{"id":275,"date":"2026-05-26T18:40:58","date_gmt":"2026-05-26T18:40:58","guid":{"rendered":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=275"},"modified":"2026-05-26T18:47:23","modified_gmt":"2026-05-26T18:47:23","slug":"qarabag-xanligi","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=275","title":{"rendered":"Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"promo-banner premium-banner\">\n    <div class=\"promo-content\">\n        <span class=\"promo-badge\">M\u00d6HT\u018f\u015e\u018fM YEN\u0130L\u0130K<\/span>\n        <span>Premium 30 s\u0131naq paketi il\u0259 imtahanda maksimum n\u0259tic\u0259 g\u00f6st\u0259rin!<\/span>\n    <\/div>\n    <a href=\"https:\/\/api.whatsapp.com\/send?phone=994559339283&amp;text=Salam,%20m%C9%99n%20Premium%2030%20s%C4%B1naq%20paketini%20%C9%99ld%C9%99%20etm%C9%99k%20ist%C9%99yir%C9%99m.\" target=\"_blank\" class=\"promo-btn btn-whatsapp-direct\">\n        <svg width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" style=\"vertical-align: middle; margin-right: 5px;\">\n            <path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.885-9.885 9.885m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413Z\"><\/path>\n        <\/svg>\n        \u018fld\u0259 Et\n    <\/a>\n<\/div>\n\n<div class=\"promo-banner\">\n    <div class=\"promo-content\">\n        <span class=\"promo-badge\">YEN\u0130<\/span>\n        <span>Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir.<\/span>\n    <\/div>\n    <a href=\"https:\/\/xronos.info\/?page_id=80\" class=\"promo-btn\">\u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol<\/a>\n<\/div>\n\n<div id=\"premium-quiz-container\">\n    <div class=\"quiz-top-bar\">\n        <h2>\u00dcmumi s\u0131naq imtahan\u0131<\/h2>\n        <div id=\"quiz-scale\" class=\"quiz-scale\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-content\" class=\"quiz-content\">\n        <h3 id=\"question-text\" class=\"question-text\"><\/h3>\n        <div id=\"options-container\" class=\"options-container\"><\/div>\n        <div id=\"explanation-container\" class=\"explanation-container\" style=\"display: none;\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-results\" class=\"quiz-results\" style=\"display: none;\">\n        <h3>\u0130mtahan N\u0259tic\u0259si<\/h3>\n        <div class=\"score-circle\">\n            <span id=\"score-text\">0\/0<\/span>\n        <\/div>\n        <p>Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz.<\/p>\n    <\/div>\n\n    <div class=\"quiz-navigation\">\n        <button id=\"btn-prev\" class=\"nav-btn\" onclick=\"prevQuestion()\">\u2190 Geri<\/button>\n        <button id=\"btn-next\" class=\"nav-btn btn-primary\" onclick=\"nextQuestion()\">\u0130r\u0259li \u2192<\/button>\n        <button id=\"btn-finish\" class=\"nav-btn btn-finish\" style=\"display:none;\" onclick=\"finishQuiz()\">N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r<\/button>\n    <\/div>\n    \n    <div class=\"quiz-footer\">\n        M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev\n    <\/div>\n<\/div>\n\n<style>\n    :root {\n        --primary: #2563eb;\n        --primary-hover: #1d4ed8;\n        --answered: #22c55e;\n        --skipped: #ef4444;  \n        --unseen: #e5e7eb;\n        --bg: #ffffff;\n        --text: #1f2937;\n        --border: #e5e7eb;\n        --premium-dark: #111827;\n        --premium-color: #f59e0b;\n    }\n\n    .promo-banner {\n        max-width: 800px;\n        margin: 2rem auto 1rem auto;\n        background: linear-gradient(270deg, #1e3a8a, #4f46e5, #9333ea, #3b82f6);\n        background-size: 300% 300%;\n        animation: gradientBG 8s ease infinite;\n        color: #ffffff;\n        border-radius: 16px;\n        padding: 16px 24px;\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        align-items: center;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(79, 70, 229, 0.25);\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        box-sizing: border-box;\n    }\n\n    .premium-banner {\n        background: linear-gradient(270deg, var(--premium-dark), #1f2937, #374151, var(--premium-dark));\n        border: 1px solid var(--premium-color);\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(245, 158, 11, 0.2);\n    }\n\n    .premium-banner .promo-badge {\n        background: var(--premium-color);\n        color: #ffffff;\n    }\n\n    .premium-banner .btn-whatsapp-direct {\n        background: #25D366;\n        border: none;\n        color: #ffffff;\n        display: inline-flex;\n        align-items: center;\n    }\n\n    .premium-banner .btn-whatsapp-direct:hover {\n        background: #1da851;\n        transform: translateY(-2px);\n    }\n\n    @keyframes gradientBG {\n        0% { background-position: 0% 50%; }\n        50% { background-position: 100% 50%; }\n        100% { background-position: 0% 50%; }\n    }\n\n    .promo-content {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        gap: 15px;\n        font-size: 15px;\n        font-weight: 600;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .promo-badge {\n        background: #fef08a;\n        color: #b45309;\n        padding: 4px 10px;\n        border-radius: 8px;\n        font-size: 12px;\n        font-weight: 800;\n        text-transform: uppercase;\n        letter-spacing: 0.5px;\n        animation: pulseBadge 2s infinite;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    @keyframes pulseBadge {\n        0% { transform: scale(1); }\n        50% { transform: scale(1.08); }\n        100% { transform: scale(1); }\n    }\n\n    .promo-btn {\n        background: rgba(255, 255, 255, 0.15);\n        border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3);\n        color: #ffffff;\n        padding: 10px 20px;\n        border-radius: 10px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 14px;\n        text-decoration: none;\n        transition: all 0.3s ease;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    .promo-btn:hover {\n        background: #ffffff;\n        color: #1e3a8a;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .promo-banner {\n            flex-direction: column;\n            text-align: center;\n            gap: 15px;\n        }\n        .promo-content {\n            flex-direction: column;\n            gap: 10px;\n        }\n    }\n\n    #premium-quiz-container {\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        max-width: 800px;\n        margin: 0 auto 2rem auto; \n        background: var(--bg);\n        border-radius: 16px;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,0.05);\n        border: 1px solid var(--border);\n        overflow: hidden;\n        color: var(--text);\n    }\n\n    .quiz-top-bar {\n        background: #f8fafc;\n        padding: 1.5rem;\n        border-bottom: 1px solid var(--border);\n    }\n\n    .quiz-top-bar h2 {\n        margin: 0 0 1rem 0;\n        font-size: 1.25rem;\n        color: var(--text);\n        text-align: center;\n    }\n\n    .quiz-scale {\n        display: flex;\n        flex-wrap: wrap;\n        gap: 6px;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    .scale-btn {\n        width: 32px;\n        height: 32px;\n        border-radius: 6px;\n        border: none;\n        background: var(--unseen);\n        color: #4b5563;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 0.85rem;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .scale-btn:hover {\n        transform: translateY(-2px);\n    }\n\n    .scale-btn.active {\n        box-shadow: 0 0 0 2px #fff, 0 0 0 4px var(--primary);\n    }\n\n    .scale-btn.viewed { background: var(--skipped); color: white; }\n    .scale-btn.answered { background: var(--answered); color: white; }\n\n    .quiz-content { padding: 2rem; min-height: 300px; }\n     \n    .question-text {\n        font-size: 1.15rem;\n        line-height: 1.6;\n        margin-bottom: 1.5rem;\n        white-space: pre-line;\n    }\n\n    .options-container { display: flex; flex-direction: column; gap: 10px; }\n\n    .option-label {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        padding: 1rem;\n        border: 2px solid var(--border);\n        border-radius: 8px;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .option-label:hover { border-color: var(--primary); background: #eff6ff; }\n     \n    .option-label input { margin-right: 15px; transform: scale(1.2); cursor: pointer; }\n     \n    .option-label.selected {\n        border-color: var(--primary);\n        background: #eff6ff;\n    }\n\n    .option-label.correct {\n        border-color: var(--answered);\n        background: #f0fdf4;\n    }\n\n    .option-label.wrong {\n        border-color: var(--skipped);\n        background: #fef2f2;\n    }\n\n    .explanation-container {\n        margin-top: 1.5rem;\n        padding: 1rem;\n        background: #fef3c7;\n        border-left: 4px solid #f59e0b;\n        border-radius: 4px;\n        font-size: 0.95rem;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .quiz-navigation {\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        padding: 1.5rem 2rem;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n        background: #f8fafc;\n    }\n\n    .nav-btn {\n        padding: 0.75rem 1.5rem;\n        border: none;\n        border-radius: 8px;\n        font-weight: 600;\n        cursor: pointer;\n        transition: 0.2s;\n        background: #e2e8f0;\n        color: #475569;\n    }\n\n    .nav-btn:hover { background: #cbd5e1; }\n     \n    .nav-btn.btn-primary { background: var(--primary); color: white; }\n    .nav-btn.btn-primary:hover { background: var(--primary-hover); }\n     \n    .nav-btn.btn-finish { background: var(--answered); color: white; margin-left: auto; }\n    .nav-btn.btn-finish:hover { background: #16a34a; }\n\n    .quiz-results { text-align: center; padding: 3rem 2rem; }\n    .score-circle {\n        width: 120px; height: 120px;\n        border-radius: 50%; background: #eff6ff;\n        border: 4px solid var(--primary);\n        display: flex; align-items: center; justify-content: center;\n        margin: 1rem auto; font-size: 2rem; font-weight: bold; color: var(--primary);\n    }\n\n    .quiz-footer {\n        text-align: right;\n        padding: 1rem 2rem;\n        font-size: 0.85rem;\n        color: #64748b;\n        font-weight: 600;\n        background: #fff;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n    }\n<\/style>\n\n<script>\nconst quizData = [\n    {\n        \"q\": \"1. Nadir \u015fah\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra Qaraba\u011fda m\u00fcst\u0259qil xanl\u0131\u011f\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoyan tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259t kim olmu\u015fdur?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130brahimx\u0259lil xan\",\n            \"B) P\u0259nah\u0259li xan\",\n            \"C) Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi xan\",\n            \"D) Usub m\u0259lik\",\n            \"E) \u018fs\u0259dulla b\u0259y\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Nadir \u015fah\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259n sonra yaranm\u0131\u015f qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131qdan istifad\u0259 ed\u0259n P\u0259nah\u0259li xan 1748-ci ild\u0259 Qaraba\u011fda m\u00fcst\u0259qil xanl\u0131\u011f\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"2. Nadir \u015fah\u0131n hakimiyy\u0259ti ill\u0259rind\u0259 Qaraba\u011f tayfalar\u0131na (Otuzikil\u0259r, Cavan\u015fir, K\u0259birli) qar\u015f\u0131 hans\u0131 s\u0259rt c\u0259za t\u0259dbiri t\u0259tbiq edilmi\u015fdi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 edam edilmi\u015fdi.\",\n            \"B) Onlar Xorasan v\u0259 \u018ffqan\u0131stana s\u00fcrg\u00fcn edilmi\u015fdil\u0259r.\",\n            \"C) Onlar m\u0259cburi \u015f\u0259kild\u0259 xristianla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131lar.\",\n            \"D) Onlar\u0131n \u0259razil\u0259ri Rusiyaya sat\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.\",\n            \"E) Onlar\u0131n \u0259razil\u0259ri \u015eirvan xanl\u0131\u011f\u0131na qat\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259n Nadir \u015fah onunla m\u00fcbariz\u0259 aparan Qaraba\u011f tayfalar\u0131n\u0131 c\u0259zaland\u0131raraq onlar\u0131 Xorasan vilay\u0259tin\u0259 v\u0259 \u018ffqan\u0131stana s\u00fcrg\u00fcn etmi\u015fdi. P\u0259nah\u0259li xan onlar\u0131 sonradan geri qaytard\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"3. Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n iqtisadi v\u0259 h\u0259rbi c\u0259h\u0259td\u0259n g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 ilk t\u0259kan ver\u0259n daxili siyas\u0259t add\u0131m\u0131 n\u0259 oldu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Xristian m\u0259likl\u0259r\u0259 qeyri-m\u0259hdud s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259r verilm\u0259si.\",\n            \"B) S\u00fcrg\u00fcn olunmu\u015f Qaraba\u011f tayfalar\u0131n\u0131n tarixi v\u0259t\u0259nl\u0259rin\u0259 qaytar\u0131lmas\u0131.\",\n            \"C) Rusiyadan h\u0259rbi k\u00f6m\u0259k ist\u0259nilm\u0259si.\",\n            \"D) M\u0259rk\u0259zin T\u0259briz\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si.\",\n            \"E) G\u0259nc\u0259nin birba\u015fa Qaraba\u011fa ilhaq edilm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: P\u0259nah\u0259li xan xanl\u0131\u011f\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Xorasana v\u0259 \u018ffqan\u0131stana s\u00fcrg\u00fcn edilmi\u015f tayfalar\u0131 (Otuzikil\u0259r, Cavan\u015fir, K\u0259birli) yenid\u0259n Qaraba\u011fa qaytard\u0131. Bu, xanl\u0131\u011f\u0131n h\u0259rbi-siyasi v\u0259 iqtisadi g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir etdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"4. P\u0259nah\u0259li xan t\u0259r\u0259find\u0259n in\u015fa etdirilmi\u015f qalalar\u0131n xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. \u015eu\u015fa qalas\u0131\\n2. Bayat qalas\u0131\\n3. \u015eahbulaq qalas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 3, 1\",\n            \"B) 1, 2, 3\",\n            \"C) 3, 2, 1\",\n            \"D) 2, 1, 3\",\n            \"E) 1, 3, 2\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Bayat qalas\u0131 1748-ci ild\u0259, \u015eahbulaq qalas\u0131 1751-ci ild\u0259, \u015eu\u015fa qalas\u0131 is\u0259 1752-ci ild\u0259 (b\u0259zi m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 tikintisi 1757-d\u0259 bitib) \u0259sas\u0131 qoyulmu\u015fdur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"5. \\\"Bayat sava\u015f\u0131\\\"nda Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131na qar\u015f\u0131 birl\u0259\u015f\u0259n h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259r kiml\u0259r idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Rusiya v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\",\n            \"B) \u015e\u0259ki v\u0259 \u015eamax\u0131 xanl\u0131qlar\u0131\",\n            \"C) Quba xanl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 Avar hakimi\",\n            \"D) Qacarlar v\u0259 Z\u0259ndl\u0259r\",\n            \"E) Osmanl\u0131lar v\u0259 \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1748-ci ild\u0259 \u015e\u0259ki xan\u0131 Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi \u015eamax\u0131 xan\u0131 il\u0259 birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k Qaraba\u011fa y\u00fcr\u00fc\u015f etdi v\u0259 Bayat qalas\u0131n\u0131 m\u00fchasir\u0259y\u0259 ald\u0131, lakin m\u0259\u011flub oldu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"6. \\\"P\u0259nah xan bu vaxtacan bir sikk\u0259siz g\u00fcm\u00fc\u015f idi, biz g\u0259ldik, ona sikk\u0259 vurduq v\u0259 qay\u0131td\u0131q.\\\" Tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 qeyd olunan bu m\u0259s\u0259l hans\u0131 hadis\u0259d\u0259n sonra deyilmi\u015fdir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130brahimx\u0259lil xan \u2013 \u015eu\u015fa m\u00fchasir\u0259sind\u0259n sonra\",\n            \"B) A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d \u015fah Qacar \u2013 Xudaf\u0259rin k\u00f6rp\u00fcs\u00fcn\u00fcn s\u00f6k\u00fclm\u0259sind\u0259n sonra\",\n            \"C) Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi xan \u2013 Bayat sava\u015f\u0131ndak\u0131 u\u011fursuzluqdan sonra\",\n            \"D) II \u0130rakli \u2013 Q\u0131z\u0131lqaya x\u0259yan\u0259tind\u0259n sonra\",\n            \"E) General Sisianov \u2013 K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sind\u0259n sonra\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi xan Bayat qalas\u0131n\u0131n m\u00fchasir\u0259sind\u0259 (1748) m\u0259qs\u0259din\u0259 \u00e7atmadan geri d\u00f6n\u0259rk\u0259n P\u0259nah\u0259li xan\u0131n n\u00fcfuzunun artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 etiraf ed\u0259r\u0259k bu m\u0259s\u0259li demi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"7. \u015eahbulaq qalas\u0131n\u0131n c\u0259mi 3-4 il paytaxt olmas\u0131ndan sonra P\u0259nah\u0259li xan\u0131n yeni paytaxt (\u015eu\u015fa) tikdirm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Qalan\u0131n z\u0259lz\u0259l\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 da\u011f\u0131lmas\u0131.\",\n            \"B) \u018fhalinin burada k\u00fctl\u0259vi x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 yoluxmas\u0131.\",\n            \"C) Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131 arams\u0131z h\u00fccumlar qar\u015f\u0131s\u0131nda daha etibarl\u0131, da\u011flar\u0131n i\u00e7ind\u0259 sars\u0131lmaz v\u0259 \u0259l\u00e7atmaz yer\u0259 ehtiyac duyulmas\u0131.\",\n            \"D) Rus qo\u015funlar\u0131n\u0131n \u015eahbula\u011f\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259si.\",\n            \"E) M\u0259likl\u0259rin \u015eahbulaq \u0259traf\u0131n\u0131 z\u0259bt etm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Arams\u0131z h\u00fccumlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 P\u0259nah\u0259li xan m\u0259\u015fv\u0259r\u0259t m\u0259clisi toplayaraq \\\"da\u011flar\u0131n i\u00e7ind\u0259, m\u00f6hk\u0259m v\u0259 ke\u00e7ilm\u0259z yerd\u0259 \u0259b\u0259di qala\\\" (\u015eu\u015fa) tikm\u0259yi q\u0259rara ald\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"8. Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirm\u0259 siyas\u0259tin\u0259 ciddi mane\u0259 t\u00f6r\u0259d\u0259n xristian-alban m\u0259liklikl\u0259rin\u0259 aid OLMAYANI se\u00e7in:\",\n        \"options\": [\n            \"A) Xa\u00e7\u0131n\",\n            \"B) V\u0259r\u0259nd\u0259\",\n            \"C) Dizaq\",\n            \"D) Ma\u011faviz\",\n            \"E) \u00c7il\u0259b\u00f6rd\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Qaraba\u011fdak\u0131 5 m\u0259liklik: Xa\u00e7\u0131n, V\u0259r\u0259nd\u0259, Dizaq, \u00c7il\u0259b\u00f6rd v\u0259 G\u00fcl\u00fcstan (Tal\u0131\u015f) idi. Ma\u011faviz \u00c7il\u0259b\u00f6rd m\u0259likinin qa\u00e7\u0131b g\u0259ldiyi (Maku b\u00f6lg\u0259sind\u0259n g\u0259l\u0259nl\u0259rin sald\u0131\u011f\u0131) yerin ad\u0131d\u0131r, m\u0259liklik deyil.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"9. Xristian m\u0259likl\u0259rinin m\u0259n\u015f\u0259yi bar\u0259d\u0259 veril\u0259n m\u0259lumatlardan hans\u0131 do\u011frudur?\",\n        \"options\": [\n            \"A) B\u00fct\u00fcn m\u0259likl\u0259r yerli Qaraba\u011f sakinl\u0259ri idil\u0259r.\",\n            \"B) Yaln\u0131z Xa\u00e7\u0131n mahal\u0131n\u0131n \u0259halisi yerli xristian-albanlar idi, dig\u0259rl\u0259ri ba\u015fqa yerl\u0259rd\u0259n qa\u00e7\u0131b g\u0259lmi\u015fdil\u0259r.\",\n            \"C) B\u00fct\u00fcn m\u0259likl\u0259r Rusiyadan k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f kazak atamanlar\u0131 idi.\",\n            \"D) Onlar Osmanl\u0131 pad\u015fah\u0131n\u0131n t\u0259yin etdiyi cani\u015finl\u0259r idi.\",\n            \"E) M\u0259likl\u0259rin ham\u0131s\u0131 G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131ndan g\u0259lm\u0259 idil\u0259r.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"Qaraba\u011fnam\u0259\\\"l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 yaln\u0131z Xa\u00e7\u0131n mahal\u0131n\u0131n \u0259halisi yerli idi. Dizaq Lorudan, V\u0259r\u0259nd\u0259 G\u00f6y\u00e7\u0259d\u0259n, \u00c7il\u0259b\u00f6rd Ma\u011favizd\u0259n, Tal\u0131\u015f is\u0259 \u015eirvandan qa\u00e7\u0131b g\u0259lmi\u015fdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"10. Xa\u00e7\u0131n m\u0259likinin tabe edildiyi tarixi d\u00f6y\u00fc\u015f hans\u0131d\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Xat\u0131n arx\u0131\",\n            \"B) Q\u0131z\u0131lqaya\",\n            \"C) Gavdu\u015fan\",\n            \"D) Ball\u0131qaya\",\n            \"E) Qara\u00e7\u0259m\u0259n\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Xa\u00e7\u0131n m\u0259liki \u0259vv\u0259lc\u0259 m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259rs\u0259 d\u0259, Ball\u0131qaya d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 m\u0259\u011flub edildi v\u0259 P\u0259nah\u0259li xana tabe oldu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"11. P\u0259nah\u0259li xan\u0131n m\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259tini ilk olaraq q\u0259bul ed\u0259n xristian m\u0259likliyi hans\u0131 oldu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u00c7il\u0259b\u00f6rd\",\n            \"B) Dizaq\",\n            \"C) G\u00fcl\u00fcstan\",\n            \"D) Xa\u00e7\u0131n\",\n            \"E) V\u0259r\u0259nd\u0259\"\n        ],\n        \"correct\": 4,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 qeyd olunur ki, ilk olaraq V\u0259r\u0259nd\u0259 m\u0259liki (\u015eahn\u0259z\u0259r) P\u0259nah\u0259li xan\u0131n hakimiyy\u0259tini q\u0259bul etdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"12. 1757-ci ild\u0259 Astarabad hakimi M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u0259s\u0259n xan Qacar\u0131n Qaraba\u011fa y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc harada dayand\u0131r\u0131ld\u0131 v\u0259 onun geri d\u00f6nm\u0259 s\u0259b\u0259bi n\u0259 oldu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015eu\u015fada; P\u0259nah\u0259li xan\u0131n s\u00fclh t\u0259klifi\",\n            \"B) Xat\u0131n arx\u0131nda; \u0259sas r\u0259qibi K\u0259rim xan Z\u0259ndin f\u0259alla\u015fmas\u0131 x\u0259b\u0259ri\",\n            \"C) Bayat qalas\u0131nda; x\u0259st\u0259lik yay\u0131lmas\u0131\",\n            \"D) \u015eahbulaqda; ruslar\u0131n h\u00fccumu\",\n            \"E) G\u0259nc\u0259d\u0259; II \u0130raklinin m\u00fcdaxil\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259h\u0259mm\u0259d H\u0259s\u0259n xan Qacar 1757-ci ild\u0259 Xat\u0131n arx\u0131na \u00e7atsa da, K\u0259rim xan Z\u0259ndin f\u0259alla\u015fmas\u0131n\u0131 e\u015fidib geri qay\u0131tma\u011fa m\u0259cbur oldu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"13. Astarabad hakimi M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u0259s\u0259n xan Qacar\u0131n geri qay\u0131tmas\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259n P\u0259nah\u0259li xan hans\u0131 xanl\u0131qlar\u0131 Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131ndan as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sald\u0131?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015eamax\u0131, Quba, D\u0259rb\u0259nd, L\u0259nk\u0259ran\",\n            \"B) G\u0259nc\u0259, \u0130r\u0259van, Nax\u00e7\u0131van, \u018frd\u0259bil\",\n            \"C) \u015e\u0259ki, Bak\u0131, Cavad, S\u0259rab\",\n            \"D) Xoy, Urmiya, Mara\u011fa, Maku\",\n            \"E) Tiflis, Bor\u00e7al\u0131, Qazax, \u015e\u0259m\u015f\u0259ddil\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Qacar\u0131n geri \u00e7\u0259kilm\u0259si P\u0259nah\u0259li xana h\u00fcdudlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k imkan\u0131 verdi v\u0259 o, G\u0259nc\u0259, \u0130r\u0259van, Nax\u00e7\u0131van, \u018frd\u0259bili as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sald\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"14. \u0130brahimx\u0259lil xan\u0131n hakimiyy\u0259ti ill\u0259rind\u0259 Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti bar\u0259d\u0259 hans\u0131 m\u00fclahiz\u0259 YANLI\u015eDIR?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Avar hakimi \u00dcmm\u0259 xanla qohumluq \u0259laq\u0259l\u0259ri qurdu.\",\n            \"B) Qon\u015fu xanl\u0131qlar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n G\u0259nc\u0259, T\u0259briz v\u0259 \u015eamax\u0131n\u0131 n\u00fcfuz dair\u0259sin\u0259 sald\u0131.\",\n            \"C) T\u0259brizi d\u00f6y\u00fc\u015fs\u00fcz tutaraq bac\u0131s\u0131 o\u011flu \u018fs\u0259dulla b\u0259yi hakim t\u0259yin etdi.\",\n            \"D) B\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259ti boyunca yaln\u0131z \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131n i\u00e7ind\u0259 m\u00fcdafi\u0259 olundu, he\u00e7 bir xarici y\u00fcr\u00fc\u015f etm\u0259di.\",\n            \"E) 1780-1781-ci ill\u0259rd\u0259 Qubal\u0131 F\u0259t\u0259li xan\u0131n Qaraba\u011fa y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259rini (G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n da k\u00f6m\u0259yi il\u0259) d\u0259f ed\u0259 bildi.\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u0130brahimx\u0259lil xan f\u0259al xarici siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcd\u0259r\u0259k bir \u00e7ox xanl\u0131qlar\u0131, h\u0259tta T\u0259brizi \u0259l\u0259 ke\u00e7irmi\u015f v\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rini geni\u015fl\u0259ndirmi\u015fdi; yaln\u0131z m\u00fcdafi\u0259d\u0259 qalmam\u0131\u015fd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"15. Qubal\u0131 F\u0259t\u0259li xan\u0131n Rusiya \u00e7ari\u00e7as\u0131 II Yekaterinaya g\u00f6nd\u0259rdiyi m\u00fcraci\u0259tin\u0259 (m\u0259ktubuna) g\u00f6r\u0259, \u0130brahimx\u0259lil xan v\u0259 g\u00fcrc\u00fc \u00e7ar\u0131 \u0130rakli hans\u0131 xan\u0131 dostluq p\u0259rd\u0259si alt\u0131nda \u0259sir etmi\u015fdil\u0259r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015eamax\u0131 xan\u0131n\u0131\",\n            \"B) Bak\u0131 xan\u0131n\u0131\",\n            \"C) \u0130r\u0259van xan\u0131n\u0131\",\n            \"D) G\u0259nc\u0259 xan\u0131n\u0131\",\n            \"E) \u015e\u0259ki xan\u0131n\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: F\u0259t\u0259li xan\u0131n m\u0259ktubunda yaz\u0131l\u0131rd\u0131 ki, \\\"Onlar Bak\u0131 xan\u0131n\u0131 da dostluq p\u0259rd\u0259si alt\u0131nda Qaraba\u011fa apararaq \u0259sir etmi\u015fl\u0259r.\\\"\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"16. Qubal\u0131 F\u0259t\u0259li xan\u0131n Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 \u00fcz\u0259rin\u0259 etdiyi y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259r n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn u\u011fursuz oldu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d xan Qacar\u0131n q\u0259fil h\u00fccumu F\u0259t\u0259li xan\u0131 geri qay\u0131tma\u011fa m\u0259cbur etdi.\",\n            \"B) \u0130brahimx\u0259lil xan\u0131n ruslardan h\u0259rbi yard\u0131m almas\u0131 s\u0259b\u0259bil\u0259.\",\n            \"C) \u00dcst\u00fcnl\u00fck Qubada olsa da, Kartli-Kaxetiya \u00e7arl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Qaraba\u011fa yax\u0131ndan k\u00f6m\u0259klik g\u00f6st\u0259rm\u0259si s\u0259b\u0259bil\u0259.\",\n            \"D) F\u0259t\u0259li xan\u0131n \u015eu\u015fa m\u00fchasir\u0259sind\u0259 a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259si.\",\n            \"E) \u015e\u0259ki xan\u0131n\u0131n Qubaya arxadan z\u0259rb\u0259 vurmas\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259 qeyd edir ki, \u00fcst\u00fcnl\u00fck Quba xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259find\u0259 olsa da, Kartli-Kaxetiya \u00e7arl\u0131\u011f\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259yi Qaraba\u011f\u0131 Quba t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259n qurtard\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"17. S\u0259b\u0259b v\u0259 n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: S\u0259b\u0259b: \u0130brahimx\u0259lil xan \u0259ks\u0259r\u0259n l\u0259zgil\u0259rd\u0259n ibar\u0259t \u00e7oxlu qo\u015fun d\u00fcz\u0259ldib \u0259traf \u0259razil\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u0259 tabe etdi. \u018fhm\u0259d b\u0259y Cavan\u015fir\u0259 g\u00f6r\u0259 bu h\u00fccumlar \u00fc\u00e7\u00fcn yaranan f\u00fcrs\u0259t n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Nadir \u015fah\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si.\",\n            \"B) Rus qo\u015funlar\u0131n\u0131n geri \u00e7\u0259kilm\u0259si.\",\n            \"C) K\u0259rim xan Z\u0259ndin v\u0259 Qubal\u0131 F\u0259t\u0259li xan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc.\",\n            \"D) A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d \u015fah\u0131n Xorasana qay\u0131tmas\u0131.\",\n            \"E) Osmanl\u0131 ordusunun T\u0259brizi t\u0259rk etm\u0259si.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u018fhm\u0259d b\u0259y Cavan\u015firin \u0259s\u0259rind\u0259 qeyd olunur ki, \u0130brahim xan K\u0259rim xan\u0131n v\u0259 q\u0259fl\u0259t\u0259n v\u0259fat etmi\u015f F\u0259t\u0259li xan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan f\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 etdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"18. 1795-ci ild\u0259 A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d xan Qacar\u0131n \u015eu\u015fan\u0131 m\u00fchasir\u0259y\u0259 almas\u0131 \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 \u0130brahimx\u0259lil xan Qacara qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn kiml\u0259rl\u0259 ittifaq qurdu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Rusiya imperiyas\u0131 v\u0259 Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti il\u0259.\",\n            \"B) \u015e\u0259ki v\u0259 \u015eamax\u0131 xanlar\u0131 il\u0259.\",\n            \"C) L\u0259nk\u0259ran xan\u0131 Mir Mustafa, G\u00fcrc\u00fc \u00e7ar\u0131 II \u0130rakli v\u0259 \u0130r\u0259van xan\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u00fcseyn xanla.\",\n            \"D) Da\u011f\u0131stan hakiml\u0259ri v\u0259 Quba xan\u0131 \u015eeyx\u0259li xanla.\",\n            \"E) Z\u0259ndl\u0259r v\u0259 \u018ff\u015farlarla.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1795-ci il h\u00fccumu \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 \u0130brahimx\u0259lil xan, L\u0259nk\u0259ran xan\u0131 Mir Mustafa xan, g\u00fcrc\u00fc \u00e7ar\u0131 II \u0130rakli v\u0259 \u0130r\u0259van xan\u0131 ittifaq yaratd\u0131lar (baxmayaraq ki, birlik m\u00f6hk\u0259m deyildi).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"19. 1795-ci ild\u0259 Qacar\u0131n ordusunun ir\u0259lil\u0259m\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130brahimx\u0259lil xan\u0131n verdiyi m\u00fch\u00fcm taktiki q\u0259rar n\u0259 oldu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) B\u00fct\u00fcn Qaraba\u011f \u0259halisini Rusiyaya k\u00f6\u00e7\u00fcrd\u00fc.\",\n            \"B) Araz \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259ki Xudaf\u0259rin k\u00f6rp\u00fcs\u00fcn\u00fc da\u011f\u0131tma\u011f\u0131 \u0259mr etdi.\",\n            \"C) \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131 t\u0259rk edib da\u011flara \u00e7\u0259kildi.\",\n            \"D) G\u0259nc\u0259 xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 qurban verdi.\",\n            \"E) D\u0259rhal Qacara t\u0259slim oldu.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u0130brahimx\u0259lil xan A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d xan\u0131n qo\u015funu ke\u00e7\u0259 bilm\u0259sin dey\u0259 Araz \u00fcz\u0259rind\u0259ki Xudaf\u0259rin k\u00f6rp\u00fcs\u00fcn\u00fc da\u011f\u0131tma\u011f\u0131 \u0259mr etmi\u015fdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"20. A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d xan Qacar\u0131n 1795-ci ild\u0259ki \u015eu\u015fa m\u00fchasir\u0259sinin n\u0259tic\u0259si nec\u0259 oldu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) 33 g\u00fcnl\u00fck m\u00fchasir\u0259 n\u0259tic\u0259siz oldu, Qacar qalan\u0131 ala bilm\u0259yib Tiflis\u0259 do\u011fru ir\u0259lil\u0259di.\",\n            \"B) \u015eu\u015fa 10 g\u00fcn\u0259 t\u0259slim oldu v\u0259 Qacar \u015f\u0259h\u0259ri qar\u0259t etdi.\",\n            \"C) \u0130brahimx\u0259lil xan qalada h\u0259lak oldu.\",\n            \"D) Rus ordusu g\u0259lib m\u00fchasir\u0259ni yard\u0131.\",\n            \"E) Qacar m\u0259\u011flub olaraq Tehrana qa\u00e7d\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Qacar\u0131n \u015eu\u015fan\u0131 m\u00fchasir\u0259si 33 g\u00fcn davam etdi. Qalan\u0131 ala bilm\u0259y\u0259c\u0259yini y\u0259qin edib Tiflis\u0259 do\u011fru h\u0259r\u0259k\u0259t etdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"21. A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d \u015fah Qacar\u0131n 1797-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fimal\u0131na, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Qaraba\u011fa ikinci y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc asanla\u015fd\u0131ran amil n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Rusiya qo\u015funlar\u0131n\u0131n h\u00fccum edib onu d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259si.\",\n            \"B) \u00c7ari\u00e7a II Yekaterinan\u0131n q\u0259fil \u00f6l\u00fcm\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 rus qo\u015funlar\u0131n\u0131n C\u0259nubi Qafqazdan geri \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131.\",\n            \"C) \u0130brahimx\u0259lil xan\u0131n k\u00f6n\u00fcll\u00fc t\u0259slim olmas\u0131.\",\n            \"D) Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tinin Qacara h\u0259rbi yard\u0131m etm\u0259si.\",\n            \"E) \u015eu\u015fa qalas\u0131nda ba\u015f ver\u0259n z\u0259lz\u0259l\u0259.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: II Yekaterinan\u0131n q\u0259fil \u00f6l\u00fcm\u00fc il\u0259 rus ordusu geri \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ld\u0131, bu da A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d \u015faha C\u0259nubi Qafqaza yenid\u0259n girm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yaratd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"22. A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d \u015fah Qacar\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc harada v\u0259 nec\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1797-ci ild\u0259 Tehranda x\u0259st\u0259likd\u0259n v\u0259fat etmi\u015fdir.\",\n            \"B) 1795-ci ild\u0259 Tiflisd\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f zaman\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.\",\n            \"C) 1797-ci ild\u0259 \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irdikd\u0259n bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn sonra yax\u0131n adamlar\u0131n\u0131n suiq\u0259sdi n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.\",\n            \"D) 1804-c\u00fc ild\u0259 ruslarla d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 h\u0259lak olmu\u015fdur.\",\n            \"E) 1797-ci ild\u0259 Xudaf\u0259rin k\u00f6rp\u00fcs\u00fcnd\u0259 bataraq \u00f6lm\u00fc\u015fd\u00fcr.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1797-ci ild\u0259 \u015eu\u015fan\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259n A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d \u015fah c\u0259mi bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn sonra \u00f6z\u00fcn\u00fcn yax\u0131n adamlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n suiq\u0259sd n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"23. Rusiya imperiyas\u0131 il\u0259 Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda 1805-ci il 14 may tarixind\u0259 imzalanm\u0131\u015f tarixi s\u0259n\u0259d nec\u0259 adlan\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259si\",\n            \"B) Georgiyevsk traktat\u0131\",\n            \"C) K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si\",\n            \"D) T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si\",\n            \"E) Andl\u0131 \u00f6hd\u0259lik\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1805-ci il may\u0131n 14-d\u0259 Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Rusiya d\u00f6vl\u0259ti (Sisianov) aras\u0131nda K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si imzaland\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"24. K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 qoyulan \u00f6hd\u0259likl\u0259rd\u0259n hans\u0131 do\u011fru deyil?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Xan, varisl\u0259ri v\u0259 xanl\u0131\u011f\u0131n \u0259halisi Rusiya t\u0259b\u0259\u0259liyin\u0259 q\u0259bul olunurdu.\",\n            \"B) Rus qo\u015funlar\u0131 Qaraba\u011f \u0259razisind\u0259 yerl\u0259\u015fdirilirdi.\",\n            \"C) Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 m\u00fcst\u0259qil xarici siyas\u0259t h\u00fcququnu itirirdi.\",\n            \"D) Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 h\u0259r il Rusiyaya 8 min \u00e7ervon x\u0259rac \u00f6d\u0259m\u0259li idi.\",\n            \"E) Qaraba\u011f xan\u0131 Rusiya ordusunda xidm\u0259t etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259cburi h\u0259rbi m\u00fck\u0259ll\u0259fiyy\u0259t\u0259 c\u0259lb olunurdu.\"\n        ],\n        \"correct\": 4,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u00fcqavil\u0259d\u0259 xan\u0131n bilavasit\u0259 ordu xidm\u0259tin\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 t\u0259l\u0259bi yox idi, lakin x\u0259rac (8 min \u00e7ervon), as\u0131l\u0131l\u0131q v\u0259 xarici siyas\u0259tin l\u0259\u011fvi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulurdu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"25. K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sind\u0259n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t sonra Qacar qo\u015funu (Abbas Mirz\u0259) Qaraba\u011fa daxil olaraq rus qarnizonunun yerl\u0259\u015fdiyi hans\u0131 qalan\u0131 m\u00fchasir\u0259y\u0259 ald\u0131?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015eu\u015fa\",\n            \"B) Bayat\",\n            \"C) \u015eahbulaq\",\n            \"D) \u018fsg\u0259ran\",\n            \"E) Xudaf\u0259rin\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1805-ci ild\u0259 Abbas Mirz\u0259 Qaraba\u011fa daxil olub rus qarnizonunun yerl\u0259\u015fdiyi \u015eahbulaq qalas\u0131n\u0131 m\u00fchasir\u0259y\u0259 ald\u0131 (rus komandir qalan\u0131 gizlic\u0259 t\u0259rk etdi).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"26. \\\"M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131\\\"na \u0259sas\u0259n, P\u0259nah\u0259li xan v\u0259 Qubal\u0131 F\u0259t\u0259li xan\u0131n d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyind\u0259ki ortaq c\u0259h\u0259t n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r ikisi A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d Qacarla s\u00fclh ba\u011flam\u0131\u015fd\u0131.\",\n            \"B) Xanl\u0131\u011f\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 siyas\u0259ti y\u00fcr\u00fctm\u0259l\u0259ri.\",\n            \"C) H\u0259r ikisi paytaxt\u0131 T\u0259briz\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc.\",\n            \"D) Rusiyadan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 q\u0259bul etm\u0259l\u0259ri.\",\n            \"E) M\u0259liklikl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparmalar\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: H\u0259m P\u0259nah\u0259li xan (Qaraba\u011f tayfalar\u0131n\u0131 qaytarmas\u0131), h\u0259m d\u0259 F\u0259t\u0259li xan (\u015eahsev\u0259nl\u0259ri v\u0259 b. k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259si) xanl\u0131\u011f\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 siyas\u0259ti y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"27. P\u0259nah\u0259li xan v\u0259 \u0130brahimx\u0259lil xan\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259ki ox\u015farl\u0131q n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r ikisinin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 l\u0259\u011fv edildi.\",\n            \"B) M\u0259liklikl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparmalar\u0131, G\u0259nc\u0259 v\u0259 Nax\u00e7\u0131van xanl\u0131qlar\u0131n\u0131 tabe etm\u0259l\u0259ri.\",\n            \"C) H\u0259r ikisi Q\u0131z\u0131lqaya x\u0259yan\u0259tind\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.\",\n            \"D) H\u0259r ikisi Rusiya il\u0259 m\u00fcqavil\u0259 imzalam\u0131\u015fd\u0131r.\",\n            \"E) A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d Qacar\u0131 \u015eu\u015fa \u0259traf\u0131nda m\u0259\u011flub etm\u0259l\u0259ri.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Ox\u015farl\u0131q b\u00f6lm\u0259sind\u0259 g\u00f6st\u0259rilir: P\u0259nah\u0259li xan v\u0259 \u0130brahimx\u0259lil xan - m\u0259liklikl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparmalar\u0131, G\u0259nc\u0259 v\u0259 Nax\u00e7\u0131van xanl\u0131qlar\u0131n\u0131 tabe etm\u0259l\u0259ri.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"28. Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 q\u0259ti olaraq ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 Rusiya imperiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n l\u0259\u011fv edildi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1805\",\n            \"B) 1806\",\n            \"C) 1813\",\n            \"D) 1822\",\n            \"E) 1828\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Xronologiyada g\u00f6st\u0259rilir ki, 1822-ci ild\u0259 Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 (eyni ild\u0259 l\u0259\u011fv edil\u0259n dig\u0259r xanl\u0131qlar kimi) l\u0259\u011fv edildi v\u0259 \u0259v\u0259zind\u0259 komendant \u00fcsulu yarad\u0131ld\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"29. Xanl\u0131qlar d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn sosial-iqtisadi h\u0259yat\u0131na dair Mirz\u0259 Camal Cavan\u015firin verdiyi m\u0259lumata \u0259sas\u0259n \\\"Xan\u0131n m\u0259tb\u0259xinin birg\u00fcnl\u00fck x\u0259rci\\\" t\u0259qrib\u0259n n\u0259 q\u0259d\u0259r olurdu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yaln\u0131z 5 qo\u00e7 v\u0259 10 pud un.\",\n            \"B) Onlarla qoyun v\u0259 q\u0131rx puddan art\u0131q d\u00fcy\u00fc.\",\n            \"C) 100 q\u0131z\u0131l sikk\u0259.\",\n            \"D) G\u00fcnd\u0259lik x\u0259rac\u0131n yar\u0131s\u0131.\",\n            \"E) 8 min \u00e7ervon.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Mirz\u0259 Camal Cavan\u015fir \\\"Qaraba\u011f tarixi\\\" \u0259s\u0259rind\u0259 qeyd edir ki, \\\"\u00c7ox vaxt xan\u0131n m\u0259tb\u0259xinin birg\u00fcnl\u00fck x\u0259rci onlarla qoyundan, q\u0131rx puddan art\u0131q d\u00fcy\u00fcd\u0259n v\u0259 s. ibar\u0259t olurdu\\\".\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"30. N.Mustafayevan\u0131n \u201cC\u0259nubi Az\u0259rbaycan xanl\u0131qlar\u0131\u201d \u0259s\u0259rind\u0259n (v\u0259 \u00fcmumi xanl\u0131q d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n) veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonunad\u0259k xidm\u0259t ed\u0259n, \u00f6z torpa\u011f\u0131 olmayan v\u0259 m\u0259hsulun \u00fc\u00e7d\u0259 birini alan k\u0259ndli z\u00fcmr\u0259si nec\u0259 adlan\u0131rd\u0131?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Maaflar\",\n            \"B) R\u0259iyy\u0259t\",\n            \"C) R\u0259ncb\u0259rl\u0259r\",\n            \"D) \u0130lyatlar\",\n            \"E) M\u0259likl\u0259r\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Xanl\u0131qlar d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 x\u00fcsusi \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 n\u0259sl\u0259n v\u0259 ya \u00f6m\u00fcrl\u00fck veril\u0259n, m\u0259hsulun yaln\u0131z m\u00fc\u0259yy\u0259n ki\u00e7ik hiss\u0259sini alan torpaqs\u0131z k\u0259ndlil\u0259r r\u0259ncb\u0259rl\u0259r idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"31. 1748-ci ild\u0259 tikil\u0259n Bayat qalas\u0131 Qaraba\u011f\u0131n hans\u0131 mahal\u0131nda yerl\u0259\u015firdi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) V\u0259r\u0259nd\u0259\",\n            \"B) Xa\u00e7\u0131n\",\n            \"C) Z\u0259ng\u0259zur\",\n            \"D) K\u0259birli\",\n            \"E) Cavan\u015fir\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 \\\"1748-ci ild\u0259 K\u0259birli mahal\u0131nda Bayat qalas\u0131n\u0131n tikintisin\u0259 ba\u015flan\u0131ld\u0131\\\" yaz\u0131l\u0131b.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"32. Nadir \u015fah t\u0259r\u0259find\u0259n Qaraba\u011f b\u0259yl\u0259rb\u0259yliyinin tabeliyind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131laraq Kartli \u00e7ar\u0131n\u0131n ixtiyar\u0131na veril\u0259n \u0259razil\u0259r hans\u0131lar idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130r\u0259van, Nax\u00e7\u0131van, Maku\",\n            \"B) Qazax, Bor\u00e7al\u0131 v\u0259 \u015e\u0259m\u015f\u0259ddil\",\n            \"C) \u015e\u0259ki, \u015eirvan, Quba\",\n            \"D) Z\u0259ng\u0259zur, G\u00f6y\u00e7\u0259, D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z\",\n            \"E) D\u0259rb\u0259nd v\u0259 Salyan\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Nadir \u015fah Qazax, Bor\u00e7al\u0131 v\u0259 \u015e\u0259m\u015f\u0259ddil \u0259razil\u0259rini Qaraba\u011f b\u0259yl\u0259rb\u0259yliyinin tabeliyind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131b Kartli \u00e7ar\u0131n\u0131n ixtiyar\u0131na vermi\u015fdi (Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi sonradan bu torpaqlar\u0131 geri ald\u0131).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"33. Xristian-alban m\u0259liklikl\u0259ri Qaraba\u011fda m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fmi\u015f d\u00f6vl\u0259t yaranmas\u0131na niy\u0259 mane olurdular?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Dinl\u0259rini qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn.\",\n            \"B) S\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rinin m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131ndan qorxurdular, buna g\u00f6r\u0259 separat\u00e7\u0131l\u0131q edir v\u0259 xarici q\u00fcvv\u0259l\u0259rin (Rusiyan\u0131n) k\u00f6m\u0259yi il\u0259 Qaraba\u011fda xristian d\u00f6vl\u0259ti yaratmaq ist\u0259yirdil\u0259r.\",\n            \"C) \u0130brahimx\u0259lil xan\u0131n onlardan a\u011f\u0131r cizy\u0259 t\u0259l\u0259b etm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259.\",\n            \"D) Qacarlar d\u00f6vl\u0259tinin birba\u015fa tabeliyin\u0259 ke\u00e7m\u0259k ist\u0259dikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn.\",\n            \"E) Onlar \u0259slind\u0259 A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d xan\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri idil\u0259r.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259likl\u0259r s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rinin m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131ndan qorxur, m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f hakimiyy\u0259t ist\u0259mir, separat\u00e7\u0131l\u0131q edib xarici q\u00fcvv\u0259l\u0259ri Qaraba\u011fa h\u00fccuma t\u0259hrik edirdil\u0259r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"34. 1752-ci ild\u0259 G\u0259nc\u0259 yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda ba\u015f vermi\u015f v\u0259 Qaraba\u011f xan\u0131n\u0131n (P\u0259nah\u0259linin) da \u0259sir d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc, lakin Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi t\u0259r\u0259find\u0259n xilas edildiyi hadis\u0259 nec\u0259 adlan\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Bayat sava\u015f\u0131\",\n            \"B) Gavdu\u015fan d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\",\n            \"C) Q\u0131z\u0131lqaya x\u0259yan\u0259ti\",\n            \"D) \u015eiraz qonaql\u0131\u011f\u0131\",\n            \"E) Asland\u00fcz d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: II \u0130raklinin Az\u0259rbaycan xanlar\u0131n\u0131 (o c\u00fcml\u0259d\u0259n Qaraba\u011f xan\u0131n\u0131) aldadaraq \u0259sir ald\u0131\u011f\u0131 hadis\u0259 Q\u0131z\u0131lqaya x\u0259yan\u0259ti adlan\u0131r. Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi onlar\u0131 xilas etdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"35. A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d xan Qacar\u0131n 1795 v\u0259 1797-ci il Qaraba\u011f y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259rinin \u0259n bariz f\u0259rqi n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1795-d\u0259 \u015eu\u015fa tutuldu, 1797-d\u0259 m\u00fchasir\u0259 qald\u0131r\u0131ld\u0131.\",\n            \"B) 1795-d\u0259 yaln\u0131z T\u0259brizd\u0259n g\u0259ldi, 1797-d\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizi il\u0259 g\u0259ldi.\",\n            \"C) 1795-d\u0259 33 g\u00fcnl\u00fck m\u00fchasir\u0259y\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n \u015eu\u015fan\u0131 ala bilm\u0259di, 1797-d\u0259 is\u0259 \u015eu\u015fan\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irdi.\",\n            \"D) 1795-d\u0259 ruslarla toqqu\u015fdu, 1797-d\u0259 osmanl\u0131larla.\",\n            \"E) 1795-d\u0259 \u0130brahimx\u0259lil xan qa\u00e7d\u0131, 1797-d\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259r\u0259k qalib g\u0259ldi.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1795-ci ild\u0259 33 g\u00fcn \u015eu\u015fan\u0131 m\u00fchasir\u0259d\u0259 saxlasa da, ala bilm\u0259di. 1797-ci il y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 is\u0259 \u015eu\u015faya daxil oldu, lakin az sonra \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"36. K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sinin q\u00fcvv\u0259y\u0259 minm\u0259sind\u0259n sonra Qaraba\u011fda xanl\u0131\u011f\u0131n idar\u0259\u00e7iliyind\u0259 hans\u0131 d\u0259yi\u015fiklik t\u0259sbit olundu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Xan s\u00fclal\u0259sinin idar\u0259\u00e7iliyi l\u0259\u011fv olundu, birba\u015fa komendant g\u0259tirildi.\",\n            \"B) \u00c7ar, xan s\u00fclal\u0259sinin \u00f6z \u0259razil\u0259rind\u0259 hakimiyy\u0259tini b\u00fct\u00fcn zamanlar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259sdiq edirdi, lakin h\u0259r yeni xan varisi \u00e7ar t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiq olunmal\u0131 idi.\",\n            \"C) Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 G\u0259nc\u0259 xanl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 birl\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k quberniya oldu.\",\n            \"D) M\u0259liklikl\u0259r r\u0259sm\u0259n m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi tan\u0131nd\u0131.\",\n            \"E) Xanl\u0131q \u0259razisi tamamil\u0259 \u0130ran\u0131n t\u0259rkibin\u0259 qaytar\u0131ld\u0131.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: K\u00fcr\u0259k\u00e7ay s\u0259n\u0259dinin \u015f\u0259rtl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00e7ar xan s\u00fclal\u0259sinin hakimiyy\u0259tini t\u0259sdiq edir, lakin yeni varis \u00e7ar t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiql\u0259nm\u0259li idi. Daxili m\u00fcst\u0259qilliy\u0259 r\u0259sm\u0259n z\u0259man\u0259t verilmi\u015fdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"37. Xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d Qacar\u0131n \u015eu\u015fada \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si\\n2. P\u0259nah\u0259li xan\u0131n \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131 tikdirm\u0259si\\n3. \u0130brahimx\u0259lil xan\u0131n hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259si\\n4. K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 3, 1, 4\",\n            \"B) 2, 1, 3, 4\",\n            \"C) 3, 2, 4, 1\",\n            \"D) 2, 4, 1, 3\",\n            \"E) 1, 2, 3, 4\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u015eu\u015fan\u0131n in\u015fas\u0131 (1752), \u0130brahimx\u0259lil xan\u0131n hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259si (1759), Qacar\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc (1797), K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si (1805).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"38. General Sisianovun 1805-ci ild\u0259 K\u00fcr\u0259k\u00e7ayda \u0130brahimx\u0259lil xanla m\u00fcqavil\u0259 ba\u011flamaqda g\u00fcdd\u00fcy\u00fc \u0259sas m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 aid deyil:\",\n        \"options\": [\n            \"A) Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n C\u0259nubi Qafqazda, x\u00fcsusil\u0259 c\u0259nub s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259 m\u00f6vqel\u0259rini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k.\",\n            \"B) Qacarlar d\u00f6vl\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 Qaraba\u011f kimi strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli v\u0259 h\u0259rbi-iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n g\u00fccl\u00fc xanl\u0131\u011fa arxalanmaq.\",\n            \"C) \u0130brahimx\u0259lil xan\u0131n erm\u0259ni m\u0259likl\u0259rini k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 Qaraba\u011fdan qovmas\u0131na d\u0259st\u0259k verm\u0259k.\",\n            \"D) Qaraba\u011f xan\u0131n\u0131 siyasi bax\u0131mdan neytralla\u015fd\u0131r\u0131b, \u0259razid\u0259 rus qarnizonu yerl\u0259\u015fdirm\u0259k.\",\n            \"E) B\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn strateji baza yaratmaq.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Sisianov \u0130brahimx\u0259lil xana m\u0259likl\u0259ri qovmaq \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, onlarla qurulmu\u015f (M\u0259likl\u0259rin separat\u00e7\u0131) \u0259laq\u0259l\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 regionda rus t\u0259sirini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ehtiyac duyurdu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"39. Qaraba\u011f xan\u0131 P\u0259nah\u0259li xan 1763-c\u00fc ild\u0259 ba\u015f vermi\u015f hans\u0131 hadis\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar xanl\u0131qdan uzaqla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Q\u0131z\u0131lqaya x\u0259yan\u0259ti\",\n            \"B) K\u00fcr\u0259k\u00e7ay sazi\u015fi\",\n            \"C) \u015eiraz qonaql\u0131\u011f\u0131\",\n            \"D) Gavdu\u015fan d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\",\n            \"E) Asland\u00fcz d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Xronologiya v\u0259 \\\"M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131\\\"nda Q\u0131z\u0131lqaya x\u0259yan\u0259ti v\u0259 \u015eiraz qonaql\u0131\u011f\u0131 \\\"Az\u0259rbaycan xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n xarici q\u00fcvv\u0259l\u0259rin hiyl\u0259g\u0259r siyas\u0259tinin t\u0259sirin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259l\u0259ri\\\" kimi xarakteriz\u0259 olunur. 1763-c\u00fc il \u015eiraz qonaql\u0131\u011f\u0131nda P\u0259nah\u0259li xan Z\u0259ndl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n girov apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"40. \u0130brahimx\u0259lil xan A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d xan\u0131n 1795-ci il h\u00fccumu zaman\u0131 Xudaf\u0259rin k\u00f6rp\u00fcs\u00fcn\u00fc da\u011f\u0131tmaqla n\u0259y\u0259 nail olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Qacar ordusunun Araz \u00e7ay\u0131n\u0131 ke\u00e7\u0259r\u0259k Qaraba\u011fa birba\u015fa v\u0259 s\u00fcr\u0259tli daxil olmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa.\",\n            \"B) Ticar\u0259t yollar\u0131n\u0131 ba\u011flayaraq Qacar\u0131n vergi y\u0131\u011fmas\u0131na mane olma\u011fa.\",\n            \"C) Rusiya qo\u015funlar\u0131n\u0131n Qaraba\u011fa g\u0259lm\u0259sin\u0259 mane olma\u011fa.\",\n            \"D) Qarada\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259ni k\u0259sib onlar\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini elan etm\u0259sin\u0259.\",\n            \"E) Suyun s\u0259viyy\u0259sini qald\u0131r\u0131b d\u00fc\u015fm\u0259n ordusunu q\u0259rq etm\u0259y\u0259.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Qacar\u0131n C\u0259nubi Qafqaz \u00fcz\u0259rin\u0259 ir\u0259lil\u0259y\u0259n ordusunun yolunu k\u0259sm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u0130brahimx\u0259lil xan Araz \u00fcz\u0259rind\u0259ki \u0259sas ke\u00e7id olan Xudaf\u0259rin k\u00f6rp\u00fcs\u00fcn\u00fc s\u00f6kd\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"41. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 xanl\u0131qlardan hans\u0131 XVIII \u0259srin sonlar\u0131nda \u0130brahimx\u0259lil xan\u0131n n\u00fcfuz dair\u0259sind\u0259 v\u0259 ya tabeliyind\u0259 olmam\u0131\u015fd\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015e\u0259ki\",\n            \"B) G\u0259nc\u0259\",\n            \"C) Nax\u00e7\u0131van\",\n            \"D) \u0130r\u0259van\",\n            \"E) D\u0259rb\u0259nd\"\n        ],\n        \"correct\": 4,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 \\\"Qarada\u011f, \u015e\u0259ki, \u015eirvan, G\u0259nc\u0259, T\u0259briz, Nax\u00e7\u0131van, \u018frd\u0259bil, Xoy, Mara\u011fa, \u0130r\u0259van\\\" xanl\u0131qlar\u0131 qeyd olunur. D\u0259rb\u0259nd xanl\u0131\u011f\u0131 is\u0259 \u0259sas\u0259n Quba xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n (F\u0259t\u0259li xan\u0131n) t\u0259siri alt\u0131nda olmu\u015fdur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"42. Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 r\u0259iyy\u0259t v\u0259 r\u0259ncb\u0259rl\u0259r aras\u0131ndak\u0131 \u0259sas f\u0259rq n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) R\u0259iyy\u0259t h\u0259rb\u00e7i idi, r\u0259ncb\u0259r is\u0259 din xadimi.\",\n            \"B) R\u0259ncb\u0259rl\u0259rin \u00f6z torpa\u011f\u0131 yox idi v\u0259 xan\u0131n m\u00fclk\u00fcnd\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259r\u0259k m\u0259hsulun 3-d\u0259 1-ni al\u0131rd\u0131; r\u0259iyy\u0259t is\u0259 \u00f6z pay torpa\u011f\u0131na malik olub vergi \u00f6d\u0259yirdi.\",\n            \"C) R\u0259ncb\u0259rl\u0259r vergid\u0259n tamamil\u0259 azad idil\u0259r (maaf kimi).\",\n            \"D) R\u0259iyy\u0259t k\u00f6\u00e7\u0259ri heyvandar idi, r\u0259ncb\u0259r is\u0259 d\u0259niz\u00e7i.\",\n            \"E) R\u0259ncb\u0259rl\u0259r xristian albanlar, r\u0259iyy\u0259t is\u0259 t\u00fcrkl\u0259r idi.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 r\u0259ncb\u0259rl\u0259r \\\"\u00f6z torpa\u011f\u0131 olmayan, feodal\u0131n m\u00fclk\u00fcnd\u0259 i\u015fl\u0259yib m\u0259hsulun 1\/3-ni g\u00f6t\u00fcr\u0259n\\\" t\u0259b\u0259q\u0259 kimi t\u0259svir edilmi\u015fdir. R\u0259iyy\u0259t is\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi vergi \u00f6d\u0259y\u0259n k\u0259ndlil\u0259r idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"43. Rusiya i\u015f\u011fal\u0131 prosesind\u0259 Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir m\u00fcdd\u0259t \u00f6z daxili m\u00fcst\u0259qilliyini saxlamas\u0131 dig\u0259r hans\u0131 xanl\u0131qlarla ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259tdir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) D\u0259rb\u0259nd, Bak\u0131 v\u0259 G\u0259nc\u0259\",\n            \"B) \u015e\u0259ki, \u015eamax\u0131 v\u0259 L\u0259nk\u0259ran\",\n            \"C) \u0130r\u0259van v\u0259 Nax\u00e7\u0131van\",\n            \"D) Quba, Bak\u0131 v\u0259 D\u0259rb\u0259nd\",\n            \"E) T\u0259briz, Urmiya v\u0259 Xoy\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131\\\"na \u0259sas\u0259n, \u015e\u0259ki, \u015eamax\u0131, Qaraba\u011f v\u0259 L\u0259nk\u0259ran xanl\u0131qlar\u0131 Birinci Rus-Qacar m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra bir m\u00fcdd\u0259t \u00f6z daxili m\u00fcst\u0259qillikl\u0259rini saxlam\u0131\u015fd\u0131r. D\u0259rb\u0259nd, Bak\u0131, G\u0259nc\u0259 is\u0259 d\u0259rhal l\u0259\u011fv edilmi\u015fdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"44. \\\"M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131\\\"na g\u00f6r\u0259 1822-ci ild\u0259 Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n l\u0259\u011fvind\u0259n bir q\u0259d\u0259r \u0259vv\u0259l v\u0259 sonra hans\u0131 xanl\u0131qlar eyni aqib\u0259ti ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1819-cu ild\u0259 \u015e\u0259ki, 1820-ci ild\u0259 \u015eamax\u0131, 1826-c\u0131 ild\u0259 L\u0259nk\u0259ran l\u0259\u011fv edilmi\u015fdir.\",\n            \"B) 1804-c\u00fc ild\u0259 G\u0259nc\u0259, 1806-c\u0131 ild\u0259 Bak\u0131 l\u0259\u011fv edilmi\u015fdir.\",\n            \"C) 1828-ci ild\u0259 \u0130r\u0259van v\u0259 Nax\u00e7\u0131van l\u0259\u011fv edilmi\u015fdir.\",\n            \"D) A v\u0259 C variantlar\u0131 bir yerd\u0259 do\u011fru xronoloji bloku (1819-1828) t\u0259\u015fkil edir.\",\n            \"E) B\u00fct\u00fcn xanl\u0131qlar eyni g\u00fcnd\u0259, 1828-ci ild\u0259 l\u0259\u011fv edilmi\u015fdir.\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n l\u0259\u011fvi m\u0259rh\u0259l\u0259li l\u0259\u011fvetm\u0259 prosesinin par\u00e7as\u0131d\u0131r: \u015e\u0259ki (1819), \u015eamax\u0131 (1820), Qaraba\u011f (1822), L\u0259nk\u0259ran (1826), \u0130r\u0259van v\u0259 Nax\u00e7\u0131van (1828).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"45. 1757-ci ild\u0259 Qaraba\u011f xan\u0131 P\u0259nah\u0259li xan\u0131n M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u0259s\u0259n xan Qacar \u00fcz\u0259rind\u0259 \\\"q\u0259l\u0259b\u0259si\\\" v\u0259 ya onu geril\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259cbur etm\u0259si hans\u0131 \u0259razid\u0259ki m\u00fcdafi\u0259\/d\u00f6y\u00fc\u015f t\u0259dbiri il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Bayat qalas\u0131 \u0259traf\u0131nda.\",\n            \"B) Xat\u0131n arx\u0131nda (1757-ci il).\",\n            \"C) \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131n (1795) m\u00fchasir\u0259sind\u0259.\",\n            \"D) Ball\u0131qaya d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259.\",\n            \"E) Qara\u00e7\u0259m\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1757-ci ild\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u0259s\u0259n xan Qacar\u0131n qo\u015funu Qaraba\u011fa y\u00fcr\u00fc\u015f ed\u0259r\u0259k \\\"Xat\u0131n arx\u0131\\\" adl\u0131 yer\u0259 \u00e7atd\u0131, lakin K\u0259rim xan Z\u0259ndin f\u0259alla\u015fmas\u0131na g\u00f6r\u0259 geri d\u00f6nd\u00fc (v\u0259 ox\u015farl\u0131qlarda bu, P\u0259nah\u0259linin Qacarlara qalib g\u0259lm\u0259si v\u0259 ya m\u00fcdafi\u0259si kimi ke\u00e7ir).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"46. 1780-ci ild\u0259 G\u0259nc\u0259d\u0259 \\\"iki hakimiyy\u0259tlilik\\\" hans\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin birl\u0259\u015fm\u0259si (i\u015f\u011fal\u0131) n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015fd\u0131?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Rusiya v\u0259 Osmanl\u0131\",\n            \"B) Quba v\u0259 \u015e\u0259ki xanlar\u0131\",\n            \"C) Qaraba\u011f xan\u0131 \u0130brahimx\u0259lil xan v\u0259 g\u00fcrc\u00fc \u00e7ar\u0131 \u0130rakli\",\n            \"D) A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d \u015fah v\u0259 K\u0259rim xan Z\u0259nd\",\n            \"E) \u0130r\u0259van v\u0259 Nax\u00e7\u0131van xanlar\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Qubal\u0131 F\u0259t\u0259li xan\u0131n m\u0259ktubuna v\u0259 tarixi xronologiyaya g\u00f6r\u0259 (1780-ci ild\u0259), \u0130brahimx\u0259lil xan v\u0259 g\u00fcrc\u00fc \u00e7ar\u0131 \u0130rakli birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k G\u0259nc\u0259ni \u0259l\u0259 ke\u00e7irmi\u015f, orada h\u0259r\u0259si bir cani\u015finlik yaratm\u0131\u015f (iki hakimiyy\u0259tlilik) v\u0259 vergi y\u0131\u011fm\u0131\u015flar.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"47. Erm\u0259ni m\u0259likl\u0259rinin separat\u00e7\u0131l\u0131q f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rinin ana qay\u0259si n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Z\u0259nd s\u00fclal\u0259sini yenid\u0259n b\u0259rpa etm\u0259k.\",\n            \"B) Qaraba\u011f\u0131 t\u0259rk edib tamamil\u0259 Hindistana k\u00f6\u00e7m\u0259k.\",\n            \"C) Qaraba\u011f xan\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirm\u0259 siyas\u0259tini z\u0259ifl\u0259d\u0259r\u0259k, xarici q\u00fcvv\u0259l\u0259rin (Rusiyan\u0131n) k\u00f6m\u0259yi il\u0259 Qaraba\u011fda xristian d\u00f6vl\u0259ti yaratmaq.\",\n            \"D) Qacarlar d\u00f6vl\u0259tinin birba\u015fa vassal\u0131 olmaq.\",\n            \"E) B\u00fct\u00fcn k\u0259ndlil\u0259ri r\u0259ncb\u0259r\u0259 \u00e7evirib islam dinini q\u0259bul etm\u0259k.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u0259nb\u0259d\u0259 ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 bildirilir: \\\"...gizli olaraq xarici q\u00fcvv\u0259l\u0259rl\u0259, x\u00fcsus\u0259n \u00e7ar Rusiyas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r saxlay\u0131r v\u0259 onlar\u0131 Qaraba\u011fa y\u00fcr\u00fc\u015f\u0259 t\u0259hrik edirdil\u0259r. Qaraba\u011fda bir xristian d\u00f6vl\u0259ti yaratma\u011fa k\u00f6m\u0259k etm\u0259l\u0259rini xahi\u015f edirdil\u0259r\\\".\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"48. XVIII \u0259srd\u0259 (Xanl\u0131qlar d\u00f6vr\u00fc) Qap\u0131pulu v\u0259 \u00c7\u00f6pba\u015f\u0131 vergil\u0259ri hans\u0131 m\u0259qs\u0259dl\u0259 toplan\u0131rd\u0131?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130stehsal edil\u0259n d\u0259nli bitkil\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259.\",\n            \"B) S\u0259n\u0259tkar v\u0259 tacirl\u0259rd\u0259n al\u0131nan g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumu kimi.\",\n            \"C) Otlaqlardan istifad\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 maldarlardan.\",\n            \"D) Xristian \u0259halid\u0259n al\u0131nan can vergisi (cizy\u0259) kimi.\",\n            \"E) Suvarma suyundan istifad\u0259y\u0259 (b\u0259hr\u0259) g\u00f6r\u0259.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \\\"M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131\\\" blokunda (vergil\u0259r c\u0259dv\u0259li) ayd\u0131n qeyd olunur ki, Qap\u0131pulu v\u0259 \u00c7\u00f6pba\u015f\u0131 \\\"Otlaqlara g\u00f6r\u0259 al\u0131nmalar\u0131\\\" x\u00fcsusiyy\u0259ti da\u015f\u0131y\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"49. 1805-ci il K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 Rusiya imperatoru Qaraba\u011f xan\u0131na n\u0259 kimi z\u0259man\u0259t verirdi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Qaraba\u011f xan\u0131n\u0131n ist\u0259nil\u0259n qon\u015fu xanl\u0131\u011fa h\u00fccumunu ordusu il\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259yi.\",\n            \"B) Xan s\u00fclal\u0259sinin \u00f6z \u0259razil\u0259rind\u0259 hakimiyy\u0259tini b\u00fct\u00fcn zamanlar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259sdiq etm\u0259yi (baxmayaraq ki, bunu 1822-d\u0259 pozdu).\",\n            \"C) M\u0259liklikl\u0259ri d\u0259rhal edam edib m\u00fclkl\u0259rini xana ver\u0259c\u0259yini.\",\n            \"D) G\u0259nc\u0259ni yenid\u0259n Qaraba\u011fa qataca\u011f\u0131n\u0131.\",\n            \"E) X\u0259racdan (vergid\u0259n) tamamil\u0259 azad ed\u0259c\u0259yini.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u00c7ar \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 xan s\u00fclal\u0259sinin hakimiyy\u0259tini \\\"b\u00fct\u00fcn zamanlar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259sdiq edirdi\\\". Bu daxili idar\u0259\u00e7iliyin saxlan\u0131lmas\u0131na yalandan verilmi\u015f r\u0259smi z\u0259man\u0259t idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"50. XIX y\u00fczilliyin 20-ci ill\u0259rind\u0259 (Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 1822-d\u0259 l\u0259\u011fvind\u0259n sonra) Rusiyan\u0131n bu \u0259razid\u0259 qurdu\u011fu idar\u0259etm\u0259 sistemi nec\u0259 adlan\u0131rd\u0131?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Respublika\",\n            \"B) B\u0259yl\u0259rb\u0259ylik\",\n            \"C) Q\u0259za m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259ri\",\n            \"D) Komendant idar\u0259 \u00fcsulu\",\n            \"E) Camaatl\u0131q idar\u0259\u00e7iliyi\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n v\u0259 ya l\u0259\u011fv edil\u0259n xanl\u0131qlar\u0131n yerind\u0259 rus zabitinin durdu\u011fu h\u0259rbi-inzibati \\\"Komendant idar\u0259 \u00fcsulu\\\" yarad\u0131l\u0131rd\u0131. (Bu, \\\"M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131\\\" c\u0259dv\u0259lind\u0259 XVIII sonu - XIX \u0259vv\u0259ll\u0259ri d\u00f6vr\u00fc kimi t\u0259sdiql\u0259nir).\"\n    }\n];\n\nlet currentIdx = 0;\nlet userAnswers = {};\nlet viewed = {0: true};\nlet isFinished = false;\n\nfunction initQuiz() {\n    const scale = document.getElementById('quiz-scale');\n    scale.innerHTML = ''; \n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.createElement('button');\n        btn.className = 'scale-btn';\n        btn.innerText = index + 1;\n        btn.onclick = () => jumpToQuestion(index);\n        btn.id = `scale-btn-${index}`;\n        scale.appendChild(btn);\n    });\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction updateScaleColors() {\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.getElementById(`scale-btn-${index}`);\n        if(!btn) return;\n        btn.classList.remove('active', 'viewed', 'answered');\n        \n        if (isFinished) {\n            if (userAnswers[index] === quizData[index].correct) {\n                btn.classList.add('answered'); \n            } else {\n                btn.classList.add('viewed'); \n            }\n        } else {\n            if (userAnswers[index] !== undefined) {\n                btn.classList.add('answered');\n            } else if (viewed[index]) {\n                btn.classList.add('viewed');\n            }\n        }\n\n        if (index === currentIdx) {\n            btn.classList.add('active');\n        }\n    });\n}\n\nfunction renderQuestion() {\n    const q = quizData[currentIdx];\n    document.getElementById('question-text').innerText = q.q;\n    const optionsContainer = document.getElementById('options-container');\n    optionsContainer.innerHTML = '';\n    \n    q.options.forEach((opt, idx) => {\n        const label = document.createElement('label');\n        label.className = 'option-label';\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) label.classList.add('selected');\n        \n        if (isFinished) {\n            if (idx === q.correct) label.classList.add('correct');\n            if (userAnswers[currentIdx] === idx && idx !== q.correct) label.classList.add('wrong');\n            label.style.pointerEvents = 'none';\n        }\n\n        const input = document.createElement('input');\n        input.type = 'radio';\n        input.name = 'q-option';\n        input.value = idx;\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) input.checked = true;\n        if (!isFinished) {\n            input.onchange = () => selectOption(idx);\n        } else {\n            input.disabled = true;\n        }\n        \n        label.appendChild(input);\n        label.appendChild(document.createTextNode(opt));\n        optionsContainer.appendChild(label);\n    });\n\n    const expContainer = document.getElementById('explanation-container');\n    if (isFinished) {\n        expContainer.style.display = 'block';\n        expContainer.innerHTML = `<strong>\u0130zah:<\/strong> ${q.exp}`;\n    } else {\n        expContainer.style.display = 'none';\n    }\n\n    document.getElementById('btn-prev').disabled = currentIdx === 0;\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && !isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'none';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'inline-block';\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'inline-block';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    }\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = true;\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = false;\n    }\n\n    updateScaleColors();\n}\n\nfunction selectOption(idx) {\n    if (isFinished) return;\n    userAnswers[currentIdx] = idx;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction nextQuestion() {\n    if (currentIdx < quizData.length - 1) {\n        currentIdx++;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction prevQuestion() {\n    if (currentIdx > 0) {\n        currentIdx--;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction jumpToQuestion(idx) {\n    currentIdx = idx;\n    viewed[currentIdx] = true;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction finishQuiz() {\n    isFinished = true;\n    let score = 0;\n    quizData.forEach((q, idx) => {\n        if (userAnswers[idx] === q.correct) score++;\n    });\n    \n    document.getElementById('quiz-content').style.display = 'none';\n    document.getElementById('quiz-results').style.display = 'block';\n    document.getElementById('score-text').innerText = `${score}\/${quizData.length}`;\n    \n    document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    \n    updateScaleColors();\n    \n    setTimeout(() => {\n        document.getElementById('quiz-content').style.display = 'block';\n        currentIdx = 0;\n        renderQuestion();\n    }, 3000);\n}\n\ndocument.addEventListener('DOMContentLoaded', initQuiz);\n<\/script>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00d6HT\u018f\u015e\u018fM YEN\u0130L\u0130K Premium 30 s\u0131naq paketi il\u0259 imtahanda maksimum n\u0259tic\u0259 g\u00f6st\u0259rin! \u018fld\u0259 Et YEN\u0130 Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir. \u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol \u00dcmumi s\u0131naq imtahan\u0131 \u0130mtahan N\u0259tic\u0259si 0\/0 Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz. \u2190 Geri \u0130r\u0259li \u2192 N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-275","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/275","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=275"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/275\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":277,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/275\/revisions\/277"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=275"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}