{"id":254,"date":"2026-05-26T17:49:01","date_gmt":"2026-05-26T17:49:01","guid":{"rendered":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=254"},"modified":"2026-05-26T17:49:01","modified_gmt":"2026-05-26T17:49:01","slug":"s%c9%99ki-xanligi","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=254","title":{"rendered":"\u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"promo-banner premium-banner\">\n    <div class=\"promo-content\">\n        <span class=\"promo-badge\">M\u00d6HT\u018f\u015e\u018fM YEN\u0130L\u0130K<\/span>\n        <span>Premium 30 s\u0131naq paketi il\u0259 imtahanda maksimum n\u0259tic\u0259 g\u00f6st\u0259rin!<\/span>\n    <\/div>\n    <a href=\"https:\/\/api.whatsapp.com\/send?phone=994559339283&#038;text=Salam,%20m%C9%99n%20Premium%2030%20s%C4%B1naq%20paketini%20%C9%99ld%C9%99%20etm%C9%99k%20ist%C9%99yir%C9%99m.\" target=\"_blank\" class=\"promo-btn btn-whatsapp-direct\">\n        <svg width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" style=\"vertical-align: middle; margin-right: 5px;\">\n            <path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.885-9.885 9.885m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413Z\"\/>\n        <\/svg>\n        \u018fld\u0259 Et\n    <\/a>\n<\/div>\n\n<div class=\"promo-banner\">\n    <div class=\"promo-content\">\n        <span class=\"promo-badge\">YEN\u0130<\/span>\n        <span>Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir.<\/span>\n    <\/div>\n    <a href=\"https:\/\/xronos.info\/?page_id=80\" class=\"promo-btn\">\u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol<\/a>\n<\/div>\n\n<div id=\"premium-quiz-container\">\n    <div class=\"quiz-top-bar\">\n        <h2>\u00dcmumi s\u0131naq imtahan\u0131<\/h2>\n        <div id=\"quiz-scale\" class=\"quiz-scale\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-content\" class=\"quiz-content\">\n        <h3 id=\"question-text\" class=\"question-text\"><\/h3>\n        <div id=\"options-container\" class=\"options-container\"><\/div>\n        <div id=\"explanation-container\" class=\"explanation-container\" style=\"display: none;\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-results\" class=\"quiz-results\" style=\"display: none;\">\n        <h3>\u0130mtahan N\u0259tic\u0259si<\/h3>\n        <div class=\"score-circle\">\n            <span id=\"score-text\">0\/0<\/span>\n        <\/div>\n        <p>Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz.<\/p>\n    <\/div>\n\n    <div class=\"quiz-navigation\">\n        <button id=\"btn-prev\" class=\"nav-btn\" onclick=\"prevQuestion()\">&#8592; Geri<\/button>\n        <button id=\"btn-next\" class=\"nav-btn btn-primary\" onclick=\"nextQuestion()\">\u0130r\u0259li &#8594;<\/button>\n        <button id=\"btn-finish\" class=\"nav-btn btn-finish\" style=\"display:none;\" onclick=\"finishQuiz()\">N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r<\/button>\n    <\/div>\n    \n    <div class=\"quiz-footer\">\n        M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev\n    <\/div>\n<\/div>\n\n<style>\n    :root {\n        --primary: #2563eb;\n        --primary-hover: #1d4ed8;\n        --answered: #22c55e;\n        --skipped: #ef4444;  \n        --unseen: #e5e7eb;\n        --bg: #ffffff;\n        --text: #1f2937;\n        --border: #e5e7eb;\n        --premium-dark: #111827;\n        --premium-color: #f59e0b;\n    }\n\n    .promo-banner {\n        max-width: 800px;\n        margin: 2rem auto 1rem auto;\n        background: linear-gradient(270deg, #1e3a8a, #4f46e5, #9333ea, #3b82f6);\n        background-size: 300% 300%;\n        animation: gradientBG 8s ease infinite;\n        color: #ffffff;\n        border-radius: 16px;\n        padding: 16px 24px;\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        align-items: center;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(79, 70, 229, 0.25);\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        box-sizing: border-box;\n    }\n\n    .premium-banner {\n        background: linear-gradient(270deg, var(--premium-dark), #1f2937, #374151, var(--premium-dark));\n        border: 1px solid var(--premium-color);\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(245, 158, 11, 0.2);\n    }\n\n    .premium-banner .promo-badge {\n        background: var(--premium-color);\n        color: #ffffff;\n    }\n\n    .premium-banner .btn-whatsapp-direct {\n        background: #25D366;\n        border: none;\n        color: #ffffff;\n        display: inline-flex;\n        align-items: center;\n    }\n\n    .premium-banner .btn-whatsapp-direct:hover {\n        background: #1da851;\n        transform: translateY(-2px);\n    }\n\n    @keyframes gradientBG {\n        0% { background-position: 0% 50%; }\n        50% { background-position: 100% 50%; }\n        100% { background-position: 0% 50%; }\n    }\n\n    .promo-content {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        gap: 15px;\n        font-size: 15px;\n        font-weight: 600;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .promo-badge {\n        background: #fef08a;\n        color: #b45309;\n        padding: 4px 10px;\n        border-radius: 8px;\n        font-size: 12px;\n        font-weight: 800;\n        text-transform: uppercase;\n        letter-spacing: 0.5px;\n        animation: pulseBadge 2s infinite;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    @keyframes pulseBadge {\n        0% { transform: scale(1); }\n        50% { transform: scale(1.08); }\n        100% { transform: scale(1); }\n    }\n\n    .promo-btn {\n        background: rgba(255, 255, 255, 0.15);\n        border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3);\n        color: #ffffff;\n        padding: 10px 20px;\n        border-radius: 10px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 14px;\n        text-decoration: none;\n        transition: all 0.3s ease;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    .promo-btn:hover {\n        background: #ffffff;\n        color: #1e3a8a;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .promo-banner {\n            flex-direction: column;\n            text-align: center;\n            gap: 15px;\n        }\n        .promo-content {\n            flex-direction: column;\n            gap: 10px;\n        }\n    }\n\n    #premium-quiz-container {\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        max-width: 800px;\n        margin: 0 auto 2rem auto; \n        background: var(--bg);\n        border-radius: 16px;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,0.05);\n        border: 1px solid var(--border);\n        overflow: hidden;\n        color: var(--text);\n    }\n\n    .quiz-top-bar {\n        background: #f8fafc;\n        padding: 1.5rem;\n        border-bottom: 1px solid var(--border);\n    }\n\n    .quiz-top-bar h2 {\n        margin: 0 0 1rem 0;\n        font-size: 1.25rem;\n        color: var(--text);\n        text-align: center;\n    }\n\n    .quiz-scale {\n        display: flex;\n        flex-wrap: wrap;\n        gap: 6px;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    .scale-btn {\n        width: 32px;\n        height: 32px;\n        border-radius: 6px;\n        border: none;\n        background: var(--unseen);\n        color: #4b5563;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 0.85rem;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .scale-btn:hover {\n        transform: translateY(-2px);\n    }\n\n    .scale-btn.active {\n        box-shadow: 0 0 0 2px #fff, 0 0 0 4px var(--primary);\n    }\n\n    .scale-btn.viewed { background: var(--skipped); color: white; }\n    .scale-btn.answered { background: var(--answered); color: white; }\n\n    .quiz-content { padding: 2rem; min-height: 300px; }\n     \n    .question-text {\n        font-size: 1.15rem;\n        line-height: 1.6;\n        margin-bottom: 1.5rem;\n        white-space: pre-line;\n    }\n\n    .options-container { display: flex; flex-direction: column; gap: 10px; }\n\n    .option-label {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        padding: 1rem;\n        border: 2px solid var(--border);\n        border-radius: 8px;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .option-label:hover { border-color: var(--primary); background: #eff6ff; }\n     \n    .option-label input { margin-right: 15px; transform: scale(1.2); cursor: pointer; }\n     \n    .option-label.selected {\n        border-color: var(--primary);\n        background: #eff6ff;\n    }\n\n    .option-label.correct {\n        border-color: var(--answered);\n        background: #f0fdf4;\n    }\n\n    .option-label.wrong {\n        border-color: var(--skipped);\n        background: #fef2f2;\n    }\n\n    .explanation-container {\n        margin-top: 1.5rem;\n        padding: 1rem;\n        background: #fef3c7;\n        border-left: 4px solid #f59e0b;\n        border-radius: 4px;\n        font-size: 0.95rem;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .quiz-navigation {\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        padding: 1.5rem 2rem;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n        background: #f8fafc;\n    }\n\n    .nav-btn {\n        padding: 0.75rem 1.5rem;\n        border: none;\n        border-radius: 8px;\n        font-weight: 600;\n        cursor: pointer;\n        transition: 0.2s;\n        background: #e2e8f0;\n        color: #475569;\n    }\n\n    .nav-btn:hover { background: #cbd5e1; }\n     \n    .nav-btn.btn-primary { background: var(--primary); color: white; }\n    .nav-btn.btn-primary:hover { background: var(--primary-hover); }\n     \n    .nav-btn.btn-finish { background: var(--answered); color: white; margin-left: auto; }\n    .nav-btn.btn-finish:hover { background: #16a34a; }\n\n    .quiz-results { text-align: center; padding: 3rem 2rem; }\n    .score-circle {\n        width: 120px; height: 120px;\n        border-radius: 50%; background: #eff6ff;\n        border: 4px solid var(--primary);\n        display: flex; align-items: center; justify-content: center;\n        margin: 1rem auto; font-size: 2rem; font-weight: bold; color: var(--primary);\n    }\n\n    .quiz-footer {\n        text-align: right;\n        padding: 1rem 2rem;\n        font-size: 0.85rem;\n        color: #64748b;\n        font-weight: 600;\n        background: #fff;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n    }\n<\/style>\n\n<script>\nconst quizData = [\n    {\n        \"q\": \"1. \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yaranmas\u0131 \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259rin d\u00fczg\u00fcn xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259binin Nadir \u015fah t\u0259r\u0259find\u0259n \u015e\u0259kiy\u0259 v\u0259kil t\u0259yin olunmas\u0131\\n2. Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259binin \u015e\u0259ki \u0259halisini \\\"G\u0259l\u0259s\u0259n-g\u00f6r\u0259s\u0259n\\\" qalas\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259si\\n3. M\u0259lik N\u0259c\u0259fin \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si\\n4. Nadir \u015fah\u0131n \u015e\u0259kiy\u0259 y\u00fcr\u00fc\u015f ed\u0259c\u0259yini anlayan Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259binin m\u00fcdafi\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6rm\u0259si\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1, 3, 4, 2\",\n            \"B) 1, 2, 3, 4\",\n            \"C) 3, 1, 4, 2\",\n            \"D) 2, 4, 1, 3\",\n            \"E) 4, 3, 1, 2\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1741-ci ild\u0259 \u015f\u0259kilil\u0259r Nadir \u015faha \u015fikay\u0259t etdikd\u0259n sonra o, Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bini \u015e\u0259kiy\u0259 v\u0259kil t\u0259yin etdi. 1743-c\u00fc ild\u0259 Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi M\u0259lik N\u0259c\u0259fi \u00f6ld\u00fcrd\u00fc v\u0259 xanl\u0131\u011f\u0131 yaratd\u0131. Nadir \u015fah\u0131n y\u00fcr\u00fc\u015f ed\u0259c\u0259yini anlayan Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi \u0259halini \\\"G\u0259l\u0259s\u0259n-g\u00f6r\u0259s\u0259n\\\" qalas\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcb, m\u00fcdafi\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015fd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"2. 1746-c\u0131 ild\u0259 Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi xan\u0131n Nadir \u015fah\u0131n hakimiyy\u0259tini yenid\u0259n tan\u0131mas\u0131na s\u0259b\u0259b olan \u0259sas amil n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Nadir \u015fah\u0131n \\\"G\u0259l\u0259s\u0259n-g\u00f6r\u0259s\u0259n\\\" qalas\u0131n\u0131 top at\u0259\u015fin\u0259 tutmas\u0131\",\n            \"B) Qon\u015fu xanl\u0131qlar\u0131n Nadir \u015fahla ittifaqa girm\u0259si\",\n            \"C) Qalada \u0259rzaq \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259t\",\n            \"D) M\u0259lik N\u0259c\u0259fin t\u0259r\u0259fdarlar\u0131n\u0131n qala daxilind\u0259 \u00fcsyan qald\u0131rmas\u0131\",\n            \"E) \u015eamax\u0131 xan\u0131n\u0131n Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259biy\u0259 x\u0259yan\u0259t etm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1746-c\u0131 ild\u0259 \u0259rzaq \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 qalada yaranm\u0131\u015f a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259dar Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi Nadir \u015fah\u0131n hakimiyy\u0259tini tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"3. Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi xanla Qubal\u0131 F\u0259t\u0259li xan\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259ki ortaq c\u0259h\u0259t n\u0259dir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r ikisi Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 h\u0259rbi ittifaq ba\u011flam\u0131\u015fd\u0131r\",\n            \"B) H\u0259r ikisi Rusiya himay\u0259sin\u0259 ke\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcqavil\u0259 imzalam\u0131\u015fd\u0131r\",\n            \"C) H\u0259r ikisinin Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 \u00fcz\u0259rin\u0259 y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc u\u011fursuzluqla n\u0259tic\u0259l\u0259nmi\u015fdir\",\n            \"D) H\u0259r ikisinin hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 xanl\u0131q Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edilmi\u015fdir\",\n            \"E) H\u0259r ikisi \\\"Qanunnam\u0259\\\" q\u0259bul etmi\u015fdir\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi xan v\u0259 Qubal\u0131 F\u0259t\u0259li xan\u0131n h\u0259r ikisinin Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 \u00fcz\u0259rin\u0259 v\u0259 C\u0259nubi Az\u0259rbaycana y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259ri u\u011fursuzluqla n\u0259tic\u0259l\u0259nmi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"4. 1748-ci ild\u0259 \\\"Bayat sava\u015f\u0131\\\"nda Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi xan\u0131n m\u00fctt\u0259fiqi kiml\u0259r idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Quba xan\u0131 v\u0259 g\u00fcrc\u00fc \u00e7ar\u0131\",\n            \"B) \u015eamax\u0131 xan\u0131 v\u0259 xristian-alban m\u0259likl\u0259ri\",\n            \"C) G\u0259nc\u0259 xan\u0131 v\u0259 Qarada\u011f hakimi\",\n            \"D) T\u0259briz xan\u0131 v\u0259 \u0130r\u0259van xan\u0131\",\n            \"E) Bak\u0131 xan\u0131 v\u0259 Car-Balak\u0259n camaat\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi xan \u00f6z m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri - \u015eamax\u0131 xan\u0131 v\u0259 m\u0259likl\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 Qaraba\u011fa y\u00fcr\u00fc\u015f ed\u0259r\u0259k Bayat qalas\u0131n\u0131 m\u00fchasir\u0259y\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"5. \\\"P\u0259nah xan bu vaxtacan bir sikk\u0259siz g\u00fcm\u00fc\u015f idi, biz g\u0259ldik, ona sikk\u0259 vurduq v\u0259 qay\u0131td\u0131q.\\\" Tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 qeyd olunan bu m\u0259s\u0259l hans\u0131 hadis\u0259d\u0259n sonra yaranm\u0131\u015fd\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131n tikilm\u0259si\",\n            \"B) Q\u0131z\u0131lqaya x\u0259yan\u0259ti\",\n            \"C) Bayat sava\u015f\u0131\",\n            \"D) Xat\u0131n arx\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\",\n            \"E) Gavdu\u015fan d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Bayat m\u00fchasir\u0259sind\u0259 m\u0259qs\u0259din\u0259 \u00e7atmayan Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi qay\u0131dark\u0259n \\\"P\u0259nah xan bu vaxtacan bir sikk\u0259siz g\u00fcm\u00fc\u015f idi, biz g\u0259ldik, ona sikk\u0259 vurduq v\u0259 qay\u0131td\u0131q\\\" s\u00f6zl\u0259rini demi\u015fdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"6. Q\u0131z\u0131lqaya x\u0259yan\u0259tinin ba\u015f verdiyi 1752-ci ild\u0259 \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n siyasi f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259ciyy\u0259vidir:\",\n        \"options\": [\n            \"A) G\u00fcrc\u00fc \u00e7ar\u0131n\u0131n qo\u015fununu a\u011f\u0131r m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 u\u011fradaraq Az\u0259rbaycan xanlar\u0131n\u0131 azad etm\u0259si\",\n            \"B) \u015eamax\u0131 xanl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k Quba xanl\u0131\u011f\u0131\u0259 h\u00fccum etm\u0259si\",\n            \"C) Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n himay\u0259sin\u0259 ke\u00e7m\u0259si\",\n            \"D) T\u0259briz\u0259 u\u011furlu y\u00fcr\u00fc\u015f edib C\u0259nubi Az\u0259rbaycan\u0131 tabe etm\u0259si\",\n            \"E) Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131ndan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 q\u0259bul etm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Q\u0131z\u0131lqaya x\u0259yan\u0259tini e\u015fid\u0259n Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi xan g\u00fcrc\u00fc \u00e7ar\u0131n\u0131n qo\u015fununa h\u00fccum ed\u0259r\u0259k onlar\u0131 a\u011f\u0131r m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 u\u011fratd\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan xanlar\u0131n\u0131 azad etdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"7. Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi xan\u0131n g\u00fcrc\u00fc \u00e7ar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259sind\u0259n sonra \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131na birl\u0259\u015fdirdiyi \u0259razil\u0259r\u0259 daxildir:\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130r\u0259van v\u0259 Nax\u00e7\u0131van\",\n            \"B) Qaraba\u011f v\u0259 G\u0259nc\u0259\",\n            \"C) Qazax, \u015e\u0259m\u015f\u0259ddil v\u0259 Bor\u00e7al\u0131\",\n            \"D) Quba, D\u0259rb\u0259nd v\u0259 Bak\u0131\",\n            \"E) T\u0259briz, Xoy v\u0259 Urmiya\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n sonra Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi xan Qazax, \u015e\u0259m\u015f\u0259ddil, Bor\u00e7al\u0131 sultanl\u0131qlar\u0131n\u0131 da azad ed\u0259r\u0259k \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil etdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"8. XVIII \u0259srin ortalar\u0131nda \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n xarici siyas\u0259tind\u0259 f\u0259rql\u0259ndirici x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biri n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yaln\u0131z Rusiya d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 diplomatik \u0259laq\u0259l\u0259r saxlamas\u0131\",\n            \"B) Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259til\u0259 diplomatik \u0259laq\u0259 saxlam\u0131\u015f ilk Az\u0259rbaycan xanlar\u0131ndan olmas\u0131\",\n            \"C) Nadir \u015fah\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259n d\u0259rhal sonra Qacarlara tabe olmas\u0131\",\n            \"D) Kartli-Kaxetiya \u00e7arl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 daimi h\u0259rbi ittifaqda olmas\u0131\",\n            \"E) T\u0259briz xanl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d \u015faha qar\u015f\u0131 vuru\u015fmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi xan Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259til\u0259 diplomatik \u0259laq\u0259 saxlam\u0131\u015f ilk Az\u0259rbaycan xanlar\u0131ndand\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"9. 1755-ci ild\u0259 \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u015eamax\u0131n\u0131 (A\u011fsunu) m\u00fchasir\u0259y\u0259 almas\u0131 nec\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015eamax\u0131 xanl\u0131\u011f\u0131 \u015e\u0259kiy\u0259 birl\u0259\u015fdirildi\",\n            \"B) Birl\u0259\u015fmi\u015f Quba v\u0259 \u015eamax\u0131 xanl\u0131qlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259\u011flub edilib geri \u00e7\u0259kildi\",\n            \"C) Rusiya qo\u015funlar\u0131n\u0131n m\u00fcdaxil\u0259si il\u0259 m\u00fchasir\u0259 dayand\u0131r\u0131ld\u0131\",\n            \"D) \u015e\u0259ki xan\u0131 il\u0259 \u015eamax\u0131 xan\u0131 s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si ba\u011flad\u0131\",\n            \"E) Qaraba\u011f xan\u0131 \u015eamax\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259yin\u0259 g\u0259l\u0259r\u0259k \u015e\u0259ki qo\u015fununu \u0259sir ald\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1755-ci ild\u0259 Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi A\u011fsunu m\u00fchasir\u0259y\u0259 alsa da, birl\u0259\u015fmi\u015f Quba v\u0259 \u015eamax\u0131 xanl\u0131qlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259\u011flub edilib geri \u00e7\u0259kildi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"10. Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi xan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n (1755) sonra \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131nda hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lmi\u015f v\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t sonra M\u0259h\u0259mm\u0259d xan Qaz\u0131qumuxlu t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f xan kim idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u00fcseyn xan\",\n            \"B) \u018fbd\u00fclqadir xan\",\n            \"C) M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u0259s\u0259n xan\",\n            \"D) S\u0259lim xan\",\n            \"E) A\u011faki\u015fi xan\"\n        ],\n        \"correct\": 4,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1755-ci ild\u0259 Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bid\u0259n sonra hakimiyy\u0259t\u0259 o\u011flu A\u011faki\u015fi xan g\u0259ldi, lakin \u00e7ox ke\u00e7m\u0259mi\u015f qay\u0131natas\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259d xan Qaz\u0131qumuxlu onu q\u0259tl\u0259 yetirdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"11. M\u0259h\u0259mm\u0259d xan Qaz\u0131qumuxlunun \u015e\u0259kid\u0259 hakimiyy\u0259tin\u0259 son qoyan v\u0259 H\u00fcseyn xan\u0131n hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259sin\u0259 yard\u0131m ed\u0259n q\u00fcvv\u0259 kim idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Qaraba\u011fl\u0131 P\u0259nah\u0259li xan v\u0259 yerli \u015e\u0259ki m\u0259likl\u0259ri\",\n            \"B) G\u00fcrc\u00fc \u00e7ar\u0131 II \u0130rakli\",\n            \"C) Qubal\u0131 F\u0259t\u0259li xan v\u0259 yerli \u0259hali\",\n            \"D) Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n Qafqazdak\u0131 komandanl\u0131\u011f\u0131\",\n            \"E) Avar xanl\u0131\u011f\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Q\u0131rx g\u00fcnd\u0259n sonra Quba xan\u0131 F\u0259t\u0259li xan\u0131n v\u0259 yerli \u0259halinin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259binin n\u0259v\u0259si H\u00fcseyn xan onu taxtdan sald\u0131 v\u0259 hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 ald\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"12. 1767-ci ild\u0259 \u015e\u0259ki xan\u0131 H\u00fcseyn xanla Quba xan\u0131 F\u0259t\u0259li xan aras\u0131nda yaranm\u0131\u015f m\u00fctt\u0259fiqliyin \u0259sas n\u0259tic\u0259si n\u0259 oldu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131na birg\u0259 h\u00fccum etdil\u0259r\",\n            \"B) \u015eamax\u0131 xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259razisini \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcrd\u00fcl\u0259r\",\n            \"C) Car-Balak\u0259n camaatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamil\u0259 m\u0259hv etdil\u0259r\",\n            \"D) Rusiya imperiyas\u0131na qar\u015f\u0131 vahid c\u0259bh\u0259 yaratd\u0131lar\",\n            \"E) \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131 Quba xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil edildi\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1767-ci ild\u0259 H\u00fcseyn xan F\u0259t\u0259li xanla birlikd\u0259 \u015eamax\u0131 xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259razisini \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcrd\u00fcl\u0259r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"13. 1768-ci ild\u0259 \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Quba xanl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin pozulmas\u0131 hans\u0131 hadis\u0259 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u00fcseyn xan\u0131n F\u0259t\u0259li xan\u0131 m\u0259\u011flub ed\u0259r\u0259k Quban\u0131 \u015e\u0259kiy\u0259 qatmas\u0131 il\u0259\",\n            \"B) F\u0259t\u0259li xan\u0131n H\u00fcseyn xan\u0131 m\u0259\u011flub ed\u0259r\u0259k \u015eamax\u0131n\u0131n \u015e\u0259kiy\u0259 tabe olan hiss\u0259sini d\u0259 Qubaya birl\u0259\u015fdirm\u0259si il\u0259\",\n            \"C) G\u00fcrc\u00fc \u00e7ar\u0131n\u0131n h\u0259r iki xanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 eyni vaxtda h\u00fccuma ke\u00e7m\u0259si il\u0259\",\n            \"D) H\u00fcseyn xan\u0131n Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tind\u0259n h\u0259rbi d\u0259st\u0259k almas\u0131 il\u0259\",\n            \"E) H\u0259r iki xan\u0131n A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d \u015fah t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259sir al\u0131nmas\u0131 il\u0259\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1768-ci ild\u0259 F\u0259t\u0259li xan H\u00fcseyn xan\u0131 m\u0259\u011flub ed\u0259r\u0259k onun hakimiyy\u0259ti alt\u0131nda olan \u015eamax\u0131 xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n dig\u0259r hiss\u0259sini d\u0259 Quba xanl\u0131\u011f\u0131na birl\u0259\u015fdirdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"14. 1769-cu ild\u0259 \u015e\u0259ki xan\u0131 H\u00fcseyn xanla Qubal\u0131 F\u0259t\u0259li xan aras\u0131nda ba\u011flanm\u0131\u015f m\u00fcqavil\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n \u015e\u0259ki xan\u0131n\u0131n g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc \u00f6hd\u0259likl\u0259r\u0259 aiddir:\\n1. \u015eamax\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015fmamal\u0131 idi\\n2. G\u0259nc\u0259 xanl\u0131\u011f\u0131na h\u00fccumda Qubaya d\u0259st\u0259k verm\u0259li idi\\n3. F\u0259t\u0259li xana laz\u0131m olduqda qo\u015fun verm\u0259li idi\\n4. H\u0259r il Quba xanl\u0131\u011f\u0131na x\u0259rac \u00f6d\u0259m\u0259li idi\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1, 2\",\n            \"B) 2, 4\",\n            \"C) 1, 3\",\n            \"D) 3, 4\",\n            \"E) 1, 4\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Bu m\u00fcqavil\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n H\u00fcseyn xan F\u0259t\u0259li xana laz\u0131m olduqda qo\u015fun verm\u0259li v\u0259 \u015eamax\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015fmamal\u0131 idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"15. XVIII \u0259srin sonlar\u0131nda \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131nda vergil\u0259ri, feodal m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini, sosial t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rin h\u00fcquq v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rini nizama salan x\u00fcsusi \\\"Qanunnam\u0259\\\" hans\u0131 xan\u0131n d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 q\u0259bul edilmi\u015fdi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi xan\",\n            \"B) H\u00fcseyn xan\",\n            \"C) \u018fbd\u00fclqadir xan\",\n            \"D) S\u0259lim xan\",\n            \"E) M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u0259s\u0259n xan\"\n        ],\n        \"correct\": 4,\n        \"exp\": \"\u0130zah: XVIII y\u00fczilliyin 80-ci ill\u0259rind\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u0259s\u0259n xan g\u0259ldi v\u0259 onun zaman\u0131nda x\u00fcsusi \\\"Qanunnam\u0259\\\" q\u0259bul edilmi\u015fdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"16. \\\"\u0130rakli xan\u0131n Rusiyan\u0131n t\u0259\u015fviqi il\u0259 Az\u0259rbaycan m\u00fclkl\u0259rin\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0130r\u0259van qalas\u0131na t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131... D\u00f6vl\u0259ti Aliyy\u0259nin xidm\u0259tind\u0259 olduq.\\\" Bu s\u0259tirl\u0259r 1784-c\u00fc ild\u0259 hans\u0131 xan\u0131n Osmanl\u0131 sultan\u0131na g\u00f6nd\u0259rdiyi m\u0259ktubdand\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u0130brahimx\u0259lil xan\u0131n\",\n            \"B) S\u0259lim xan\u0131n\",\n            \"C) M\u0259h\u0259mm\u0259d H\u0259s\u0259n xan\u0131n\",\n            \"D) F\u0259t\u0259li xan\u0131n\",\n            \"E) Cavad xan\u0131n\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u015e\u0259ki xan\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259d H\u0259s\u0259n xan 1784-c\u00fc ild\u0259 Osmanl\u0131 saray\u0131na g\u00f6nd\u0259rdiyi m\u0259ktubda bu s\u00f6zl\u0259ri yaz\u0131rd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"17. \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n siyasi tarixinin m\u00fc\u0259yy\u0259n bir d\u00f6vr\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn do\u011fru deyil:\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1785-ci ild\u0259 L\u0259nk\u0259ranla yana\u015f\u0131 \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131 da Quba xanl\u0131\u011f\u0131ndan as\u0131l\u0131 hala d\u00fc\u015fd\u00fc\",\n            \"B) 1768-ci ild\u0259 \u015eamax\u0131 xanl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 m\u00fclkl\u0259rini itirdi\",\n            \"C) Xanl\u0131\u011f\u0131n ilk ill\u0259rind\u0259 Q\u0259b\u0259l\u0259 v\u0259 \u018fr\u0259\u015f sultanl\u0131qlar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 tabe etmi\u015fdi\",\n            \"D) Xanl\u0131\u011f\u0131n s\u00fcqutu A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d \u015fah Qacar\u0131n h\u00fccumu n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verdi\",\n            \"E) 1752-ci ild\u0259 Car-Balak\u0259n camaatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcrc\u00fcl\u0259rin h\u00fccumundan qorudu\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u00fcqutu A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d \u015fah Qacar\u0131n h\u00fccumu il\u0259 deyil, 1819-cu ild\u0259 ruslar\u0131n xanl\u0131\u011f\u0131 l\u0259\u011fv etm\u0259si il\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"18. S\u0259f\u0259vil\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 yaranm\u0131\u015f, XVIII \u0259srin ortalar\u0131nda \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131ndan as\u0131l\u0131 olan v\u0259 n\u0259hay\u0259t 1795-ci ild\u0259 l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k xanl\u0131\u011f\u0131n mahal\u0131na \u00e7evril\u0259n inzibati vahid hans\u0131d\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Q\u0259b\u0259l\u0259 sultanl\u0131\u011f\u0131\",\n            \"B) \u0130lisu sultanl\u0131\u011f\u0131\",\n            \"C) Bor\u00e7al\u0131 sultanl\u0131\u011f\u0131\",\n            \"D) \u018fr\u0259\u015f sultanl\u0131\u011f\u0131\",\n            \"E) \u015e\u0259m\u015f\u0259ddil sultanl\u0131\u011f\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u018fr\u0259\u015f sultanl\u0131\u011f\u0131 \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131ndan as\u0131l\u0131 idi v\u0259 1795-ci ild\u0259 l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k mahal kimi \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131na qat\u0131ld\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"19. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131 \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 v\u0259 xarici h\u00fccumlardan asan m\u00fcdafi\u0259 olunmas\u0131na t\u0259sir ed\u0259n co\u011frafi amill\u0259rdir?\\n1. M\u0259rk\u0259zi ticar\u0259t yollar\u0131 k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015fm\u0259si\\n2. X\u0259z\u0259r d\u0259nizin\u0259 birba\u015fa \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n olmas\u0131\\n3. Da\u011fl\u0131q \u0259razil\u0259rd\u0259 yerl\u0259\u015fm\u0259si\\n4. M\u00fcdafi\u0259 qalalar\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011fu\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1, 2\",\n            \"B) 3, 4\",\n            \"C) 2, 4\",\n            \"D) 1, 3\",\n            \"E) 1, 4\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n co\u011frafi bax\u0131mdan \u0259lveri\u015fli strateji m\u00f6vqey\u0259 malik olmas\u0131, da\u011fl\u0131q \u0259razil\u0259rd\u0259 yerl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 qalalar\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011fu xanl\u0131\u011f\u0131n xarici h\u00fccumlardan m\u00fcdafi\u0259sini asanla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"20. K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sin\u0259 (1805) aid olan hans\u0131 x\u00fcsusiyy\u0259t Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259ki xanl\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ortaq idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) M\u00fcqavil\u0259 eyni g\u00fcnd\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131\",\n            \"B) H\u0259r iki xanl\u0131q m\u00fcqavil\u0259d\u0259n d\u0259rhal sonra l\u0259\u011fv edildi\",\n            \"C) Xanl\u0131qlar xarici siyas\u0259t h\u00fcququndan m\u0259hrum edildil\u0259r\",\n            \"D) Rusiyaya illik x\u0259rac \u00f6d\u0259m\u0259kd\u0259n azad olundular\",\n            \"E) H\u0259r iki xanl\u0131\u011fa eyni rus general\u0131 komendant t\u0259yin edildi\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sinin \u015f\u0259rtin\u0259 g\u00f6r\u0259 xan\u0131n m\u00fcst\u0259qil daxili siyas\u0259tin\u0259 t\u0259minat verils\u0259 d\u0259, xarici siyas\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin Rusiya n\u00fcmay\u0259nd\u0259si il\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edilirdi ki, bu da xarici siyas\u0259t h\u00fcququnun itirilm\u0259si dem\u0259k idi. \u0130brahimx\u0259lil xan\u0131n m\u0259sl\u0259h\u0259ti il\u0259 \u015e\u0259ki xan\u0131 S\u0259lim xan da bir h\u0259ft\u0259 sonra K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sini imzalad\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"21. 1806-c\u0131 ilin iyun ay\u0131nda \u015e\u0259kili S\u0259lim xan\u0131n Rusiya il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri k\u0259sm\u0259si v\u0259 \u0259halini \u00fcsyana qald\u0131rmas\u0131n\u0131n birba\u015fa s\u0259b\u0259bi n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Ruslar\u0131n \u015e\u0259ki xan saray\u0131n\u0131 yand\u0131rmas\u0131\",\n            \"B) Mayor Lisanovi\u00e7in \u0259mri il\u0259 \u0130brahimx\u0259lil xan\u0131n q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259si\",\n            \"C) \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131nda rus qo\u015funlar\u0131n\u0131n yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si\",\n            \"D) A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d \u015fah Qacar\u0131n \u015e\u0259kiy\u0259 ultimatumu\",\n            \"E) Abbas Mirz\u0259nin \u015e\u0259kiy\u0259 daxil olmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u0130brahimx\u0259lil xan\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259n d\u0259rhal sonra \u015e\u0259kili S\u0259lim xan Rusiya il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri k\u0259sdi, \u0259halini \u00fcsyana qald\u0131rd\u0131 v\u0259 rus qo\u015funlar\u0131n\u0131 xanl\u0131qdan qovdu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"22. 1806-c\u0131 il oktyabr ay\u0131nda ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259ni m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\",\n        \"options\": [\n            \"A) Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259binin \\\"G\u0259l\u0259s\u0259n-g\u00f6r\u0259s\u0259n\\\" qalas\u0131nda q\u0259l\u0259b\u0259si\",\n            \"B) \u015e\u0259kinin Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal\u0131 v\u0259 S\u0259lim xan\u0131n Qacarlar s\u0259lt\u0259n\u0259tin\u0259 p\u0259nah aparmas\u0131\",\n            \"C) K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131\",\n            \"D) M\u0259h\u0259mm\u0259d H\u0259s\u0259n xan\u0131n Osmanl\u0131ya m\u0259ktub g\u00f6nd\u0259rm\u0259si\",\n            \"E) \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tamamil\u0259 l\u0259\u011fv olunmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1806-c\u0131 il oktyabr\u0131n sonlar\u0131nda rus qo\u015funlar\u0131 \u015e\u0259kini m\u00fchasir\u0259y\u0259 ald\u0131lar, \u015f\u0259h\u0259r i\u015f\u011fal edildi v\u0259 S\u0259lim xan Qacarlar s\u0259lt\u0259n\u0259tin\u0259 p\u0259nah apard\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"23. Ruslar t\u0259r\u0259find\u0259n \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131 i\u015f\u011fal edildikd\u0259n sonra xanl\u0131\u011f\u0131n idar\u0259 edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn at\u0131lan ilk add\u0131m n\u0259 oldu?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Xanl\u0131q l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k birba\u015fa quberniyaya \u00e7evrildi\",\n            \"B) \u015e\u0259ki d\u0259rhal erm\u0259ni vilay\u0259tin\u0259 qat\u0131ld\u0131\",\n            \"C) Rusmeyilli q\u00fcvv\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259t m\u00fcv\u0259qq\u0259ti idar\u0259 yarad\u0131ld\u0131\",\n            \"D) C\u0259f\u0259rqulu xan \u0130r\u0259vandan \u015e\u0259kiy\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcld\u00fc\",\n            \"E) Hakimiyy\u0259t tamamil\u0259 xristian m\u0259likl\u0259r\u0259 verildi\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u015e\u0259kinin i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra burada da rusmeyilli q\u00fcvv\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259t m\u00fcv\u0259qq\u0259ti idar\u0259 yarad\u0131ld\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"24. C\u0259nubi Qafqazda yerli xanl\u0131qlar\u0131n l\u0259\u011fvi prosesind\u0259 \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n x\u00fcsusi olaraq idar\u0259\u00e7iliyi hans\u0131 \u015f\u0259xs\u0259 verilmi\u015fdi v\u0259 o hans\u0131 demoqrafik d\u0259yi\u015fikliyi etdi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Mustafa xana verilmi\u015fdi, o, \u015famax\u0131l\u0131lar\u0131 k\u00f6\u00e7\u00fcrd\u00fc\",\n            \"B) \u0130smay\u0131l xana verilmi\u015fdi, o, T\u0259briz s\u0259n\u0259tkarlar\u0131n\u0131 c\u0259lb etdi\",\n            \"C) Ke\u00e7mi\u015f Xoy xan\u0131 C\u0259f\u0259rqulu xana verilmi\u015fdi, o da Xoy xanl\u0131\u011f\u0131 \u0259halisinin bir hiss\u0259sini \u015e\u0259kiy\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrd\u00fc\",\n            \"D) S\u0259lim xana verilmi\u015fdi, o, l\u0259zgil\u0259ri \u015e\u0259kiy\u0259 yerl\u0259\u015fdirdi\",\n            \"E) General Sisianova verilmi\u015fdi, o, ruslar\u0131 m\u0259skunla\u015fd\u0131rd\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Rusiyan\u0131n t\u0259r\u0259fin\u0259 ke\u00e7mi\u015f xoylu C\u0259f\u0259rqulu xan \u015e\u0259ki xan\u0131 t\u0259yin edildi v\u0259 o, \u00f6z\u00fcn\u00fcn ke\u00e7mi\u015f Xoy xanl\u0131\u011f\u0131 \u0259halisinin bir hiss\u0259sini \u015e\u0259kiy\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrd\u00fc.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"25. \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u00fcqutunun xronoloji olaraq d\u00fczg\u00fcn ifad\u0259si hans\u0131d\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1806-c\u0131 ild\u0259 d\u0259rhal l\u0259\u011fv edildi\",\n            \"B) 1813-c\u00fc il G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259sind\u0259n sonra \u015fah t\u0259r\u0259find\u0259n l\u0259\u011fv edildi\",\n            \"C) 1819-cu ild\u0259 \u0130smay\u0131l xan\u0131n z\u0259h\u0259rl\u0259n\u0259r\u0259k \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259n sonra l\u0259\u011fv edildi\",\n            \"D) 1822-ci ild\u0259 Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 eyni vaxtda l\u0259\u011fv edildi\",\n            \"E) 1828-ci il T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si il\u0259 r\u0259sm\u0259n l\u0259\u011fv edildi\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1819-cu ild\u0259 \u015e\u0259ki xan\u0131 \u0130smay\u0131l xan z\u0259h\u0259rl\u0259n\u0259r\u0259k \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc v\u0259 ruslar \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv etdil\u0259r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"26. XIX y\u00fczilliyin 60-c\u0131 ill\u0259rind\u0259 \\\"Qafqaz Lionu\\\" adland\u0131r\u0131lan v\u0259 ip\u0259k emal\u0131 s\u0259nayesind\u0259 kapitalist s\u0259naye istehsal\u0131n\u0131n erk\u0259n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan \u015f\u0259h\u0259ri hans\u0131d\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015eamax\u0131\",\n            \"B) G\u0259nc\u0259\",\n            \"C) \u015e\u0259ki (Nuxa)\",\n            \"D) T\u0259briz\",\n            \"E) L\u0259nk\u0259ran\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u0130p\u0259k\u00e7ilik \\\"Qafqaz Lionu\\\" adland\u0131r\u0131lan \u015e\u0259kid\u0259 geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"27. 1861-ci ild\u0259 Rusiya s\u0259naye\u00e7il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n \u015e\u0259kid\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f fabrikin \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) C\u0259nubi Qafqazda ilk neftay\u0131rma zavodu idi\",\n            \"B) Buxar m\u00fch\u0259rrikl\u0259ri il\u0259 t\u0259chiz edilmi\u015f ip\u0259k fabriki idi v\u0259 Avropada \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u00fc\u0259ssis\u0259 say\u0131l\u0131rd\u0131\",\n            \"C) Yaln\u0131z daxili bazar\u0131 t\u0259min ed\u0259n xal\u00e7a\u00e7\u0131l\u0131q karxanas\u0131 idi\",\n            \"D) T\u0259k\u0259lduz s\u0259n\u0259ti \u00fczr\u0259 ilk kapitalist m\u00fc\u0259ssis\u0259 idi\",\n            \"E) H\u0259rbi silah istehsal ed\u0259n yegan\u0259 fabrik idi\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1861-ci ild\u0259 Rusiya s\u0259naye\u00e7il\u0259ri \u015e\u0259kid\u0259 b\u00f6y\u00fck ip\u0259k fabriki a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131lar; buxar m\u00fch\u0259rrikl\u0259ri il\u0259 t\u0259chiz edilmi\u015f bu fabrik \u00f6z sah\u0259sind\u0259 Avropada \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u00fc\u0259ssis\u0259 idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"28. \u015e\u0259ki xan saray\u0131 bar\u0259d\u0259 veril\u0259nl\u0259rd\u0259n hans\u0131 do\u011frudur?\\n1. Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi xan\u0131n n\u0259v\u0259si H\u00fcseyn xan\u0131n d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 tikilmi\u015fdir\\n2. Binada mismar v\u0259 yap\u0131\u015fqandan istifad\u0259 edilm\u0259mi\u015fdir\\n3. R\u0259sm v\u0259 miniat\u00fcrl\u0259r yaln\u0131z dini motivl\u0259ri \u0259ks etdirir\\n4. Ba\u015f memar\u0131 K\u0259mal\u0259ddin Behzadd\u0131r\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1, 2\",\n            \"B) 2, 4\",\n            \"C) 3, 4\",\n            \"D) 1, 3\",\n            \"E) 1, 4\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u015e\u0259ki xanlar\u0131n\u0131n yay saray\u0131 H\u00fcseyn xan\u0131n d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 tikilmi\u015f, binada mismar v\u0259 yap\u0131\u015fqandan istifad\u0259 edilm\u0259mi\u015fdir. Ba\u015f memar\u0131 Usta Abasquludur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"29. Taxta v\u0259 r\u0259ngli \u015f\u00fc\u015f\u0259l\u0259rin birl\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 yaranan, qap\u0131 v\u0259 p\u0259nc\u0259r\u0259 yerin\u0259 istifad\u0259 edil\u0259n s\u0259n\u0259t n\u00f6v\u00fc hans\u0131d\u0131r v\u0259 bu s\u0259n\u0259tin \u0259n g\u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259si haradad\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) T\u0259k\u0259lduz \/ \u015eu\u015fa qalas\u0131nda\",\n            \"B) \u015e\u0259b\u0259k\u0259 \/ \u015e\u0259ki xan saray\u0131nda\",\n            \"C) Minakarl\u0131q \/ G\u0259nc\u0259 c\u00fcm\u0259 m\u0259scidind\u0259\",\n            \"D) G\u00fcl\u0259b\u0259tin \/ S\u0259rdar saray\u0131nda\",\n            \"E) X\u0259tmatl\u0131q \/ \u018frk qalas\u0131nda\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Taxta v\u0259 r\u0259ngli \u015f\u00fc\u015f\u0259l\u0259rin birl\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 yaranan \u015f\u0259b\u0259k\u0259 s\u0259n\u0259tidir, mismar v\u0259 yap\u0131\u015fqandan istifad\u0259 olunmur. \u018fn g\u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259l\u0259ri \u015e\u0259ki xan saray\u0131nda qorunub saxlan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"30. Az\u0259rbaycanda geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f b\u0259dii tikm\u0259 n\u00f6vl\u0259rind\u0259n biri olan t\u0259k\u0259lduz s\u0259n\u0259tinin v\u0259t\u0259ni hans\u0131 \u015f\u0259h\u0259r say\u0131l\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Bak\u0131\",\n            \"B) \u015eamax\u0131\",\n            \"C) T\u0259briz\",\n            \"D) \u015e\u0259ki\",\n            \"E) \u018frd\u0259bil\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: T\u0259k \u0259ll\u0259 tikildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259k\u0259lduz adlanan b\u0259dii tikm\u0259nin v\u0259t\u0259ni \u015e\u0259ki say\u0131l\u0131r; burada ip\u0259k\u00e7iliyin ba\u015fl\u0131ca yer tutmas\u0131 bu s\u0259n\u0259tin inki\u015faf\u0131na t\u0259kan vermi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"31. \u015e\u0259kili S\u0259lim xan v\u0259 Qubal\u0131 \u015eeyx\u0259li xan\u0131n Rusiya imperiyas\u0131na m\u00fcnasib\u0259td\u0259 ortaq c\u0259h\u0259ti:\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259r ikisi I Pyotrun X\u0259z\u0259ryan\u0131 y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc zaman\u0131 ruslara k\u00f6m\u0259k etmi\u015fdir\",\n            \"B) \u018fvv\u0259lc\u0259 Rusiya himay\u0259sin\u0259 ke\u00e7m\u0259k haqq\u0131nda m\u00fcqavil\u0259 imzalamalar\u0131, sonra ruslar\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparmalar\u0131\",\n            \"C) H\u0259r ikisi Tiflisd\u0259 rus general\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n edam edilmi\u015fdir\",\n            \"D) H\u0259r ikisi G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131nda i\u015ftirak etmi\u015fdir\",\n            \"E) H\u0259r ikisi Osmanl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rini \u00f6lk\u0259y\u0259 d\u0259v\u0259t ed\u0259r\u0259k ruslarla birg\u0259 vuru\u015fmu\u015fdur\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Qubal\u0131 \u015eeyx\u0259li xan v\u0259 \u015e\u0259kili S\u0259lim xan \u0259vv\u0259lc\u0259 Rusiyan\u0131n himay\u0259sin\u0259 ke\u00e7m\u0259k haqq\u0131nda m\u00fcqavil\u0259 imzalasalar da, sonra ruslar\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparm\u0131\u015fd\u0131rlar.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"32. \u015e\u0259ki v\u0259 \u015eamax\u0131 xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n xarici siyas\u0259t tarixind\u0259 ox\u015far add\u0131m:\",\n        \"options\": [\n            \"A) Rusiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 Qacarlar d\u00f6vl\u0259tin\u0259 tabe olmalar\u0131\",\n            \"B) Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparmalar\u0131\",\n            \"C) G\u00fcrc\u00fc \u00e7ar\u0131 \u0130rakliy\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fc x\u0259rac \u00f6d\u0259m\u0259l\u0259ri\",\n            \"D) G\u0259nc\u0259 xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcrm\u0259l\u0259ri\",\n            \"E) XVIII \u0259srin sonunda l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k Qubaya birl\u0259\u015fdirilm\u0259l\u0259ri\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: G\u0259nc\u0259 v\u0259 \u015eamax\u0131 xanl\u0131qlar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u015e\u0259ki v\u0259 \u015eamax\u0131 xanl\u0131qlar\u0131 Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparmalar\u0131 bax\u0131m\u0131ndan ox\u015fard\u0131rlar. Bayat m\u00fchasir\u0259sind\u0259 d\u0259 \u015e\u0259ki v\u0259 \u015eamax\u0131 birlikd\u0259 i\u015ftirak etmi\u015fdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"33. XVIII \u0259srin ortalar\u0131nda Car-Balak\u0259n camaatl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n inzibati idar\u0259\u00e7iliyind\u0259ki rolu nec\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259nirdi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Tamamil\u0259 Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n n\u0259zar\u0259tind\u0259 idi\",\n            \"B) Quba xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n daxili vilay\u0259ti hesab edilirdi\",\n            \"C) \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131ndan as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 idi\",\n            \"D) T\u0259briz xanl\u0131\u011f\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunurdu\",\n            \"E) \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 m\u00fctt\u0259fiq idi\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Car-Balak\u0259n camaat\u0131 XVIII y\u00fczilliyin 50-ci ill\u0259rind\u0259 \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131ndan as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, yaln\u0131z XVIII \u0259srin sonlar\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etmi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"34. Ruslar\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 prosesind\u0259 komendant idar\u0259 \u00fcsulunun t\u0259tbiqi il\u0259 ba\u011fl\u0131 hans\u0131 fikir do\u011frudur?\",\n        \"options\": [\n            \"A) B\u00fct\u00fcn xanl\u0131qlar eyni g\u00fcnd\u0259 l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k komendant idar\u0259si yarad\u0131ld\u0131\",\n            \"B) \u015e\u0259ki, \u015eamax\u0131 v\u0259 Qaraba\u011f xanl\u0131qlar\u0131nda \u0259vv\u0259lc\u0259 daxili m\u00fcst\u0259qillik saxlan\u0131lsa da, dig\u0259rl\u0259rind\u0259 d\u0259rhal komendant idar\u0259si quruldu\",\n            \"C) Komendant idar\u0259si yaln\u0131z m\u00fclki i\u015fl\u0259r\u0259 bax\u0131rd\u0131, h\u0259rbi i\u015fl\u0259r is\u0259 xan\u0131n ixtiyar\u0131nda qal\u0131rd\u0131\",\n            \"D) Komendantlar yerli b\u0259yl\u0259rd\u0259n t\u0259yin edilirdi\",\n            \"E) Car-Balak\u0259n b\u00f6lg\u0259sind\u0259 he\u00e7 vaxt m\u00fcv\u0259qq\u0259ti idar\u0259 yarad\u0131lmad\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: G\u0259nc\u0259, D\u0259rb\u0259nd v\u0259 Bak\u0131 xanl\u0131qlar\u0131nda xanl\u0131q idar\u0259si d\u0259rhal l\u0259\u011fv edilib komendant idar\u0259 \u00fcsulu yarad\u0131lsa da; \u015e\u0259ki, \u015eamax\u0131, Qaraba\u011f v\u0259 L\u0259nk\u0259ran xanl\u0131qlar\u0131 I Rus-Qacar m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra bir m\u00fcdd\u0259t \u00f6z daxili m\u00fcst\u0259qillikl\u0259rini saxlad\u0131lar.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"35. C\u0259nubi Qafqazda ip\u0259k emal\u0131 s\u0259nayesind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 sahibkarlar\u0131n rolu:\",\n        \"options\": [\n            \"A) He\u00e7 bir i\u015ftirak\u0131 yox idi, b\u00fct\u00fcn fabrikl\u0259r yaln\u0131z ruslara m\u0259xsus idi\",\n            \"B) Qas\u0131m Babayevin \u015e\u0259kid\u0259 a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 ip\u0259k fabrikinin m\u0259hsullar\u0131 beyn\u0259lxalq s\u0259rgil\u0259rd\u0259 q\u0131z\u0131l medala layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc\",\n            \"C) Yaln\u0131z C\u0259nubi Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rdil\u0259r\",\n            \"D) \u0130p\u0259k s\u0259nayesind\u0259ki fabrikl\u0259rin ham\u0131s\u0131 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 edilirdi\",\n            \"E) Yaln\u0131z ticar\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olur, istehsalata v\u0259sait yat\u0131rm\u0131rd\u0131lar\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Sahibkar Qas\u0131m Babayevin \u015e\u0259kid\u0259 a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 fabrikd\u0259 istehsal olunan ip\u0259k beyn\u0259lxalq s\u0259rgil\u0259rd\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 q\u0131z\u0131l medala layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"36. \u015e\u0259ki xanlar\u0131n\u0131n xronoloji hakimiyy\u0259t ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\\n1. S\u0259lim xan\\n2. Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi xan\\n3. \u0130smay\u0131l xan\\n4. H\u00fcseyn xan\",\n        \"options\": [\n            \"A) 2, 4, 1, 3\",\n            \"B) 2, 1, 4, 3\",\n            \"C) 4, 2, 3, 1\",\n            \"D) 1, 2, 4, 3\",\n            \"E) 2, 3, 4, 1\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi xan (1743-1755), H\u00fcseyn xan (1755-1779), S\u0259lim xan (XVIII \u0259srin sonlar\u0131 - XIX \u0259vv\u0259li), \u0130smay\u0131l xan (xanl\u0131\u011f\u0131n sonu, 1819-cu ild\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259ndi).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"37. 1819-cu ild\u0259 \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n l\u0259\u011fv edilm\u0259si Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 hans\u0131 prosesin t\u0259rkib hiss\u0259sidir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) B\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n Qacarlar t\u0259r\u0259find\u0259n yenid\u0259n i\u015f\u011fal\u0131\",\n            \"B) \u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n \u015eimali Az\u0259rbaycanda yerli idar\u0259\u00e7iliyi l\u0259\u011fv ed\u0259r\u0259k tam m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 sistemin\u0259 ke\u00e7m\u0259si\",\n            \"C) \u015eimali Az\u0259rbaycan\u0131n Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 konfederasiya yaratmas\u0131\",\n            \"D) S\u0259f\u0259vil\u0259r d\u00f6vl\u0259tinin yenid\u0259n b\u0259rpas\u0131 h\u0259r\u0259kat\u0131\",\n            \"E) Erm\u0259ni vilay\u0259tinin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131 1819-cu ild\u0259 l\u0259\u011fv edildikd\u0259n sonra dig\u0259r xanl\u0131qlar da ard\u0131c\u0131l olaraq l\u0259\u011fv olundu ki, bu da \u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n yerli idar\u0259\u00e7iliyi aradan qald\u0131rmaq, m\u00fcst\u0259qilliyi l\u0259\u011fv etm\u0259k m\u0259qs\u0259di g\u00fcd\u0259n irtica\u00e7\u0131 siyas\u0259ti idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"38. 1838-ci ild\u0259 \u015eimali Az\u0259rbaycanda Rusiya m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyin\u0259 qar\u015f\u0131 ba\u015f vermi\u015f \u00fcsyan harada idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Quba\",\n            \"B) L\u0259nk\u0259ran\",\n            \"C) \u015e\u0259ki\",\n            \"D) Car-Balak\u0259n\",\n            \"E) \u015eamax\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: M\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rin xronologiyas\u0131na \u0259sas\u0259n, 1838-ci ild\u0259 \u015e\u0259ki \u00fcsyan\u0131 ba\u015f vermi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"39. Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi xan t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259sas\u0131 qoyulmu\u015f \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131 XVIII \u0259srin ortalar\u0131nda h\u0259rbi q\u00fcdr\u0259tini n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015f d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259n biri:\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015eahda\u011f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\",\n            \"B) Q\u0131z\u0131lqaya yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 toqqu\u015fma\",\n            \"C) Gavdu\u015fan d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\",\n            \"D) Malazgird d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\",\n            \"E) Qaraqoyunlularla ba\u015f ver\u0259n S\u0259rdarabad d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1752-ci ild\u0259 Q\u0131z\u0131lqaya x\u0259yan\u0259tind\u0259n d\u0259rhal sonra Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi xan g\u00fcrc\u00fc \u00e7ar\u0131n\u0131n qo\u015fununa h\u00fccum edib q\u0259l\u0259b\u0259 qazanm\u0131\u015f v\u0259 Az\u0259rbaycan xanlar\u0131n\u0131 azad etmi\u015fdi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"40. \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131nda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 \u0259halinin v\u0259ziyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 veril\u0259nl\u0259rd\u0259n hans\u0131 s\u0259hvdir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) K\u0259ndlil\u0259r r\u0259iyy\u0259t, r\u0259ncb\u0259r, elat kimi qruplara b\u00f6l\u00fcn\u00fcrd\u00fc\",\n            \"B) \u0130p\u0259k\u00e7ilik m\u00fch\u00fcm iqtisadi sah\u0259 idi\",\n            \"C) Pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q yaln\u0131z daxili t\u0259l\u0259bat\u0131 \u00f6d\u0259yirdi, xaric\u0259 sat\u0131lm\u0131rd\u0131\",\n            \"D) M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u0259s\u0259n xan\u0131n q\u0259bul etdiyi \\\"Qanunnam\u0259\\\" vergi v\u0259 m\u00fck\u0259ll\u0259fiyy\u0259tl\u0259ri t\u0259nziml\u0259yirdi\",\n            \"E) \u015e\u0259ki ip\u0259yi \\\"Qafqaz Lionu\\\" ad\u0131 il\u0259 tan\u0131n\u0131rd\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q XVIII \u0259srd\u0259n ba\u015flayaraq h\u0259m daxili ehtiyaclar \u00fc\u00e7\u00fcn, h\u0259m d\u0259 \u0259cn\u0259bi tacirl\u0259rin mara\u011f\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n xammal kimi xaric\u0259 ixrac olunurdu; ticar\u0259td\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259ti b\u00f6y\u00fck idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"41. \\\"Sikk\u0259siz g\u00fcm\u00fc\u015f\\\" m\u0259s\u0259li Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi t\u0259r\u0259find\u0259n kimin haqq\u0131nda v\u0259 hans\u0131 s\u0259b\u0259bd\u0259n deyilmi\u015fdir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) F\u0259t\u0259li xan haqq\u0131nda, Gavdu\u015fan d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259n sonra\",\n            \"B) \u0130rakli haqq\u0131nda, Q\u0131z\u0131lqaya x\u0259yan\u0259tind\u0259n sonra\",\n            \"C) P\u0259nah\u0259li xan haqq\u0131nda, Bayat qalas\u0131n\u0131n m\u00fchasir\u0259sinin u\u011fursuzlu\u011fundan sonra\",\n            \"D) M\u0259lik N\u0259c\u0259f haqq\u0131nda, \u015e\u0259ki \u00fcsyan\u0131ndan sonra\",\n            \"E) S\u0259lim xan haqq\u0131nda, K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sind\u0259n sonra\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi xan \\\"P\u0259nah xan bu vaxtacan bir sikk\u0259siz g\u00fcm\u00fc\u015f idi, biz g\u0259ldik, ona sikk\u0259 vurduq v\u0259 qay\u0131td\u0131q\\\" s\u00f6zl\u0259rini Bayat qalas\u0131n\u0131 tuta bilm\u0259yib geri qay\u0131dark\u0259n P\u0259nah\u0259li xan\u0131n n\u00fcfuzunun artmas\u0131na i\u015far\u0259 ed\u0259r\u0259k demi\u015fdir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"42. \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131nda \\\"Maaflar\\\" z\u00fcmr\u0259sinin \u0259sas v\u0259zif\u0259si n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Xarici d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 diplomatik \u0259laq\u0259l\u0259r qurmaq\",\n            \"B) Ticar\u0259t yollar\u0131nda r\u0259hdari vergisini toplamaq\",\n            \"C) Xana h\u0259rbi xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k v\u0259 onun \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131na \u0259ld\u0259 silah g\u0259lm\u0259k\",\n            \"D) Yaln\u0131z \u015f\u0259h\u0259rin t\u0259mizliyin\u0259 v\u0259 s\u0259n\u0259tkar \u0259snaflar\u0131na n\u0259zar\u0259t etm\u0259k\",\n            \"E) \u015e\u0259ri\u0259t m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rind\u0259 qaz\u0131l\u0131q etm\u0259k\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Maaflar k\u0259ndlil\u0259ri ita\u0259td\u0259 saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lm\u0131\u015f x\u00fcsusi d\u0259st\u0259l\u0259r idi; onlar vergi v\u0259 r\u00fcsumlardan azad edilir, xana h\u0259rbi xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259li v\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015fa silahla g\u0259lm\u0259li idil\u0259r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"43. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 xanl\u0131qlardan hans\u0131 XVIII \u0259srd\u0259 bir m\u00fcdd\u0259t \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Quba xanl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Bak\u0131\",\n            \"B) G\u0259nc\u0259\",\n            \"C) \u015eamax\u0131\",\n            \"D) \u0130r\u0259van\",\n            \"E) D\u0259rb\u0259nd\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1767-ci ild\u0259 \u015eamax\u0131 xanl\u0131\u011f\u0131 Quba v\u0259 \u015e\u0259ki xanl\u0131qlar\u0131 aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcld\u00fc.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"44. XIX \u0259srd\u0259 \u015eimali Az\u0259rbaycanda m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 iqtisadiyyat\u0131na xas olan birt\u0259r\u0259fliliyi aradan qald\u0131rmaq yolunda ilk add\u0131m hesab olunan hadis\u0259 n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yevin Bak\u0131da mexaniki toxuculuq fabriki a\u00e7mas\u0131\",\n            \"B) \u015e\u0259kid\u0259 buxar m\u00fch\u0259rrikli ip\u0259k fabrikinin qurulmas\u0131\",\n            \"C) G\u0259d\u0259b\u0259y mis\u0259ritm\u0259 zavodunun i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si\",\n            \"D) T\u0259brizl\u0259 ticar\u0259tin qada\u011fan edilm\u0259si\",\n            \"E) X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q iltizam\u0131n\u0131n l\u0259\u011fvi\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: H.Z.Ta\u011f\u0131yev Bak\u0131da b\u00f6y\u00fck mexaniki toxuculuq fabriki a\u00e7ma\u011fa nail oldu v\u0259 bu, \u015eimali Az\u0259rbaycanda haz\u0131r m\u0259hsul istehsal ed\u0259n ilk m\u00fc\u0259ssis\u0259 olaraq m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n birt\u0259r\u0259fliliyini aradan qald\u0131rmaqda ilk add\u0131m idi. \u015e\u0259kid\u0259ki fabrik xammal email idi.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"45. \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n siyasi tarixinin son d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, xanl\u0131\u011f\u0131n Rusiyan\u0131n t\u0259rkibin\u0259 qat\u0131lmas\u0131n\u0131 r\u0259smil\u0259\u015fdir\u0259n s\u0259n\u0259d hans\u0131d\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1803-c\u00fc il Andl\u0131 \u00f6hd\u0259lik\",\n            \"B) 1805-ci il K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si\",\n            \"C) 1813-c\u00fc il G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259si\",\n            \"D) 1828-ci il T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si\",\n            \"E) 1801-ci il Rusiya-Qacar m\u00fcqavil\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1813-c\u00fc il G\u00fcl\u00fcstan s\u00fclh\u00fc il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fimal xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n (Nax\u00e7\u0131van v\u0259 \u0130r\u0259vandan ba\u015fqa) i\u015f\u011fal\u0131n\u0131n ilk m\u0259rh\u0259l\u0259si ba\u015fa \u00e7atd\u0131 v\u0259 r\u0259smil\u0259\u015fdi. K\u00fcr\u0259k\u00e7ay is\u0259 ondan \u00f6nc\u0259 himay\u0259y\u0259 q\u0259bul idi. R\u0259smil\u0259\u015fdirilm\u0259si G\u00fcl\u00fcstand\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"46. \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n daxili inzibati strukturunda mahallar\u0131 kim idar\u0259 edirdi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Qalab\u0259yi\",\n            \"B) K\u0259l\u0259nt\u0259r\",\n            \"C) Dar\u011fa\",\n            \"D) Naib\",\n            \"E) Y\u00fczba\u015f\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: Xanl\u0131qlar inzibati c\u0259h\u0259td\u0259n mahallara b\u00f6l\u00fcn\u00fcrd\u00fc v\u0259 onlar\u0131 naibl\u0259r idar\u0259 edirdil\u0259r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"47. 1741-ci ild\u0259 \u015e\u0259ki \u0259halisinin Nadir \u015faha \u015fikay\u0259t etm\u0259sinin \u0259sas s\u0259b\u0259bi n\u0259 idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Rusiya ordusunun \u015e\u0259kiy\u0259 daxil olmas\u0131\",\n            \"B) M\u0259lik N\u0259c\u0259fin \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131\u011f\u0131 v\u0259 vergil\u0259rin art\u0131r\u0131lmas\u0131\",\n            \"C) Hac\u0131 \u00c7\u0259l\u0259bi xan\u0131n amans\u0131z siyas\u0259ti\",\n            \"D) G\u00fcrc\u00fc qo\u015funlar\u0131n\u0131n \u015e\u0259kini talan etm\u0259si\",\n            \"E) Osmanl\u0131lar\u0131n \u015e\u0259kiy\u0259 el\u00e7i g\u00f6nd\u0259rm\u0259si\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: 1741-ci ild\u0259 \u015f\u0259kilil\u0259r Nadir \u015faha \u0259riz\u0259 yaz\u0131b yerli hakim m\u0259lik N\u0259c\u0259fin \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131\u011f\u0131ndan, vergil\u0259rin art\u0131r\u0131lmas\u0131ndan \u015fikay\u0259tl\u0259nmi\u015fdil\u0259r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"48. Az\u0259rbaycan xanl\u0131qlar\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 feodal c\u0259miyy\u0259tind\u0259 r\u0259ncb\u0259rl\u0259r kiml\u0259r idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yaylaq-q\u0131\u015flaq h\u0259yat\u0131 ke\u00e7ir\u0259n maldar elatlar\",\n            \"B) X\u00fcsusi torpa\u011f\u0131 olmayan v\u0259 xan\u0131n, feodallar\u0131n m\u00fclk\u00fcnd\u0259 i\u015fl\u0259yib m\u0259hsulun 1\/3-ni g\u00f6t\u00fcr\u0259n k\u0259ndlil\u0259r\",\n            \"C) \u015e\u0259h\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini qoruyan dar\u011falar\",\n            \"D) S\u0259n\u0259tkar sexl\u0259rinin ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131\",\n            \"E) Kils\u0259 v\u0259 monast\u0131rlara tabe olan xristian k\u0259ndlil\u0259r\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u00d6z torpa\u011f\u0131 olmayan r\u0259ncb\u0259rl\u0259r xan\u0131n v\u0259 dig\u0259r feodallar\u0131n m\u00fclkl\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259r\u0259k y\u0131\u011f\u0131lan m\u0259hsulun 1\/3-ni g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fcl\u0259r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"49. XVIII \u0259srin 80-ci ill\u0259rind\u0259 Da\u011f\u0131stan hakiml\u0259ri, M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u0259s\u0259n xan v\u0259 Osmanl\u0131 saray\u0131 aras\u0131ndak\u0131 ortaq narahatl\u0131q n\u0259d\u0259n ibar\u0259t idi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d \u015fah Qacar\u0131n h\u00fccumu\",\n            \"B) Qubal\u0131 F\u0259t\u0259li xan\u0131n b\u00f6lg\u0259d\u0259ki hegemonlu\u011fu\",\n            \"C) \u0130rakli xan\u0131n Rusiyan\u0131n t\u0259\u015fviqi il\u0259 Az\u0259rbaycan m\u00fclkl\u0259rin\u0259 t\u0259cav\u00fcz\u00fc\",\n            \"D) \u015eamax\u0131 xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259si\",\n            \"E) Frans\u0131z donanmas\u0131n\u0131n X\u0259z\u0259r d\u0259nizin\u0259 daxil olmas\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u015e\u0259ki xan\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259d H\u0259s\u0259n xan\u0131n 1784-c\u00fc ild\u0259 Osmanl\u0131ya m\u0259ktubunda \u0130rakli xan\u0131n Rusiyan\u0131n yard\u0131m\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan m\u00fclkl\u0259rin\u0259 (G\u0259nc\u0259, \u0130r\u0259van) t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259t qeyd olunurdu.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"50. XVIII \u0259srin sonlar\u0131 - XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u015e\u0259ki xanl\u0131\u011f\u0131na r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n S\u0259lim xan\u0131n Rusiya il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri hans\u0131 x\u0259tl\u0259 inki\u015faf etmi\u015fdir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) H\u0259mi\u015f\u0259 Rusiya il\u0259 h\u0259rbi ittifaqda olmu\u015f, xanl\u0131\u011f\u0131n l\u0259\u011fvin\u0259 q\u0259d\u0259r sadiq qalm\u0131\u015fd\u0131r\",\n            \"B) K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sini ba\u011flayaraq himay\u0259y\u0259 ke\u00e7mi\u015f, lakin 1806-c\u0131 ild\u0259 Rusiya il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri k\u0259s\u0259r\u0259k \u00fcsyan etmi\u015fdir\",\n            \"C) He\u00e7 vaxt Rusiya il\u0259 m\u00fcqavil\u0259 ba\u011flamam\u0131\u015f, h\u0259mi\u015f\u0259 Qacarlarla birg\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etmi\u015fdir\",\n            \"D) Rusiya qo\u015funlar\u0131n\u0131 \u015eamax\u0131ya qar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fc\u015f\u0259 \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015f, sonradan general Sisianovu \u00f6ld\u00fcrtm\u00fc\u015fd\u00fcr\",\n            \"E) \u015e\u0259kid\u0259 rus komendant idar\u0259sini \u00f6z xahi\u015fi il\u0259 qurmu\u015fdur\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: \u015e\u0259ki xan\u0131 S\u0259lim xan \u0259vv\u0259lc\u0259 K\u00fcr\u0259k\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sini imzalam\u0131\u015f, lakin \u0130brahimx\u0259lil xan\u0131n q\u0259tlind\u0259n sonra 1806-c\u0131 ild\u0259 Rusiya il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri k\u0259s\u0259r\u0259k \u0259halini \u00fcsyana qald\u0131rm\u0131\u015f v\u0259 rus qo\u015funlar\u0131n\u0131 qovmu\u015fdur.\"\n    }\n];\n\nlet currentIdx = 0;\nlet userAnswers = {};\nlet viewed = {0: true};\nlet isFinished = false;\n\nfunction initQuiz() {\n    const scale = document.getElementById('quiz-scale');\n    scale.innerHTML = ''; \n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.createElement('button');\n        btn.className = 'scale-btn';\n        btn.innerText = index + 1;\n        btn.onclick = () => jumpToQuestion(index);\n        btn.id = `scale-btn-${index}`;\n        scale.appendChild(btn);\n    });\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction updateScaleColors() {\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.getElementById(`scale-btn-${index}`);\n        if(!btn) return;\n        btn.classList.remove('active', 'viewed', 'answered');\n        \n        if (isFinished) {\n            if (userAnswers[index] === quizData[index].correct) {\n                btn.classList.add('answered'); \n            } else {\n                btn.classList.add('viewed'); \n            }\n        } else {\n            if (userAnswers[index] !== undefined) {\n                btn.classList.add('answered');\n            } else if (viewed[index]) {\n                btn.classList.add('viewed');\n            }\n        }\n\n        if (index === currentIdx) {\n            btn.classList.add('active');\n        }\n    });\n}\n\nfunction renderQuestion() {\n    const q = quizData[currentIdx];\n    document.getElementById('question-text').innerText = q.q;\n    const optionsContainer = document.getElementById('options-container');\n    optionsContainer.innerHTML = '';\n    \n    q.options.forEach((opt, idx) => {\n        const label = document.createElement('label');\n        label.className = 'option-label';\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) label.classList.add('selected');\n        \n        if (isFinished) {\n            if (idx === q.correct) label.classList.add('correct');\n            if (userAnswers[currentIdx] === idx && idx !== q.correct) label.classList.add('wrong');\n            label.style.pointerEvents = 'none';\n        }\n\n        const input = document.createElement('input');\n        input.type = 'radio';\n        input.name = 'q-option';\n        input.value = idx;\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) input.checked = true;\n        if (!isFinished) {\n            input.onchange = () => selectOption(idx);\n        } else {\n            input.disabled = true;\n        }\n        \n        label.appendChild(input);\n        label.appendChild(document.createTextNode(opt));\n        optionsContainer.appendChild(label);\n    });\n\n    const expContainer = document.getElementById('explanation-container');\n    if (isFinished) {\n        expContainer.style.display = 'block';\n        expContainer.innerHTML = `<strong>\u0130zah:<\/strong> ${q.exp}`;\n    } else {\n        expContainer.style.display = 'none';\n    }\n\n    document.getElementById('btn-prev').disabled = currentIdx === 0;\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && !isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'none';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'inline-block';\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'inline-block';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    }\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = true;\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = false;\n    }\n\n    updateScaleColors();\n}\n\nfunction selectOption(idx) {\n    if (isFinished) return;\n    userAnswers[currentIdx] = idx;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction nextQuestion() {\n    if (currentIdx < quizData.length - 1) {\n        currentIdx++;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction prevQuestion() {\n    if (currentIdx > 0) {\n        currentIdx--;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction jumpToQuestion(idx) {\n    currentIdx = idx;\n    viewed[currentIdx] = true;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction finishQuiz() {\n    isFinished = true;\n    let score = 0;\n    quizData.forEach((q, idx) => {\n        if (userAnswers[idx] === q.correct) score++;\n    });\n    \n    document.getElementById('quiz-content').style.display = 'none';\n    document.getElementById('quiz-results').style.display = 'block';\n    document.getElementById('score-text').innerText = `${score}\/${quizData.length}`;\n    \n    document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    \n    updateScaleColors();\n    \n    setTimeout(() => {\n        document.getElementById('quiz-content').style.display = 'block';\n        currentIdx = 0;\n        renderQuestion();\n    }, 3000);\n}\n\ndocument.addEventListener('DOMContentLoaded', initQuiz);\n<\/script>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00d6HT\u018f\u015e\u018fM YEN\u0130L\u0130K Premium 30 s\u0131naq paketi il\u0259 imtahanda maksimum n\u0259tic\u0259 g\u00f6st\u0259rin! \u018fld\u0259 Et YEN\u0130 Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir. \u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol \u00dcmumi s\u0131naq imtahan\u0131 \u0130mtahan N\u0259tic\u0259si 0\/0 Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz. &#8592; Geri \u0130r\u0259li &#8594; N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-254","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=254"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/254\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":255,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/254\/revisions\/255"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}