{"id":389,"date":"2026-05-30T18:15:06","date_gmt":"2026-05-30T18:15:06","guid":{"rendered":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=389"},"modified":"2026-05-30T18:15:06","modified_gmt":"2026-05-30T18:15:06","slug":"heyd%c9%99r-eliyev","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=389","title":{"rendered":"Heyd\u0259r \u018fliyev"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"promo-banner premium-banner\">\n    <div class=\"promo-content\">\n        <span class=\"promo-badge\">M\u00d6HT\u018f\u015e\u018fM YEN\u0130L\u0130K<\/span>\n        <span>Premium 30 s\u0131naq paketi il\u0259 imtahanda maksimum n\u0259tic\u0259 g\u00f6st\u0259rin!<\/span>\n    <\/div>\n    <a href=\"https:\/\/api.whatsapp.com\/send?phone=994559339283&#038;text=Salam,%20m%C9%99n%20Premium%2030%20s%C4%B1naq%20paketini%20%C9%99ld%C9%99%20etm%C9%99k%20ist%C9%99yir%C9%99m.\" target=\"_blank\" class=\"promo-btn btn-whatsapp-direct\">\n        <svg width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" style=\"vertical-align: middle; margin-right: 5px;\">\n            <path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.885-9.885 9.885m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413Z\"\/>\n        <\/svg>\n        \u018fld\u0259 Et\n    <\/a>\n<\/div>\n\n<div class=\"promo-banner\">\n    <div class=\"promo-content\">\n        <span class=\"promo-badge\">YEN\u0130<\/span>\n        <span>Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir.<\/span>\n    <\/div>\n    <a href=\"https:\/\/xronos.info\/?page_id=80\" class=\"promo-btn\">\u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol<\/a>\n<\/div>\n\n<div id=\"premium-quiz-container\">\n    <div class=\"quiz-top-bar\">\n        <h2>\u00dcmumi s\u0131naq imtahan\u0131<\/h2>\n        <div id=\"quiz-scale\" class=\"quiz-scale\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-content\" class=\"quiz-content\">\n        <h3 id=\"question-text\" class=\"question-text\"><\/h3>\n        <div id=\"options-container\" class=\"options-container\"><\/div>\n        <div id=\"explanation-container\" class=\"explanation-container\" style=\"display: none;\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-results\" class=\"quiz-results\" style=\"display: none;\">\n        <h3>\u0130mtahan N\u0259tic\u0259si<\/h3>\n        <div class=\"score-circle\">\n            <span id=\"score-text\">0\/0<\/span>\n        <\/div>\n        <p>Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz.<\/p>\n    <\/div>\n\n    <div class=\"quiz-navigation\">\n        <button id=\"btn-prev\" class=\"nav-btn\" onclick=\"prevQuestion()\">&#8592; Geri<\/button>\n        <button id=\"btn-next\" class=\"nav-btn btn-primary\" onclick=\"nextQuestion()\">\u0130r\u0259li &#8594;<\/button>\n        <button id=\"btn-finish\" class=\"nav-btn btn-finish\" style=\"display:none;\" onclick=\"finishQuiz()\">N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r<\/button>\n    <\/div>\n    \n    <div class=\"quiz-footer\">\n        M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev\n    <\/div>\n<\/div>\n\n<div class=\"promo-banner\" style=\"background: #25D366; animation: none; border: 1px solid #1da851; box-shadow: 0 10px 25px rgba(37, 211, 102, 0.25);\">\n    <div class=\"promo-content\">\n        <svg width=\"24\" height=\"24\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" style=\"min-width: 24px;\">\n            <path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.885-9.885 9.885m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413Z\"\/>\n        <\/svg>\n        <span>M\u00fczakir\u0259l\u0259r v\u0259 faydal\u0131 materiallar \u00fc\u00e7\u00fcn WhatsApp qrupumuza qo\u015fulun!<\/span>\n    <\/div>\n    <a href=\"https:\/\/chat.whatsapp.com\/LrkASicPyAH3Vi8941Hz7a\" target=\"_blank\" class=\"promo-btn\" style=\"background: white; color: #25D366; border: none; font-weight: bold;\">Qrupa Qo\u015ful<\/a>\n<\/div>\n\n<div class=\"promo-banner premium-banner\" style=\"margin-bottom: 2rem;\">\n    <div class=\"promo-content\">\n        <span class=\"promo-badge\" style=\"background: #ef4444; color: white;\">XRONOS<\/span>\n        <span>Tarix v\u0259 Kurikulum \u00fczr\u0259 s\u0131naq paketl\u0259ri il\u0259 \u0259trafl\u0131 tan\u0131\u015f ol v\u0259 haz\u0131rla\u015f!<\/span>\n    <\/div>\n    <a href=\"https:\/\/xronos.info\/?page_id=69\" target=\"_blank\" class=\"promo-btn\" style=\"background: #ef4444; border: none; color: white;\">\u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol<\/a>\n<\/div>\n<style>\n    :root {\n        --primary: #2563eb;\n        --primary-hover: #1d4ed8;\n        --answered: #22c55e;\n        --skipped: #ef4444;  \n        --unseen: #e5e7eb;\n        --bg: #ffffff;\n        --text: #1f2937;\n        --border: #e5e7eb;\n        --premium-dark: #111827;\n        --premium-color: #f59e0b;\n    }\n\n    .promo-banner {\n        max-width: 800px;\n        margin: 2rem auto 1rem auto;\n        background: linear-gradient(270deg, #1e3a8a, #4f46e5, #9333ea, #3b82f6);\n        background-size: 300% 300%;\n        animation: gradientBG 8s ease infinite;\n        color: #ffffff;\n        border-radius: 16px;\n        padding: 16px 24px;\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        align-items: center;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(79, 70, 229, 0.25);\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        box-sizing: border-box;\n    }\n\n    .premium-banner {\n        background: linear-gradient(270deg, var(--premium-dark), #1f2937, #374151, var(--premium-dark));\n        border: 1px solid var(--premium-color);\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(245, 158, 11, 0.2);\n    }\n\n    .premium-banner .promo-badge {\n        background: var(--premium-color);\n        color: #ffffff;\n    }\n\n    .premium-banner .btn-whatsapp-direct {\n        background: #25D366;\n        border: none;\n        color: #ffffff;\n        display: inline-flex;\n        align-items: center;\n    }\n\n    .premium-banner .btn-whatsapp-direct:hover {\n        background: #1da851;\n        transform: translateY(-2px);\n    }\n\n    @keyframes gradientBG {\n        0% { background-position: 0% 50%; }\n        50% { background-position: 100% 50%; }\n        100% { background-position: 0% 50%; }\n    }\n\n    .promo-content {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        gap: 15px;\n        font-size: 15px;\n        font-weight: 600;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .promo-badge {\n        background: #fef08a;\n        color: #b45309;\n        padding: 4px 10px;\n        border-radius: 8px;\n        font-size: 12px;\n        font-weight: 800;\n        text-transform: uppercase;\n        letter-spacing: 0.5px;\n        animation: pulseBadge 2s infinite;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    @keyframes pulseBadge {\n        0% { transform: scale(1); }\n        50% { transform: scale(1.08); }\n        100% { transform: scale(1); }\n    }\n\n    .promo-btn {\n        background: rgba(255, 255, 255, 0.15);\n        border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3);\n        color: #ffffff;\n        padding: 10px 20px;\n        border-radius: 10px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 14px;\n        text-decoration: none;\n        transition: all 0.3s ease;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    .promo-btn:hover {\n        background: #ffffff;\n        color: #1e3a8a;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .promo-banner {\n            flex-direction: column;\n            text-align: center;\n            gap: 15px;\n        }\n        .promo-content {\n            flex-direction: column;\n            gap: 10px;\n        }\n    }\n\n    #premium-quiz-container {\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        max-width: 800px;\n        margin: 0 auto 2rem auto; \n        background: var(--bg);\n        border-radius: 16px;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,0.05);\n        border: 1px solid var(--border);\n        overflow: hidden;\n        color: var(--text);\n    }\n\n    .quiz-top-bar {\n        background: #f8fafc;\n        padding: 1.5rem;\n        border-bottom: 1px solid var(--border);\n    }\n\n    .quiz-top-bar h2 {\n        margin: 0 0 1rem 0;\n        font-size: 1.25rem;\n        color: var(--text);\n        text-align: center;\n    }\n\n    .quiz-scale {\n        display: flex;\n        flex-wrap: wrap;\n        gap: 6px;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    .scale-btn {\n        width: 32px;\n        height: 32px;\n        border-radius: 6px;\n        border: none;\n        background: var(--unseen);\n        color: #4b5563;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 0.85rem;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .scale-btn:hover {\n        transform: translateY(-2px);\n    }\n\n    .scale-btn.active {\n        box-shadow: 0 0 0 2px #fff, 0 0 0 4px var(--primary);\n    }\n\n    .scale-btn.viewed { background: var(--skipped); color: white; }\n    .scale-btn.answered { background: var(--answered); color: white; }\n\n    .quiz-content { padding: 2rem; min-height: 300px; }\n     \n    .question-text {\n        font-size: 1.15rem;\n        line-height: 1.6;\n        margin-bottom: 1.5rem;\n        white-space: pre-line;\n    }\n\n    .options-container { display: flex; flex-direction: column; gap: 10px; }\n\n    .option-label {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        padding: 1rem;\n        border: 2px solid var(--border);\n        border-radius: 8px;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .option-label:hover { border-color: var(--primary); background: #eff6ff; }\n     \n    .option-label input { margin-right: 15px; transform: scale(1.2); cursor: pointer; }\n     \n    .option-label.selected {\n        border-color: var(--primary);\n        background: #eff6ff;\n    }\n\n    .option-label.correct {\n        border-color: var(--answered);\n        background: #f0fdf4;\n    }\n\n    .option-label.wrong {\n        border-color: var(--skipped);\n        background: #fef2f2;\n    }\n\n    .explanation-container {\n        margin-top: 1.5rem;\n        padding: 1rem;\n        background: #fef3c7;\n        border-left: 4px solid #f59e0b;\n        border-radius: 4px;\n        font-size: 0.95rem;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .quiz-navigation {\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        padding: 1.5rem 2rem;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n        background: #f8fafc;\n    }\n\n    .nav-btn {\n        padding: 0.75rem 1.5rem;\n        border: none;\n        border-radius: 8px;\n        font-weight: 600;\n        cursor: pointer;\n        transition: 0.2s;\n        background: #e2e8f0;\n        color: #475569;\n    }\n\n    .nav-btn:hover { background: #cbd5e1; }\n     \n    .nav-btn.btn-primary { background: var(--primary); color: white; }\n    .nav-btn.btn-primary:hover { background: var(--primary-hover); }\n     \n    .nav-btn.btn-finish { background: var(--answered); color: white; margin-left: auto; }\n    .nav-btn.btn-finish:hover { background: #16a34a; }\n\n    .quiz-results { text-align: center; padding: 3rem 2rem; }\n    .score-circle {\n        width: 120px; height: 120px;\n        border-radius: 50%; background: #eff6ff;\n        border: 4px solid var(--primary);\n        display: flex; align-items: center; justify-content: center;\n        margin: 1rem auto; font-size: 2rem; font-weight: bold; color: var(--primary);\n    }\n\n    .quiz-footer {\n        text-align: right;\n        padding: 1rem 2rem;\n        font-size: 0.85rem;\n        color: #64748b;\n        font-weight: 600;\n        background: #fff;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n    }\n<\/style>\n\n<script>\n\/\/ Qeyd: Sizin g\u00f6nd\u0259rdiyiniz 50 suall\u0131q 'quizData' massivi v\u0259 dig\u0259r funksiyalar \u00e7ox uzun oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn\n\/\/ buraya q\u0131sald\u0131lmadan oldu\u011fu kimi daxil edildiyini f\u0259rz edirik. \n\/\/ JavaScript kodunuzda he\u00e7 bir d\u0259yi\u015fiklik edilm\u0259yib, \u0259vv\u0259lki kimi tam funksionald\u0131r.\n\nconst quizData = [\n    {\n        \"q\": \"1. 1993-c\u00fc ilin iyununda \u00f6lk\u0259d\u0259 yaranm\u0131\u015f d\u0259rin siyasi v\u0259 h\u0259rbi b\u00f6hran, G\u0259nc\u0259 h\u0259rbi qiyam\u0131 m\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259tin iflic olmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. Bu hadis\u0259l\u0259rin ard\u0131nca Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliy\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 bilavasit\u0259 hans\u0131 m\u00fch\u00fcm siyasi n\u0259tic\u0259ni do\u011furdu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) D\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi haqq\u0131nda Konstitusiya Akt\u0131n\u0131n yekdillikl\u0259 q\u0259bul edilm\u0259sini\",\n            \"B) Az\u0259rbaycan\u0131n tamamil\u0259 yeni idar\u0259etm\u0259 formas\u0131 olan parlamentli respublikaya ke\u00e7id etm\u0259sini\",\n            \"C) Az\u0259rbaycan\u0131n c\u0259nub b\u00f6lg\u0259sind\u0259 f\u0259alla\u015fan separat\u00e7\u0131 h\u0259r\u0259kat\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 al\u0131nmas\u0131n\u0131 v\u0259 par\u00e7alanma t\u0259hl\u00fck\u0259sinin sovu\u015fmas\u0131n\u0131\",\n            \"D) Neft s\u0259nayesinin tamamil\u0259 millil\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k xarici investisiyalara qapal\u0131 elan edilm\u0259sini\",\n            \"E) Avropa \u015euras\u0131na tamh\u00fcquqlu \u00fczv q\u0259bul olunmaqla ba\u011fl\u0131 siyasi prosedur r\u0259smil\u0259\u015fm\u0259sini\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: V\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si v\u0259 par\u00e7alanma astanas\u0131nda olan \u00f6lk\u0259y\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev 1993-c\u00fc ilin avqustunda c\u0259nub b\u00f6lg\u0259sind\u0259ki t\u0259xribat\u00e7\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k \u00f6lk\u0259nin par\u00e7alanmas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sini v\u0259 daxili siyasi xaosu aradan qald\u0131rd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"2. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Respublika d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n iqtisadi v\u0259 enerji strategiyas\u0131 t\u0259dbirl\u0259rinin xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. Xarici ticar\u0259tin s\u0259rb\u0259stl\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda f\u0259rman\u0131n verilm\u0259si\\n2. Bak\u0131\u2013Tbilisi\u2013\u018frzurum qaz k\u0259m\u0259rinin \u00e7\u0259kilm\u0259si haqq\u0131nda d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcqavil\u0259nin imzalanmas\u0131\\n3. Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunun t\u0259sis olunmas\u0131\\n4. \\\"\u015eimal\\\" (Bak\u0131-Novorossiysk) ixrac neft k\u0259m\u0259rinin istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1, 4, 3, 2\",\n            \"B) 1, 3, 4, 2\",\n            \"C) 4, 1, 2, 3\",\n            \"D) 4, 3, 1, 2\",\n            \"E) 3, 1, 4, 2\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Xarici ticar\u0259tin s\u0259rb\u0259stl\u0259\u015fdirilm\u0259si f\u0259rman\u0131 1994-c\u00fc ild\u0259 verilmi\u015f, \\\"\u015eimal\\\" neft k\u0259m\u0259ri 1997-ci ild\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f, D\u00f6vl\u0259t Neft Fondu 1999-cu ild\u0259 t\u0259sis edilmi\u015f, Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum qaz k\u0259m\u0259ri m\u00fcqavil\u0259si is\u0259 2001-ci ild\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"3. Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n AT\u018fT-in Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 ke\u00e7irilmi\u015f sammitl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\nI. Budape\u015ft sammiti\\nII. H\u0259r ikisin\u0259 aid ox\u015far c\u0259h\u0259t\\nIII. Lissabon sammiti\\na. T\u0259\u015fkilata \u00fczv olan 53 \u00f6lk\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259yanatla tan\u0131nmas\u0131\\nb. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 regiona daxil olacaq \u00e7oxmilli beyn\u0259lxalq s\u00fclhm\u0259raml\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259rar\u0131n q\u0259bulu\\nc. M\u00fcnaqi\u015f\u0259nin dinc yolla nizamlanmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 AT\u018fT-in (AT\u018fM) Minsk qrupu h\u0259ms\u0259drl\u0259ri t\u0259sisat\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131\\nd. M\u00fcnaqi\u015f\u0259nin s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131na \u0259saslanan f\u0259aliyy\u0259tin apar\u0131lmas\u0131\\ne. Az\u0259rbaycan\u0131n Avropa \u015euras\u0131na \u00fczv q\u0259bul olunmas\u0131na z\u0259min yaradan t\u0259m\u0259l s\u0259n\u0259dl\u0259rin imzalanmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) I-b, c; II-d; III-a\",\n            \"B) I-a, c; II-e; III-b\",\n            \"C) I-b, d; II-a; III-c\",\n            \"D) I-c; II-b; III-a, e\",\n            \"E) I-a; II-d; III-b, c\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1994-c\u00fc il Budape\u015ft sammitind\u0259 Minsk qrupu h\u0259ms\u0259drlik t\u0259sisat\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 \u00e7oxmilli s\u00fclhm\u0259raml\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259rar q\u0259bul edilmi\u015fdir. 1996-c\u0131 il Lissabon sammitind\u0259 is\u0259 53 d\u00f6vl\u0259t \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc tan\u0131m\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259r iki sammit s\u00fclh prosesini nizamlayan ortaq m\u0259qs\u0259d da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"4. Heyd\u0259r \u018fliyevin prezidentliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f m\u00fch\u00fcm q\u0259rarlar\u0131 onlar\u0131n mahiyy\u0259ti il\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131n:\\n1. 1994-c\u00fc il\\n2. 1996-c\u0131 il\\n3. 1998-ci il\\na. Qanunlar\u0131n beyn\u0259lxalq normalara uy\u011fun haz\u0131rlanmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 H\u00fcquqi \u0130slahatlar Komissiyas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131\\nb. Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259sinin t\u0259sis olunmas\u0131 v\u0259 k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 senzuran\u0131n l\u0259\u011fv edilm\u0259si\\nc. Respublika \u00fczr\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 q\u0259bulunda ilk d\u0259f\u0259 olaraq test \u00fcsulunun k\u00fctl\u0259vi t\u0259tbiqin\u0259 ba\u015flanmas\u0131\\nd. \\\"\u018fhalinin sosial m\u00fcdafi\u0259si haqq\u0131nda\\\" qanunun q\u0259bulu v\u0259 Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fondunun t\u0259sisi\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-d, 2-a, 3-b\",\n            \"B) 1-c, 2-d, 3-a\",\n            \"C) 1-b, 2-c, 3-a\",\n            \"D) 1-a, 2-b, 3-d\",\n            \"E) 1-d, 2-c, 3-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1994-c\u00fc ild\u0259 Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fondu t\u0259sis edilmi\u015f v\u0259 qanun q\u0259bul olunmu\u015f, 1996-c\u0131 ild\u0259 H\u00fcquqi \u0130slahatlar Komissiyas\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015f, 1998-ci ild\u0259 is\u0259 senzura l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259si yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Test \u00fcsulunun t\u0259tbiqi 1992-ci il\u0259 (\u0259vv\u0259lki d\u00f6vr\u0259) aiddir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"5. M\u0259tnin t\u0259hlilin\u0259 \u0259sas\u0259n suala cavab verin. \\\"Biz a\u00e7\u0131q \u00f6lk\u0259yik. Biz iqtisadi islahatlar apar\u0131lmas\u0131 yolu il\u0259 gedirik. Biz azad sahibkarl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn respublikam\u0131z\u0131n h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn imkanlar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259si... h\u0259r c\u00fcr \u015f\u0259rait yarad\u0131r\u0131q. B\u00fct\u00fcn bunlar bizi bel\u0259 bir fikr\u0259 g\u0259tirir ki, biz g\u00fccl\u00fc maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131na malik olmal\u0131y\u0131q, biz xarici s\u0259rmay\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259liyik...\\\" Heyd\u0259r \u018fliyevin 1995-ci ild\u0259 b\u0259yan etdiyi bu strateji bax\u0131\u015f\u0131n birba\u015fa t\u0259zah\u00fcr\u00fc kimi ondan \u0259vv\u0259l h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f v\u0259 sonrak\u0131 d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadi m\u00fcst\u0259qilliyin t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131na \u00e7evrilmi\u015f \u0259sas hadis\u0259 hans\u0131 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) D\u00f6vl\u0259t torpaqlar\u0131n\u0131n m\u00fclkiyy\u0259t\u00e7il\u0259r\u0259 t\u0259m\u0259nnas\u0131z verilm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan Aqrar qanun\",\n            \"B) Avropa \u015euras\u0131na q\u0259bul olunmaqla \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00f6l\u00fcm c\u0259zas\u0131n\u0131n tam l\u0259\u011fvi\",\n            \"C) Xarici \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 X\u0259z\u0259rin Az\u0259rbaycan sektorunda n\u0259h\u0259ng neft hasilat\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan \\\"\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\\\"\",\n            \"D) BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n qeyri-daimi \u00fczvl\u00fcy\u00fcn\u0259 se\u00e7ilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn apar\u0131lan lobbi\u00e7ilik\",\n            \"E) \u0130nflyasiyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn vahid valyuta sistemind\u0259n tam imtina edilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u0130qtisadiyyat\u0131n d\u00fcnya sistemin\u0259 inteqrasiyas\u0131, \\\"a\u00e7\u0131q qap\u0131\\\" siyas\u0259ti v\u0259 xarici kapital\u0131n iqtisadiyyata c\u0259lb olunmas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259l da\u015f\u0131 1994-c\u00fc ild\u0259 transmilli \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 imzalanm\u0131\u015f \\\"\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\\\" olmu\u015fdur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"6. XX \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rinin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259rgin b\u00f6hrana s\u00fcr\u00fckl\u0259nm\u0259sinin s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri m\u00f6vcud hakimiyy\u0259tin xarici siyas\u0259td\u0259ki s\u0259ri\u015ft\u0259sizliyi idi. 1993-c\u00fc ild\u0259n etibar\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyevin xarici siyas\u0259t kursunun ilk m\u00fch\u00fcm h\u0259d\u0259fl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda hans\u0131 add\u0131m x\u00fcsusi yer tuturdu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n d\u0259rhal daimi \u00fczv\u00fc olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs qald\u0131rmaq\",\n            \"B) Avropa \u0130qtisadi Birliyin\u0259 inteqrasiya ed\u0259r\u0259k Avro valyutas\u0131na ke\u00e7m\u0259k\",\n            \"C) Q\u0259rb d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 balansl\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Paris xartiyas\u0131n\u0131 imzalamaq v\u0259 eyni zamanda MDB il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri b\u0259rpa etm\u0259k\",\n            \"D) AB\u015e Konqresinin q\u0259bul etdiyi 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015fin tamamil\u0259 q\u00fcvv\u0259d\u0259n sal\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn r\u0259smi tribunal m\u0259hk\u0259m\u0259sin\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k\",\n            \"E) Qo\u015fulmama h\u0259r\u0259kat\u0131na s\u0259drlik f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ba\u015flamaqla t\u0259r\u0259fsizliyini elan etm\u0259k\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1993-c\u00fc ilin dekabr\u0131nda Fransaya r\u0259smi s\u0259f\u0259ri zaman\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyev Avropa t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sistemin\u0259 daxil olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Paris xartiyas\u0131n\u0131 imzalad\u0131. Paralel olaraq, g\u0259rginliyi azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn respublikan\u0131n MDB-y\u0259 daxil olmas\u0131 t\u0259min edildi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"7. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq d\u00fczg\u00fcn m\u00fcdd\u0259an\u0131 tap\u0131n. S\u0259b\u0259b: AB\u015e Konqresinin \\\"Azadl\u0131\u011f\u0131 M\u00fcdafi\u0259 Akt\u0131\\\"na etdiyi 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015fin \u00f6lk\u0259miz\u0259 vurdu\u011fu iqtisadi v\u0259 siyasi z\u0259r\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn apar\u0131lan praqmatik xarici siyas\u0259t v\u0259 g\u00fccl\u00fc \\\"neft diplomatiyas\u0131\\\". N\u0259tic\u0259: ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) AB\u015e konqresinin h\u0259r il Prezident\u0259 bu d\u00fcz\u0259li\u015fin f\u0259aliyy\u0259tini dayand\u0131rmaqla ba\u011fl\u0131 s\u0259lahiyy\u0259t verm\u0259si\",\n            \"B) BMT-nin Erm\u0259nistana qar\u015f\u0131 iqtisadi sanksiyalar paketini t\u0259sdiql\u0259m\u0259si\",\n            \"C) Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si \u0259traf\u0131nda AT\u018fT-in Lissabon sammitind\u0259 erm\u0259ni iddialar\u0131n\u0131n h\u00fcquqi c\u0259h\u0259td\u0259n tan\u0131nmas\u0131\",\n            \"D) Rusiya Federasiyas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda \\\"M\u00fctt\u0259fiqlik qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti haqq\u0131nda\\\" B\u0259yannam\u0259nin imzalanmas\u0131\",\n            \"E) Az\u0259rbaycan\u0131n Avropa \u015euras\u0131na q\u0259bulunda l\u0259ngim\u0259l\u0259rin yaranmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: F\u0259al \\\"neft diplomatiyas\u0131\\\" v\u0259 AB\u015e maraqlar\u0131n\u0131n regiona c\u0259lb edilm\u0259si say\u0259sind\u0259 konqres 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015fi tam l\u0259\u011fv etm\u0259s\u0259 d\u0259, AB\u015e Prezidentin\u0259 onun f\u0259aliyy\u0259tini h\u0259r il dondurmaq (dayand\u0131rmaq) s\u0259lahiyy\u0259tini vermi\u015fdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"8. \\\"1994-1995-ci ill\u0259rd\u0259 iqtisadiyyatda bazar m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri nizama sal\u0131nd\u0131 v\u0259 manatdan ba\u015fqa valyutalar\u0131n \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015f vasit\u0259si kimi istifad\u0259si qada\u011fan olundu.\\\" (S\u0259b\u0259b) Bu t\u0259nziml\u0259m\u0259l\u0259rin ard\u0131nca \u00f6lk\u0259nin makroiqtisadi h\u0259yat\u0131nda hans\u0131 qabar\u0131q n\u0259tic\u0259 (N\u0259tic\u0259) \u0259ld\u0259 edildi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Neft g\u0259lirl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n tamamil\u0259 ortadan qald\u0131r\u0131lmas\u0131\",\n            \"B) Q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 s\u00fcr\u0259tli inflyasiyan\u0131n cilovlanmas\u0131 v\u0259 iqtisadi inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn davaml\u0131 \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131\",\n            \"C) S\u0259naye, n\u0259qliyyat v\u0259 dig\u0259r d\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin tam \u015f\u0259kild\u0259 k\u00fctl\u0259vi \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirilm\u0259sinin bir ild\u0259 ba\u015fa \u00e7atmas\u0131\",\n            \"D) Kolxoz-sovxoz sisteminin modernl\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k d\u00f6vl\u0259t t\u0259minat\u0131na al\u0131nmas\u0131\",\n            \"E) Rusiya il\u0259 vahid rubl zonas\u0131na qay\u0131d\u0131\u015f haqq\u0131nda sazi\u015fin b\u0259rpas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00f6vl\u0259tin valyuta siyas\u0259tin\u0259 ciddi n\u0259zar\u0259ti, xarici valyutalar\u0131n daxili \u00f6d\u0259ni\u015f vasit\u0259si kimi l\u0259\u011fvi s\u00fcr\u0259tl\u0259 inflyasiyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ald\u0131 (cilovlad\u0131) v\u0259 iqtisadi islahatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn sa\u011flam z\u0259min yaratd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"9. \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259ti ill\u0259rind\u0259 (1993-2003) \u00f6lk\u0259nin t\u0259hsil v\u0259 elm sah\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f t\u0259m\u0259l islahatlara aid olmayan variant\u0131 se\u00e7in:\",\n        \"options\": [\n            \"A) Ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 ikipill\u0259li (bakalavr v\u0259 magistr) t\u0259hsil sisteminin t\u0259tbiqinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si\",\n            \"B) T\u0259l\u0259b\u0259 q\u0259bulunda ilk d\u0259f\u0259 olaraq obyektivliyi t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn test \u00fcsulunun k\u00fctl\u0259vi t\u0259tbiqin\u0259 ba\u015flanmas\u0131\",\n            \"C) T\u0259hsil Sah\u0259sind\u0259 \u0130slahatlar \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 milli t\u0259hsil sisteminin strategiyas\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131\",\n            \"D) Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n \\\"Milli\\\" Elml\u0259r Akademiyas\u0131 adland\u0131r\u0131laraq f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259sinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si\",\n            \"E) Magistratura t\u0259hsil pill\u0259sin\u0259 m\u0259r\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f ilk q\u0259bulun h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: T\u0259l\u0259b\u0259 q\u0259bulunda test \u00fcsulunun v\u0259 T\u0259l\u0259b\u0259 Q\u0259bulu \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131n\u0131n (TQDK) f\u0259aliyy\u0259tinin ilk d\u0259f\u0259 t\u0259tbiqi 1992-ci il\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. Dig\u0259r b\u00fct\u00fcn variantlar is\u0259 1993-c\u00fc ild\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vr\u00fcn nailiyy\u0259tl\u0259ridir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"10. Heyd\u0259r \u018fliyevin sovet Az\u0259rbaycan\u0131na r\u0259hb\u0259rliyi (1969-1982) v\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131na r\u0259hb\u0259rliyi (1993-2003) d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 ba\u015f vermi\u015f m\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. C\u0259m\u015fid Nax\u00e7\u0131vanski ad\u0131na h\u0259rbi m\u0259kt\u0259bin a\u00e7\u0131lmas\u0131\\n2. Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri se\u00e7ilm\u0259si\\n3. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda H\u00fcquqi \u0130slahatlar Komissiyas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131\\n4. Bak\u0131 M\u0259i\u015f\u0259t Kondisionerl\u0259ri zavodunun istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1, 4, 2, 3\",\n            \"B) 1, 2, 4, 3\",\n            \"C) 4, 1, 2, 3\",\n            \"D) 2, 1, 4, 3\",\n            \"E) 1, 3, 2, 4\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1. C.Nax\u00e7\u0131vanski ad\u0131na m\u0259kt\u0259bin yarad\u0131lmas\u0131 \u2013 1971. 4. Bak\u0131 M\u0259i\u015f\u0259t Kondisionerl\u0259ri zavodu \u2013 1975. 2. YAP-\u0131n s\u0259dri se\u00e7ilm\u0259si \u2013 1992. 3. H\u00fcquqi \u0130slahatlar Komissiyas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 \u2013 1996.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"11. M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 1993-2003-c\u00fc ill\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n xarici siyas\u0259ti v\u0259 beyn\u0259lxalq qurumlarla inteqrasiyas\u0131na dair uy\u011funlu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. 1994-c\u00fc il\\n2. 1997-ci il\\n3. 2001-ci il\\na. Demokratiya v\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131 meyarlar\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k Avropa \u015euras\u0131na tamh\u00fcquqlu \u00fczv q\u0259bul olunma\\nb. \u015eimali Atlantika \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131na qo\u015fulma\\nc. G\u00fcrc\u00fcstan, Ukrayna v\u0259 Moldova il\u0259 birlikd\u0259 regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q t\u0259\u015fkilat\u0131 olan GUAM-\u0131n yarad\u0131lmas\u0131\\nd. NATO-nun \\\"S\u00fclh namin\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q\\\" proqram\u0131na qo\u015fulma\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-d, 2-c, 3-a\",\n            \"B) 1-b, 2-c, 3-a\",\n            \"C) 1-d, 2-b, 3-c\",\n            \"D) 1-a, 2-c, 3-b\",\n            \"E) 1-b, 2-d, 3-a\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1994-c\u00fc ild\u0259 NATO-nun \\\"S\u00fclh namin\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q\\\" proqram\u0131na qo\u015fulmu\u015f, 1997-ci ild\u0259 GUAM t\u0259sis olunmu\u015f, 2001-ci ild\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan Avropa \u015euras\u0131na q\u0259bul edilmi\u015fdir. (\u015eimali Atlantika \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131na qo\u015fulma 1992-ci il\u0259 aiddir).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"12. M\u0259tni diqq\u0259tl\u0259 oxuyun: \\\"\u00d6lk\u0259d\u0259 apar\u0131lan siyasi, h\u00fcquqi islahatlar demokratik inki\u015faf prosesl\u0259rini d\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirdi. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 azad fikrin v\u0259 m\u0259tbuat\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00fcni mane\u0259l\u0259r aradan qald\u0131r\u0131ld\u0131. H\u0259m\u00e7inin h\u00fcquq sisteminin b\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 tarixi add\u0131m at\u0131laraq \u0259n a\u011f\u0131r c\u0259za n\u00f6v\u00fc tarixin arxivin\u0259 g\u00f6nd\u0259rildi.\\\" Yuxar\u0131dak\u0131 m\u0259tnd\u0259 b\u0259hs edil\u0259n radikal h\u00fcquqi-demokratik islahatlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irildiyi il v\u0259 \u0259sas xarakterik hadis\u0259ni m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1995-ci il - \u0130lk milli Konstitusiyan\u0131n q\u0259bulu v\u0259 Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259sinin yaranmas\u0131\",\n            \"B) 1998-ci il - \u00d6lk\u0259d\u0259 k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 senzuran\u0131n v\u0259 eyni zamanda \u015e\u0259rqd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 \u00f6l\u00fcm c\u0259zas\u0131n\u0131n l\u0259\u011fvi\",\n            \"C) 1996-ci il - H\u00fcquqi \u0130slahatlar Komissiyas\u0131n\u0131n qurulmas\u0131 v\u0259 ombudsman aparat\u0131n\u0131n yaranmas\u0131\",\n            \"D) 2002-ci il - Konstitusiyada referendumla \u0259sasl\u0131 insan h\u00fcquqlar\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rinin edilm\u0259si\",\n            \"E) 1994-c\u00fc il - Beyn\u0259lxalq insan h\u00fcquqlar\u0131 paktlar\u0131na qo\u015fulma haqq\u0131nda b\u0259yannam\u0259nin q\u0259bulu\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259tnd\u0259 m\u0259tbuat azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tam b\u0259rpas\u0131 (senzuran\u0131n l\u0259\u011fvi) v\u0259 \u0259n a\u011f\u0131r c\u0259zan\u0131n (\u00f6l\u00fcm c\u0259zas\u0131n\u0131n) l\u0259\u011fvind\u0259n b\u0259hs olunur ki, h\u0259r iki hadis\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 1998-ci ild\u0259 realla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"13. 1978-ci ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f Az\u0259rbaycan SSR Konstitusiyas\u0131 v\u0259 1995-ci ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259ciyy\u0259vi olan \u00fcmumi siyasi nailiyy\u0259t hans\u0131d\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259etm\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n, y\u0259ni b\u0259l\u0259diyy\u0259l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n h\u00fcquqi bazas\u0131n\u0131n t\u0259sbit edilm\u0259si\",\n            \"B) M\u00fclkiyy\u0259t formas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq s\u0259rb\u0259st bazar iqtisadiyyat\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n qorunmas\u0131\",\n            \"C) Az\u0259rbaycan dilinin r\u0259smi olaraq d\u00f6vl\u0259t dili kimi qanunvericilikd\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapmas\u0131 v\u0259 qorunub saxlanmas\u0131\",\n            \"D) Hakimiyy\u0259tin b\u00f6l\u00fcnm\u0259si prinsipin\u0259 \u0259saslanaraq Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259sinin yarad\u0131lmas\u0131\",\n            \"E) C\u0259miyy\u0259tin r\u0259hb\u0259r v\u0259 y\u00f6n\u0259ldici q\u00fcvv\u0259si kimi t\u0259kpartiyal\u0131 idar\u0259etm\u0259 strukturunun h\u00fcquqi c\u0259h\u0259td\u0259n t\u0259sdiqi\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: H\u0259m 1978-ci il (sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin g\u0259rgin \u0259m\u0259yi n\u0259tic\u0259sind\u0259), h\u0259m d\u0259 1995-ci il Konstitusiyalar\u0131nda Az\u0259rbaycan dili r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t dili kimi t\u0259sbit olunmu\u015fdur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"14. \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 (2019-2020) Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 informasiya m\u00fcharib\u0259si v\u0259 \\\"h\u00fccum diplomatiyas\u0131\\\"n\u0131n \u0259n bariz qlobal n\u00fcmayi\u015fi n\u0259 hesab olunur?\",\n        \"options\": [\n            \"A) AT\u018fT-in Minsk qrupu h\u0259ms\u0259drlik missiyas\u0131n\u0131n r\u0259sm\u0259n l\u0259\u011fvi \u00fc\u00e7\u00fcn BMT-y\u0259 m\u00fcraci\u0259t edilm\u0259si\",\n            \"B) Valday Diskussiya Klubunun sessiyas\u0131nda v\u0259 M\u00fcnhen T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Konfrans\u0131nda Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyinin \u0259sass\u0131z iddialar\u0131n\u0131n \\\"Qaraba\u011f Az\u0259rbaycand\u0131r v\u0259 nida!\\\" prinsipi v\u0259 tarixi faktlarla alt-\u00fcst edilm\u0259si\",\n            \"C) Nax\u00e7\u0131van \u0259razisind\u0259 Erm\u0259nistanla s\u0259rh\u0259d zola\u011f\u0131nda beyn\u0259lxalq monitorinq m\u0259rk\u0259zinin qurulmas\u0131\",\n            \"D) 2016-c\u0131 ilin Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 \u0259ld\u0259 olunan h\u0259rbi \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcn s\u0131rf s\u00fclh sazi\u015fin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn r\u0259smi m\u00fcraci\u0259tl\u0259r\",\n            \"E) BMT-nin 822 sayl\u0131 q\u0259tnam\u0259sinin icras\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn GUAM \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 ortaq b\u0259yannam\u0259nin yay\u0131lmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 2019-cu ild\u0259 Valday klubunda v\u0259 2020-ci il M\u00fcnhen T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Konfrans\u0131nda Prezident \u0130lham \u018fliyev Erm\u0259nistan ba\u015f nazirinin beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259ti \u00e7a\u015fd\u0131ran yalanlar\u0131na qar\u015f\u0131 \u0259n s\u0259rt v\u0259 arqumentl\u0259\u015fdirilmi\u015f h\u00fccum diplomatiyas\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"15. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin beyn\u0259lxalq h\u00fcquqi v\u0259 diplomatik nizamlanmas\u0131 prosesind\u0259 90-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259rin xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 tap\u0131n:\\n1. AT\u018fT-in (AT\u018fM) Budape\u015ft sammitind\u0259 Minsk Qrupu h\u0259ms\u0259drlik t\u0259sisat\u0131n\u0131n r\u0259smi olaraq yarad\u0131lmas\u0131\\n2. BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n K\u0259lb\u0259c\u0259rin i\u015f\u011fal\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 822 sayl\u0131 q\u0259tnam\u0259 q\u0259bul etm\u0259si\\n3. AT\u018fT-in Lissabon sammitind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131yan b\u0259yanat\u0131n (s\u0259n\u0259din) q\u0259bulu\\n4. Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131na ilk d\u0259f\u0259 olaraq parlament (Milli M\u0259clis) s\u0259viyy\u0259sind\u0259 siyasi v\u0259 h\u00fcquqi qiym\u0259tin verilm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 4, 1, 3\",\n            \"B) 2, 1, 4, 3\",\n            \"C) 4, 2, 1, 3\",\n            \"D) 1, 2, 4, 3\",\n            \"E) 2, 3, 1, 4\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: K\u0259lb\u0259c\u0259rin i\u015f\u011fal\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 822 sayl\u0131 q\u0259tnam\u0259 1993-c\u00fc ilin aprelind\u0259; Xocal\u0131 faci\u0259sin\u0259 siyasi qiym\u0259t verilm\u0259si 1994-c\u00fc ilin fevral\u0131nda; Budape\u015ft sammiti 1994-c\u00fc ilin dekabr\u0131nda; Lissabon sammiti is\u0259 1996-c\u0131 ild\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"16. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Respublika d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 iqtisadiyyat\u0131n b\u0259rpas\u0131 v\u0259 neft strategiyas\u0131 fonunda realla\u015fd\u0131r\u0131lan enerji v\u0259 n\u0259qliyyat infrastruktur layih\u0259l\u0259rini istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259 (v\u0259 ya sazi\u015fin imzalanmas\u0131) tarixl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131n:\\n1. \\\"\u015eimal\\\" ixrac boru k\u0259m\u0259ri (Bak\u0131-Novorossiysk)\\n2. \\\"Q\u0259rb\\\" ixrac boru k\u0259m\u0259ri (Bak\u0131-Supsa)\\n3. \u018fsas ixrac boru k\u0259m\u0259ri (Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan) \u0130stanbul sazi\u015fi\\na. 1997-ci ild\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir\\nb. 1999-cu ild\u0259 sazi\u015f imzalanm\u0131\u015fd\u0131r\\nc. 1999-cu ild\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-a, 2-c, 3-b\",\n            \"B) 1-b, 2-a, 3-c\",\n            \"C) 1-c, 2-b, 3-a\",\n            \"D) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"E) 1-c, 2-a, 3-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"\u015eimal\\\" mar\u015frutu (Bak\u0131-Novorossiysk) 1997-ci ild\u0259, \\\"Q\u0259rb\\\" mar\u015frutu (Bak\u0131-Supsa) 1999-cu ilin aprelind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan k\u0259m\u0259rinin in\u015fas\u0131na dair \u0130stanbul sazi\u015fi is\u0259 1999-cu ilin noyabr\u0131nda imzalanm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"17. C\u0259dv\u0259ld\u0259 verilmi\u015f hans\u0131 fikirl\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin ikinci hakimiyy\u0259t ill\u0259rin\u0259 (1993-2003) aid do\u011fru tarixi faktlar\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirir?\\n1. T\u0259hsil ocaqlar\u0131nda icbari s\u0259kkizillik v\u0259 onillik t\u0259hsil sistemin\u0259 ke\u00e7id q\u0259rarlar\u0131n\u0131n verilm\u0259si.\\n2. \u00dcz\u00fcm v\u0259 pamb\u0131q istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 SSR\u0130 m\u0259kan\u0131nda respublikan\u0131n \u00f6n s\u0131raya \u00e7\u0131xmas\u0131.\\n3. Torpaq islahat\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda kolxoz sistemind\u0259n imtina edilm\u0259si v\u0259 torpa\u011f\u0131n k\u0259ndliy\u0259 verilm\u0259si.\\n4. Tarixi \\\"B\u00f6y\u00fck \u0130p\u0259k yolu\\\"nun b\u0259rpas\u0131na dair Bak\u0131da Beyn\u0259lxalq konfrans\u0131n t\u0259\u015fkil olunmas\u0131.\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1, 2\",\n            \"B) 3, 4\",\n            \"C) 1, 3\",\n            \"D) 2, 4\",\n            \"E) 1, 4\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1 v\u0259 2-ci b\u0259ndl\u0259r (icbari t\u0259hsil\u0259 ke\u00e7id 1959-1966, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda sovet liderliyi) Heyd\u0259r \u018fliyevin sovet r\u0259hb\u0259rliyi (1969-1982) d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aiddir. 3 (Aqrar islahat, 1996) v\u0259 4 (B\u00f6y\u00fck \u0130p\u0259k yolu konfrans\u0131, 1998) is\u0259 m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"18. T\u0259hlil\u0259 \u0259sas\u0259n suala cavab verin. \\\"O vaxt m\u0259rk\u0259zd\u0259 olan b\u0259zi dair\u0259l\u0259r bel\u0259 n\u0259h\u0259ng m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin Az\u0259rbaycanda yerl\u0259\u015fm\u0259sini ist\u0259mirdi... Bax b\u00fct\u00fcn bu mane\u0259l\u0259ri, \u00e7\u0259p\u0259rl\u0259ri yar\u0131b ke\u00e7m\u0259k laz\u0131m idi v\u0259 m\u0259n m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rd\u0131m. Bu zavodun Zaporojyed\u0259 tikilm\u0259si haqq\u0131nda art\u0131q q\u0259rar q\u0259bul edilmi\u015fdi.\\\" Heyd\u0259r \u018fliyevin xatir\u0259l\u0259rind\u0259 qeyd etdiyi v\u0259 1975-ci ild\u0259 uzun m\u00fcbariz\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259hz Bak\u0131da in\u015fas\u0131na nail oldu\u011fu n\u0259h\u0259ng s\u0259naye obyekti hans\u0131 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Bak\u0131 D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r Zavodu\",\n            \"B) Sumqay\u0131t Superfosfat Zavodu\",\n            \"C) \u015eirvan Su Elektrik Stansiyas\u0131\",\n            \"D) G\u0259nc\u0259 Al\u00fcminium Kompleksi\",\n            \"E) Bak\u0131 M\u0259i\u015f\u0259t Kondisionerl\u0259ri Zavodu\"\n        ],\n        \"correct\": 4,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Heyd\u0259r \u018fliyevin \u015f\u0259xsi t\u0259kidi v\u0259 SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 g\u0259rgin m\u00fczakir\u0259l\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 q\u0259rar d\u0259yi\u015fdiril\u0259r\u0259k 1975-ci ild\u0259 Bak\u0131da M\u0259i\u015f\u0259t Kondisionerl\u0259ri Zavodu tikilmi\u015fdir. D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r zavodu daha sonra in\u015fa edilmi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"19. Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n qurtulu\u015fu v\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyi yolunda Heyd\u0259r \u018fliyevin Ali M\u0259clis S\u0259dri olark\u0259n (v\u0259 ya ondan bir q\u0259d\u0259r \u0259vv\u0259l) atd\u0131\u011f\u0131 m\u00fch\u00fcm d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik add\u0131mlar\u0131n\u0131n d\u00fczg\u00fcn xronologiyas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131 r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259r\u0259k Nax\u00e7\u0131van\u0131n elektrik enerjisi t\u0259minat\u0131 v\u0259 yeni k\u00f6rp\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 raz\u0131la\u015fman\u0131n \u0259ld\u0259 olunmas\u0131\\n2. Nax\u00e7\u0131van MSSR ad\u0131ndan \\\"Sovet Sosialist\\\" s\u00f6zl\u0259rinin r\u0259sm\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131\\n3. Araz \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131 simvoliz\u0259 ed\u0259n S\u0259d\u0259r\u0259k-Dilucu \\\"\u00dcmid\\\" k\u00f6rp\u00fcs\u00fcn\u00fcn istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si\\n4. SSR\u0130-nin saxlan\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 referenduma qo\u015fulmaqdan v\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259n birm\u0259nal\u0131 imtina edilm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 4, 3, 1\",\n            \"B) 2, 3, 4, 1\",\n            \"C) 4, 2, 1, 3\",\n            \"D) 2, 4, 1, 3\",\n            \"E) 3, 2, 4, 1\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"Sovet Sosialist\\\" ifad\u0259sinin l\u0259\u011fvi - 1990-c\u0131 il noyabr (2); SSR\u0130-nin saxlanmas\u0131 \u00fczr\u0259 referendumun boykot edilm\u0259si - 1991-ci il mart (4); T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 \\\"\u00dcmid\\\" k\u00f6rp\u00fcs\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131lmas\u0131 - 1992-ci il may (3); \u0130ranla iqtisadi v\u0259 logistik \u0259laq\u0259l\u0259rin (k\u00f6rp\u00fc, elektrik) qurulmas\u0131 - 1992-ci il avqust (1).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"20. 1993-c\u00fc ilin son aylar\u0131nda Az\u0259rbaycanda c\u0259bh\u0259 x\u0259ttind\u0259 (Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259) yaranm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259t\u0259 dair s\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259sini tap\u0131n. S\u0259b\u0259b: Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliy\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131ndan sonra nizams\u0131z h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259rin l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k vahid ordu komandanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 intizam\u0131n b\u0259rpas\u0131, Ali Ba\u015f Komandan\u0131n c\u0259bh\u0259y\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259ri. N\u0259tic\u0259: ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) D\u00fc\u015fm\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin d\u0259rhal b\u00fct\u00fcn Qaraba\u011fdan \u00e7\u0131xar\u0131laraq s\u00fclh sazi\u015finin imzalanmas\u0131\",\n            \"B) Rusiya qo\u015funlar\u0131n\u0131n tam \u015f\u0259kild\u0259 respublika \u0259razisini (Q\u0259b\u0259l\u0259 RLS daxil olmaqla) t\u0259rk etm\u0259si\",\n            \"C) Az\u0259rbaycan \u0259sg\u0259rl\u0259rinin m\u00fcqavim\u0259tinin q\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 erm\u0259nil\u0259rin Bak\u0131 h\u0259nd\u0259v\u0259rin\u0259 \u00e7atmas\u0131\",\n            \"D) Ordumuzun d\u00fc\u015fm\u0259n h\u00fccumlar\u0131na qar\u015f\u0131 dir\u0259ni\u015finin \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 artmas\u0131 v\u0259 dekabrda Beyl\u0259qan (F\u00fczuli istiqam\u0259tind\u0259) v\u0259 dig\u0259r c\u0259bh\u0259l\u0259rd\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131qlar\u0131n (E.\u0130smay\u0131lov, A.Xan\u0259liyev) n\u00fcmayi\u015f etdirilm\u0259si\",\n            \"E) G\u0259nc\u0259 v\u0259 c\u0259nub b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si alovlanaraq h\u0259rbi xuntan\u0131n hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 almas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Ordu daxilind\u0259 nizam-intizam\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si 1993-c\u00fc ilin noyabr-dekabr aylar\u0131nda c\u0259bh\u0259d\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 a\u011f\u0131r z\u0259rb\u0259l\u0259r vurulmas\u0131na, Beyl\u0259qan v\u0259 F\u00fczuli istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n h\u00fccumlar\u0131n\u0131n q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 d\u0259f edilm\u0259sin\u0259 (q\u0259hr\u0259manl\u0131qlara) s\u0259b\u0259b oldu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"21. Heyd\u0259r \u018fliyevin daxili siyas\u0259tind\u0259 kadr siyas\u0259tin\u0259 yana\u015fmas\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n v\u0259 Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 h\u0259m d\u0259 milli birliyi \u0259ks etdir\u0259n hans\u0131 m\u00fch\u00fcm c\u0259h\u0259t Milli Q\u0259hr\u0259manlar\u0131m\u0131z olan Albert Aqarunov, \u0130sg\u0259nd\u0259r Aznaurov v\u0259 Yuri Kovalyovun adlar\u0131nda \u00f6z t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcn\u00fc tapm\u0131\u015fd\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Onlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n xaricd\u0259 do\u011fulub h\u0259rbi m\u00fct\u0259x\u0259ssis kimi sonradan Az\u0259rbaycan ordusuna c\u0259lb edilm\u0259si\",\n            \"B) Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131larla yana\u015f\u0131, \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015fayan dig\u0259r mill\u0259tl\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin d\u0259 V\u0259t\u0259n u\u011frunda g\u00f6st\u0259rdikl\u0259ri q\u0259hr\u0259manl\u0131qlar v\u0259 etnik h\u0259mr\u0259ylik\",\n            \"C) Onlar\u0131n yaln\u0131z diplomatik kadr qismind\u0259 c\u0259bh\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131nda i\u015ftirak etm\u0259si\",\n            \"D) Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n qalma h\u0259rbi elitan\u0131n birg\u0259 qiyam qald\u0131raraq m\u0259r\u0259zi hakimiyy\u0259t\u0259 tabe olmamas\u0131\",\n            \"E) Yaln\u0131z Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 Qaraba\u011fda xidm\u0259t etm\u0259l\u0259ri\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Bu \u015f\u0259xsl\u0259rin Milli Q\u0259hr\u0259man ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u0259si Az\u0259rbaycan u\u011frunda yaln\u0131z az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n deyil, dig\u0259r xalqlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin (y\u0259hudi, ax\u0131ska t\u00fcrk\u00fc, rus) d\u0259 f\u0259dakarl\u0131q v\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q g\u00f6st\u0259rdiyini, etnik h\u0259mr\u0259yliyi n\u00fcmayi\u015f etdirir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"22. D\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin iqtisadi v\u0259 siyasi terminologiyas\u0131na dair ifad\u0259l\u0259ri \u00f6z tarixi mahiyy\u0259ti il\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131n:\\n1. \\\"A\u00e7\u0131q qap\u0131\\\" siyas\u0259ti\\n2. \\\"\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\\\"\\n3. \\\"H\u00fccum diplomatiyas\u0131\\\"\\na. 1994-c\u00fc ild\u0259 14 xarici neft \u015firk\u0259ti il\u0259 X\u0259z\u0259rd\u0259 hasilat\u0131n b\u00f6l\u00fcnm\u0259sin\u0259 dair ba\u011flanm\u0131\u015f qlobal enerji kontrakt\u0131\\nb. T\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rin d\u00fcnya bazar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 v\u0259 xarici investisiyalar\u0131n \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na c\u0259lb edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lm\u0131\u015f qlobal r\u0259qab\u0259t\u0259davaml\u0131 iqtisadi m\u00fchit\\nc. Erm\u0259ni yalanlar\u0131n\u0131 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 faktlarla if\u015fa ed\u0259n v\u0259 passiv m\u00fcdafi\u0259d\u0259n f\u0259al informasiya t\u0259zyiqin\u0259 ke\u00e7idi ifad\u0259 ed\u0259n, Prezident t\u0259r\u0259find\u0259n ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f strateji siyasi x\u0259tt\\nd. Az\u0259rbaycan\u0131n Avropa \u015euras\u0131ndan \u00e7\u0131xaraq MDB \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 dominantl\u0131\u011fa nail olmas\u0131n\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259y\u0259n taktika\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-b, 2-a, 3-c\",\n            \"B) 1-a, 2-c, 3-b\",\n            \"C) 1-c, 2-b, 3-a\",\n            \"D) 1-b, 2-d, 3-c\",\n            \"E) 1-d, 2-a, 3-c\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"A\u00e7\u0131q qap\u0131\\\" xarici s\u0259rmay\u0259nin \u00f6lk\u0259y\u0259 c\u0259lbi \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lan \u015f\u0259raitdir. \\\"\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\\\" xarici \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 1994-c\u00fc ild\u0259 ba\u011flanm\u0131\u015f beyn\u0259lxalq neft sazi\u015fidir. \\\"H\u00fccum diplomatiyas\u0131\\\" is\u0259 2004-c\u00fc ild\u0259n ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n, erm\u0259ni t\u0259bli\u011fat\u0131na qar\u015f\u0131 aktiv informasiya v\u0259 siyasi \u0259ks-h\u0259ml\u0259 strategiyas\u0131d\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"23. Heyd\u0259r \u018fliyevin sovet d\u00f6n\u0259mind\u0259 (1969-1982) Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid yanl\u0131\u015f tarixi fakt\u0131 se\u00e7in:\",\n        \"options\": [\n            \"A) M\u0259rk\u0259zin t\u0259zyiql\u0259rin\u0259 baxmayaraq g\u0259l\u0259c\u0259k milli kadrlar\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn C\u0259m\u015fid Nax\u00e7\u0131vanski ad\u0131na h\u0259rbi litsey yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.\",\n            \"B) 1978-ci il Konstitusiyas\u0131nda Az\u0259rbaycan dilinin r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t dili kimi t\u0259sbit edilm\u0259si t\u0259min olunmu\u015fdur.\",\n            \"C) SSR\u0130 daxilind\u0259 iqtisadi art\u0131m s\u00fcr\u0259ti a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc halda, Az\u0259rbaycanda \u0259sas g\u00f6st\u0259ricil\u0259r \u00fczr\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n s\u0259nayed\u0259 s\u0131\u00e7ray\u0131\u015fl\u0131 art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.\",\n            \"D) Respublikan\u0131n pamb\u0131q, t\u00fct\u00fcn, \u00fcz\u00fcm v\u0259 barama istehsal\u0131nda \u00fcmumittifaq iqtisadiyyat\u0131nda lider m\u00f6vqel\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7\u0131xmas\u0131 t\u0259min edilmi\u015fdir.\",\n            \"E) Erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin Qaraba\u011fla ba\u011fl\u0131 \u0259razi iddialar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131na bilm\u0259mi\u015f v\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259rin m\u00fch\u00fcm yaylaq \u0259razil\u0259rinin bir qismi onlar\u0131n istifad\u0259sin\u0259 verilmi\u015fdir.\"\n        ],\n        \"correct\": 4,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u018fksin\u0259, Heyd\u0259r \u018fliyev sovet r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 erm\u0259nil\u0259rin K\u0259lb\u0259c\u0259rin perspektivsiz rayon elan edilib, yaylaq kimi b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si iddialar\u0131n\u0131n q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f, b\u00f6lg\u0259nin iqtisadi potensial\u0131n\u0131 inki\u015faf etdir\u0259r\u0259k bu m\u0259krli niyy\u0259ti alt-\u00fcst etmi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"24. M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259hsil, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 elm siyas\u0259tind\u0259 ba\u015f vermi\u015f ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259rin d\u00fczg\u00fcn xronoloji s\u0131ras\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rin:\\n1. Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n r\u0259smi olaraq \\\"Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131\\\" (AMEA) adland\u0131r\u0131lmas\u0131 q\u0259rar\u0131\\n2. \u0130lk d\u0259f\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 q\u0259bulunda obyektivliyi t\u0259min ed\u0259n test \u00fcsulunun t\u0259tbiqi\\n3. Milli t\u0259hsil sisteminin strategiyas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n T\u0259hsil \u0130slahat\u0131 Proqram\u0131n\u0131n t\u0259sdiq olunmas\u0131\\n4. Elmi T\u0259dqiqatlar\u0131n \u018flaq\u0259l\u0259ndirilm\u0259si \u015euras\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 3, 1, 4\",\n            \"B) 2, 1, 3, 4\",\n            \"C) 3, 2, 4, 1\",\n            \"D) 2, 4, 3, 1\",\n            \"E) 3, 1, 2, 4\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Test \u00fcsulunun t\u0259tbiqi 1992-ci ild\u0259 ba\u015flan\u0131b. T\u0259hsil \u0130slahat\u0131 Proqram\u0131 1999-cu ild\u0259 t\u0259sdiq edilib. EA-n\u0131n \\\"Milli\\\" adland\u0131r\u0131lmas\u0131 2001-ci ilin may\u0131na t\u0259sad\u00fcf edir. Elmi T\u0259dqiqatlar\u0131n \u018flaq\u0259l\u0259ndirilm\u0259si \u015euras\u0131 is\u0259 2003-c\u00fc ilin yanvar f\u0259rman\u0131 il\u0259 yarad\u0131l\u0131b. (2, 3, 1, 4).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"25. M\u00fcst\u0259qilliyin b\u0259rpas\u0131ndan sonra Az\u0259rbaycan\u0131n ke\u00e7diyi inki\u015faf yolu bir \u00e7ox siyasi m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. \\\"D\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin xilas edil\u0259r\u0259k v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si t\u0259hl\u00fck\u0259sinin q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 sovu\u015fdurulmas\u0131, \u00f6lk\u0259nin beyn\u0259lxalq iqtisadi sistem\u0259 inteqrasiyas\u0131 v\u0259 yeni demokratik konstitusiyan\u0131n q\u0259bulu\\\" kimi h\u0259lledici x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r Az\u0259rbaycan tarixinin hans\u0131 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u0259n qabar\u0131q mahiyy\u0259tini t\u0259\u015fkil edir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Birinci Respublika - C\u00fcmhuriyy\u0259t d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn (1918-1920)\",\n            \"B) M\u00fcst\u0259qilliy\u0259 ged\u0259n b\u00f6hranl\u0131 ke\u00e7id d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn (1988-1991)\",\n            \"C) \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Respublikan\u0131n qurulmas\u0131n\u0131n ilk m\u0259rh\u0259l\u0259sinin (1991-1993)\",\n            \"D) Demokratik d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu, inki\u015faf v\u0259 sabitlik m\u0259rh\u0259l\u0259sinin (1993-2003)\",\n            \"E) \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si v\u0259 \\\"B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f\\\" d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn (2020-ci ild\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vr)\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: V\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin v\u0259 par\u00e7alanman\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 (1993), iqtisadiyyat\u0131n d\u00fcnya bazar\u0131na inteqrasiyas\u0131 (\\\"\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\\\", 1994) v\u0259 ilk milli Konstitusiyan\u0131n q\u0259bulu (1995) bilavasit\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259td\u0259 oldu\u011fu 1993-2003-c\u00fc ill\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu m\u0259rh\u0259l\u0259sinin fundamental g\u00f6st\u0259ricil\u0259ridir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"26. \\\"Yadda saxlamaq laz\u0131md\u0131r ki, Sovet ordusu v\u0259 onun h\u0259rbi texnikas\u0131 ke\u00e7mi\u015f \u0130ttifaq\u0131n b\u00fct\u00fcn respublikalar\u0131n\u0131n x\u0259rci il\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 saxlan\u0131l\u0131rd\u0131... Biz muxtar respublikadan silahlar\u0131n, h\u0259rbi texnikan\u0131n v\u0259 avadanl\u0131\u011f\u0131n apar\u0131lmas\u0131na he\u00e7 c\u00fcr yol ver\u0259 bilm\u0259rik\\\". Heyd\u0259r \u018fliyevin 1992-ci ild\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda s\u0259sl\u0259ndirdiyi bu q\u0259tiyy\u0259tli m\u00f6vqe hans\u0131 strateji h\u0259d\u0259f\u0259 xidm\u0259t edirdi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) SSR\u0130-nin saxlan\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ke\u00e7iril\u0259n \u00fcmumittifaq referendumunu boykot etm\u0259y\u0259 v\u0259 m\u0259rk\u0259z\u0259 tabesizliy\u0259\",\n            \"B) Muxtar respublikan\u0131n m\u00fcdafi\u0259 qabiliyy\u0259tini t\u0259min etm\u0259k v\u0259 erm\u0259ni t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 yerli h\u0259rbi potensial\u0131 formala\u015fd\u0131rma\u011fa\",\n            \"C) Rusiyan\u0131n MDB daxilind\u0259ki h\u0259rbi hegemonlu\u011funa etiraz ed\u0259r\u0259k NATO q\u00fcvv\u0259l\u0259rini regiona d\u0259v\u0259t etm\u0259y\u0259\",\n            \"D) Nax\u00e7\u0131van \u0259razisind\u0259 xarici d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin h\u0259rbi bazalar\u0131n\u0131n qurulmas\u0131na \u0259sas yaratma\u011fa\",\n            \"E) Ke\u00e7mi\u015f sovet respublikalar\u0131 aras\u0131nda vahid h\u0259rbi ittifaq\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Erm\u0259nistan\u0131n fasil\u0259siz h\u00fccumlar\u0131 v\u0259 a\u011f\u0131r blokada \u015f\u0259raitind\u0259 Nax\u00e7\u0131van\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn sovet ordusuna m\u0259xsus silahlar\u0131n \u0259razid\u0259 saxlanmas\u0131 yerli m\u00fcdafi\u0259 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"27. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Respublika d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 h\u00fcquqi v\u0259 ictimai-siyasi sah\u0259d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f islahatlar\u0131n ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u00fczr\u0259 M\u00fcv\u0259kkili (Ombudsman) t\u0259sisat\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131\\n2. \u015e\u0259rqd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u00f6l\u00fcm c\u0259zas\u0131n\u0131n l\u0259\u011fv edilm\u0259si\\n3. \u00dcmumxalq s\u0259sverm\u0259si il\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n ilk Konstitusiyas\u0131n\u0131n q\u0259bulu\\n4. Az\u0259rbaycanda ilk b\u0259l\u0259diyy\u0259 se\u00e7kil\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 3, 2, 4, 1\",\n            \"B) 3, 4, 2, 1\",\n            \"C) 2, 3, 1, 4\",\n            \"D) 3, 2, 1, 4\",\n            \"E) 2, 4, 3, 1\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Konstitusiya 1995-ci ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f, \u00f6l\u00fcm c\u0259zas\u0131 1998-ci ild\u0259 l\u0259\u011fv olunmu\u015f, b\u0259l\u0259diyy\u0259 se\u00e7kil\u0259ri 1999-cu ilin dekabr\u0131nda ke\u00e7irilmi\u015f, Ombudsman t\u0259sisat\u0131 is\u0259 2001-ci ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"28. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n (1) 1970-ci ill\u0259r islahatlar\u0131 (Heyd\u0259r \u018fliyevin birinci hakimiyy\u0259t d\u00f6vr\u00fc) v\u0259 (2) 1996-c\u0131 il \\\"Torpaq islahat\u0131 haqq\u0131nda\\\" qanunun f\u0259rqli v\u0259 ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn Venn diaqram\u0131na \u0259sas\u0259n do\u011fru variant\u0131 tap\u0131n.\\na. Kolxoz v\u0259 sovxoz torpaqlar\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n x\u00fcsusi m\u00fclkiyy\u0259tin\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015fsiz verilm\u0259si\\nb. \u00dcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fck, pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fcy\u00fcn inki\u015faf\u0131 say\u0259sind\u0259 \u00fcmumittifaq miqyas\u0131nda r\u0259hb\u0259r g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin \u0259ld\u0259 edilm\u0259si\\nc. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 k\u0259ndlinin iqtisadi v\u0259ziyy\u0259tinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 h\u0259d\u0259fi\\nd. Xarici investisiyalar\u0131n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na k\u00fctl\u0259vi c\u0259lbi m\u0259qs\u0259dil\u0259 x\u00fcsusi iqtisadi zonalar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-b; 2-a; Ox\u015far-c\",\n            \"B) 1-d; 2-b; Ox\u015far-a\",\n            \"C) 1-b, d; 2-a; Ox\u015far-c\",\n            \"D) 1-a; 2-b; Ox\u015far-c, d\",\n            \"E) 1-c; 2-a, d; Ox\u015far-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1970-ci ill\u0259rd\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fclkiyy\u0259ti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 \u00fcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fck k\u0259skin inki\u015faf etdirilmi\u015fdi, lakin 1996-c\u0131 il islahat\u0131 il\u0259 kolxoz sistemi l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k torpaq pulsuz \u015f\u0259kild\u0259 x\u00fcsusi m\u00fclkiyy\u0259t\u0259 verilmi\u015fdir. H\u0259r iki d\u00f6vr aqrar sah\u0259nin dir\u00e7\u0259ldilm\u0259sini ortaq m\u0259qs\u0259d kimi da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"29. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n do\u011fru b\u0259ndi se\u00e7in. S\u0259b\u0259b: 1995-ci ild\u0259 beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlara qar\u015f\u0131 ayr\u0131-se\u00e7kiliyin b\u00fct\u00fcn formalar\u0131n\u0131n l\u0259\u011fv edilm\u0259si haqq\u0131nda Konvensiyaya qo\u015fulma v\u0259 qad\u0131nlar\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259ki rolunun art\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ard\u0131c\u0131l f\u0259rmanlar\u0131n verilm\u0259si. N\u0259tic\u0259: ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Qad\u0131nlar\u0131n icbari h\u0259rbi xidm\u0259t\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 qanununun t\u0259sdiqi\",\n            \"B) M\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259tin bariz n\u00fcmun\u0259si kimi Qad\u0131n Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin yarad\u0131lmas\u0131 (1998-ci il)\",\n            \"C) Yaln\u0131z qad\u0131nlardan ibar\u0259t b\u0259l\u0259diyy\u0259 s\u0259drl\u0259ri kvotas\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si\",\n            \"D) Qad\u0131nlar\u0131n ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 q\u0259bulunda test sistemind\u0259n azad edilm\u0259si\",\n            \"E) \u00c7oxpartiyal\u0131 sistemd\u0259 qad\u0131n partiyalar\u0131n\u0131n qeydiyyat\u0131n\u0131n qada\u011fan olunmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 y\u00fcr\u00fcd\u00fcl\u0259n siyas\u0259tin m\u0259ntiqi davam\u0131 olaraq 1998-ci ild\u0259 qad\u0131nlar\u0131n sosial-siyasi prosesl\u0259rd\u0259 f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n v\u0259 probleml\u0259rini h\u0259ll ed\u0259n D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"30. 1990-c\u0131 ill\u0259rin sonlar\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi v\u0259 enerji strategiyas\u0131nda ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259ri ill\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131n:\\n1. 1997-ci il\\n2. 1999-cu il\\n3. 2001-ci il\\na. Bak\u0131\u2013Tbilisi\u2013\u018frzurum qaz k\u0259m\u0259rinin \u00e7\u0259kilm\u0259si haqq\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanla m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin imzalanmas\u0131\\nb. Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunun t\u0259sis olunmas\u0131 v\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan sazi\u015finin imzalanmas\u0131\\nc. \\\"\u015eimal\\\" (Bak\u0131-Novorossiysk) ixrac boru k\u0259m\u0259rinin istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-c; 2-b; 3-a\",\n            \"B) 1-a; 2-c; 3-b\",\n            \"C) 1-b; 2-c; 3-a\",\n            \"D) 1-c; 2-a; 3-b\",\n            \"E) 1-b; 2-a; 3-c\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Rusiya \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n \\\"\u015eimal\\\" k\u0259m\u0259ri 1997-ci ild\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f, D\u00f6vl\u0259t Neft Fondu v\u0259 BTC sazi\u015fi 1999-cu ild\u0259 t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f, Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum (BT\u018f) m\u00fcqavil\u0259si is\u0259 2001-ci il\u0259 aiddir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"31. \\\"Onlar, sad\u0259c\u0259 olaraq, respublikadak\u0131 \u0259sil v\u0259ziyy\u0259ti qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259 bilm\u0259mi\u015f, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n psixologiyas\u0131n\u0131 anlamam\u0131\u015f, \u0259halinin m\u00fcxt\u0259lif t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri z\u0259ifl\u0259tmi\u015fl\u0259r... B\u0259li, kobud siyasi s\u0259hv burax\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.\\\" Heyd\u0259r \u018fliyevin 1990-c\u0131 ilin yanvar\u0131nda Moskvadak\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259likd\u0259 s\u0259sl\u0259ndirdiyi bu tarixi \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n siyasi \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259d\u0259n ibar\u0259t idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130ttifaq m\u00fcqavil\u0259sinin yenil\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn r\u0259smi dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n ba\u015flanmas\u0131n\u0131 elan etm\u0259sind\u0259n\",\n            \"B) 20 Yanvar q\u0131r\u011f\u0131n\u0131n\u0131 t\u00f6r\u0259d\u0259n sovet r\u0259hb\u0259rliyinin cinay\u0259tkar q\u0259rarlar\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fc qar\u015f\u0131s\u0131nda s\u0259rt v\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 if\u015fa ed\u0259r\u0259k informasiya blokadas\u0131n\u0131 yarmas\u0131ndan\",\n            \"C) Erm\u0259nistan\u0131n Qaraba\u011fa qar\u015f\u0131 h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u0259 r\u0259sm\u0259n m\u00fcharib\u0259 elan ed\u0259r\u0259k xalq\u0131 s\u0259f\u0259rb\u0259rliy\u0259 \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131ndan\",\n            \"D) Kommunist Partiyas\u0131 s\u0131ralar\u0131na yenid\u0259n b\u0259rpa olunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn siyasi b\u0259ra\u0259t t\u0259l\u0259b etm\u0259sind\u0259n\",\n            \"E) BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131ndan s\u00fclhm\u0259raml\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin d\u0259rhal Bak\u0131ya yeridilm\u0259sini t\u0259l\u0259b etm\u0259sind\u0259n\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Faci\u0259d\u0259n d\u0259rhal sonra yarad\u0131lm\u0131\u015f s\u0259rt informasiya blokadas\u0131n\u0131 yaran Heyd\u0259r \u018fliyev m\u0259tbuat konfrans\u0131nda i\u015ftirak ed\u0259r\u0259k sovet r\u0259hb\u0259rliyinin 20 Yanvarda Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi q\u0131r\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 kobud siyasi s\u0259hvl\u0259rini q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 pisl\u0259mi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"32. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259sinin d\u00fczg\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc tap\u0131n. S\u0259b\u0259b: 1993-c\u00fc ilin dekabr\u0131nda Parisd\u0259 imzalanan xartiya v\u0259 AT\u018fT-in (AT\u018fM) Budape\u015ft (1994) v\u0259 Lissabon (1996) sammitl\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n f\u0259al diplomatik i\u015ftirak\u0131. N\u0259tic\u0259: ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Erm\u0259nistan\u0131n beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlardan tamamil\u0259 xaric edil\u0259r\u0259k h\u0259rbi sanksiyalara m\u0259ruz qalmas\u0131\",\n            \"B) BMT-nin Qaraba\u011fla ba\u011fl\u0131 4 q\u0259tnam\u0259sinin d\u0259rhal icra edil\u0259r\u0259k m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin yekunla\u015fmas\u0131\",\n            \"C) Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq izolyasiyadan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131, Avropa t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sistemin\u0259 inteqrasiyas\u0131 v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn beyn\u0259lxalq s\u0259n\u0259dl\u0259rl\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si\",\n            \"D) Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 xarici h\u0259rbi bazalar\u0131n \u015f\u0259rtsiz olaraq daimi f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 h\u00fcquqi icaz\u0259nin verilm\u0259si\",\n            \"E) GUAM t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k vahid g\u00f6mr\u00fck v\u0259 h\u0259rbi ittifaq\u0131n yarad\u0131lmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Heyd\u0259r \u018fliyevin xarici siyas\u0259td\u0259ki bu m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259crid v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n xilas etmi\u015f, Lissabon sammiti kimi platformalarda \u00f6lk\u0259nin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc lehin\u0259 b\u0259yanatlar\u0131n q\u0259bul olunmas\u0131n\u0131 t\u0259min etmi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"33. Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 hadis\u0259l\u0259rin tarixi ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. C\u0259m\u015fid Nax\u00e7\u0131vanski ad\u0131na h\u0259rbi m\u0259kt\u0259bin f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131\\n2. Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n Ali M\u0259clisinin s\u0259dri se\u00e7ilm\u0259si\\n3. M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7ilm\u0259si\\n4. SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilm\u0259si\\n5. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131n\u0131n Nax\u00e7\u0131vanda r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 kimi q\u0259bul edilm\u0259sin\u0259 nail olmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1, 4, 5, 2, 3\",\n            \"B) 1, 4, 2, 5, 3\",\n            \"C) 4, 1, 5, 2, 3\",\n            \"D) 1, 5, 4, 2, 3\",\n            \"E) 5, 1, 4, 3, 2\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: C.Nax\u00e7\u0131vanski m\u0259kt\u0259binin qurulmas\u0131 1971-ci il (1); SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini t\u0259yinat\u0131 1982-ci il (4); Nax\u00e7\u0131vanda \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131n q\u0259bulu 1990-c\u0131 ilin noyabr\u0131 (5); Nax\u00e7\u0131van Ali M\u0259clisinin s\u0259dri se\u00e7ilm\u0259si 1991-ci ilin sentyabr\u0131 (2); Prezident se\u00e7ilm\u0259si is\u0259 1993-c\u00fc ilin oktyabr\u0131na (3) t\u0259sad\u00fcf edir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"34. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n xarici siyas\u0259tind\u0259 AB\u015e v\u0259 Avropa strukturlar\u0131 il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u0259ks etdir\u0259n hadis\u0259l\u0259ri m\u00fcvafiq ill\u0259rl\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131n:\\n1. NATO-nun \\\"S\u00fclh Namin\u0259 T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q\\\" proqram\u0131na q\u0259bul edilm\u0259\\n2. NATO Parlament Assambleyas\u0131n\u0131n assosiasiyala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00fczvl\u00fcy\u00fcn\u0259 q\u0259bul\\n3. Avropa \u015euras\u0131na tamh\u00fcquqlu \u00fczv q\u0259bul olunma\\na. 1994-c\u00fc il\\nb. 2001-ci il\\nc. 2002-ci il\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-a, 2-c, 3-b\",\n            \"B) 1-b, 2-a, 3-c\",\n            \"C) 1-c, 2-b, 3-a\",\n            \"D) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"E) 1-b, 2-c, 3-a\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Az\u0259rbaycan NATO-nun \\\"S\u00fclh Namin\u0259 T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q\\\" proqram\u0131na 1994-c\u00fc ild\u0259 qat\u0131lm\u0131\u015f, Avropa \u015euras\u0131na tamh\u00fcquqlu \u00fczv 2001-ci ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f, NATO PA-n\u0131n assosiasiyala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00fczvl\u00fcy\u00fcn\u0259 is\u0259 2002-ci ild\u0259 layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"35. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti (1918-1920) il\u0259 \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Respublika (Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259ti ill\u0259rind\u0259) d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn m\u0259d\u0259ni-h\u00fcquqi m\u00fchiti \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259rql\u0259ndirici, lakin h\u0259r ikisin\u0259 aid olan m\u00fch\u00fcm ox\u015far nailiyy\u0259t hans\u0131d\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) M\u0259tbuat \u00fcz\u0259rind\u0259ki senzuran\u0131n l\u0259\u011fv edilm\u0259si\",\n            \"B) Avropa \u015euras\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6hd\u0259lik kimi \u00f6l\u00fcm c\u0259zas\u0131n\u0131n l\u0259\u011fvi\",\n            \"C) Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259sinin f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131\",\n            \"D) Ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7oxpill\u0259li magistratura sisteminin yarad\u0131lmas\u0131\",\n            \"E) Qad\u0131nlara ilk d\u0259f\u0259 olaraq se\u00e7ki h\u00fcququnun verilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u0130st\u0259r C\u00fcmhuriyy\u0259t d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 (1918 noyabr), ist\u0259rs\u0259 d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259ti ill\u0259rind\u0259 (1998 avqust) m\u0259tbuat azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 senzura qada\u011fan edilmi\u015f v\u0259 azad median\u0131n inki\u015faf\u0131na yol a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"36. 1970-ci ill\u0259rd\u0259 m\u0259rk\u0259zi sovet hakimiyy\u0259ti v\u0259 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunun perspektivsiz elan edilib \u0259halisinin k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si, torpaqlar\u0131n\u0131n yaylaq kimi respublikalar aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si c\u0259hdinin qar\u015f\u0131s\u0131 nec\u0259 al\u0131nd\u0131?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259min b\u00f6lg\u0259d\u0259 d\u0259rhal sovet h\u0259rbi bazas\u0131n\u0131n qurulmas\u0131 v\u0259 s\u0259rh\u0259d qo\u015funlar\u0131n\u0131n yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259\",\n            \"B) Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa Muxtar Respublika statusunun verilm\u0259si m\u00fcqabilind\u0259 Erm\u0259nistanla g\u00fcz\u0259\u015ftli sazi\u015fin imzalanmas\u0131 il\u0259\",\n            \"C) Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 rayonda iqtisadi potensial\u0131 geni\u015fl\u0259ndir\u0259n s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf t\u0259dbirl\u0259rinin, quruculuq i\u015fl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 \u0259halinin rifah\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259\",\n            \"D) Rayon \u0259razisinin birba\u015fa m\u0259rk\u0259z\u0259 \u2013 Moskvaya tabe olan ittifaq \u0259h\u0259miyy\u0259tli sanatoriya zonas\u0131na \u00e7evrilm\u0259si il\u0259\",\n            \"E) Qaraba\u011fdak\u0131 erm\u0259ni \u0259halinin Erm\u0259nistan \u0259razisin\u0259 k\u00fctl\u0259vi deportasiyas\u0131 il\u0259\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259rk\u0259zin m\u0259krli plan\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn Heyd\u0259r \u018fliyev 1977-ci ild\u0259n etibar\u0259n K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259 iqtisadi inki\u015faf v\u0259 quruculuq i\u015fl\u0259rin\u0259 geni\u015f r\u0259vac ver\u0259r\u0259k b\u00f6lg\u0259nin potensial\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirdi v\u0259 \\\"perspektivsizlik\\\" b\u0259han\u0259sini alt-\u00fcst etdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"37. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n d\u00fczg\u00fcn variant\u0131 se\u00e7in: S\u0259b\u0259b: Heyd\u0259r \u018fliyevin birinci hakimiyy\u0259t d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 (1969-1982) minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 g\u0259ncin t\u0259hsil almaq \u00fc\u00e7\u00fcn SSR\u0130-nin apar\u0131c\u0131 t\u0259hsil v\u0259 elm ocaqlar\u0131na g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si v\u0259 C.Nax\u00e7\u0131vanski ad\u0131na h\u0259rbi m\u0259kt\u0259bin yarad\u0131lmas\u0131. N\u0259tic\u0259: ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Az\u0259rbaycanda s\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259 siyas\u0259tind\u0259n tamamil\u0259 imtina edil\u0259r\u0259k yaln\u0131z aqrar sah\u0259nin inki\u015faf\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259si\",\n            \"B) Respublikan\u0131n milli kadr potensial\u0131n\u0131n, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 milli ordunu formala\u015fd\u0131racaq h\u0259rbi v\u0259 elmi m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin yeti\u015fdirilm\u0259si il\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin b\u00fcn\u00f6vr\u0259sinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si\",\n            \"C) G\u0259ncl\u0259rin k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 miqrasiyas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda ali t\u0259hsil sisteminin t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u0259 u\u011framas\u0131\",\n            \"D) Rus dilinin Az\u0259rbaycanda yegan\u0259 r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t dili kimi t\u0259sbit edilm\u0259sin\u0259 nail olunmas\u0131\",\n            \"E) Bak\u0131da \\\"M\u00fcasir T\u0259hsil Kompleksi\\\"nin t\u0259m\u0259linin qoyulmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Heyd\u0259r \u018fliyev m\u0259rk\u0259zin m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 siyas\u0259tin\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n milli kadrlar\u0131n, x\u00fcsus\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259k ordunun t\u0259m\u0259lini t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k h\u0259rbi kadrlar\u0131n v\u0259 ali savadl\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin yeti\u015fdirilm\u0259sini t\u0259min etmi\u015f, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n intellektual bazas\u0131n\u0131 yaratm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"38. Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259ti ill\u0259rind\u0259 t\u0259hsil v\u0259 elm siyas\u0259tind\u0259 ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259ri xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131qla d\u00fcz\u00fcn:\\n1. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n T\u0259hsil \u0130slahat\u0131 Proqram\u0131n\u0131n t\u0259sdiq edilm\u0259si\\n2. Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n r\u0259sm\u0259n \\\"Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131\\\" adland\u0131r\u0131lmas\u0131\\n3. T\u0259hsil Sah\u0259sind\u0259 \u0130slahatlar \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131\\n4. \u018fla qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 oxuyan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn prezident t\u0259qa\u00fcd\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 3, 1, 2, 4\",\n            \"B) 1, 3, 4, 2\",\n            \"C) 3, 1, 4, 2\",\n            \"D) 1, 4, 3, 2\",\n            \"E) 3, 2, 1, 4\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: T\u0259hsil \u0130slahatlar\u0131 \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131 1998-ci ild\u0259 yarad\u0131l\u0131b, T\u0259hsil \u0130slahat\u0131 Proqram\u0131 1999-cu ild\u0259 t\u0259sdiql\u0259nib, \\\"Milli\\\" Elml\u0259r Akademiyas\u0131 (AMEA) ad\u0131 2001-ci ilin \u0259vv\u0259li (may), Prezident t\u0259qa\u00fcd\u00fc is\u0259 2001-ci ilin sentyabr\u0131nda t\u0259sis olunub.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"39. Az\u0259rbaycan\u0131n xarici v\u0259 daxili siyas\u0259tind\u0259 b\u00f6y\u00fck rol oynam\u0131\u015f iqtisadi v\u0259 logistik layih\u0259l\u0259ri m\u00fcvafiq ill\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131n:\\n1. 1998-ci il\\n2. 1999-cu il\\n3. 2006-c\u0131 il\\na. Bak\u0131da tarixi \\\"B\u00f6y\u00fck \u0130p\u0259k yolu\\\"nun b\u0259rpas\u0131na dair Beyn\u0259lxalq konfrans\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 b\u0259yannam\u0259nin q\u0259bulu\\nb. Az\u0259rbaycan neftinin T\u00fcrkiy\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259n d\u00fcnya bazar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan k\u0259m\u0259rinin istismara verilm\u0259si\\nc. G\u00fcrc\u00fcstan istiqam\u0259tind\u0259 Bak\u0131-Supsa \\\"Q\u0259rb neft k\u0259m\u0259ri\\\"nin istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-a, 2-c, 3-b\",\n            \"B) 1-b, 2-a, 3-c\",\n            \"C) 1-c, 2-b, 3-a\",\n            \"D) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"E) 1-c, 2-a, 3-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1998-ci ild\u0259 Bak\u0131da \\\"B\u00f6y\u00fck \u0130p\u0259k yolu\\\" konfrans\u0131 ke\u00e7irilib (1-a). 1999-cu ild\u0259 Bak\u0131-Supsa k\u0259m\u0259ri f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131b (2-c). 2006-c\u0131 ild\u0259 is\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan ixrac boru k\u0259m\u0259ri tam olaraq istismara verilib (3-b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"40. \\\"O, y\u00fcks\u0259k intellektli, praqmatik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259li, m\u00fcasir d\u00fcnya siyas\u0259tini v\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131 g\u00f6z\u0259l bil\u0259n, enerjili v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir... \u0130nan\u0131ram ki, m\u0259nim ax\u0131ra \u00e7atd\u0131ra bilm\u0259diyim taley\u00fckl\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, planlar\u0131, i\u015fl\u0259ri sizin k\u00f6m\u0259yiniz v\u0259 d\u0259st\u0259yinizl\u0259 o ba\u015fa \u00e7atd\u0131racaqd\u0131r.\\\" Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin 2003-c\u00fc il prezident se\u00e7kil\u0259ri \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na m\u00fcraci\u0259tind\u0259 inam\u0131n\u0131 ifad\u0259 etdiyi lider kim idi v\u0259 onun d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 xarici siyas\u0259td\u0259 \u0259ld\u0259 olunmu\u015f \u0259n m\u00fch\u00fcm qlobal nailiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biri n\u0259 oldu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y; Az\u0259rbaycan\u0131n BMT-y\u0259 tamh\u00fcquqlu \u00fczv q\u0259bul edilm\u0259si\",\n            \"B) \u0130lham \u018fliyev; Avropa \u015euras\u0131 Parlament Assambleyas\u0131nda (A\u015ePA) vitse-prezident se\u00e7ilm\u0259si v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n qeyri-daimi \u00fczv\u00fc se\u00e7ilm\u0259si\",\n            \"C) \u0130lham \u018fliyev; AT\u018fT-in Lissabon sammitind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn tan\u0131nmas\u0131\",\n            \"D) Ayaz M\u00fct\u0259llibov; MDB-y\u0259 \u00fczvl\u00fck haqq\u0131nda Alma-Ata b\u0259yannam\u0259sinin imzalanmas\u0131\",\n            \"E) Heyd\u0259r \u018fliyev; \\\"\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\\\"nin u\u011furla ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259tnd\u0259 \u0130lham \u018fliyev bar\u0259d\u0259 s\u00f6yl\u0259nil\u0259n fikirl\u0259r yer al\u0131r. \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 xarici siyas\u0259t u\u011furlar\u0131ndan biri 2011-ci ild\u0259 BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n qeyri-daimi \u00fczv\u00fc se\u00e7ilm\u0259sidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"41. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Respublika d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, x\u00fcsus\u0259n 1996-c\u0131 ild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f Torpaq islahat\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259l prinsipl\u0259rind\u0259n biri kolxoz v\u0259 sovxozlara m\u0259xsus torpaqlar\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n x\u00fcsusi m\u00fclkiyy\u0259tin\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015fsiz verilm\u0259si idi. Bu islahat\u0131n \u00f6lk\u0259nin iqtisadi-sosial h\u0259yat\u0131nda do\u011furdu\u011fu \u0259sas n\u0259tic\u0259 hans\u0131 oldu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) K\u0259ndlil\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin yenid\u0259n d\u00f6vl\u0259t as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k kollektiv t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlarda muzdur kimi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131\",\n            \"B) \u00d6lk\u0259d\u0259 kollektiv t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n say\u0131n\u0131n s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 art\u0131r\u0131laraq \u0259rzaq sapala\u011f\u0131n\u0131n t\u0259tbiq olunmas\u0131\",\n            \"C) D\u00f6vl\u0259tin vahid iqtisadi siyas\u0259td\u0259n imtina ed\u0259r\u0259k \u00f6lk\u0259 \u0259razisini yaln\u0131z xarici \u015firk\u0259tl\u0259rin icar\u0259sin\u0259 verm\u0259si\",\n            \"D) Sovet torpaq siyas\u0259tind\u0259n imtina edilm\u0259si, aqrar sah\u0259d\u0259 x\u00fcsusi m\u00fclkiyy\u0259tin formala\u015fmas\u0131 v\u0259 azad bazar m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 ke\u00e7idin t\u0259min olunmas\u0131\",\n            \"E) \u0130stehsal vasit\u0259l\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 x\u00fcsusi m\u00fclkiyy\u0259tin l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k, m\u0259hsullar\u0131n yaln\u0131z talon sistemi il\u0259 paylan\u0131lmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1996-c\u0131 il torpaq islahat\u0131 sovet d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn qeyri-effektiv m\u00fclkiyy\u0259tsizlik m\u00fchitin\u0259 son qoydu, torpa\u011f\u0131 k\u0259ndliy\u0259 ver\u0259r\u0259k x\u00fcsusi m\u00fclkiyy\u0259ti v\u0259 bazar iqtisadiyyat\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259l mexanizml\u0259rini k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda tam b\u0259rpa etdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"42. Sovet \u0130ttifaq\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin v\u0259 daha \u0259vv\u0259lki siyasi r\u0259hb\u0259rliyin (M.C.Ba\u011f\u0131rov) erm\u0259ni separatizmin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 atd\u0131\u011f\u0131 ortaq v\u0259 f\u0259rqli add\u0131mlara dair do\u011fru m\u00fcdd\u0259an\u0131 se\u00e7in:\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r iki r\u0259hb\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sinin Erm\u0259nistana verilm\u0259si haqq\u0131nda r\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259r q\u0259bul edilmi\u015f v\u0259 tam icra olunmu\u015fdur.\",\n            \"B) M.C.Ba\u011f\u0131rov 1945-ci ild\u0259 torpaqlar\u0131n Erm\u0259nistana verilm\u0259si iddias\u0131n\u0131 tarixi arqumentl\u0259rl\u0259 r\u0259dd etmi\u015f, H.\u018fliyev is\u0259 1970-ci ill\u0259rd\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 dig\u0259r s\u0259rh\u0259d rayonlar\u0131n\u0131n iqtisadi potensial\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 m\u0259rk\u0259zin t\u0259xribatlar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alm\u0131\u015fd\u0131r.\",\n            \"C) \u0130.Mustafayev rus dilinin d\u00f6vl\u0259t dili olmas\u0131n\u0131 qanunil\u0259\u015fdirmi\u015f, H.\u018fliyev is\u0259 bu q\u0259rar\u0131 1978-ci ild\u0259 l\u0259\u011fv ed\u0259r\u0259k g\u00fcrc\u00fc dilini t\u0259sbit etmi\u015fdir.\",\n            \"D) Onlar\u0131n h\u0259r ikisi 1988-ci ild\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015f Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si zaman\u0131 Sovet Ordusuna qar\u015f\u0131 silahl\u0131 m\u00fcqavim\u0259t\u0259 bilavasit\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fl\u0259r.\",\n            \"E) M.C.Ba\u011f\u0131rov Z\u0259ng\u0259zurun Az\u0259rbaycana qaytar\u0131lmas\u0131na nail olmu\u015f, H.\u018fliyev is\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n muxtariyy\u0259tini tamamil\u0259 l\u0259\u011fv etmi\u015fdir.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u0130st\u0259r M.C.Ba\u011f\u0131rov, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 H.\u018fliyev m\u0259rk\u0259zin erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n q\u0259rarlar\u0131na v\u0259 Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131na \u00f6z d\u00f6vrl\u0259rinin s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 s\u0259rt arqumentl\u0259rl\u0259 v\u0259 realla\u015fd\u0131rd\u0131qlar\u0131 layih\u0259l\u0259rl\u0259 r\u0259dd cavab\u0131 vermi\u015fl\u0259r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"43. 1995-ci il noyabr\u0131n 12-d\u0259 \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259si (referendum) yolu il\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyi prosesi \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n m\u00fch\u00fcm h\u00fcquqi-siyasi \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259d\u0259n ibar\u0259t idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Az\u0259rbaycan\u0131n yaln\u0131z MDB m\u0259kan\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n m\u0259hdud suverenliy\u0259 malik d\u00f6vl\u0259t oldu\u011funun t\u0259sdiql\u0259nm\u0259sind\u0259n\",\n            \"B) \u00d6lk\u0259nin \u00e7oxpartiyal\u0131 sistemd\u0259n imtina ed\u0259r\u0259k vahid d\u00f6vl\u0259t partiyas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 ke\u00e7m\u0259sind\u0259n\",\n            \"C) Hakimiyy\u0259tin yaln\u0131z ali icra orqan\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olundu\u011funun v\u0259 qanunverici orqan\u0131n l\u0259\u011fvinin t\u0259sbitind\u0259n\",\n            \"D) D\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259tinin yegan\u0259 m\u0259nb\u0259yinin xalq olmas\u0131n\u0131n, hakimiyy\u0259t b\u00f6lg\u00fcs\u00fc prinsipinin, demokratik, h\u00fcquqi v\u0259 d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259saslar\u0131n\u0131n qanunvericilikl\u0259 b\u0259rq\u0259rar edilm\u0259sind\u0259n\",\n            \"E) SSR\u0130 Konstitusiyas\u0131n\u0131n 1977-ci il redaksiyas\u0131n\u0131n ki\u00e7ik d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 yenid\u0259n b\u0259rpa olunmas\u0131ndan\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u0130lk m\u00fcst\u0259qil milli Konstitusiyan\u0131n q\u0259bulu il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n suveren, demokratik, h\u00fcquqi v\u0259 d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t olmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin hakimiyy\u0259t b\u00f6lg\u00fcs\u00fc v\u0259 ali hakimiyy\u0259t m\u0259nb\u0259yinin xalq olmas\u0131 prinsipl\u0259ri ali qanun kimi h\u00fcquqi bazaya \u00e7evrildi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"44. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259lli prosesind\u0259 v\u0259 xarici siyas\u0259td\u0259ki diplomatik add\u0131mlar\u0131 d\u00fczg\u00fcn xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131qla g\u00f6st\u0259rin:\\n1. Az\u0259rbaycan\u0131n Avropa \u015euras\u0131na tamh\u00fcquqlu \u00fczv q\u0259bul edilm\u0259si\\n2. BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n qeyri-daimi \u00fczv\u00fc se\u00e7ilm\u0259si\\n3. AT\u018fT-in Lissabon sammitind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n b\u0259yanat\u0131n verilm\u0259si\\n4. \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u0130\u018fT) \u0130stanbul sammitind\u0259 Xocal\u0131 faci\u0259sinin \u201ck\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131n v\u0259 insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 cinay\u0259t\u201d adland\u0131r\u0131lmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 3, 1, 4, 2\",\n            \"B) 1, 3, 2, 4\",\n            \"C) 3, 1, 2, 4\",\n            \"D) 3, 4, 1, 2\",\n            \"E) 1, 4, 3, 2\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: AT\u018fT-in Lissabon sammiti (1996), Avropa \u015euras\u0131na \u00fczvl\u00fck (2001), \u0130\u018fT-in \u0130stanbul sammiti q\u0259rar\u0131 (2010), BMT T\u015e-y\u0259 qeyri-daimi \u00fczv se\u00e7ilm\u0259 (2011 oktyabr). Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131q: 3, 1, 4, 2.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"45. 1990-2000-ci ill\u0259rd\u0259 t\u0259hsil, media v\u0259 ictimai n\u0259zar\u0259t sah\u0259sind\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f q\u0259rarlar\u0131 m\u00fcvafiq m\u0259qs\u0259dl\u0259ri il\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131n:\\n1. K\u0130V \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u00f6vl\u0259t senzuras\u0131n\u0131n l\u0259\u011fvi (1998)\\n2. Test \u00fcsulu il\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 q\u0259bulunun ard\u0131c\u0131l t\u0259tbiqi v\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si\\n3. \\\"ASAN\\\" xidm\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 (2012)\\na. \u0130dar\u0259\u00e7ilikd\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, korrupsiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flara operativ xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rilm\u0259si\\nb. T\u0259hsil\u0259 \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 biliyin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 obyektivliyin t\u0259min edil\u0259r\u0259k sa\u011flam r\u0259qab\u0259tin b\u0259rpa edilm\u0259si\\nc. S\u00f6z, m\u0259tbuat v\u0259 m\u0259lumat azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tam t\u0259min olunmas\u0131, c\u0259miyy\u0259td\u0259 pl\u00fcralizmin geni\u015fl\u0259nm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-b, 2-c, 3-a\",\n            \"B) 1-c, 2-b, 3-a\",\n            \"C) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"D) 1-c, 2-a, 3-b\",\n            \"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Senzuran\u0131n l\u0259\u011fvi (1) s\u00f6z v\u0259 m\u0259tbuat azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min etmi\u015f (c), test \u00fcsulu (2) qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259d\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131q v\u0259 obyektivlik (b) \u00fc\u00e7\u00fcn, ASAN xidm\u0259t (3) is\u0259 m\u0259hz korrupsiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u0259mnunlu\u011fu (a) \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259tbiq olunmu\u015fdur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"46. \\\"Biz demokratiya, d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik istiqam\u0259tind\u0259, m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t qurmaq sah\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck yol ke\u00e7mi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin konstitusiya yaratmaq t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f\u0131q... h\u0259m bu t\u0259cr\u00fcb\u0259ni, h\u0259m d\u0259 tarixi, milli ad\u0259t v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri \u0259sas tutaraq, milli v\u0259 tarixi ke\u00e7mi\u015fimiz\u0259 d\u0259rin h\u00f6rm\u0259timizi ifad\u0259 ed\u0259r\u0259k \u00f6z konstitusiyam\u0131z\u0131n layih\u0259sini haz\u0131rlam\u0131\u015f\u0131q...\\\" Heyd\u0259r \u018fliyevin 1995-ci ild\u0259 verdiyi bu b\u0259yanat yeni Konstitusiyan\u0131n hans\u0131 fundamental prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcbut edir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yaln\u0131z xarici ekspertl\u0259rin q\u0259rarlar\u0131na tabe olaraq milli h\u00fcquqi bazan\u0131n tamamil\u0259 inkar edilm\u0259si\",\n            \"B) Ke\u00e7mi\u015f sovet idar\u0259etm\u0259 ma\u015f\u0131n\u0131n\u0131n saxlan\u0131lmas\u0131 \u015f\u0259rtil\u0259 Q\u0259rb iqtisadi modelinin eynil\u0259 kopyalanmas\u0131\",\n            \"C) \u00dcmumb\u0259\u015f\u0259ri v\u0259 qabaqc\u0131l demokratik d\u0259y\u0259rl\u0259rl\u0259 z\u0259ngin milli v\u0259 tarixi \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin sintezin\u0259 \u0259saslanan h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259t modelinin se\u00e7ilm\u0259si\",\n            \"D) \u015e\u0259rq \u00f6lk\u0259l\u0259rinin teokratik d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015flar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 m\u0259nims\u0259nilm\u0259si\",\n            \"E) Yaln\u0131z 1918-ci il C\u00fcmhuriyy\u0259t qanunlar\u0131n\u0131n oldu\u011fu kimi b\u0259rpa edilm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: B\u0259yanatda Konstitusiyan\u0131n h\u0259m d\u00fcnyan\u0131n qabaqc\u0131l demokratik \u00f6lk\u0259l\u0259rinin t\u0259cr\u00fcb\u0259sini m\u0259nims\u0259y\u0259r\u0259k, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n z\u0259ngin milli v\u0259 tarixi irsin\u0259 \u0259saslanaraq m\u00fcasir h\u00fcquqi baza kimi formala\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131n ifad\u0259 olunub.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"47. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259tinin ikinci d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 (1993-2003) \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n dir\u00e7\u0259ldilm\u0259si v\u0259 d\u00fcnya bazar\u0131na inteqrasiyas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f add\u0131mlardan biri deyil?\",\n        \"options\": [\n            \"A) D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259tinin (ARDN\u015e) qabaqc\u0131l xarici neft \u015firk\u0259ti il\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 hasilat\u0131n b\u00f6l\u00fcnm\u0259sin\u0259 dair m\u00fcqavil\u0259 imzalamas\u0131\",\n            \"B) \u00d6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131nda inflyasiyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn daxili bazarda xarici valyutalar\u0131n \u00f6d\u0259ni\u015f vasit\u0259si kimi istifad\u0259sinin qada\u011fan olunmas\u0131\",\n            \"C) Vahid Avropa valyutas\u0131 olan Avro (EUR) zonas\u0131na r\u0259smi qo\u015fulma haqq\u0131nda b\u0259yannam\u0259nin q\u0259bul edilm\u0259si\",\n            \"D) Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunun t\u0259sis edilm\u0259si v\u0259 neft g\u0259lirl\u0259rinin strateji layih\u0259l\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259ldilm\u0259si\",\n            \"E) Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan ixrac neft k\u0259m\u0259rinin in\u015fas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcqavil\u0259nin \u0130stanbulda imzalanmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan \u00f6z milli valyutas\u0131 olan manatdan istifad\u0259 edir v\u0259 he\u00e7 zaman Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n r\u0259smi Avro zonas\u0131na daxil olmaqla ba\u011fl\u0131 add\u0131m atmam\u0131\u015fd\u0131r. Dig\u0259r q\u0259rarlar is\u0259 iqtisadi dir\u00e7\u0259li\u015f\u0259 hesablanm\u0131\u015f real faktlard\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"48. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq d\u00fczg\u00fcn m\u00fcdd\u0259an\u0131 tap\u0131n. S\u0259b\u0259b: 1992-ci ilin oktyabr\u0131nda erm\u0259ni lobbisinin t\u0259zyiqi il\u0259 AB\u015e Konqresinin \\\"Azadl\u0131\u011f\u0131 M\u00fcdafi\u0259 Akt\u0131\\\"na 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015fi q\u0259bul etm\u0259si. N\u0259tic\u0259: ?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Az\u0259rbaycan\u0131n d\u0259rhal MDB-d\u0259n \u00e7\u0131xaraq AB\u015e il\u0259 h\u0259rbi pakt imzalamas\u0131\",\n            \"B) Az\u0259rbaycana AB\u015e t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 h\u0259r c\u00fcr (h\u0259tta humanitar) yard\u0131m\u0131n g\u00f6st\u0259rilm\u0259sin\u0259 ciddi m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rin qoyulmas\u0131 v\u0259 \u00f6lk\u0259nin izolyasiyaya sal\u0131nmas\u0131 c\u0259hdi\",\n            \"C) Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin d\u0259rhal b\u00fct\u00fcn i\u015f\u011fal olunmu\u015f Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rini t\u0259rk etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olmas\u0131\",\n            \"D) BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n AB\u015e-a qar\u015f\u0131 iqtisadi sanksiyalar t\u0259tbiq etm\u0259si\",\n            \"E) AB\u015e-\u0131n Minsk qrupu h\u0259ms\u0259drliyind\u0259n \u00e7\u0131xaraq s\u00fclh dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131ndan imtina etm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Haqs\u0131z 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015fin q\u0259bul edilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 blokadada olmas\u0131na baxmayaraq, ittiham edil\u0259n Az\u0259rbaycana g\u00f6st\u0259ril\u0259 bil\u0259c\u0259k humanitar v\u0259 iqtisadi d\u00f6vl\u0259t yard\u0131mlar\u0131na a\u011f\u0131r h\u00fcquqi qada\u011falar qoyulmu\u015fdu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"49. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpas\u0131ndan sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 xarici siyas\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259\u015fkilat v\u0259 hadis\u0259l\u0259ri uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131n:\\n1. \u0130\u018fT (\u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131)\\n2. BMT\\n3. GUAM\\na. Az\u0259rbaycan\u0131n 2011-ci ild\u0259 T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n qeyri-daimi \u00fczv\u00fc se\u00e7ilm\u0259si\\nb. G\u00fcrc\u00fcstan, Ukrayna v\u0259 Moldova il\u0259 birlikd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f regional strateji \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q t\u0259\u015fkilat\u0131 (1997)\\nc. Az\u0259rbaycan\u0131n 1991-ci ild\u0259 m\u00fcst\u0259qil olduqdan sonra ilk \u00fczv q\u0259bul olundu\u011fu beyn\u0259lxalq qurumlardan biri\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-c, 2-a, 3-b\",\n            \"B) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"C) 1-b, 2-a, 3-c\",\n            \"D) 1-c, 2-b, 3-a\",\n            \"E) 1-a, 2-c, 3-b\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Az\u0259rbaycan \u0130slam Konfrans\u0131 T\u0259\u015fkilat\u0131na (indiki \u0130\u018fT) h\u0259l\u0259 1991-ci ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015fdir (c). BMT T\u015e-nin qeyri-daimi \u00fczv\u00fc kimi tarixi nailiyy\u0259t is\u0259 2011-ci ild\u0259 realla\u015f\u0131b (a). GUAM is\u0259 1997-ci ild\u0259 postsovet respublikalar\u0131 aras\u0131nda qurulmu\u015f t\u0259\u015fkilatd\u0131r (b).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"50. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 1992-ci il v\u0259 1994-c\u00fc ill\u0259rini xarici siyas\u0259t v\u0259 milli m\u00fcdafi\u0259 (diplomatiya) q\u0259rarlar\u0131 bax\u0131m\u0131ndan f\u0259rql\u0259ndir\u0259n v\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Venn diaqram\u0131nda do\u011fru variant\u0131 se\u00e7in:\\n1. 1992-ci il\\n2. H\u0259r ikisin\u0259 aid (Ox\u015far)\\n3. 1994-c\u00fc il\\na. AB\u015e Konqresi t\u0259r\u0259find\u0259n \\\"Azadl\u0131\u011f\u0131 M\u00fcdafi\u0259 Akt\u0131\\\"na 907-ci \u0259lav\u0259nin edil\u0259r\u0259k d\u00f6vl\u0259t yard\u0131mlar\u0131n\u0131n qada\u011fan olunmas\u0131\\nb. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f probleminin beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc diplomatik f\u0259aliyy\u0259tin v\u0259 xarici siyas\u0259tin apar\u0131lmas\u0131\\nc. AT\u018fT-in (AT\u018fM) Budape\u015ft sammitind\u0259 \u00e7oxmilli s\u00fclhm\u0259raml\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 Minsk qrupu h\u0259ms\u0259drl\u0259rinin t\u0259sis olunmas\u0131 q\u0259rar\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1-a, 2-b, 3-c\",\n            \"B) 1-c, 2-a, 3-b\",\n            \"C) 1-b, 2-c, 3-a\",\n            \"D) 1-a, c; 2-b; 3-a\",\n            \"E) 1-c, 2-a, b; 3-c\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1992-ci ild\u0259 AB\u015e t\u0259r\u0259find\u0259n haqs\u0131z 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015f q\u0259bul edilib (1-a). H\u0259r iki ild\u0259 Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 dinc v\u0259 \u0259dal\u0259tli h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015f apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r (2-b). 1994-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin g\u0259rgin \u0259m\u0259yi n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259hz AT\u018fT-in Budape\u015ft sammiti ke\u00e7irilmi\u015f v\u0259 Minsk qrupu h\u0259ms\u0259drlik t\u0259sisat\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r (3-c).\"\n    }\n];\n\nlet currentIdx = 0;\nlet userAnswers = {};\nlet viewed = {0: true};\nlet isFinished = false;\n\nfunction initQuiz() {\n    const scale = document.getElementById('quiz-scale');\n    scale.innerHTML = ''; \n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.createElement('button');\n        btn.className = 'scale-btn';\n        btn.innerText = index + 1;\n        btn.onclick = () => jumpToQuestion(index);\n        btn.id = `scale-btn-${index}`;\n        scale.appendChild(btn);\n    });\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction updateScaleColors() {\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.getElementById(`scale-btn-${index}`);\n        if(!btn) return;\n        btn.classList.remove('active', 'viewed', 'answered');\n        \n        if (isFinished) {\n            if (userAnswers[index] === quizData[index].correct) {\n                btn.classList.add('answered'); \n            } else {\n                btn.classList.add('viewed'); \n            }\n        } else {\n            if (userAnswers[index] !== undefined) {\n                btn.classList.add('answered');\n            } else if (viewed[index]) {\n                btn.classList.add('viewed');\n            }\n        }\n\n        if (index === currentIdx) {\n            btn.classList.add('active');\n        }\n    });\n}\n\nfunction renderQuestion() {\n    const q = quizData[currentIdx];\n    document.getElementById('question-text').innerText = q.q;\n    const optionsContainer = document.getElementById('options-container');\n    optionsContainer.innerHTML = '';\n    \n    q.options.forEach((opt, idx) => {\n        const label = document.createElement('label');\n        label.className = 'option-label';\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) label.classList.add('selected');\n        \n        if (isFinished) {\n            if (idx === q.correct) label.classList.add('correct');\n            if (userAnswers[currentIdx] === idx && idx !== q.correct) label.classList.add('wrong');\n            label.style.pointerEvents = 'none';\n        }\n\n        const input = document.createElement('input');\n        input.type = 'radio';\n        input.name = 'q-option';\n        input.value = idx;\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) input.checked = true;\n        if (!isFinished) {\n            input.onchange = () => selectOption(idx);\n        } else {\n            input.disabled = true;\n        }\n        \n        label.appendChild(input);\n        label.appendChild(document.createTextNode(opt));\n        optionsContainer.appendChild(label);\n    });\n\n    const expContainer = document.getElementById('explanation-container');\n    if (isFinished) {\n        expContainer.style.display = 'block';\n        expContainer.innerHTML = `<strong>\u0130zah:<\/strong> ${q.exp}`;\n    } else {\n        expContainer.style.display = 'none';\n    }\n\n    document.getElementById('btn-prev').disabled = currentIdx === 0;\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && !isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'none';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'inline-block';\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'inline-block';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    }\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = true;\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = false;\n    }\n\n    updateScaleColors();\n}\n\nfunction selectOption(idx) {\n    if (isFinished) return;\n    userAnswers[currentIdx] = idx;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction nextQuestion() {\n    if (currentIdx < quizData.length - 1) {\n        currentIdx++;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction prevQuestion() {\n    if (currentIdx > 0) {\n        currentIdx--;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction jumpToQuestion(idx) {\n    currentIdx = idx;\n    viewed[currentIdx] = true;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction finishQuiz() {\n    isFinished = true;\n    let score = 0;\n    quizData.forEach((q, idx) => {\n        if (userAnswers[idx] === q.correct) score++;\n    });\n    \n    document.getElementById('quiz-content').style.display = 'none';\n    document.getElementById('quiz-results').style.display = 'block';\n    document.getElementById('score-text').innerText = `${score}\/${quizData.length}`;\n    \n    document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    \n    updateScaleColors();\n    \n    setTimeout(() => {\n        document.getElementById('quiz-content').style.display = 'block';\n        currentIdx = 0;\n        renderQuestion();\n    }, 3000);\n}\n\ndocument.addEventListener('DOMContentLoaded', initQuiz);\n<\/script>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00d6HT\u018f\u015e\u018fM YEN\u0130L\u0130K Premium 30 s\u0131naq paketi il\u0259 imtahanda maksimum n\u0259tic\u0259 g\u00f6st\u0259rin! \u018fld\u0259 Et YEN\u0130 Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir. \u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol \u00dcmumi s\u0131naq imtahan\u0131 \u0130mtahan N\u0259tic\u0259si 0\/0 Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz. &#8592; Geri \u0130r\u0259li &#8594; N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev M\u00fczakir\u0259l\u0259r v\u0259 faydal\u0131 materiallar \u00fc\u00e7\u00fcn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-389","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/389","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=389"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/389\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":390,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/389\/revisions\/390"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=389"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}