2014 \\\"B\u00f6y\u00fck d\u0259y\u0259n\u0259k\\\" siyas\u0259tind\u0259n tamamil\u0259 imtina ed\u0259r\u0259k, SSR\u0130 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 kosmosda \\\"Ulduz m\u00fcharib\u0259l\u0259ri\\\" proqram\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv etm\u0259si.\",\n            \"E) Uorrenq Hardinq \u2014 M\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn r\u0259qibl\u0259ri (Almaniya) il\u0259 s\u00fclh\u00fcn imzalanmas\u0131 v\u0259 donanmada silahlanman\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq konfrans\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: R.Reyqan \\\"B\u00f6y\u00fck d\u0259y\u0259n\u0259k\\\" siyas\u0259tind\u0259n imtina etm\u0259mi\u015f, \u0259ksin\u0259 Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 yenid\u0259n bu siyas\u0259ti yeritmi\u015fdir. H\u0259m\u00e7inin, o, \\\"Ulduz m\u00fcharib\u0259l\u0259ri\\\" (Strateji m\u00fcdafi\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc) proqram\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv etm\u0259mi\u015f, tam \u0259ksin\u0259 SSR\u0130-nin raket t\u0259hl\u00fck\u0259sin\u0259 cavab olaraq \u015f\u0259xs\u0259n \u00f6z\u00fc 1983-c\u00fc ild\u0259 elan etmi\u015fdir. Dig\u0259r variantlardak\u0131 fikirl\u0259r d\u0259rslikd\u0259ki tarixi reall\u0131qlar\u0131 tam d\u0259qiqlikl\u0259 \u0259ks etdirir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"28. 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sini yekunla\u015fd\u0131ran 10 noyabr 2020-ci il B\u0259yanat\u0131na \u0259sas\u0259n, qan t\u00f6k\u00fclm\u0259d\u0259n - Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin m\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 rayonlar\u0131n bo\u015fald\u0131lmas\u0131 ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. La\u00e7\u0131n\\n2. A\u011fdam\\n3. K\u0259lb\u0259c\u0259r\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 3, 1\",\n            \"B) 1, 2, 3\",\n            \"C) 3, 2, 1\",\n            \"D) 2, 1, 3\",\n            \"E) 3, 1, 2\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 10 noyabr b\u0259yanat\u0131na uy\u011fun olaraq diplomatik yolla azad edilmi\u015f rayonlar\u0131n bo\u015fald\u0131lma qrafiki bel\u0259 icra edildi: \u0130lk olaraq noyabr\u0131n 20-d\u0259 A\u011fdam (2), daha sonra hava \u015f\u0259raiti il\u0259 \u0259laq\u0259dar 10 g\u00fcn \u0259lav\u0259 vaxt veril\u0259n K\u0259lb\u0259c\u0259r noyabr\u0131n 25-d\u0259 (3), son olaraq is\u0259 La\u00e7\u0131n rayonu dekabr\u0131n 1-d\u0259 (1) Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rind\u0259n tam bo\u015fald\u0131ld\u0131. Do\u011fru ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 2, 3, 1.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"29. C\u0259dv\u0259l\u0259 \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycan SSR-d\u0259 1920-ci ill\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f m\u0259d\u0259ni quruculuq t\u0259dbirl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 do\u011fru uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n\u0130l\\n1. 1923-c\u00fc il\\n2. 1926-c\u0131 il\\n3. 1929-cu il\\n\\nH\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbir\\na. D\u00f6vl\u0259t Kino \u0130dar\u0259si v\u0259 Radistansiyan\u0131n f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131\\nb. Lat\u0131n \u0259lifbas\u0131na tam ke\u00e7ilm\u0259si v\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Elmi T\u0259dqiqat \u0130nstitutunun yarad\u0131lmas\u0131\\nc. Az\u0259rbaycan\u0131 \u00d6yr\u0259n\u0259n C\u0259miyy\u0259tin v\u0259 Savads\u0131zl\u0131qla M\u00fcbariz\u0259 Komit\u0259sinin yarad\u0131lmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-c, 2-a, 3-b\",\n            \"B) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"C) 1-b, 2-c, 3-a\",\n            \"D) 1-c, 2-b, 3-a\",\n            \"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Az\u0259rbaycan SSR-d\u0259 1923-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 \u00d6yr\u0259n\u0259n C\u0259miyy\u0259t v\u0259 Q.Musab\u0259yovun ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Savads\u0131zl\u0131qla M\u00fcbariz\u0259 Komit\u0259si yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r (1-c). 1926-c\u0131 ild\u0259 Birinci \u00dcmumittifaq T\u00fcrkoloji Qurultay ke\u00e7irilmi\u015f, h\u0259m\u00e7inin D\u00f6vl\u0259t Kino \u0130dar\u0259si v\u0259 Radistansiya f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r (2-a). 1929-cu ild\u0259 is\u0259 \u0259r\u0259b qrafikas\u0131ndan r\u0259sm\u0259n lat\u0131n \u0259lifbas\u0131na ke\u00e7ilmi\u015f v\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Elmi T\u0259dqiqat \u0130nstitutu t\u0259\u015fkil edilmi\u015fdir (3-b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"30. M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n daxili v\u0259 xarici siyasi prosesl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rinin do\u011fru verildiyi b\u0259ndi m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\",\n        \"options\": [\n            \"A) S\u0259b\u0259b: 1993-c\u00fc ilin avqustunda xarici q\u00fcvv\u0259l\u0259rin \u0259lalt\u0131s\u0131 olan t\u0259xribat\u00e7\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin c\u0259nub b\u00f6lg\u0259sind\u0259 f\u0259alla\u015fmas\u0131; N\u0259tic\u0259: Heyd\u0259r \u018fliyevin q\u0259tiyy\u0259tli add\u0131mlar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu separat\u00e7\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 \u00f6lk\u0259nin par\u00e7alanmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131.\",\n            \"B) S\u0259b\u0259b: 1994-c\u00fc ild\u0259 AT\u018fT-in Minsk qrupunun Budape\u015ft sammitind\u0259 yarad\u0131lmas\u0131; N\u0259tic\u0259: Erm\u0259nistan\u0131n d\u0259rhal i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rini Qaraba\u011fdan \u00e7\u0131xararaq qeyd-\u015f\u0259rtsiz s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sini imzalamas\u0131.\",\n            \"C) S\u0259b\u0259b: 1991-ci il 8 dekabrda Rusiya, Belarus v\u0259 Ukrayna t\u0259r\u0259find\u0259n MDB-nin yarad\u0131lmas\u0131; N\u0259tic\u0259: SSR\u0130-nin beyn\u0259lxalq h\u00fcquq subyekti kimi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyub saxlamas\u0131 v\u0259 respublikalardak\u0131 m\u00fcst\u0259qillik h\u0259r\u0259katlar\u0131n\u0131n bo\u011fulmas\u0131.\",\n            \"D) S\u0259b\u0259b: 2024-c\u00fc ilin aprelind\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 Rusiya r\u0259hb\u0259rliyi aras\u0131nda \u0259ld\u0259 olunan raz\u0131la\u015fma; N\u0259tic\u0259: Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n\u0131n Qaraba\u011f iqtisadi rayonunda f\u0259aliyy\u0259t m\u00fcdd\u0259tinin qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n vaxta q\u0259d\u0259r uzad\u0131lmas\u0131.\",\n            \"E) S\u0259b\u0259b: 1992-ci ilin may\u0131nda \u015eu\u015fa v\u0259 La\u00e7\u0131n\u0131n erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edilm\u0259si; N\u0259tic\u0259: BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n Erm\u0259nistana qar\u015f\u0131 s\u0259rt h\u0259rbi sanksiyalar t\u0259tbiq ed\u0259r\u0259k onu t\u0259cav\u00fczkar d\u00f6vl\u0259t kimi tan\u0131mas\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1993-c\u00fc ilin yay\u0131nda Az\u0259rbaycan \u00e7ox a\u011f\u0131r h\u0259rbi-siyasi b\u00f6hran i\u00e7\u0259risind\u0259 idi. Avqust ay\u0131nda c\u0259nub b\u00f6lg\u0259sind\u0259 xarici q\u00fcvv\u0259l\u0259rin d\u0259st\u0259kl\u0259diyi separat\u00e7\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259r f\u0259alla\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Lakin Prezident s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini icra ed\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyevin atd\u0131\u011f\u0131 t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz, q\u0259tiyy\u0259tli add\u0131mlar say\u0259sind\u0259 bu q\u00fcvv\u0259l\u0259r z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirildi v\u0259 \u00f6lk\u0259nin par\u00e7alanmas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nd\u0131. B b\u0259ndind\u0259 Erm\u0259nistan he\u00e7 vaxt k\u00f6n\u00fcll\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 q\u00fcvv\u0259l\u0259rini \u00e7\u0131xarmam\u0131\u015fd\u0131r. C b\u0259ndind\u0259 MDB-nin yaranmas\u0131 il\u0259 SSR\u0130 r\u0259sm\u0259n s\u00fcqut etdi. D b\u0259ndind\u0259 s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n m\u00fcdd\u0259ti uzad\u0131lmad\u0131, \u0259ksin\u0259 iyun ay\u0131nda \u0259razini tam t\u0259rk etdil\u0259r. E b\u0259ndind\u0259 BMT Erm\u0259nistana he\u00e7 bir h\u0259rbi sanksiya t\u0259tbiq etm\u0259mi\u015fdi, yaln\u0131z q\u0259tnam\u0259l\u0259r q\u0259bul edilmi\u015fdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"31. \u00c7in Xalq Respublikas\u0131n\u0131n \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonrak\u0131 tarixin\u0259 aid ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259rin xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. SSR\u0130 il\u0259 ba\u011flanm\u0131\u015f s\u0259rh\u0259d m\u00fcqavil\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n Damansk adas\u0131n\u0131n \u00c7in\u0259 verilm\u0259si\\n2. Den Syaopin v\u0259 dig\u0259r islahat\u00e7\u0131lar\u0131n hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 alaraq \\\"M\u0259d\u0259ni inqilab\\\"\u0131 sona \u00e7atd\u0131rmas\u0131\\n3. \u0130qtisadiyyatda \\\"D\u00f6rd modernl\u0259\u015fm\u0259\\\" x\u0259ttinin elan edil\u0259r\u0259k t\u0259tbiq olunma\u011fa ba\u015flanmas\u0131\\n4. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda kommunalar\u0131n v\u0259 kollektiv t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k torpaqlar\u0131n k\u0259ndlil\u0259r\u0259 icar\u0259y\u0259 verilm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 3, 4, 1\",\n            \"B) 3, 2, 1, 4\",\n            \"C) 2, 4, 3, 1\",\n            \"D) 4, 2, 3, 1\",\n            \"E) 1, 3, 4, 2\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011fa \u0259sas\u0259n, \u0259vv\u0259lc\u0259 Den Syaopin ba\u015fda olmaqla islahat\u00e7\u0131lar hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259r\u0259k \\\"M\u0259d\u0259ni inqilab\\\"a son qoydular. 1970-ci ill\u0259rin sonunda lider olan Den Syaopin iqtisadiyyatda kapitalist \u00fcsullar\u0131n\u0131 t\u0259tbiq etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131 v\u0259 s\u0259naye, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, elm-texnologiya, h\u0259rbi sah\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n \\\"D\u00f6rd modernl\u0259\u015fm\u0259\\\" x\u0259ttini elan etdi. Bu islahat \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 kommunalar l\u0259\u011fv edildi v\u0259 torpaqlar icar\u0259y\u0259 verildi. \u018fn sonda is\u0259 1991-ci ilin may\u0131nda SSR\u0130-\u00c7in s\u0259rh\u0259d m\u00fcqavil\u0259si il\u0259 Damansk adas\u0131 \u00c7in\u0259 verildi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"32. Eyler-Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycan SSR-d\u0259 1920-1930-cu ill\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 siyas\u0259tl\u0259rin\u0259 aid uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nI. Yeni \u0130qtisadi Siyas\u0259t (Y\u0130S) d\u00f6vr\u00fc (1921-1925)\\nII. Kollektivl\u0259\u015fm\u0259 d\u00f6vr\u00fc (1920-ci ill\u0259rin sonu - 1930-cu ill\u0259r)\\n\\na. Muzdlu \u0259m\u0259kd\u0259n istifad\u0259y\u0259 v\u0259 torpaqlar\u0131n icar\u0259y\u0259 verilm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verilm\u0259si\\nb. \u00c7\u00f6r\u0259k ticar\u0259tinin qada\u011fan edilm\u0259si v\u0259 k\u0259ndlil\u0259rin art\u0131q tax\u0131l\u0131n\u0131n zorla m\u00fcsadir\u0259 olunmas\u0131\\nc. H\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 k\u0259ndd\u0259 qol\u00e7omaq v\u0259 ortabab k\u0259ndli t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisinin artmas\u0131\\nd. Sovet h\u00f6kum\u0259tinin aqrar siyas\u0259tind\u0259 t\u0259tbiq etdiyi sosial-iqtisadi t\u0259dbirl\u0259r m\u0259rh\u0259l\u0259si olmas\u0131\\ne. \u00d6lk\u0259nin b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n b\u00f6lg\u00fcs\u00fcnd\u0259 \\\"karto\u00e7ka\\\" (talon) sistemin\u0259 ke\u00e7ilm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) I - a, c; II - b, e; III (ortaq) - d\",\n            \"B) I - a, b; II - c, d; III (ortaq) - e\",\n            \"C) I - c, e; II - b, d; III (ortaq) - a\",\n            \"D) I - b, d; II - a, c; III (ortaq) - e\",\n            \"E) I - a, e; II - b, c; III (ortaq) - d\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Yeni \u0130qtisadi Siyas\u0259t (Y\u0130S) d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 torpaqlar\u0131n icar\u0259y\u0259 verilm\u0259sin\u0259 v\u0259 muzdlu \u0259m\u0259y\u0259 icaz\u0259 verilmi\u015f, n\u0259tic\u0259d\u0259 qol\u00e7omaq v\u0259 ortabab k\u0259ndlil\u0259rin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi artm\u0131\u015fd\u0131r (I - a, c). Kollektivl\u0259\u015fm\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 is\u0259 torpa\u011f\u0131n icar\u0259si v\u0259 muzdlu \u0259m\u0259k qada\u011fan edilmi\u015f, \u00e7\u00f6r\u0259k ticar\u0259ti l\u0259\u011fv olunaraq m\u0259hsul zorla m\u00fcsadir\u0259 olunmu\u015f v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 karto\u00e7ka sistemin\u0259 ke\u00e7ilmi\u015fdir (II - b, e). H\u0259r ikisi sovetl\u0259rin aqrar sah\u0259d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi sosial-iqtisadi t\u0259dbirl\u0259r m\u0259rh\u0259l\u0259sidir (III - d).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"33. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rinin do\u011fru verildiyi b\u0259ndi m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\",\n        \"options\": [\n            \"A) S\u0259b\u0259b: UNESCO n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 g\u0259lm\u0259kd\u0259n v\u0259 erm\u0259ni vandalizmi n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259rin\u0259 vurulan z\u0259r\u0259ri hesablamaqdan imtina etm\u0259si; N\u0259tic\u0259: Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n birinci vitse-prezidenti Mehriban \u018fliyevan\u0131n 2022-ci ild\u0259 UNESCO-nun xo\u015fm\u0259raml\u0131 s\u0259firi v\u0259zif\u0259sinin icras\u0131n\u0131 dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 elan etm\u0259si.\",\n            \"B) S\u0259b\u0259b: 1945-ci ild\u0259 Erm\u0259nistan SSR r\u0259hb\u0259rliyinin DQMV-nin onlara verilm\u0259si t\u0259l\u0259bini ir\u0259li s\u00fcrm\u0259si; N\u0259tic\u0259: M\u0259rk\u0259zi h\u00f6kum\u0259tin (\u0130.Stalinin) bilavasit\u0259 s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259ri istisna olmaqla Qaraba\u011f\u0131n qalan hiss\u0259sinin Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirilm\u0259si bar\u0259d\u0259 q\u0259rar\u0131n imzalanmas\u0131.\",\n            \"C) S\u0259b\u0259b: SSR\u0130 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \\\"X\u0131rda kolxozlar\u0131n iril\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda\\\" q\u0259rar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si; N\u0259tic\u0259: Az\u0259rbaycanda s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin ba\u011flanmas\u0131 v\u0259 \u0259halinin k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259n k\u0259ndl\u0259r\u0259 do\u011fru miqrasiyas\u0131n\u0131n (ax\u0131n\u0131n\u0131n) ba\u015flamas\u0131.\",\n            \"D) S\u0259b\u0259b: XX \u0259srin 50-ci ill\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan SSR-d\u0259 d\u0259nli bitkil\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u0259kin sah\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 k\u0259skin azalmas\u0131; N\u0259tic\u0259: \u0130mam Mustafayevin respublika r\u0259hb\u0259rliyind\u0259n k\u0259narla\u015fd\u0131r\u0131laraq t\u0259qib olunmas\u0131.\",\n            \"E) S\u0259b\u0259b: \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n d\u0259rhal sonra Sovet rejiminin totalitar n\u0259zar\u0259tinin bir q\u0259d\u0259r yum\u015falmas\u0131; N\u0259tic\u0259: Az\u0259rbaycanda tarix elmi \u00fcz\u0259rind\u0259ki qada\u011falar\u0131n g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si v\u0259 \\\"Kitabi-D\u0259d\u0259 Qorqud\\\" eposunun k\u00fctl\u0259vi t\u0259bli\u011fin\u0259 ba\u015flanmas\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tinin d\u0259v\u0259tin\u0259 baxmayaraq, UNESCO n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 g\u0259lib z\u0259r\u0259ri hesablamaqdan imtina etdikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, 2022-ci ild\u0259 Mehriban \u018fliyeva diplomatik yolla bu t\u0259\u015fkilat\u0131n xo\u015fm\u0259raml\u0131 s\u0259firi v\u0259zif\u0259sinin icras\u0131n\u0131 dayand\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. B b\u0259ndind\u0259 q\u0259rar r\u0259dd edilmi\u015fdir. C b\u0259ndind\u0259 \u0259ksin\u0259, g\u0259ncl\u0259rin k\u0259ndd\u0259n \u015f\u0259h\u0259r\u0259 ax\u0131n\u0131 ba\u015f vermi\u015fdir. D b\u0259ndind\u0259 tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131q azalm\u0131rd\u0131, \u0259sas yer tuturdu. E b\u0259ndind\u0259 totalitar rejim yum\u015falmam\u0131\u015f, daha da k\u0259skinl\u0259\u015fmi\u015f v\u0259 \\\"Kitabi-D\u0259d\u0259 Qorqud\\\" irtica\u00e7\u0131 epos kimi dam\u011falanm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"34. Verilmi\u015f tarixi faktlar aras\u0131nda uy\u011funsuzlu\u011fu tap\u0131n:\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1946-c\u0131 il \u2014 Saleh Qaz\u0131yevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda Ming\u0259\u00e7evir arxeoloji ekspedisiyas\u0131n\u0131n geni\u015fmiqyasl\u0131 t\u0259dqiqatlara ba\u015flamas\u0131.\",\n            \"B) 1949-cu il \u2014 Akademik Heyd\u0259r H\u00fcseynovun \u0259s\u0259rin\u0259 (\\\"XIX \u0259sr Az\u0259rbaycanda ictimai v\u0259 f\u0259ls\u0259fi fikir tarixind\u0259n\\\") g\u00f6r\u0259 \\\"Stalin m\u00fckafat\u0131\\\"n\u0131n geri al\u0131nmas\u0131 v\u0259 alimin t\u0259qibl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalmas\u0131.\",\n            \"C) 1959-cu il \u2014 Az\u0259rbaycan SSR-in b\u00fct\u00fcn \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 icbari onillik t\u0259hsil sistemin\u0259 ke\u00e7idin r\u0259sm\u0259n t\u0259tbiq olunmas\u0131.\",\n            \"D) XX \u0259srin 50-ci ill\u0259ri \u2014 \u0130mam Mustafayevin r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 xalq\u0131n milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rinin, elmin v\u0259 t\u0259hsilin inki\u015faf etdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131.\",\n            \"E) 1970-ci ill\u0259r \u2014 Beyn\u0259lxalq Astronomiya \u0130ttifaq\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 Mars planetind\u0259ki kraterl\u0259rd\u0259n birin\u0259 qabaqc\u0131l Az\u0259rbaycan astronomu Nadir \u0130brahimovun ad\u0131n\u0131n verilm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Az\u0259rbaycanda 1959-cu ild\u0259n etibar\u0259n icbari onillik deyil, icbari s\u0259kkizillik t\u0259hsil t\u0259tbiq olunmu\u015fdur. \u0130cbari onillik t\u0259hsil\u0259 ke\u00e7id is\u0259 1966-c\u0131 ild\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir. Dig\u0259r variantlarda veril\u0259n faktlar is\u0259 d\u00f6vr\u00fcn reall\u0131qlar\u0131n\u0131 (Ming\u0259\u00e7evir ekspedisiyas\u0131, Heyd\u0259r H\u00fcseynovun t\u0259qibi, \u0130mam Mustafayevin f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 N.\u0130brahimov krateri) tam d\u0259qiq \u0259ks etdirir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"35. D\u00fcnya tarixind\u0259 ba\u015f vermi\u015f 1856-c\u0131 il Paris v\u0259 1935-ci il Streza konfranslar\u0131n\u0131n q\u0259rarlar\u0131ndak\u0131 \u00fcmumi (ox\u015far) c\u0259h\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\",\n        \"options\": [\n            \"A) D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259l\u0259rind\u0259n d\u0259rhal sonra yeni beyn\u0259lxalq s\u0259rh\u0259dl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmalar\u0131.\",\n            \"B) M\u0259\u011flub olmu\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 b\u00f6y\u00fck m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 t\u0259zminatlar\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259si bar\u0259d\u0259 s\u0259rt iqtisadi sanksiyalar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si.\",\n            \"C) Konfranslar\u0131n yekunu olaraq h\u0259r ikisind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n bir d\u00f6vl\u0259tin \u0259razil\u0259rinin (b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn) Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259minat alt\u0131na al\u0131nmas\u0131.\",\n            \"D) B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n \u015e\u0259rqi Avropadak\u0131 n\u00fcfuz dair\u0259sini r\u0259sm\u0259n tan\u0131yan x\u00fcsusi gizli protokollar\u0131n imzalanmas\u0131.\",\n            \"E) Almaniyan\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 silahlanmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin vahid h\u0259rbi blokda birl\u0259\u015fm\u0259si q\u0259rar\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u0259rslikd\u0259ki m\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131na \u0259sas\u0259n, h\u0259m 1856-c\u0131 il Paris konfrans\u0131 il\u0259 Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tinin, h\u0259m d\u0259 1935-ci il Streza konfrans\u0131 il\u0259 Avstriyan\u0131n \u0259razil\u0259ri (m\u00fcst\u0259qillik v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc) Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n r\u0259sm\u0259n t\u0259minat alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"36. Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 \u0259r\u0259b-israil m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259rin m\u0259ntiqi v\u0259 xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. AB\u015e-nin vasit\u0259\u00e7iliyi il\u0259 Misir v\u0259 \u0130srail aras\u0131nda Kemp-Devid sazi\u015finin imzalanmas\u0131\\n2. \u018fr\u0259b d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin bu hadis\u0259y\u0259 etiraz ed\u0259r\u0259k Misirl\u0259 siyasi v\u0259 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259ri k\u0259sm\u0259si\\n3. \u0130srailin Q\u00fcds \u015f\u0259h\u0259rini \u00f6z\u00fcn\u00fcn \\\"vahid v\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u0259z paytaxt\u0131\\\" elan etm\u0259si il\u0259 siyasi v\u0259ziyy\u0259tin daha da g\u0259rginl\u0259\u015fm\u0259si\\n4. Q\u0259zza v\u0259 \u018frihada F\u0259l\u0259stin muxtariyy\u0259tinin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan Va\u015finqton sazi\u015finin imzalanmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 1, 3, 4\",\n            \"B) 1, 2, 3, 4\",\n            \"C) 3, 1, 2, 4\",\n            \"D) 1, 3, 2, 4\",\n            \"E) 4, 1, 2, 3\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Yax\u0131n \u015e\u0259rq m\u00fcnaqi\u015f\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ilk olaraq 1978\/79-cu ill\u0259rd\u0259 Kemp-Devidd\u0259 Misir-\u0130srail separat sazi\u015fi imzaland\u0131 (1). Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259r\u0259b d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Misirl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri k\u0259sdil\u0259r (2). Daha sonra \u0130srailin Q\u00fcds \u015f\u0259h\u0259rini \u00f6z\u00fcn\u00fcn paytaxt\u0131 elan etm\u0259si v\u0259ziyy\u0259ti g\u0259rginl\u0259\u015fdirdi (3). \\\"Soyuq m\u00fcharib\u0259\\\"nin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131ndan sonra is\u0259 s\u00fclh\u0259 \u00fcmid yaranaraq 1993-c\u00fc ild\u0259 Q\u0259zza v\u0259 \u018frihada F\u0259l\u0259stin muxtariyy\u0259ti yaradan Va\u015finqton sazi\u015fi imzaland\u0131 (4).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"37. M\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 tamamlay\u0131n (M\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 t\u0259hsil v\u0259 quruculuq t\u0259dbirl\u0259ri):\\n1. 1992-ci ild\u0259 T\u0259l\u0259b\u0259 Q\u0259bulu \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131n\u0131n (TQDK) yarad\u0131lmas\u0131\\n2. 1993-c\u00fc ild\u0259 respublikan\u0131n ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 ikipill\u0259li (bakalavr v\u0259 magistr) t\u0259hsil sisteminin t\u0259tbiq olunmas\u0131\\n3. 2022-ci ilin sentyabr\u0131nda \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur \u0130qtisadi rayonuna daxil olan Z\u0259ngilan\u0131n A\u011fal\u0131 k\u0259ndind\u0259 yeni v\u0259 m\u00fcasir texnologiyalarla t\u0259chiz olunmu\u015f m\u0259kt\u0259b binas\u0131n\u0131n istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si\\n4. ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 t\u0259hsilin b\u00fct\u00fcn formalar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 sah\u0259sind\u0259 g\u0259ncl\u0259rin ali h\u0259rbi m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 q\u0259rar\u0131n\u0131n verilm\u0259si\",\n            \"B) 2023-c\u00fc ilin avqustunda F\u00fczulid\u0259 \u00d6zb\u0259kistan-Az\u0259rbaycan dostlu\u011funun r\u0259mzi olan Mirz\u0259 Uluqb\u0259y ad\u0131na tam orta m\u0259kt\u0259bin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131\",\n            \"C) Az\u0259rbaycan elminin b\u00f6y\u00fck u\u011furu kimi \u015eamax\u0131 Astrofizika R\u0259s\u0259dxanas\u0131n\u0131n \u0259sasl\u0131 t\u0259mird\u0259n sonra f\u0259aliyy\u0259tini b\u0259rpa etm\u0259si\",\n            \"D) Sovet qo\u015funlar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan \u0259razisini tamamil\u0259 t\u0259rk etm\u0259si v\u0259 milli t\u0259hsil standartlar\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq qurumlara inteqrasiyas\u0131\",\n            \"E) V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Memorial Kompleksinin v\u0259 Z\u0259f\u0259r Muzeyinin r\u0259sm\u0259n istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Verilmi\u015f m\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131q m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259hsil islahatlar\u0131n\u0131 v\u0259 azad edilmi\u015f Qaraba\u011fda B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 at\u0131lan t\u0259hsil-quruculuq add\u0131mlar\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Z\u0259ngilan\u0131n A\u011fal\u0131 k\u0259ndind\u0259 yeni m\u0259kt\u0259bin a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan (2022) sonrak\u0131 xronoloji v\u0259 m\u0259ntiqi davam olaraq 2023-c\u00fc ilin avqustunda F\u00fczuli rayonunda \u00d6zb\u0259kistan-Az\u0259rbaycan dostlu\u011funun r\u0259mzi olan Mirz\u0259 Uluqb\u0259y ad\u0131na tam orta m\u0259kt\u0259bin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 olmu\u015fdur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"38. C\u0259dv\u0259l\u0259 \u0259sas\u0259n \u00c7in Xalq Respublikas\u0131nda Den Syaopin t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n islahatlarla ba\u011fl\u0131 do\u011fru uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n\u0130slahat \/ Siyas\u0259t sah\u0259si\\n1. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 islahat\u0131\\n2. Siyasi r\u0259hb\u0259rlik\\n3. Xarici siyas\u0259t\\n\\nH\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbir\\na. Kommunalar\u0131n v\u0259 kollektiv t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k torpaqlar\u0131n k\u0259ndlil\u0259r\u0259 icar\u0259y\u0259 verilm\u0259si\\nb. \u0130qtisadi t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u00fc d\u0259rinl\u0259\u015fdir\u0259n \\\"k\u00f6hn\u0259 inqilab\u00e7\u0131lar\\\"\u0131n hakimiyy\u0259tin\u0259 son qoyulmas\u0131 v\u0259 \\\"M\u0259d\u0259ni inqilab\\\"\u0131n ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131\\nc. Rusiya Federasiyas\u0131 il\u0259 h\u0259rbi qar\u015f\u0131durmaya son qoyaraq Tayvan\u0131n dinc yolla \u00c7in\u0259 birl\u0259\u015fdirilm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yaln\u0131z 1, 2\",\n            \"B) Yaln\u0131z 1, 3\",\n            \"C) Yaln\u0131z 2, 3\",\n            \"D) 1, 2, 3\",\n            \"E) Yaln\u0131z 1\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Den Syaopin hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldikd\u0259n sonra \\\"D\u00f6rd modernl\u0259\u015fm\u0259\\\" x\u0259ttini t\u0259tbiq etdi. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda kommunalar l\u0259\u011fv edildi v\u0259 torpaqlar icar\u0259y\u0259 verildi (1-a do\u011frudur). Siyasi m\u00fcst\u0259vid\u0259 is\u0259 \\\"k\u00f6hn\u0259 inqilab\u00e7\u0131lar\\\"\u0131n hakimiyy\u0259tin\u0259 son qoyuldu v\u0259 \\\"M\u0259d\u0259ni inqilab\\\" bitdi (2-b do\u011frudur). Lakin c b\u0259ndind\u0259 verilmi\u015f Tayvan\u0131n dinc yolla birl\u0259\u015fdirilm\u0259si fakt\u0131 yanl\u0131\u015fd\u0131r, d\u0259rslikd\u0259 xarici siyas\u0259t u\u011furu kimi 1991-ci ild\u0259 SSR\u0130 il\u0259 m\u00fcqavil\u0259 il\u0259 Damansk adas\u0131n\u0131n \u00c7in\u0259 verilm\u0259si fakt\u0131 g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. Do\u011fru olanlar 1 v\u0259 2-dir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"39. Az\u0259rbaycan SSR-d\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n idar\u0259edilm\u0259sind\u0259ki s\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rinin do\u011fru verildiyi b\u0259ndi m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\",\n        \"options\": [\n            \"A) S\u0259b\u0259b: SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyinin aqrar siyas\u0259td\u0259 pamb\u0131q, ip\u0259k, t\u00fct\u00fcn kimi texniki bitkil\u0259rin istehsal\u0131n\u0131 s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 k\u0259skin azaltmas\u0131; N\u0259tic\u0259: Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn vacib \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131na olan daxili t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 asanl\u0131qla \u00f6d\u0259m\u0259si v\u0259 m\u0259rk\u0259zd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n azalmas\u0131.\",\n            \"B) S\u0259b\u0259b: 1950-ci ill\u0259rd\u0259 Sovet h\u00f6kum\u0259tinin \\\"X\u0131rda kolxozlar\u0131n iril\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda\\\" q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259si; N\u0259tic\u0259: Kolxozlar\u0131n say\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131 v\u0259 k\u0259ndlil\u0259r\u0259 pasportlar\u0131n verilm\u0259si il\u0259 g\u0259ncl\u0259rin k\u0259ndd\u0259n \u015f\u0259h\u0259r\u0259 ax\u0131n\u0131n\u0131n ba\u015f verm\u0259si.\",\n            \"C) S\u0259b\u0259b: Respublikada m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi suvarma (irriqasiya) kanallar\u0131n\u0131n tikintisin\u0259 k\u00fclli miqdarda v\u0259sait x\u0259rcl\u0259nm\u0259si; N\u0259tic\u0259: 1960-c\u0131 ill\u0259rin sonunda Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas istehsal g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 ke\u00e7mi\u015f ittifaq respublikalar\u0131 i\u00e7\u0259risind\u0259 birinci pill\u0259y\u0259 y\u00fcks\u0259lm\u0259si.\",\n            \"D) S\u0259b\u0259b: Kolxoz v\u0259 sovxoz m\u0259hsullar\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n sat\u0131nalma qiym\u0259tl\u0259rinin d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131; N\u0259tic\u0259: Kolxoz\u00e7ular\u0131n v\u0259 f\u0259hl\u0259l\u0259rin \u0259m\u0259k haqlar\u0131n\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f b\u00f6hran\u0131n tamamil\u0259 aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131.\",\n            \"E) S\u0259b\u0259b: K\u0259ndlil\u0259r\u0259 \u00f6z m\u0259hsullar\u0131n\u0131 daxili v\u0259 xarici bazarda s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 satmaq h\u00fcququnun verilm\u0259si; N\u0259tic\u0259: \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Az\u0259rbaycanda fermer t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131n k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 yaranmas\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1950-ci ill\u0259rd\u0259 h\u00f6kum\u0259t x\u0131rda kolxozlar\u0131 iril\u0259\u015fdirm\u0259k bar\u0259d\u0259 q\u0259rar vermi\u015f, n\u0259tic\u0259d\u0259 onlar\u0131n say\u0131 azalm\u0131\u015f, kolxoz\u00e7ulara pasport verilm\u0259si is\u0259 g\u0259ncl\u0259rin k\u0259ndd\u0259n \u015f\u0259h\u0259r\u0259 k\u00fctl\u0259vi ax\u0131n\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu. A b\u0259ndind\u0259 \u0259ksin\u0259 texniki bitkil\u0259r art\u0131r\u0131l\u0131r, m\u0259rk\u0259zd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131q \u00e7oxal\u0131rd\u0131. C b\u0259ndind\u0259 Az\u0259rbaycan birinci deyil, sonuncu pill\u0259l\u0259r\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. D b\u0259ndind\u0259 sat\u0131nalma qiym\u0259tl\u0259ri \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 idi. E b\u0259ndind\u0259 is\u0259 s\u0259rb\u0259st ticar\u0259t v\u0259 fermerlik Sovet d\u00f6n\u0259mind\u0259 (m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra) m\u00f6vcud deyildi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"40. \u0130kinci Qaraba\u011f (V\u0259t\u0259n) m\u00fcharib\u0259sind\u0259n d\u0259rhal sonrak\u0131 d\u00f6vr\u0259 aid tarixi hadis\u0259l\u0259rin xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. A\u011fdamda T\u00fcrkiy\u0259-Rusiya Birg\u0259 Monitorinq M\u0259rk\u0259zinin f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131\\n2. \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur \u0130qtisadi rayonuna daxil olan Z\u0259ngilan\u0131n A\u011fal\u0131 k\u0259ndind\u0259 yeni m\u0259kt\u0259b binas\u0131n\u0131n istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si\\n3. \u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Memorial Kompleksinin v\u0259 Z\u0259f\u0259r Muzeyinin t\u0259m\u0259linin qoyulmas\u0131\\n4. Paytaxt Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin Azadl\u0131q meydan\u0131nda m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m \\\"Z\u0259f\u0259r\\\" parad\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 4, 1, 3, 2\",\n            \"B) 1, 4, 3, 2\",\n            \"C) 4, 3, 1, 2\",\n            \"D) 1, 3, 4, 2\",\n            \"E) 4, 1, 2, 3\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Hadis\u0259l\u0259rin d\u00fczg\u00fcn xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131: \u018fvv\u0259lc\u0259 2020-ci il V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n sonra, dekabr\u0131n 10-da \\\"Z\u0259f\u0259r\\\" parad\u0131 ke\u00e7irildi (4). 2021-ci ilin yanvar ay\u0131n\u0131n sonlar\u0131ndan etibar\u0259n A\u011fdamda T\u00fcrkiy\u0259-Rusiya Birg\u0259 Monitorinq M\u0259rk\u0259zi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131 (1). 2021-ci il sentyabr\u0131n 27-d\u0259 (An\u0131m G\u00fcn\u00fcnd\u0259) V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Memorial Kompleksinin v\u0259 Z\u0259f\u0259r Muzeyinin t\u0259m\u0259li qoyuldu (3). 2022-ci ilin sentyabr\u0131nda is\u0259 Z\u0259ngilan\u0131n A\u011fal\u0131 k\u0259ndind\u0259 yeni m\u0259kt\u0259b istifad\u0259y\u0259 verildi (2).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"41. M\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 tamamlay\u0131n:\\n1. 1906-c\u0131 ild\u0259 Rusiya imperiyas\u0131nda I D\u00f6vl\u0259t Dumas\u0131na se\u00e7kil\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 \u018f.Top\u00e7uba\u015fovun Dumada m\u00fcs\u0259lman fraksiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri se\u00e7ilm\u0259si.\\n2. \u00c7ar h\u00f6kum\u0259tinin Duman\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n naraz\u0131 qalaraq onu 1906-c\u0131 ilin yay\u0131nda buraxmas\u0131.\\n3. ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) M\u00fcs\u0259lman qrupundan olan deputatlar\u0131n k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 s\u00fcrg\u00fcn edil\u0259r\u0259k edam olunmas\u0131\",\n            \"B) Duman\u0131n burax\u0131lmas\u0131na etiraz ed\u0259n \u018f.Top\u00e7uba\u015fov v\u0259 \u0130.Ziyadxanovun \\\"V\u0131borq b\u0259yannam\u0259si\\\"ni imzalamas\u0131 v\u0259 h\u0259bs edilm\u0259si\",\n            \"C) II Dumada az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n i\u015ftirak h\u00fcququnun l\u0259\u011fv edilm\u0259si v\u0259 mandatlar\u0131n\u0131n geri al\u0131nmas\u0131\",\n            \"D) Bak\u0131da general-qubernatorlu\u011fun yarad\u0131laraq h\u0259rbi v\u0259ziyy\u0259tin elan edilm\u0259si\",\n            \"E) M.C\u0259f\u0259rovun Dumada b\u00fcrokratik aparat\u0131n milli hissl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 r\u0259hmsizliyi haqq\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k xalq\u0131 \u00fcsyana s\u0259sl\u0259m\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1906-c\u0131 ild\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayan I D\u00f6vl\u0259t Dumas\u0131na Az\u0259rbaycandan se\u00e7ilmi\u015f \u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fov, \u0130smay\u0131l xan Ziyadxanov v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri b\u00f6y\u00fck f\u0259all\u0131q g\u00f6st\u0259rirdil\u0259r. \u018f.Top\u00e7uba\u015fov m\u00fcs\u0259lman fraksiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri se\u00e7ilmi\u015fdi. \u00c7ar h\u00f6kum\u0259ti bu f\u0259all\u0131qdan narahat olub Duman\u0131 buraxd\u0131qdan d\u0259rhal sonra, \u018f.Top\u00e7uba\u015fov V\u0131borq \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 topla\u015fan bir s\u0131ra deputatlarla b\u0259rab\u0259r \\\"V\u0131borq b\u0259yannam\u0259si\\\"ni imzalad\u0131 v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 \u0130.Ziyadxanovla birlikd\u0259 h\u0259bs edildi. E b\u0259ndi IV Dumaya (1912-1917), C b\u0259ndi is\u0259 tamamil\u0259 yanl\u0131\u015f m\u0259lumata aiddir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"42. Eyler-Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n sovet Az\u0259rbaycan\u0131na r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 aid uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nI. \u0130mam Mustafayev\\nII. Heyd\u0259r \u018fliyev (Birinci r\u0259hb\u0259rliyi: 1969-1982)\\n\\na. Karg\u00fczarl\u0131q i\u015fl\u0259rinin ana dilind\u0259 apar\u0131lmas\u0131 t\u0259dbirl\u0259rinin g\u00f6r\u00fclm\u0259si v\u0259 \\\"m\u00fclayiml\u0259\u015fm\u0259\\\" d\u00f6vr\u00fcn\u0259 t\u0259sad\u00fcf etm\u0259si\\nb. Bak\u0131da M\u0259i\u015f\u0259t Kondisionerl\u0259ri zavodunun tikilm\u0259sin\u0259 m\u0259rk\u0259zi r\u0259hb\u0259rliyin m\u00fcqavim\u0259tin\u0259 baxmayaraq nail olmas\u0131\\nc. Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili kimi Az\u0259rbaycan SSR konstitusiyas\u0131nda t\u0259sbit edilm\u0259sin\u0259 nail olmalar\u0131\\nd. Erm\u0259nil\u0259rin v\u0259 m\u0259rk\u0259zin Qaraba\u011f v\u0259 dig\u0259r \u0259razil\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 iddialar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almalar\u0131\\ne. \u00d6lk\u0259d\u0259 repressiya qurbanlar\u0131na b\u0259ra\u0259t verilm\u0259si prosesinin v\u0259 \\\"xalq d\u00fc\u015fm\u0259ni\\\" dam\u011fas\u0131n\u0131n g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) I - a, e; II - b; III (Ortaq) - c, d\",\n            \"B) I - b, d; II - a; III (Ortaq) - c, e\",\n            \"C) I - c, e; II - d; III (Ortaq) - a, b\",\n            \"D) I - a, c; II - b, e; III (Ortaq) - d\",\n            \"E) I - b, e; II - c; III (Ortaq) - a, d\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u0130mam Mustafayevin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 1956-c\u0131 ild\u0259 Stalinizmin t\u0259nqidi il\u0259 \\\"m\u00fclayiml\u0259\u015fm\u0259\\\" d\u00f6vr\u00fc ba\u015flam\u0131\u015f, karg\u00fczarl\u0131q ana dilin\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f v\u0259 repressiya qurbanlar\u0131na b\u0259ra\u0259t verilmi\u015fdir. Heyd\u0259r \u018fliyevin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 is\u0259 1975-ci ild\u0259 Bak\u0131da M\u0259i\u015f\u0259t Kondisionerl\u0259ri zavodu tikilmi\u015fdir. H\u0259r iki r\u0259hb\u0259rin ortaq c\u0259h\u0259ti ondan ibar\u0259tdir ki, h\u0259m 1956-c\u0131, h\u0259m d\u0259 1978-ci ild\u0259 Konstitusiyada Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili olmas\u0131n\u0131 t\u0259min etmi\u015f, h\u0259m\u00e7inin erm\u0259nil\u0259rin \u0259razi iddialar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 alm\u0131\u015flar.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"43. Verilmi\u015f tarixi hadis\u0259l\u0259r v\u0259 onlar\u0131n ortaq c\u0259h\u0259tl\u0259ri c\u0259dv\u0259lind\u0259 hans\u0131 uy\u011funluq pozulmu\u015fdur?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Moskva v\u0259 Stalinqrad d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri \u2014 Almanlar\u0131n m\u0259\u011flubiyy\u0259ti il\u0259 ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 v\u0259 iki d\u0259f\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131 H\u0259zi Aslanovun bu d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q g\u00f6st\u0259rm\u0259si.\",\n            \"B) S\u0259m\u0259d b\u0259y Mehmandarov v\u0259 Ziya B\u00fcnyadov \u2014 Pol\u015fa \u0259razisind\u0259 almanlara qar\u015f\u0131 u\u011furlu m\u00fcbariz\u0259 aparmalar\u0131.\",\n            \"C) S\u0259m\u0259d b\u0259y Mehmandarov, \u018flia\u011fa \u015e\u0131xlinski v\u0259 \u018fhm\u0259diyy\u0259 C\u0259bray\u0131lov \u2014 Almanlarla m\u00fcbariz\u0259 aparmalar\u0131 v\u0259 Fransan\u0131n ali h\u0259rbi medallar\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olunmalar\u0131.\",\n            \"D) Kursk v\u0259 Stalinqrad d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri \u2014 Sovet-alman c\u0259bh\u0259sind\u0259 \u0259sasl\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn ba\u015f verm\u0259si v\u0259 sovet ordusunun qalib g\u0259lm\u0259si.\",\n            \"E) Marna v\u0259 \u018fl-\u018flameyn d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri \u2014 \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 almanlar\u0131n h\u0259rbi planlar\u0131n\u0131n darmada\u011f\u0131n edilm\u0259si v\u0259 Q\u0259rb c\u0259bh\u0259sind\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcn \u0259l\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 4,\n        \"exp\": \"\u0130zah: E b\u0259ndind\u0259 uy\u011funluq pozulmu\u015fdur, \u00e7\u00fcnki Marna d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 deyil, Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir v\u0259 almanlar\u0131n \\\"\u0130ld\u0131r\u0131ms\u00fcr\u0259tli m\u00fcharib\u0259\\\" (\u015eliffen) plan\u0131 burada iflasa u\u011fram\u0131\u015fd\u0131. \u018fl-\u018flameyn is\u0259 \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 aid olub, ingilisl\u0259rin qalib g\u0259ldiyi \u015eimali Afrika c\u0259bh\u0259si d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcd\u00fcr. Dig\u0259r b\u00fct\u00fcn variantlar tamamil\u0259 do\u011frudur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"44. M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n (\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Respublika) neft strategiyas\u0131 v\u0259 xarici iqtisadi siyas\u0259tin\u0259 aid tarixi hadis\u0259l\u0259rin xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. Xarici ticar\u0259tin s\u0259rb\u0259stl\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda f\u0259rman\u0131n verilm\u0259si\\n2. Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunun t\u0259sis olunmas\u0131\\n3. Rusiyadan ke\u00e7\u0259n \\\"\u015eimal\\\" (Bak\u0131-Novorossiysk) neft k\u0259m\u0259rinin istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si\\n4. Bak\u0131da \\\"B\u00f6y\u00fck \u0130p\u0259k yolu\\\" Beyn\u0259lxalq konfrans\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1, 3, 4, 2\",\n            \"B) 2, 1, 4, 3\",\n            \"C) 1, 4, 3, 2\",\n            \"D) 3, 1, 2, 4\",\n            \"E) 4, 1, 3, 2\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Xronoloji olaraq: Xarici ticar\u0259tin s\u0259rb\u0259stl\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda f\u0259rman 1994-c\u00fc ild\u0259 verilmi\u015fdir. \\\"\u015eimal\\\" (Bak\u0131-Novorossiysk) neft k\u0259m\u0259ri 1997-ci ild\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir. Bak\u0131da \\\"B\u00f6y\u00fck \u0130p\u0259k yolu\\\" Beyn\u0259lxalq konfrans\u0131 1998-ci ild\u0259 ke\u00e7irilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Neft Fondu is\u0259 1999-cu ild\u0259 t\u0259sis olunmu\u015fdur. Ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 1, 3, 4, 2.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"45. M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 postsovet m\u0259kan\u0131nda ba\u015f vermi\u015f konfliktl\u0259r v\u0259 Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n xarici siyas\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rinin do\u011fru verildiyi b\u0259ndi m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\",\n        \"options\": [\n            \"A) S\u0259b\u0259b: Ukraynan\u0131n NATO-ya \u00fczv olma\u011fa can atmas\u0131 v\u0259 q\u0259rby\u00f6n\u00fcml\u00fc siyas\u0259ti; N\u0259tic\u0259: Rusiyan\u0131n 2014-c\u00fc ild\u0259 Kr\u0131m\u0131 ilhaq etm\u0259si v\u0259 2022-ci ild\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 m\u00fcharib\u0259y\u0259 ba\u015flamas\u0131.\",\n            \"B) S\u0259b\u0259b: 2008-ci ild\u0259 Rusiyan\u0131n C\u0259nubi Osetiyan\u0131 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi tan\u0131mas\u0131; N\u0259tic\u0259: G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259rini C\u0259nubi Osetiyaya yeritm\u0259si v\u0259 5 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259nin ba\u015flanmas\u0131.\",\n            \"C) S\u0259b\u0259b: AB\u015e v\u0259 Avropa Birliyinin Rusiyaya qar\u015f\u0131 s\u0259rt iqtisadi sanksiyalar t\u0259tbiq etm\u0259si; N\u0259tic\u0259: Rusiyan\u0131n Qara d\u0259niz donanmas\u0131na aid h\u0259rbi bazalar\u0131n Kr\u0131mdan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda \\\"Xarkov sazi\u015fi\\\"nin imzalanmas\u0131.\",\n            \"D) S\u0259b\u0259b: 1991-ci ild\u0259 M\u00fcst\u0259qil D\u00f6vl\u0259tl\u0259r Birliyinin (MDB) yarad\u0131lmas\u0131; N\u0259tic\u0259: SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 respublikalar\u0131n iqtisadi birliyinin qorunmas\u0131.\",\n            \"E) S\u0259b\u0259b: NATO q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Rusiyan\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r geni\u015fl\u0259nm\u0259si; N\u0259tic\u0259: Rusiyan\u0131n \\\"Mar\u015fal plan\u0131\\\"na alternativ olaraq Avrasiya \u0130qtisadi \u0130ttifaq\u0131n\u0131 t\u0259sis etm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Ukraynan\u0131n NATO-ya \u00fczv olma\u011fa can atmas\u0131n\u0131 \u00f6z t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 t\u0259hdid sayan Rusiya h\u0259l\u0259 2014-c\u00fc ild\u0259 Kr\u0131m\u0131 ilhaq etmi\u015f, 2022-ci ild\u0259 is\u0259 birba\u015fa geni\u015fmiqyasl\u0131 m\u00fcharib\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. B b\u0259ndind\u0259 s\u0259b\u0259b v\u0259 n\u0259tic\u0259nin yeri qar\u0131\u015f\u0131qd\u0131r: \u0259vv\u0259lc\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan ordusu C\u0259nubi Osetiyaya girmi\u015f, sonra Rusiya qo\u015fun yeritmi\u015fdir. C b\u0259ndind\u0259 Xarkov sazi\u015fi (2010) qo\u015funlar\u0131n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 yox, icar\u0259 m\u00fcdd\u0259tinin 2042-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r uzad\u0131lmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturdu. D b\u0259ndind\u0259 MDB-nin yaranmas\u0131 il\u0259 SSR\u0130-nin s\u00fcqutu r\u0259smil\u0259\u015fmi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"46. C\u0259dv\u0259l\u0259 \u0259sas\u0259n XX \u0259srin 20-ci ill\u0259rind\u0259 sovet h\u00f6kum\u0259tinin milli siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n itirdiyi \u0259razil\u0259r v\u0259 onlarla ba\u011fl\u0131 tarixi faktlar\u0131n do\u011fru uy\u011funlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nTarixi \u0259razi\\nI. Yuxar\u0131 Z\u0259ng\u0259zur\\nII. Bor\u00e7al\u0131 mahal\u0131\\nIII. Nax\u00e7\u0131van MSSR\\n\\nBa\u015f vermi\u015f hadis\u0259 (1920-1929)\\na. 1929-cu ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f q\u0259rarla 657 km\u00b2 hiss\u0259si qopar\u0131laraq Erm\u0259nistana verilmi\u015fdir\\nb. G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n sovetl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n sonra Erm\u0259nistan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcld\u00fc\\nc. Qafqaz b\u00fcrosunun v\u0259 RK(b)P-nin siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 1921-ci ilin yay\u0131nda tamamil\u0259 Erm\u0259nistana verildi\",\n        \"options\": [\n            \"A) I - c; II - b; III - a\",\n            \"B) I - a; II - c; III - b\",\n            \"C) I - b; II - a; III - c\",\n            \"D) I - c; II - a; III - b\",\n            \"E) I - a; II - b; III - c\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1921-ci ilin yay\u0131nda Q\u0259zan\u0131n ancaq q\u0259rb hiss\u0259si, y\u0259ni Yuxar\u0131 Z\u0259ng\u0259zur Qafqaz b\u00fcrosunun siyas\u0259ti il\u0259 sovetl\u0259\u015fmi\u015f Erm\u0259nistana verildi (I - c). 1918-1920-ci ill\u0259rd\u0259 m\u00fcbahis\u0259li \u0259razi olan Bor\u00e7al\u0131 mahal\u0131 G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Erm\u0259nistan respublikalar\u0131 aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcld\u00fc (II - b). 1929-cu ild\u0259 is\u0259 Qars m\u00fcqavil\u0259sinin \u015f\u0259rtl\u0259rin\u0259 zidd olaraq Nax\u00e7\u0131van MSSR-in 657 km\u00b2 \u0259razisi Erm\u0259nistan SSR-\u0259 verildi (III - a).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"47. M\u00fcasir Az\u0259rbaycan\u0131n diplomatik v\u0259 h\u0259rbi u\u011furlar\u0131na aid uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. 1996-c\u0131 il Lissabon sammiti v\u0259 2001-ci ild\u0259 Avropa \u015euras\u0131 (A\u015ePA)\\n2. 2016-c\u0131 il Aprel v\u0259 2020-ci il Tovuz d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri\\n\\na. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc t\u0259sdiq ed\u0259n s\u0259n\u0259dl\u0259rin v\u0259 q\u0259tnam\u0259l\u0259rin q\u0259bul edilm\u0259si\\nb. D\u00fc\u015fm\u0259n t\u0259xribat\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131naraq \u0259ks-h\u0259ml\u0259 il\u0259 ona a\u011f\u0131r z\u0259rb\u0259 vurulmas\u0131 v\u0259 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u00f6vqel\u0259rin \u0259l\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si\\nc. Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n\u0131n b\u00f6lg\u0259y\u0259 yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f muxtariyy\u0259tinin l\u0259\u011fvi\\nd. AT\u018fT-in Minsk qrupunun h\u0259ms\u0259drl\u0259rinin m\u00fcnaqi\u015f\u0259ni dinc yolla h\u0259ll etm\u0259k mandat\u0131ndan m\u0259hrum edilm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-a, 2-b\",\n            \"B) 1-b, 2-c\",\n            \"C) 1-a, 2-d\",\n            \"D) 1-c, 2-b\",\n            \"E) 1-d, 2-a\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: H\u0259m 1996-c\u0131 il AT\u018fT-in Lissabon sammitind\u0259, h\u0259m d\u0259 2001-ci ild\u0259 Avropa \u015euras\u0131nda (A\u015ePA) Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc t\u0259sdiql\u0259y\u0259n \u00e7ox m\u00fch\u00fcm s\u0259n\u0259dl\u0259r q\u0259bul edilmi\u015fdir (1-a). \u0130st\u0259r 2016-c\u0131 ilin Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 2020-ci ilin iyulundak\u0131 Tovuz d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin t\u0259xribat\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f v\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 \u0259ks-z\u0259rb\u0259 vurularaq strateji m\u00f6vqel\u0259r tutulmu\u015fdur (2-b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"48. M\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 tamamlay\u0131n (V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sinin gedi\u015find\u0259 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259r v\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar):\\n1. V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sinin ilk g\u00fcn\u00fcnd\u0259 (27 sentyabr) K\u0259lb\u0259c\u0259rin strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli Murovda\u011f zirv\u0259sinin \u0259l\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si.\\n2. Oktyabr\u0131n 3-d\u0259 \u015fimal istiqam\u0259tind\u0259 h\u00fccum ed\u0259n b\u00f6lm\u0259l\u0259rimizin Suqovu\u015fan\u0131 azad etm\u0259si.\\n3. Oktyabr\u0131n 4-d\u0259 ordumuzun b\u00f6lm\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n C\u0259bray\u0131l \u015f\u0259h\u0259rinin v\u0259 \u0259traf k\u0259ndl\u0259rin azad edilm\u0259si.\\n4. ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Noyabr\u0131n 8-d\u0259 Qaraba\u011f\u0131n tac\u0131 olan \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin v\u0259 8 strateji y\u00fcks\u0259kliyin q\u0259hr\u0259manl\u0131qla azad edilm\u0259si\",\n            \"B) A\u011fd\u0259r\u0259-Madagiz istiqam\u0259tind\u0259ki yollar\u0131n n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131\",\n            \"C) Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n\u0131n Qaraba\u011fdan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 prosesinin ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131\",\n            \"D) Z\u0259ng\u0259zurun q\u0259rb hiss\u0259sinin Erm\u0259nistana verilm\u0259si haqq\u0131nda q\u0259rar\u0131n q\u0259bulu\",\n            \"E) Bak\u0131da V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si memorial kompleksinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Verilmi\u015f ard\u0131c\u0131ll\u0131q 2020-ci il 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 ordumuzun z\u0259f\u0259r y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn m\u0259ntiqi v\u0259 xronoloji s\u0131ras\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Oktyabr\u0131n 4-d\u0259 C\u0259bray\u0131l\u0131n azad edilm\u0259sind\u0259n sonrak\u0131 h\u0259lledici v\u0259 yekun add\u0131mlardan biri noyabr\u0131n 8-d\u0259 \u015eu\u015fan\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259nd\u0259n t\u0259mizl\u0259nm\u0259sidir. B b\u0259ndi 2016-c\u0131 il\u0259, C b\u0259ndi 2024-c\u00fc il\u0259, D b\u0259ndi is\u0259 1921-ci il\u0259 aiddir. E b\u0259ndi is\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra dekabr ay\u0131nda verilmi\u015f q\u0259rard\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"49. 1918-1920-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin (AXC) xarici siyas\u0259ti v\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 faktlar aras\u0131nda uy\u011funsuzlu\u011fu tap\u0131n:\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1918-ci il 4 iyun Batum m\u00fcqavil\u0259si \u2014 AXC h\u00f6kum\u0259tinin Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 ilk m\u00fcqavil\u0259 olaraq t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda daimi s\u00fclh v\u0259 dostlu\u011fu t\u0259min etm\u0259si.\",\n            \"B) Paris S\u00fclh Konfrans\u0131 \u2014 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin konfrans\u0131n Ali \u015euras\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n de-fakto tan\u0131nmas\u0131 v\u0259 d\u00fcnya birliyin\u0259 qovu\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f imkanlar\u0131n yaranmas\u0131.\",\n            \"C) 1920-ci ilin \u0259vv\u0259ll\u0259ri \u2014 AB\u015e, \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 \u0130taliya kimi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 iqtisadi m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin v\u0259 h\u0259rbi sazi\u015fl\u0259rin imzalanmas\u0131.\",\n            \"D) 1920-ci il nota m\u00fcbadil\u0259si \u2014 Sovet Rusiyas\u0131n\u0131n AXC-nin m\u00fcst\u0259qilliyini tan\u0131maq \u015f\u0259rtil\u0259 Bak\u0131 neftinin g\u00fcz\u0259\u015ftli \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 onlara sat\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etm\u0259si.\",\n            \"E) 1920-ci il mart t\u0259xribat\u0131 \u2014 Sovet m\u00fcdaxil\u0259si \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n yard\u0131m\u0131 il\u0259 erm\u0259ni separat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n Qaraba\u011fda (\u015eu\u015fa, Xank\u0259ndi, \u018fsg\u0259ran v\u0259 s.) Az\u0259rbaycan h\u0259rbi qarnizonlar\u0131na h\u00fccum etm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1920-ci ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259ki nota m\u00fcbadil\u0259si zaman\u0131 Sovet Rusiyas\u0131 AXC-nin m\u00fcst\u0259qilliyini tan\u0131ma\u011f\u0131 t\u0259klif etmirdi; \u0259ksin\u0259, amiran\u0259 \u015f\u0259kild\u0259 A\u011fqvardiya\u00e7\u0131lara (Denikin\u0259) qar\u015f\u0131 birg\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparma\u011f\u0131 t\u0259l\u0259b edirdi. AXC t\u0259r\u0259fi m\u00fcst\u0259qilliyin tan\u0131nmas\u0131 \u015f\u0259rtini ir\u0259li s\u00fcrd\u00fckd\u0259 is\u0259, Rusiya bunu r\u0259dd ed\u0259r\u0259k \\\"bunun \u00fc\u00e7\u00fcn uzunm\u00fcdd\u0259tli dan\u0131\u015f\u0131qlara vaxt yoxdur\\\" dey\u0259 b\u0259han\u0259 g\u0259tirmi\u015fdi. Y\u0259ni nota m\u00fcbadil\u0259si iqtisadi ticar\u0259t v\u0259 ya m\u00fcst\u0259qilliyin tan\u0131nmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 deyil, birba\u015fa siyasi-h\u0259rbi t\u0259zyiq xarakteri da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. Dig\u0259r b\u0259ndl\u0259rd\u0259ki faktlar is\u0259 d\u0259rslikd\u0259ki materialla tam uy\u011fundur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"50. XX \u0259srin II yar\u0131s\u0131 \u00c7in v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 tarixin\u0259 aid verilmi\u015f \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 c\u0259dv\u0259ld\u0259ki hans\u0131 b\u0259nd do\u011frudur?\\n1. Den Syaopin \u2014 Kommunist olmas\u0131na baxmayaraq kapitalist iqtisadi metodlar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqin\u0259 icaz\u0259 verm\u0259si v\u0259 \\\"k\u00f6hn\u0259 inqilab\u00e7\u0131lar\u0131n\\\" r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 son qoymas\u0131\\n2. Turqut \u00d6zal \u2014 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 azad bazar iqtisadiyyat\u0131na ke\u00e7idi t\u0259min etm\u0259si v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin iqtisadiyyata m\u00fcdaxil\u0259sini azaldaraq xarici ticar\u0259ti s\u0259rb\u0259stl\u0259\u015fdirm\u0259si\\n3. \u0130sm\u0259t \u0130n\u00f6n\u00fc \u2014 SSR\u0130 t\u0259hl\u00fck\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k AB\u015e-nin \\\"Mar\u015fal plan\u0131\\\"ndan imtina etm\u0259si v\u0259 \u00f6lk\u0259ni qapal\u0131 iqtisadiyyata y\u00f6n\u0259ltm\u0259si\\n4. Mao Tszedun \u2014 1991-ci ild\u0259 SSR\u0130 il\u0259 s\u0259rh\u0259d m\u00fcqavil\u0259si imzalayaraq Damansk adas\u0131n\u0131n dinc yolla \u00c7in\u0259 birl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 nail olmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1, 2\",\n            \"B) 2, 3\",\n            \"C) 1, 4\",\n            \"D) 3, 4\",\n            \"E) 1, 3\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1970-ci ill\u0259rin sonunda \u00c7in lideri olan Den Syaopin islahatlara ba\u015flayaraq \\\"k\u00f6hn\u0259 inqilab\u00e7\u0131lar\\\"\u0131n hakimiyy\u0259tin\u0259 son qoydu v\u0259 kapitalist metodlar\u0131n\u0131 t\u0259tbiq etdi (1 do\u011frudur). 1980-ci ill\u0259rd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 Turqut \u00d6zal \\\"\u00d6lk\u0259nin \u0259n vacib m\u0259s\u0259l\u0259si iqtisadiyyatd\u0131r\\\" dey\u0259r\u0259k xarici ticar\u0259ti s\u0259rb\u0259stl\u0259\u015fdirdi v\u0259 azad bazar iqtisadiyyat\u0131na ke\u00e7id etdi (2 do\u011frudur). \u0130sm\u0259t \u0130n\u00f6n\u00fc d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 SSR\u0130 t\u0259hl\u00fck\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 AB\u015e il\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131 v\u0259 \\\"Mar\u015fal plan\u0131\\\"n\u0131 q\u0259bul etdi, ondan imtina etm\u0259di (3 yanl\u0131\u015fd\u0131r). 1991-ci il s\u0259rh\u0259d m\u00fcqavil\u0259si is\u0259 Mao Tszedunun yox, Den Syaopinin (v\u0259 ya sonrak\u0131 r\u0259hb\u0259rliyin) d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r, Mao 1976-c\u0131 ild\u0259 \u00f6lm\u00fc\u015fd\u00fc (4 yanl\u0131\u015fd\u0131r).\"\n    }\n];\n\nlet currentIdx = 0;\nlet userAnswers = {};\nlet viewed = {0: true};\nlet isFinished = false;\n\nfunction initQuiz() {\n    const scale = document.getElementById('quiz-scale');\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.createElement('button');\n        btn.className = 'scale-btn';\n        btn.innerText = index + 1;\n        btn.onclick = () => jumpToQuestion(index);\n        btn.id = `scale-btn-${index}`;\n        scale.appendChild(btn);\n    });\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction updateScaleColors() {\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.getElementById(`scale-btn-${index}`);\n        \n        \/\/ B\u00fct\u00fcn r\u0259ng klasslar\u0131n\u0131 t\u0259mizl\u0259yirik\n        btn.classList.remove('active', 'viewed', 'answered', 'correct-ans', 'wrong-ans');\n        \n        if (isFinished) {\n            \/\/ \u0130MTAHAN B\u0130TD\u0130KD\u018fN SONRAK\u0130 M\u018fNT\u0130Q\n            if (userAnswers[index] === quizData[index].correct) {\n                btn.classList.add('correct-ans'); \/\/ D\u00fczl\u0259r ya\u015f\u0131l\n            } else {\n                btn.classList.add('wrong-ans'); \/\/ S\u0259hvl\u0259r v\u0259 bo\u015f burax\u0131lanlar q\u0131rm\u0131z\u0131\n            }\n        } else {\n            \/\/ \u0130MTAHAN GED\u018fN ZAMAN M\u018fNT\u0130Q\n            if (userAnswers[index] !== undefined) {\n                btn.classList.add('answered'); \/\/ H\u0259r hans\u0131 cavab se\u00e7ilibs\u0259 ya\u015f\u0131l\n            } else if (viewed[index]) {\n                btn.classList.add('viewed'); \/\/ Bax\u0131l\u0131b amma se\u00e7ilm\u0259yibs\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131\n            }\n        }\n\n        if (index === currentIdx) {\n            btn.classList.add('active'); \/\/ Haz\u0131rda bax\u0131lan sual\u0131n \u0259traf\u0131ndak\u0131 ha\u015fiy\u0259\n        }\n    });\n}\n\nfunction renderQuestion() {\n    const q = quizData[currentIdx];\n    document.getElementById('question-text').innerText = q.q;\n    const optionsContainer = document.getElementById('options-container');\n    optionsContainer.innerHTML = '';\n    \n    q.options.forEach((opt, idx) => {\n        const label = document.createElement('label');\n        label.className = 'option-label';\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) label.classList.add('selected');\n        \n        if (isFinished) {\n            if (idx === q.correct) label.classList.add('correct');\n            if (userAnswers[currentIdx] === idx && idx !== q.correct) label.classList.add('wrong');\n            label.style.pointerEvents = 'none';\n        }\n\n        const input = document.createElement('input');\n        input.type = 'radio';\n        input.name = 'q-option';\n        input.value = idx;\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) input.checked = true;\n        if (!isFinished) {\n            input.onchange = () => selectOption(idx);\n        } else {\n            input.disabled = true;\n        }\n        \n        label.appendChild(input);\n        label.appendChild(document.createTextNode(opt));\n        optionsContainer.appendChild(label);\n    });\n\n    const expContainer = document.getElementById('explanation-container');\n    if (isFinished) {\n        expContainer.style.display = 'block';\n        expContainer.innerHTML = `<strong>\u0130zah:<\/strong> ${q.exp}`;\n    } else {\n        expContainer.style.display = 'none';\n    }\n\n    document.getElementById('btn-prev').disabled = currentIdx === 0;\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && !isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'none';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'inline-block';\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'inline-block';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    }\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = true;\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = false;\n    }\n\n    updateScaleColors();\n}\n\nfunction selectOption(idx) {\n    if (isFinished) return;\n    userAnswers[currentIdx] = idx;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction nextQuestion() {\n    if (currentIdx < quizData.length - 1) {\n        currentIdx++;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction prevQuestion() {\n    if (currentIdx > 0) {\n        currentIdx--;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction jumpToQuestion(idx) {\n    currentIdx = idx;\n    viewed[currentIdx] = true;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction finishQuiz() {\n    isFinished = true;\n    let score = 0;\n    quizData.forEach((q, idx) => {\n        if (userAnswers[idx] === q.correct) score++;\n    });\n    \n    \/\/ \u0130mtahan bit\u0259n kimi \u015fkalan\u0131 d\u00fcz\/s\u0259hv\u0259 g\u00f6r\u0259 r\u0259ngl\u0259yirik\n    updateScaleColors(); \n    \n    document.getElementById('quiz-content').style.display = 'none';\n    document.getElementById('quiz-results').style.display = 'block';\n    document.getElementById('score-text').innerText = `${score}\/${quizData.length}`;\n    \n    document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    \n    \/\/ N\u0259tic\u0259ni n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 3 saniy\u0259 sonra ilk suala qay\u0131d\u0131r\u0131q\n    setTimeout(() => {\n        document.getElementById('quiz-content').style.display = 'block';\n        currentIdx = 0;\n        renderQuestion();\n    }, 3000);\n}\n\ndocument.addEventListener('DOMContentLoaded', initQuiz);\n<\/script>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YEN\u0130 Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir. \u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol \u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131 \u0130mtahan N\u0259tic\u0259si 0\/0 Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz. \u2190 Geri \u0130r\u0259li \u2192 N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev Bu tipd\u0259 olan 30 \u0259d\u0259d premium s\u0131naqlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin. WhatsApp qrupumuza qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn klik edin.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-499","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/499","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=499"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/499\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":500,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/499\/revisions\/500"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=499"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}