{"id":213,"date":"2026-05-17T15:01:21","date_gmt":"2026-05-17T15:01:21","guid":{"rendered":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=213"},"modified":"2026-05-17T15:01:21","modified_gmt":"2026-05-17T15:01:21","slug":"b-blumun-idrak-taksonomiyasi-v%c9%99-t%c9%99limd%c9%99-t%c9%99tbiqi","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=213","title":{"rendered":"B. Blumun \u201c\u0130drak taksonomiyas\u0131\u201d v\u0259 t\u0259limd\u0259 t\u0259tbiqi"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"promo-banner premium-banner\">\n    <div class=\"promo-content\">\n        <span class=\"promo-badge\">M\u00d6HT\u018f\u015e\u018fM YEN\u0130L\u0130K<\/span>\n        <span>Premium 30 s\u0131naq paketi il\u0259 imtahanda maksimum n\u0259tic\u0259 g\u00f6st\u0259rin!<\/span>\n    <\/div>\n    <a href=\"https:\/\/api.whatsapp.com\/send?phone=994559339283&#038;text=Salam,%20m%C9%99n%20Premium%2030%20s%C4%B1naq%20paketini%20%C9%99ld%C9%99%20etm%C9%99k%20ist%C9%99yir%C9%99m.\" target=\"_blank\" class=\"promo-btn btn-whatsapp-direct\">\n        <svg width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" style=\"vertical-align: middle; margin-right: 5px;\">\n            <path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.885-9.885 9.885m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413Z\"\/>\n        <\/svg>\n        \u018fld\u0259 Et\n    <\/a>\n<\/div>\n\n<div class=\"promo-banner\">\n    <div class=\"promo-content\">\n        <span class=\"promo-badge\">YEN\u0130<\/span>\n        <span>Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir.<\/span>\n    <\/div>\n    <a href=\"https:\/\/xronos.info\/?page_id=80\" class=\"promo-btn\">\u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol<\/a>\n<\/div>\n\n<div id=\"premium-quiz-container\">\n    <div class=\"quiz-top-bar\">\n        <h2>B. Blumun \u201c\u0130drak taksonomiyas\u0131\u201d v\u0259 t\u0259limd\u0259 t\u0259tbiqi<\/h2>\n        <div id=\"quiz-scale\" class=\"quiz-scale\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-content\" class=\"quiz-content\">\n        <h3 id=\"question-text\" class=\"question-text\"><\/h3>\n        <div id=\"options-container\" class=\"options-container\"><\/div>\n        <div id=\"explanation-container\" class=\"explanation-container\" style=\"display: none;\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-results\" class=\"quiz-results\" style=\"display: none;\">\n        <h3>\u0130mtahan N\u0259tic\u0259si<\/h3>\n        <div class=\"score-circle\">\n            <span id=\"score-text\">0\/0<\/span>\n        <\/div>\n        <p>Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz.<\/p>\n    <\/div>\n\n    <div class=\"quiz-navigation\">\n        <button id=\"btn-prev\" class=\"nav-btn\" onclick=\"prevQuestion()\">&#8592; Geri<\/button>\n        <button id=\"btn-next\" class=\"nav-btn btn-primary\" onclick=\"nextQuestion()\">\u0130r\u0259li &#8594;<\/button>\n        <button id=\"btn-finish\" class=\"nav-btn btn-finish\" style=\"display:none;\" onclick=\"finishQuiz()\">N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r<\/button>\n    <\/div>\n    \n    <div class=\"quiz-footer\">\n        M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev\n    <\/div>\n<\/div>\n\n<style>\n    :root {\n        --primary: #2563eb;\n        --primary-hover: #1d4ed8;\n        --answered: #22c55e;\n        --skipped: #ef4444;  \n        --unseen: #e5e7eb;\n        --bg: #ffffff;\n        --text: #1f2937;\n        --border: #e5e7eb;\n        --premium-dark: #111827;\n        --premium-color: #f59e0b;\n    }\n\n    .promo-banner {\n        max-width: 800px;\n        margin: 2rem auto 1rem auto;\n        background: linear-gradient(270deg, #1e3a8a, #4f46e5, #9333ea, #3b82f6);\n        background-size: 300% 300%;\n        animation: gradientBG 8s ease infinite;\n        color: #ffffff;\n        border-radius: 16px;\n        padding: 16px 24px;\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        align-items: center;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(79, 70, 229, 0.25);\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        box-sizing: border-box;\n    }\n\n    .premium-banner {\n        background: linear-gradient(270deg, var(--premium-dark), #1f2937, #374151, var(--premium-dark));\n        border: 1px solid var(--premium-color);\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(245, 158, 11, 0.2);\n    }\n\n    .premium-banner .promo-badge {\n        background: var(--premium-color);\n        color: #ffffff;\n    }\n\n    .premium-banner .btn-whatsapp-direct {\n        background: #25D366;\n        border: none;\n        color: #ffffff;\n        display: inline-flex;\n        align-items: center;\n    }\n\n    .premium-banner .btn-whatsapp-direct:hover {\n        background: #1da851;\n        transform: translateY(-2px);\n    }\n\n    @keyframes gradientBG {\n        0% { background-position: 0% 50%; }\n        50% { background-position: 100% 50%; }\n        100% { background-position: 0% 50%; }\n    }\n\n    .promo-content {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        gap: 15px;\n        font-size: 15px;\n        font-weight: 600;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .promo-badge {\n        background: #fef08a;\n        color: #b45309;\n        padding: 4px 10px;\n        border-radius: 8px;\n        font-size: 12px;\n        font-weight: 800;\n        text-transform: uppercase;\n        letter-spacing: 0.5px;\n        animation: pulseBadge 2s infinite;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    @keyframes pulseBadge {\n        0% { transform: scale(1); }\n        50% { transform: scale(1.08); }\n        100% { transform: scale(1); }\n    }\n\n    .promo-btn {\n        background: rgba(255, 255, 255, 0.15);\n        border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3);\n        color: #ffffff;\n        padding: 10px 20px;\n        border-radius: 10px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 14px;\n        text-decoration: none;\n        transition: all 0.3s ease;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    .promo-btn:hover {\n        background: #ffffff;\n        color: #1e3a8a;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .promo-banner {\n            flex-direction: column;\n            text-align: center;\n            gap: 15px;\n        }\n        .promo-content {\n            flex-direction: column;\n            gap: 10px;\n        }\n    }\n\n    #premium-quiz-container {\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        max-width: 800px;\n        margin: 0 auto 2rem auto; \n        background: var(--bg);\n        border-radius: 16px;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,0.05);\n        border: 1px solid var(--border);\n        overflow: hidden;\n        color: var(--text);\n    }\n\n    .quiz-top-bar {\n        background: #f8fafc;\n        padding: 1.5rem;\n        border-bottom: 1px solid var(--border);\n    }\n\n    .quiz-top-bar h2 {\n        margin: 0 0 1rem 0;\n        font-size: 1.25rem;\n        color: var(--text);\n        text-align: center;\n    }\n\n    .quiz-scale {\n        display: flex;\n        flex-wrap: wrap;\n        gap: 6px;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    .scale-btn {\n        width: 32px;\n        height: 32px;\n        border-radius: 6px;\n        border: none;\n        background: var(--unseen);\n        color: #4b5563;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 0.85rem;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .scale-btn:hover {\n        transform: translateY(-2px);\n    }\n\n    .scale-btn.active {\n        box-shadow: 0 0 0 2px #fff, 0 0 0 4px var(--primary);\n    }\n\n    .scale-btn.viewed { background: var(--skipped); color: white; }\n    .scale-btn.answered { background: var(--answered); color: white; }\n\n    .quiz-content { padding: 2rem; min-height: 300px; }\n     \n    .question-text {\n        font-size: 1.15rem;\n        line-height: 1.6;\n        margin-bottom: 1.5rem;\n        white-space: pre-line;\n    }\n\n    .options-container { display: flex; flex-direction: column; gap: 10px; }\n\n    .option-label {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        padding: 1rem;\n        border: 2px solid var(--border);\n        border-radius: 8px;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .option-label:hover { border-color: var(--primary); background: #eff6ff; }\n     \n    .option-label input { margin-right: 15px; transform: scale(1.2); cursor: pointer; }\n     \n    .option-label.selected {\n        border-color: var(--primary);\n        background: #eff6ff;\n    }\n\n    .option-label.correct {\n        border-color: var(--answered);\n        background: #f0fdf4;\n    }\n\n    .option-label.wrong {\n        border-color: var(--skipped);\n        background: #fef2f2;\n    }\n\n    .explanation-container {\n        margin-top: 1.5rem;\n        padding: 1rem;\n        background: #fef3c7;\n        border-left: 4px solid #f59e0b;\n        border-radius: 4px;\n        font-size: 0.95rem;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .quiz-navigation {\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        padding: 1.5rem 2rem;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n        background: #f8fafc;\n    }\n\n    .nav-btn {\n        padding: 0.75rem 1.5rem;\n        border: none;\n        border-radius: 8px;\n        font-weight: 600;\n        cursor: pointer;\n        transition: 0.2s;\n        background: #e2e8f0;\n        color: #475569;\n    }\n\n    .nav-btn:hover { background: #cbd5e1; }\n     \n    .nav-btn.btn-primary { background: var(--primary); color: white; }\n    .nav-btn.btn-primary:hover { background: var(--primary-hover); }\n     \n    .nav-btn.btn-finish { background: var(--answered); color: white; margin-left: auto; }\n    .nav-btn.btn-finish:hover { background: #16a34a; }\n\n    .quiz-results { text-align: center; padding: 3rem 2rem; }\n    .score-circle {\n        width: 120px; height: 120px;\n        border-radius: 50%; background: #eff6ff;\n        border: 4px solid var(--primary);\n        display: flex; align-items: center; justify-content: center;\n        margin: 1rem auto; font-size: 2rem; font-weight: bold; color: var(--primary);\n    }\n\n    .quiz-footer {\n        text-align: right;\n        padding: 1rem 2rem;\n        font-size: 0.85rem;\n        color: #64748b;\n        font-weight: 600;\n        background: #fff;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n    }\n<\/style>\n\n<script>\nconst quizData = [\n    {\n        \"q\": \"Test 1. M\u00fc\u0259llim \u015fagirdl\u0259r\u0259 bel\u0259 bir tap\u015f\u0131r\u0131q verir: \\\"XIX \u0259srin sonu - XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u015eimali Az\u0259rbaycanda neft s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131n\u0131n c\u0259miyy\u0259tin sosial strukturuna (yeni sinifl\u0259rin yaranmas\u0131na) nec\u0259 t\u0259sir etdiyini \u00f6z s\u00f6zl\u0259rinizl\u0259 \u015f\u0259rh edin.\\\" Bu tap\u015f\u0131r\u0131q Blum taksonomiyas\u0131n\u0131n hans\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259sini yoxlay\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Xat\u0131rlamaq\",\n            \"B) Anlamaq\",\n            \"C) T\u0259tbiq etm\u0259k\",\n            \"D) T\u0259hlil etm\u0259k\",\n            \"E) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab B. Bir tarixi hadis\u0259nin s\u0259b\u0259b v\u0259 ya n\u0259tic\u0259sini sad\u0259c\u0259 \u0259zb\u0259rd\u0259n deyil, \\\"\u00f6z s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 \u015f\u0259rh etm\u0259k\/izah etm\u0259k\\\" idrak\u0131n \\\"Anlamaq\\\" m\u0259rh\u0259l\u0259sinin \u0259sas g\u00f6st\u0259ricisidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 2. \u015eagird \u00c7ald\u0131ran d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 (1514) \u015eah \u0130smay\u0131l\u0131n m\u0259\u011flubiyy\u0259t s\u0259b\u0259bl\u0259rini h\u0259rbi (silahlanma), iqtisadi (logistika) v\u0259 siyasi (daxili q\u00fcvv\u0259l\u0259r) olmaqla \u00fc\u00e7 f\u0259rqli aspekt\u0259 ay\u0131r\u0131r v\u0259 h\u0259r bir aspektin m\u0259\u011flubiyy\u0259td\u0259ki x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisini inc\u0259l\u0259yir. Bu idrak prosesi taksonomiyan\u0131n hans\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 aiddir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Anlamaq\",\n            \"B) T\u0259tbiq etm\u0259k\",\n            \"C) T\u0259hlil etm\u0259k\",\n            \"D) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\",\n            \"E) Yaratmaq\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab C. Tam bir hadis\u0259ni (m\u0259\u011flubiyy\u0259ti) onu t\u0259\u015fkil ed\u0259n hiss\u0259l\u0259r\u0259 (h\u0259rbi, iqtisadi, siyasi) par\u00e7alamaq v\u0259 aralar\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259ni, strukturu inc\u0259l\u0259m\u0259k \\\"T\u0259hlil etm\u0259k\\\" m\u0259rh\u0259l\u0259sidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 3. \u015eagird I Pyotrun X\u0259z\u0259ryan\u0131 vilay\u0259tl\u0259r\u0259 y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc (1722-1723) \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 Rusiya v\u0259 Osmanl\u0131 imperiyalar\u0131n\u0131n Qafqazla ba\u011fl\u0131 xarici siyas\u0259t kurslar\u0131n\u0131 (m\u0259qs\u0259dl\u0259rini) qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131raraq Venn diaqram\u0131nda ox\u015far v\u0259 f\u0259rqli c\u0259h\u0259tl\u0259ri qeyd edir. Bu f\u0259aliyy\u0259t hans\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 aiddir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) T\u0259hlil etm\u0259k (v\u0259 ya Anlamaq)\",\n            \"B) Xat\u0131rlamaq\",\n            \"C) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\",\n            \"D) Yaratmaq\",\n            \"E) T\u0259tbiq etm\u0259k\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab A. \u0130ki anlay\u0131\u015f\u0131 v\u0259 ya siyas\u0259ti m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259k, ortaq v\u0259 f\u0259rqli c\u0259h\u0259tl\u0259ri tap\u0131b qrupla\u015fd\u0131rmaq \u0259sas\u0259n \\\"Anlamaq\\\" (b\u0259z\u0259n detall\u0131 par\u00e7alama olarsa \\\"T\u0259hlil etm\u0259k\\\") m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 aiddir. Kurikulumda m\u00fcqayis\u0259 \u00e7ox zaman \\\"Anlamaq\\\" kimi q\u0259bul edilir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 4. M\u00fc\u0259llim d\u0259rsin sonunda \u015fagirdl\u0259r\u0259 sual verir: \\\"\u018fg\u0259r s\u0259n 1918-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin Daxili \u0130\u015fl\u0259r Naziri olsayd\u0131n, erm\u0259ni-da\u015fnak silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259rinin t\u0259xribatlar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vr\u00fcn m\u0259hdud resurslar\u0131 il\u0259 f\u0259rqli, nec\u0259 bir qeyri-standart t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik strategiyas\u0131 qurard\u0131n?\\\" Bu sual \u015fagirdin hans\u0131 idrak m\u0259rh\u0259l\u0259sini inki\u015faf etdirir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\",\n            \"B) T\u0259hlil etm\u0259k\",\n            \"C) Yaratmaq\",\n            \"D) T\u0259tbiq etm\u0259k\",\n            \"E) Anlamaq\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab C. M\u00f6vcud olmayan, x\u0259yali v\u0259 \\\"qeyri-standart\\\" bir strategiya \/ plan uydurmaq (dizayn etm\u0259k) birba\u015fa \\\"Yaratmaq\\\" (Sintez) m\u0259rh\u0259l\u0259sinin t\u0259l\u0259bidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 5. \u015eagird \\\"H\u0259r bir imperiya geni\u015fl\u0259ndikc\u0259 onun idar\u0259olunmas\u0131 \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir v\u0259 daxili \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259r s\u00fcquta s\u0259b\u0259b olur\\\" f\u0259rziyy\u0259sini d\u0259rk edir. O, bu \u00fcmumi qanunauy\u011funlu\u011fu konkret olaraq \u018ff\u015farlar imperiyas\u0131n\u0131n Nadir \u015fahdan sonrak\u0131 aqib\u0259tin\u0259 aid ed\u0259r\u0259k izah edir.\",\n        \"options\": [\n            \"A) T\u0259tbiq etm\u0259k\",\n            \"B) Anlamaq (\u0130zah etm\u0259k \/ N\u00fcmun\u0259 g\u0259tirm\u0259k)\",\n            \"C) Yaratmaq\",\n            \"D) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\",\n            \"E) T\u0259hlil etm\u0259k\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab B. \u00dcmumi bir prinsipi (qanunauy\u011funlu\u011fu) d\u0259rk edib onu x\u00fcsusi bir tarixi hadis\u0259y\u0259 (\u018ff\u015farlara) n\u00fcmun\u0259 g\u0259tirm\u0259kl\u0259 izah etm\u0259k \\\"Anlamaq\\\" m\u0259rh\u0259l\u0259sidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 6. M\u00fc\u0259llim \u015fagirdl\u0259r\u0259 d\u0259rslikd\u0259ki faktlar\u0131 t\u0259qdim edir, lakin onlardan t\u0259l\u0259b edir ki, tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tin (m\u0259s\u0259l\u0259n, A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d \u015fah Qacar\u0131n Tiflis\u0259 y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc) q\u0259rar\u0131n\u0131 o d\u00f6vr\u00fcn h\u0259rbi-siyasi z\u0259rur\u0259ti v\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259ri bax\u0131m\u0131ndan m\u00fchakim\u0259 etsinl\u0259r v\u0259 bu q\u0259rara b\u0259ra\u0259t qazand\u0131r\u0131b-qazand\u0131rmad\u0131qlar\u0131n\u0131 \u0259sasland\u0131rs\u0131nlar.\",\n        \"options\": [\n            \"A) T\u0259hlil etm\u0259k\",\n            \"B) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\",\n            \"C) T\u0259tbiq etm\u0259k\",\n            \"D) Anlamaq\",\n            \"E) Yaratmaq\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab B. \u015e\u0259xsin q\u0259rar\u0131n\u0131, davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 v\u0259 ya tarixi hadis\u0259ni m\u00fc\u0259yy\u0259n meyarlara (o d\u00f6vr\u00fcn \u015f\u0259rtl\u0259rin\u0259) g\u00f6r\u0259 m\u00fchakim\u0259 etm\u0259k, t\u0259nqid etm\u0259k, qorumaq v\u0259 fikrini \u0259sasland\u0131rmaq \\\"D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\\\" m\u0259rh\u0259l\u0259sidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 7. \u015eagirdl\u0259r xronoloji c\u0259dv\u0259ld\u0259n v\u0259 \u0259srl\u0259rin hesablanmas\u0131 (M\u0259s\u0259l\u0259n, 1828 -> 19-cu \u0259srin 1-ci yar\u0131s\u0131) qaydas\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k verilmi\u015f 5 f\u0259rqli m\u00fcqavil\u0259nin hans\u0131 \u0259srin ne\u00e7\u0259nci r\u00fcb\u00fcn\u0259 aid oldu\u011funu ka\u011f\u0131zda hesablay\u0131b tap\u0131rlar.\",\n        \"options\": [\n            \"A) Xat\u0131rlamaq\",\n            \"B) T\u0259tbiq etm\u0259k\",\n            \"C) T\u0259hlil etm\u0259k\",\n            \"D) Anlamaq\",\n            \"E) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab B. H\u0259r hans\u0131 bir riyazi qayda, d\u00fcstur v\u0259 ya alqoritmi icra ed\u0259r\u0259k hesablamalar aparmaq \\\"T\u0259tbiq etm\u0259k\\\" m\u0259rh\u0259l\u0259sidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 8. D\u0259rslikd\u0259 SSR\u0130 d\u00f6vr\u00fc k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda t\u0259tbiq edil\u0259n \\\"Kollektivl\u0259\u015fm\u0259\\\" (Kolxoz) siyas\u0259tinin r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6y\u00fck u\u011fur kimi t\u0259qdim edildiyi yaz\u0131l\u0131b. Lakin \u015fagird ba\u015fqa m\u0259nb\u0259l\u0259ri oxuyaraq k\u0259ndlil\u0259rin zorla torpaqdan qopar\u0131lmas\u0131n\u0131n v\u0259 acl\u0131\u011f\u0131n (Qolodomorun) m\u0259tnd\u0259 gizl\u0259dildiyini f\u0259rq edir v\u0259 d\u0259rslikd\u0259ki m\u0259tni \\\"t\u0259r\u0259fli v\u0259 q\u0259r\u0259zli\\\" adland\u0131r\u0131r. Bu idrak prosesi hans\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 uy\u011fundur?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yaratmaq\",\n            \"B) T\u0259tbiq etm\u0259k\",\n            \"C) T\u0259hlil etm\u0259k (M\u00fc\u0259llif m\u00f6vqeyini \/ Q\u0259r\u0259zi a\u015fkar etm\u0259k)\",\n            \"D) Xat\u0131rlamaq\",\n            \"E) Anlamaq\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab C. M\u0259tnd\u0259ki siyasi q\u0259r\u0259zi, gizli niyy\u0259ti (alt m\u0259tni) v\u0259 yalan\u0131 a\u015fkara \u00e7\u0131xarmaq \\\"T\u0259hlil etm\u0259k\\\" (Diferensialla\u015fd\u0131rmaq\/T\u0259\u015fkiletm\u0259k) m\u0259rh\u0259l\u0259sinin \u0259n ali g\u00f6st\u0259ricisidir. B\u0259z\u0259n bu c\u00fcr d\u0259rin m\u00fchakim\u0259 \\\"D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\\\" kimi d\u0259 ke\u00e7\u0259 bil\u0259r, lakin q\u0259r\u0259zi tapmaq t\u0259hlildir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 9. \u015eagird Atropatena v\u0259 Albaniya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin yaranma tarixl\u0259rini, paytaxtlar\u0131n\u0131 v\u0259 ilk h\u00f6kmdarlar\u0131n\u0131n adlar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259llimin t\u0259l\u0259b etdiyi kimi ard\u0131c\u0131l sadalay\u0131r.\",\n        \"options\": [\n            \"A) Anlamaq\",\n            \"B) T\u0259tbiq etm\u0259k\",\n            \"C) Xat\u0131rlamaq\",\n            \"D) T\u0259hlil etm\u0259k\",\n            \"E) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab C. Faktlar\u0131, adlar\u0131, ill\u0259ri v\u0259 paytaxtlar\u0131 hafiz\u0259d\u0259n oldu\u011fu kimi (mexaniki) geri \u00e7a\u011f\u0131rmaq \\\"Xat\u0131rlamaq\\\" m\u0259rh\u0259l\u0259sidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 10. Tarix d\u0259rsind\u0259 m\u00fc\u0259llim qrup i\u015fi verir: \\\"Tarixi d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rin (m\u0259s\u0259l\u0259n, Qara Yusifl\u0259 \u015eeyx \u0130brahim aras\u0131ndak\u0131 K\u00fcr d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn) n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 baxaraq, m\u00fcharib\u0259nin t\u0259r\u0259fl\u0259rin iqtisadiyyat\u0131na nec\u0259 z\u0259rb\u0259 vurdu\u011funu \u0259ks etdir\u0259n s\u0259hn\u0259l\u0259\u015fdirilmi\u015f bir tama\u015fa (rollu oyun) haz\u0131rlay\u0131n.\\\" Tama\u015fan\u0131n n\u00fcmayi\u015f olunmas\u0131 hans\u0131 idrak m\u0259rh\u0259l\u0259sidir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) T\u0259tbiq etm\u0259k\",\n            \"B) Yaratmaq\",\n            \"C) T\u0259hlil etm\u0259k\",\n            \"D) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\",\n            \"E) Anlamaq\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab A. \u00d6yr\u0259nil\u0259n ssenarini, m\u0259lumat\u0131 v\u0259 ya v\u0259ziyy\u0259ti s\u0259hn\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259k, rollu oyunla icra etm\u0259k (n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259k) m\u0259lumat\u0131n \\\"T\u0259tbiq etm\u0259k\\\" m\u0259rh\u0259l\u0259sidir. (\u018fg\u0259r ssenarini s\u0131f\u0131rdan \u00f6z\u00fc yazsayd\u0131 - Yaratmaq olard\u0131).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 11. M\u00fc\u0259llim \u015fagirdl\u0259r\u0259 d\u0259rslikd\u0259ki m\u0259tni oxuduqdan sonra: \\\"Sizc\u0259, m\u0259tnin \u0259n \u0259sas ideyas\u0131 (m\u00f6vzunun ana x\u0259tti) n\u0259dir? Onu bir c\u00fcml\u0259 il\u0259 ifad\u0259 edin\\\" tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131 verir.\",\n        \"options\": [\n            \"A) T\u0259hlil etm\u0259k\",\n            \"B) Anlamaq\",\n            \"C) T\u0259tbiq etm\u0259k\",\n            \"D) Xat\u0131rlamaq\",\n            \"E) Yaratmaq\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab B. B\u00f6y\u00fck bir m\u0259tnin m\u0259zmununu \u00fcmumil\u0259\u015fdirm\u0259k, onun ana x\u0259ttini (\u0259sas ideyas\u0131n\u0131) \u00e7\u0131xar\u0131b q\u0131sa \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 etm\u0259k \\\"Anlamaq\\\" m\u0259rh\u0259l\u0259sidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 12. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 tap\u015f\u0131r\u0131qlardan hans\u0131 \\\"Yaratmaq\\\" m\u0259rh\u0259l\u0259sini yoxlay\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1828 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sinin madd\u0259l\u0259rini m\u0259nf\u0259\u0259t v\u0259 z\u0259r\u0259r bax\u0131m\u0131ndan qrupla\u015fd\u0131r\u0131n.\",\n            \"B) \u015eah \u0130smay\u0131l\u0131n dil siyas\u0259tinin vacibliyini \u0259sasland\u0131r\u0131n.\",\n            \"C) Q\u0259dim Bak\u0131n\u0131n tarixi abid\u0259l\u0259rini x\u0259rit\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259rin.\",\n            \"D) Xilaf\u0259tin Az\u0259rbaycanda apard\u0131\u011f\u0131 vergi siyas\u0259tin\u0259 alternativ, \u0259halinin \u00fcsyan etm\u0259y\u0259c\u0259yi yeni bir vergi islahat\u0131 modeli t\u0259rtib edin.\",\n            \"E) XIX \u0259sr rus i\u015f\u011fal\u0131na qar\u015f\u0131 \u00fcsyanlar\u0131n (Quba, \u015e\u0259ki) s\u0259b\u0259bl\u0259rini sadalay\u0131n.\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab D. M\u00f6vcud siyas\u0259t\u0259 (v\u0259 ya tarix\u0259) alternativ olaraq yeni, orijinal, \u0259vv\u0259ll\u0259r m\u00f6vcud olmayan bir \\\"model \/ dizayn \/ plan\\\" t\u0259rtib etm\u0259k \\\"Yaratmaq\\\" m\u0259rh\u0259l\u0259sidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 13. \u015eagird BMT-nin (Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131) funksiyalar\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259ndikd\u0259n sonra deyir: \\\"M\u0259n BMT-nin f\u0259aliyy\u0259tini m\u0259kt\u0259bimizd\u0259ki T\u0259l\u0259b\u0259 \u015euras\u0131n\u0131n (\u00d6z\u00fcn\u00fcidar\u0259 komit\u0259sinin) i\u015f prinsipin\u0259 b\u0259nz\u0259dir\u0259m, \u00e7\u00fcnki h\u0259r ikisi... \\\" v\u0259 b\u0259nz\u0259tm\u0259 il\u0259 fikrini izah edir.\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yaratmaq\",\n            \"B) T\u0259hlil etm\u0259k\",\n            \"C) Anlamaq (Analogiya \/ Modell\u0259\u015fdirm\u0259)\",\n            \"D) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\",\n            \"E) T\u0259tbiq etm\u0259k\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab C. \u0130ki f\u0259rqli anlay\u0131\u015f (BMT v\u0259 T\u0259l\u0259b\u0259 \u015euras\u0131) aras\u0131nda m\u0259ntiqi ba\u011f qurmaq, birini dig\u0259rin\u0259 b\u0259nz\u0259d\u0259r\u0259k (analogiya) d\u0259rk etm\u0259k \\\"Anlamaq\\\" m\u0259rh\u0259l\u0259sinin \u0259sas f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rind\u0259ndir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 14. M\u00fc\u0259llim \u015fagirdl\u0259r\u0259 d\u0259rslikd\u0259 olmayan iki f\u0259rqli m\u0259nb\u0259 (m\u0259s\u0259l\u0259n, bir rus v\u0259 bir fars tarix\u00e7isinin eyni hadis\u0259y\u0259 dair yaz\u0131s\u0131) t\u0259qdim edir. \u015eagirdl\u0259r bu m\u0259nb\u0259l\u0259ri oxuyur v\u0259 yekunda hans\u0131 m\u0259nb\u0259nin tarixi h\u0259qiq\u0259ti daha d\u0259qiq v\u0259 obyektiv \u0259ks etdirdiyin\u0259 q\u0259rar verirl\u0259r.\",\n        \"options\": [\n            \"A) T\u0259hlil etm\u0259k\",\n            \"B) Yaratmaq\",\n            \"C) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k (Yoxlamaq \/ Se\u00e7im etm\u0259k)\",\n            \"D) T\u0259tbiq etm\u0259k\",\n            \"E) Xat\u0131rlamaq\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab C. \u0130nformasiyan\u0131n (m\u0259nb\u0259nin) d\u0259y\u0259rini, etibarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 obyektivliyini m\u00fchakim\u0259 ed\u0259r\u0259k yekun q\u0259rar verm\u0259k (\u0259n do\u011frusunu se\u00e7m\u0259k) \\\"D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\\\" m\u0259rh\u0259l\u0259sidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 15. \u015eagird s\u0259naye inqilab\u0131n\u0131n gedi\u015find\u0259 ba\u015f vermi\u015f m\u00fch\u00fcm ixtiralar\u0131n (m\u0259s\u0259l\u0259n, buxar ma\u015f\u0131n\u0131, toxucu d\u0259zgah\u0131) inki\u015faf dinamikas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn riyazi qrafik qurur.\",\n        \"options\": [\n            \"A) T\u0259hlil etm\u0259k\",\n            \"B) T\u0259tbiq etm\u0259k\",\n            \"C) Yaratmaq\",\n            \"D) Anlamaq\",\n            \"E) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab B. M\u0259lumatlar\u0131 (\u0259d\u0259dl\u0259ri, faktlar\u0131) istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k c\u0259dv\u0259l, sxem v\u0259 ya riyazi qrafik icra etm\u0259k (qurmaq) \\\"T\u0259tbiq etm\u0259k\\\" m\u0259rh\u0259l\u0259sidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 16. XVIII \u0259srd\u0259 Az\u0259rbaycan xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n xarici siyas\u0259tini t\u0259hlil ed\u0259rk\u0259n, \u015fagird Urmiya xan\u0131 F\u0259t\u0259li xan \u018ff\u015far\u0131n h\u0259rbi y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259rinin arxas\u0131nda yatan \u0259sas m\u0259qs\u0259di (m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u00f6vl\u0259t yaratmaq niyy\u0259tini) bir \u00e7ox detallar\u0131n i\u00e7ind\u0259n tap\u0131b \u00e7\u0131xar\u0131r.\",\n        \"options\": [\n            \"A) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\",\n            \"B) Anlamaq\",\n            \"C) T\u0259hlil etm\u0259k\",\n            \"D) T\u0259tbiq etm\u0259k\",\n            \"E) Yaratmaq\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab C. Bir ne\u00e7\u0259 m\u0259lumat\u0131n v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tin (y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259rin) aras\u0131ndan \u0259n vacib olan, sistemi idar\u0259 ed\u0259n \\\"ana motivi\/s\u0259b\u0259bi\\\" v\u0259 ya strukturun f\u0259ls\u0259f\u0259sini (q\u0259r\u0259z v\u0259 ya gizli m\u0259qs\u0259d) tap\u0131b \u00e7\u0131xarmaq \\\"T\u0259hlil etm\u0259k\\\"dir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 17. Blum taksonomiyas\u0131nda \u0259vv\u0259ll\u0259r \\\"Sintez\\\" (Synthesis) adlanan, lakin yenil\u0259nmi\u015f taksonomiyada (2001) \u0259n \u00fcst m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 qald\u0131r\u0131laraq ad\u0131 d\u0259yi\u015fdiril\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259 hans\u0131d\u0131r v\u0259 onun f\u0259aliyy\u0259t n\u00f6v\u00fc n\u0259dir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k \u2013 M\u00fchakim\u0259 y\u00fcr\u00fctm\u0259k\",\n            \"B) T\u0259tbiq etm\u0259k \u2013 \u0130cra etm\u0259k\",\n            \"C) Yaratmaq \u2013 Yeni, orijinal m\u0259hsul v\u0259 ya dizayn ortaya qoymaq\",\n            \"D) T\u0259hlil etm\u0259k \u2013 Detallara par\u00e7alamaq\",\n            \"E) Xat\u0131rlamaq \u2013 Hafiz\u0259d\u0259n b\u0259rpa etm\u0259k\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab C. 1956-c\u0131 il versiyas\u0131nda 5-ci m\u0259rh\u0259l\u0259 olan \\\"Sintez\\\", 2001-ci ild\u0259 yenil\u0259n\u0259r\u0259k \u0259n \u00fcst (6-c\u0131) pill\u0259y\u0259 qald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 \\\"Yaratmaq\\\" (Creating) adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 18. M\u00fc\u0259llim soru\u015fur: \\\"Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin s\u00fcqutunun \u0259sas s\u0259b\u0259bi kimi b\u0259zil\u0259ri X\u0259z\u0259r donanmas\u0131n\u0131n ruslara ke\u00e7m\u0259sini, b\u0259zil\u0259ri is\u0259 daxili siyasi q\u00fcvv\u0259l\u0259rin par\u00e7alanmas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Sizc\u0259 hans\u0131 amil daha h\u0259lledici rol oynad\u0131? Fikrinizi tarixi faktlarla d\u0259st\u0259kl\u0259yin.\\\"\",\n        \"options\": [\n            \"A) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\",\n            \"B) Yaratmaq\",\n            \"C) T\u0259hlil etm\u0259k\",\n            \"D) T\u0259tbiq etm\u0259k\",\n            \"E) Anlamaq\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab A. \u0130ki (v\u0259 ya daha \u00e7ox) f\u0259rqli fikird\u0259n\/ehtimaldan birini se\u00e7ib, \u00f6z m\u00f6vqeyini m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k (\u0259sasland\u0131rmaq) \\\"D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\\\" m\u0259rh\u0259l\u0259sidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 19. Tarix d\u0259rsind\u0259 \u015fagird \u015eah \u0130smay\u0131l\u0131n \u00c7ald\u0131ran d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r olan h\u0259yat\u0131n\u0131 v\u0259 y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc daxili siyas\u0259ti anlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn hekay\u0259 (esse) strukturunda deyil, m\u00f6vzunun \u0259sas d\u00fcy\u00fcn n\u00f6qt\u0259l\u0259rini (m\u0259s\u0259l\u0259n, \\\"S\u0259f\u0259vi ordeni\\\", \\\"Q\u0131z\u0131lba\u015flar\\\", \\\"D\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu\\\") birl\u0259\u015fdir\u0259n \\\"Klaster\\\" (Konseptual x\u0259rit\u0259) \u00e7\u0259kir.\",\n        \"options\": [\n            \"A) T\u0259tbiq etm\u0259k\",\n            \"B) Yaratmaq\",\n            \"C) T\u0259hlil etm\u0259k (v\u0259 ya Anlamaq)\",\n            \"D) Xat\u0131rlamaq\",\n            \"E) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab C (b\u0259z\u0259n Anlamaq). M\u0259lumat\u0131n strukturunu anlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn onu komponentl\u0259r\u0259 b\u00f6l\u00fcb aralar\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259ni sxeml\u0259\u015fdirm\u0259k \u0259sas\u0259n T\u0259hlil (v\u0259 ya \u00fcmumil\u0259\u015fdirm\u0259 xarakteri da\u015f\u0131y\u0131rsa Anlamaq) m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 aiddir. Kurikulum testl\u0259rind\u0259 informasiyan\u0131 t\u0259\u015fkil etm\u0259k\/struktura salmaq T\u0259hlil say\u0131l\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 20. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131 \\\"Xat\u0131rlamaq\\\" m\u0259rh\u0259l\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterik deyildir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1945-ci ild\u0259 ba\u015f vermi\u015f tarixi hadis\u0259l\u0259rin siyah\u0131s\u0131n\u0131 yazmaq.\",\n            \"B) Nadir \u015eah \u018ff\u015far\u0131n q\u0259tl\u0259 yetirildiyi ili (tarixi) qeyd etm\u0259k.\",\n            \"C) S\u0259f\u0259vi v\u0259 Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcharib\u0259l\u0259rin s\u0259b\u0259b v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259rini \u00f6z s\u00f6zl\u0259rinizl\u0259 izah etm\u0259k.\",\n            \"D) Numizmatika elminin t\u0259rifini d\u0259rslikd\u0259 yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kimi dem\u0259k.\",\n            \"E) 1813 G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 Rusiya tabe\u00e7iliyin\u0259 veril\u0259n xanl\u0131qlar\u0131 sadalamaq.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab C. S\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259ni \u00f6z s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 izah etm\u0259k \u0259zb\u0259r (xat\u0131rlamaq) deyil, hadis\u0259ni d\u0259rk etm\u0259kdir (Anlamaq m\u0259rh\u0259l\u0259si). Dig\u0259rl\u0259ri s\u0131rf hafiz\u0259y\u0259 \u0259saslanan xat\u0131rlamad\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 21. M\u00fc\u0259llim \u015fagirdl\u0259r\u0259 \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131n (P\u0259nahabad\u0131n) tikilm\u0259 plan\u0131n\u0131 t\u0259svir ed\u0259n m\u0259tni oxutdurur. Daha sonra onlara sual verir: \\\"\u018fg\u0259r Qacar ordusu qalaya yaln\u0131z c\u0259nub t\u0259r\u0259fd\u0259n yox, h\u0259m d\u0259 \u015f\u0259rq s\u0131ld\u0131r\u0131mlar\u0131ndan h\u00fccum ets\u0259ydi, qalan\u0131n memarl\u0131q qurulu\u015funa (m\u00fcdafi\u0259 divarlar\u0131na) \u0259saslanaraq m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259rin hans\u0131 \u0259ks-h\u0259ml\u0259 taktikas\u0131n\u0131 t\u0259tbiq ed\u0259c\u0259yini ehtimal edirsiniz?\\\"\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yaratmaq (F\u0259rziyy\u0259 \/ Yeni ssenari)\",\n            \"B) Xat\u0131rlamaq\",\n            \"C) T\u0259hlil etm\u0259k\",\n            \"D) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\",\n            \"E) Anlamaq\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab A. T\u0259svir olunan ssenari \u0259slind\u0259 ba\u015f verm\u0259yib. M\u00f6vcud memarl\u0131q biliyini istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k ba\u015f verm\u0259mi\u015f bir h\u00fccuma qar\u015f\u0131 alternativ \/ x\u0259yali \\\"m\u00fcdafi\u0259 taktikas\u0131 uydurmaq\\\" Yaratmaq (Dizayn etm\u0259k) m\u0259rh\u0259l\u0259sidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 22. Tarix d\u0259rsind\u0259 \u015fagirdl\u0259r \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sin\u0259 aid \\\"Barbarossa plan\u0131\\\"n\u0131 \u00f6yr\u0259nirl\u0259r. M\u00fc\u0259llim tap\u015f\u0131r\u0131r: \\\"Almaniyan\u0131n h\u00fccum plan\u0131n\u0131 (Barbarossa) add\u0131m-add\u0131m icra ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 c\u0259dv\u0259l\u0259 yaz\u0131n.\\\" (He\u00e7 bir izah t\u0259l\u0259b olunmur, sad\u0259c\u0259 kitabdak\u0131 plan ard\u0131c\u0131ll\u0131qla yaz\u0131lmal\u0131d\u0131r).\",\n        \"options\": [\n            \"A) Xat\u0131rlamaq\",\n            \"B) T\u0259tbiq etm\u0259k\",\n            \"C) T\u0259hlil etm\u0259k\",\n            \"D) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\",\n            \"E) Anlamaq\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab A. Bir plan\u0131 sad\u0259c\u0259 kitabdak\u0131 kimi ard\u0131c\u0131l \u015f\u0259kild\u0259 yazmaq (hafiz\u0259d\u0259n b\u0259rpa etm\u0259k) Xat\u0131rlamaq m\u0259rh\u0259l\u0259sidir. (\u018fg\u0259r \u015fagird plan\u0131 \u00f6z h\u0259rbi oyununda icra ets\u0259ydi, t\u0259tbiq olard\u0131).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 23. M\u00fc\u0259llim C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin \\\"Molla N\u0259sr\u0259ddin\\\" jurnal\u0131ndak\u0131 bir karikaturas\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirir. Karikaturada \u00e7ar m\u0259murlar\u0131 v\u0259 c\u0259hal\u0259t i\u00e7ind\u0259 olan k\u00fctl\u0259 t\u0259svir edilib. \u015eagirdd\u0259n karikaturadak\u0131 h\u0259r bir simvolun v\u0259 vizual detaly\u0131n o d\u00f6vr\u00fcn hans\u0131 ictimai-siyasi problemin\u0259 i\u015far\u0259 etdiyini (g\u00f6nd\u0259rm\u0259ni) tapmaq t\u0259l\u0259b olunur.\",\n        \"options\": [\n            \"A) T\u0259hlil etm\u0259k\",\n            \"B) T\u0259tbiq etm\u0259k\",\n            \"C) Xat\u0131rlamaq\",\n            \"D) Yaratmaq\",\n            \"E) Anlamaq\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab A. Vizual r\u0259smin (v\u0259 ya m\u0259tnin) i\u00e7ind\u0259ki simvollar\u0131, alt m\u0259tni, gizli siyasi mesajlar\u0131 detektiv kimi tap\u0131b \u00e7\u0131xarmaq \\\"T\u0259hlil etm\u0259k\\\" m\u0259rh\u0259l\u0259sidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 24. Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 (1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259li) Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f \u0259traf\u0131ndak\u0131 7 rayonun i\u015f\u011fal\u0131 tarixl\u0259rini asan yadda saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u015fagird h\u0259min rayonlar\u0131n adlar\u0131n\u0131n ba\u015f h\u0259rfl\u0259rind\u0259n (v\u0259 i\u015f\u011fal ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131ndan) ibar\u0259t qafiy\u0259li bir \u015feir (mnemonika) b\u0259st\u0259l\u0259yir. Bu \u015fagird f\u0259aliyy\u0259ti hans\u0131 idrak m\u0259rh\u0259l\u0259sidir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) T\u0259tbiq etm\u0259k\",\n            \"B) Yaratmaq\",\n            \"C) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\",\n            \"D) T\u0259hlil etm\u0259k\",\n            \"E) Anlamaq\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab B. M\u00f6vcud m\u0259lumat\u0131 asan yadda saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn ona tamam f\u0259rqli, f\u0259rdi, qafiy\u0259li v\u0259 orijinal bir forma (\u015feir, mnemonika) verm\u0259k (uydurmaq) Yaratmaq (Sintez) m\u0259rh\u0259l\u0259sidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 25. Tarix m\u00fc\u0259llimi tap\u015f\u0131r\u0131r: \\\"1941-1945-ci ill\u0259r B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 Bak\u0131 neftinin q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259ki rolunu s\u00fcbut ed\u0259n m\u00fch\u00fcm bir elmi m\u0259qal\u0259 haz\u0131rlay\u0131n. M\u0259qal\u0259nizi yazark\u0259n m\u00fctl\u0259q statistik r\u0259q\u0259ml\u0259rd\u0259n v\u0259 mar\u015fallar\u0131n sitatlar\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k fikrinizi \u0259sasland\u0131r\u0131n.\\\"\",\n        \"options\": [\n            \"A) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\",\n            \"B) T\u0259tbiq etm\u0259k\",\n            \"C) Yaratmaq\",\n            \"D) T\u0259hlil etm\u0259k\",\n            \"E) Anlamaq\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab A. B\u0259zi hallarda \\\"m\u0259qal\u0259 yazmaq\\\" yaratmaq kimi g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259, burada m\u0259qs\u0259d yeni bir \u015fey uydurmaq yox, verilmi\u015f bir m\u00f6vqeni (Bak\u0131 neftinin rolunu) faktlarla v\u0259 sitatlarla \u0259sasland\u0131rmaq, m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259kdir. \u018fsasland\u0131rmaq\/m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k m\u0259rh\u0259l\u0259sidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 26. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 fell\u0259rd\u0259n (f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rd\u0259n) hans\u0131 ad\u0259t\u0259n \\\"T\u0259tbiq etm\u0259k\\\" m\u0259rh\u0259l\u0259sinin a\u00e7ar s\u00f6zl\u0259ri kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) T\u0259svir etm\u0259k, \u00fcmumil\u0259\u015fdirm\u0259k, \u00f6z s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 dem\u0259k\",\n            \"B) M\u00fchakim\u0259 etm\u0259k, t\u0259nqid etm\u0259k, \u0259sasland\u0131rmaq\",\n            \"C) \u0130cra etm\u0259k, c\u0259dv\u0259l\/qrafik qurmaq, hesabla\u015fmaq, qaydadan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k tapmaq\",\n            \"D) Par\u00e7alamaq, f\u0259rql\u0259ndirm\u0259k, q\u0259r\u0259zi tapmaq\",\n            \"E) T\u0259rtib etm\u0259k, dizayn etm\u0259k, k\u0259\u015ff etm\u0259k\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab C. Bir \u00fcsulu, d\u00fcsturu, metodu, qaydan\u0131 praktik olaraq i\u015f\u0259 salmaq (icra etm\u0259k, hesablamaq, x\u0259rit\u0259d\u0259 tapmaq) T\u0259tbiq m\u0259rh\u0259l\u0259sinin \u0259sas fell\u0259ridir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 27. G\u00fcl\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259l\u0259rinin ox\u015far c\u0259h\u0259ti kimi onlar\u0131n h\u0259r ikisinin \u015eimali Az\u0259rbaycan\u0131n Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal\u0131n\u0131 h\u00fcquqi r\u0259smil\u0259\u015fdirdiyini qeyd ed\u0259n \u015fagird idrak\u0131n hans\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Xat\u0131rlamaq\",\n            \"B) Anlamaq\",\n            \"C) T\u0259tbiq etm\u0259k\",\n            \"D) T\u0259hlil etm\u0259k\",\n            \"E) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab B. \u0130ki tarixi hadis\u0259 v\u0259 ya s\u0259n\u0259d aras\u0131ndak\u0131 ortaq (ox\u015far) m\u0259qam\u0131 tapmaq v\u0259 onlar\u0131 bir kateqoriyada \u00fcmumil\u0259\u015fdirm\u0259k \\\"Anlamaq\\\" m\u0259rh\u0259l\u0259sidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 28. \u015eagird\u0259 M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259nin h\u0259yat\u0131 v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti haqq\u0131nda oxudu\u011fu geni\u015f m\u0259tni \\\"ixtisar ed\u0259r\u0259k\\\" \u0259n vacib hadis\u0259l\u0259ri c\u0259mi 5 c\u00fcml\u0259 il\u0259 x\u00fclas\u0259 \u015f\u0259klind\u0259 (konspekt) yazmaq tap\u015f\u0131r\u0131l\u0131r.\",\n        \"options\": [\n            \"A) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\",\n            \"B) T\u0259hlil etm\u0259k\",\n            \"C) Anlamaq (X\u00fclas\u0259 \u00e7\u0131xarmaq \/ \u00dcmumil\u0259\u015fdirm\u0259k)\",\n            \"D) T\u0259tbiq etm\u0259k\",\n            \"E) Yaratmaq\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab C. Uzun bir m\u0259tnin \u0259sas ideyas\u0131n\u0131 (v\u0259 ya vacib hadis\u0259l\u0259ri) q\u0131sa \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 etm\u0259k (x\u00fclas\u0259 etm\u0259k) \\\"Anlamaq\\\" m\u0259rh\u0259l\u0259sinin g\u00f6st\u0259ricisidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 29. Tarixi bir probleml\u0259 (m\u0259s\u0259l\u0259n, 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259lind\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u00fc) \u00fczl\u0259\u015f\u0259n \u015fagird, problemi h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vcud m\u0259lumatlar\u0131 (v\u0259ziyy\u0259ti) analiz edir. Lakin o, d\u0259rslikd\u0259ki faktlarla kifay\u0259tl\u0259nmir. O, h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 ba\u015fqa bir post-sovet \u00f6lk\u0259sinin t\u0259tbiq etdiyi bazar iqtisadiyyat\u0131na ke\u00e7id (privatizasiya) modelini g\u00f6t\u00fcr\u00fcr v\u0259 onu Az\u0259rbaycan\u0131n o d\u00f6vrk\u00fc iqtisadi v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131raraq f\u0259rqli, hibrid bir islahat proqram\u0131 uydurur.\",\n        \"options\": [\n            \"A) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\",\n            \"B) T\u0259tbiq etm\u0259k\",\n            \"C) T\u0259hlil etm\u0259k\",\n            \"D) Yaratmaq\",\n            \"E) Xat\u0131rlamaq\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab D. F\u0259rqli m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n (dig\u0259r \u00f6lk\u0259 modelind\u0259n) v\u0259 \u00f6z \u00f6lk\u0259sinin v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n par\u00e7alar\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb, onlar\u0131 yeni formada birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k (Sintez) \u0259vv\u0259ll\u0259r olmayan alternativ bir (hibrid) islahat\/layih\u0259 modeli ir\u0259li s\u00fcrm\u0259k \\\"Yaratmaq\\\" m\u0259rh\u0259l\u0259sidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 30. Kurikulumda idrak taksonomiyas\u0131 \\\"iyerarxik\\\" xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. Bu prinsipin tarix d\u0259rsinin planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131ndak\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tini \u0259n yax\u015f\u0131 izah ed\u0259n b\u0259nd hans\u0131d\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015eagirdl\u0259r\u0259 d\u0259rhal \u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b (Yaratmaq) tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131 verilm\u0259lidir ki, onlar\u0131n yarad\u0131c\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf etsin.\",\n            \"B) \u015eagird tarixi hadis\u0259nin xronologiyas\u0131n\u0131 (Xat\u0131rlamaq) v\u0259 mahiyy\u0259tini (Anlamaq) bilm\u0259d\u0259n o hadis\u0259ni analiz ed\u0259 (T\u0259hlil etm\u0259k) v\u0259 ya ona dair m\u00fchakim\u0259 (D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k) y\u00fcr\u00fcd\u0259 bilm\u0259z. T\u0259lim sad\u0259d\u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b\u0259 do\u011fru qurulmal\u0131d\u0131r.\",\n            \"C) \u0130yerarxiya yaln\u0131z z\u0259if oxuyan \u015fagirdl\u0259r\u0259 aiddir, istedadl\u0131 \u015fagirdl\u0259r b\u00fct\u00fcn m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri eyni anda etm\u0259lidirl\u0259r.\",\n            \"D) Taksonomiya f\u0259nl\u0259raras\u0131 inteqrasiyan\u0131 l\u0259\u011fv etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunur.\",\n            \"E) \u0130yerarxiyan\u0131n yuxar\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri yaln\u0131z formativ, a\u015fa\u011f\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri is\u0259 summativ qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab B. \u0130yerarxiya (pill\u0259varilik) o dem\u0259kdir ki, a\u015fa\u011f\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259 (m\u0259s\u0259l\u0259n, fakt\u0131 xat\u0131rlamaq v\u0259 anlamaq) olmadan yuxar\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259 (m\u0259s\u0259l\u0259n, t\u0259hlil etm\u0259k v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k) m\u00fck\u0259mm\u0259l \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7\u0259 bilm\u0259z. (Pill\u0259-pill\u0259 inki\u015faf).\"\n    }\n];\n\nlet currentIdx = 0;\nlet userAnswers = {};\nlet viewed = {0: true};\nlet isFinished = false;\n\nfunction initQuiz() {\n    const scale = document.getElementById('quiz-scale');\n    scale.innerHTML = ''; \/\/ \u015ekalan\u0131 t\u0259mizl\u0259yirik\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.createElement('button');\n        btn.className = 'scale-btn';\n        btn.innerText = index + 1;\n        btn.onclick = () => jumpToQuestion(index);\n        btn.id = `scale-btn-${index}`;\n        scale.appendChild(btn);\n    });\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction updateScaleColors() {\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.getElementById(`scale-btn-${index}`);\n        if(!btn) return;\n        btn.classList.remove('active', 'viewed', 'answered');\n        \n        if (isFinished) {\n            if (userAnswers[index] === quizData[index].correct) {\n                btn.classList.add('answered'); \n            } else {\n                btn.classList.add('viewed'); \n            }\n        } else {\n            if (userAnswers[index] !== undefined) {\n                btn.classList.add('answered');\n            } else if (viewed[index]) {\n                btn.classList.add('viewed');\n            }\n        }\n\n        if (index === currentIdx) {\n            btn.classList.add('active');\n        }\n    });\n}\n\nfunction renderQuestion() {\n    const q = quizData[currentIdx];\n    document.getElementById('question-text').innerText = q.q;\n    const optionsContainer = document.getElementById('options-container');\n    optionsContainer.innerHTML = '';\n    \n    q.options.forEach((opt, idx) => {\n        const label = document.createElement('label');\n        label.className = 'option-label';\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) label.classList.add('selected');\n        \n        if (isFinished) {\n            if (idx === q.correct) label.classList.add('correct');\n            if (userAnswers[currentIdx] === idx && idx !== q.correct) label.classList.add('wrong');\n            label.style.pointerEvents = 'none';\n        }\n\n        const input = document.createElement('input');\n        input.type = 'radio';\n        input.name = 'q-option';\n        input.value = idx;\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) input.checked = true;\n        if (!isFinished) {\n            input.onchange = () => selectOption(idx);\n        } else {\n            input.disabled = true;\n        }\n        \n        label.appendChild(input);\n        label.appendChild(document.createTextNode(opt));\n        optionsContainer.appendChild(label);\n    });\n\n    const expContainer = document.getElementById('explanation-container');\n    if (isFinished) {\n        expContainer.style.display = 'block';\n        expContainer.innerHTML = `<strong>\u0130zah:<\/strong> ${q.exp}`;\n    } else {\n        expContainer.style.display = 'none';\n    }\n\n    document.getElementById('btn-prev').disabled = currentIdx === 0;\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && !isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'none';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'inline-block';\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'inline-block';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    }\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = true;\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = false;\n    }\n\n    updateScaleColors();\n}\n\nfunction selectOption(idx) {\n    if (isFinished) return;\n    userAnswers[currentIdx] = idx;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction nextQuestion() {\n    if (currentIdx < quizData.length - 1) {\n        currentIdx++;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction prevQuestion() {\n    if (currentIdx > 0) {\n        currentIdx--;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction jumpToQuestion(idx) {\n    currentIdx = idx;\n    viewed[currentIdx] = true;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction finishQuiz() {\n    isFinished = true;\n    let score = 0;\n    quizData.forEach((q, idx) => {\n        if (userAnswers[idx] === q.correct) score++;\n    });\n    \n    document.getElementById('quiz-content').style.display = 'none';\n    document.getElementById('quiz-results').style.display = 'block';\n    document.getElementById('score-text').innerText = `${score}\/${quizData.length}`;\n    \n    document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    \n    updateScaleColors();\n    \n    setTimeout(() => {\n        document.getElementById('quiz-content').style.display = 'block';\n        currentIdx = 0;\n        renderQuestion();\n    }, 3000);\n}\n\ndocument.addEventListener('DOMContentLoaded', initQuiz);\n<\/script>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00d6HT\u018f\u015e\u018fM YEN\u0130L\u0130K Premium 30 s\u0131naq paketi il\u0259 imtahanda maksimum n\u0259tic\u0259 g\u00f6st\u0259rin! \u018fld\u0259 Et YEN\u0130 Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir. \u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol B. Blumun \u201c\u0130drak taksonomiyas\u0131\u201d v\u0259 t\u0259limd\u0259 t\u0259tbiqi \u0130mtahan N\u0259tic\u0259si 0\/0 Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz. &#8592; Geri \u0130r\u0259li &#8594; N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-213","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/213","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=213"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/213\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":214,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/213\/revisions\/214"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=213"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}