{"id":204,"date":"2026-05-17T14:44:13","date_gmt":"2026-05-17T14:44:13","guid":{"rendered":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=204"},"modified":"2026-05-17T14:44:13","modified_gmt":"2026-05-17T14:44:13","slug":"t%c9%99f%c9%99kkurun-novl%c9%99ri-m%c9%99ntiqi-t%c9%99nqidi-yaradici-abstrakt-analitik-praktik-produktiv-v%c9%99-s","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/xronos.info\/?page_id=204","title":{"rendered":"T\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn n\u00f6vl\u0259ri: m\u0259ntiqi, t\u0259nqidi, yarad\u0131c\u0131, abstrakt, analitik, praktik, produktiv v\u0259 s."},"content":{"rendered":"\n<div class=\"promo-banner premium-banner\">\n    <div class=\"promo-content\">\n        <span class=\"promo-badge\">M\u00d6HT\u018f\u015e\u018fM YEN\u0130L\u0130K<\/span>\n        <span>Premium 30 s\u0131naq paketi il\u0259 imtahanda maksimum n\u0259tic\u0259 g\u00f6st\u0259rin!<\/span>\n    <\/div>\n    <a href=\"https:\/\/api.whatsapp.com\/send?phone=994559339283&#038;text=Salam,%20m%C9%99n%20Premium%2030%20s%C4%B1naq%20paketini%20%C9%99ld%C9%99%20etm%C9%99k%20ist%C9%99yir%C9%99m.\" target=\"_blank\" class=\"promo-btn btn-whatsapp-direct\">\n        <svg width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"currentColor\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" style=\"vertical-align: middle; margin-right: 5px;\">\n            <path d=\"M17.472 14.382c-.297-.149-1.758-.867-2.03-.967-.273-.099-.471-.148-.67.15-.197.297-.767.966-.94 1.164-.173.199-.347.223-.644.075-.297-.15-1.255-.463-2.39-1.475-.883-.788-1.48-1.761-1.653-2.059-.173-.297-.018-.458.13-.606.134-.133.298-.347.446-.52.149-.174.198-.298.298-.497.099-.198.05-.371-.025-.52-.075-.149-.669-1.612-.916-2.207-.242-.579-.487-.5-.669-.51a12.8 12.8 0 0 0-.57-.01c-.198 0-.52.074-.792.372-.272.297-1.04 1.016-1.04 2.479 0 1.462 1.065 2.875 1.213 3.074.149.198 2.096 3.2 5.077 4.487.709.306 1.262.489 1.694.625.712.227 1.36.195 1.871.118.571-.085 1.758-.719 2.006-1.413.248-.694.248-1.289.173-1.413-.074-.124-.272-.198-.57-.347m-5.421 7.403h-.004a9.87 9.87 0 0 1-5.031-1.378l-.361-.214-3.741.982.998-3.648-.235-.374a9.86 9.86 0 0 1-1.51-5.26c.001-5.45 4.436-9.884 9.888-9.884 2.64 0 5.122 1.03 6.988 2.898a9.825 9.825 0 0 1 2.893 6.994c-.003 5.45-4.437 9.885-9.885 9.885m8.413-18.297A11.815 11.815 0 0 0 12.05 0C5.495 0 .16 5.335.157 11.892c0 2.096.547 4.142 1.588 5.945L.057 24l6.305-1.654a11.882 11.882 0 0 0 5.683 1.448h.005c6.554 0 11.89-5.335 11.893-11.893a11.821 11.821 0 0 0-3.48-8.413Z\"\/>\n        <\/svg>\n        \u018fld\u0259 Et\n    <\/a>\n<\/div>\n\n<div class=\"promo-banner\">\n    <div class=\"promo-content\">\n        <span class=\"promo-badge\">YEN\u0130<\/span>\n        <span>Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir.<\/span>\n    <\/div>\n    <a href=\"https:\/\/xronos.info\/?page_id=80\" class=\"promo-btn\">\u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol<\/a>\n<\/div>\n\n<div id=\"premium-quiz-container\">\n    <div class=\"quiz-top-bar\">\n        <h2>\u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131<\/h2>\n        <div id=\"quiz-scale\" class=\"quiz-scale\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-content\" class=\"quiz-content\">\n        <h3 id=\"question-text\" class=\"question-text\"><\/h3>\n        <div id=\"options-container\" class=\"options-container\"><\/div>\n        <div id=\"explanation-container\" class=\"explanation-container\" style=\"display: none;\"><\/div>\n    <\/div>\n\n    <div id=\"quiz-results\" class=\"quiz-results\" style=\"display: none;\">\n        <h3>\u0130mtahan N\u0259tic\u0259si<\/h3>\n        <div class=\"score-circle\">\n            <span id=\"score-text\">0\/0<\/span>\n        <\/div>\n        <p>Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz.<\/p>\n    <\/div>\n\n    <div class=\"quiz-navigation\">\n        <button id=\"btn-prev\" class=\"nav-btn\" onclick=\"prevQuestion()\">&#8592; Geri<\/button>\n        <button id=\"btn-next\" class=\"nav-btn btn-primary\" onclick=\"nextQuestion()\">\u0130r\u0259li &#8594;<\/button>\n        <button id=\"btn-finish\" class=\"nav-btn btn-finish\" style=\"display:none;\" onclick=\"finishQuiz()\">N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r<\/button>\n    <\/div>\n    \n    <div class=\"quiz-footer\">\n        M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev\n    <\/div>\n<\/div>\n\n<style>\n    :root {\n        --primary: #2563eb;\n        --primary-hover: #1d4ed8;\n        --answered: #22c55e;\n        --skipped: #ef4444;  \n        --unseen: #e5e7eb;\n        --bg: #ffffff;\n        --text: #1f2937;\n        --border: #e5e7eb;\n        --premium-dark: #111827;\n        --premium-color: #f59e0b;\n    }\n\n    .promo-banner {\n        max-width: 800px;\n        margin: 2rem auto 1rem auto;\n        background: linear-gradient(270deg, #1e3a8a, #4f46e5, #9333ea, #3b82f6);\n        background-size: 300% 300%;\n        animation: gradientBG 8s ease infinite;\n        color: #ffffff;\n        border-radius: 16px;\n        padding: 16px 24px;\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        align-items: center;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(79, 70, 229, 0.25);\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        box-sizing: border-box;\n    }\n\n    .premium-banner {\n        background: linear-gradient(270deg, var(--premium-dark), #1f2937, #374151, var(--premium-dark));\n        border: 1px solid var(--premium-color);\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(245, 158, 11, 0.2);\n    }\n\n    .premium-banner .promo-badge {\n        background: var(--premium-color);\n        color: #ffffff;\n    }\n\n    .premium-banner .btn-whatsapp-direct {\n        background: #25D366;\n        border: none;\n        color: #ffffff;\n        display: inline-flex;\n        align-items: center;\n    }\n\n    .premium-banner .btn-whatsapp-direct:hover {\n        background: #1da851;\n        transform: translateY(-2px);\n    }\n\n    @keyframes gradientBG {\n        0% { background-position: 0% 50%; }\n        50% { background-position: 100% 50%; }\n        100% { background-position: 0% 50%; }\n    }\n\n    .promo-content {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        gap: 15px;\n        font-size: 15px;\n        font-weight: 600;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .promo-badge {\n        background: #fef08a;\n        color: #b45309;\n        padding: 4px 10px;\n        border-radius: 8px;\n        font-size: 12px;\n        font-weight: 800;\n        text-transform: uppercase;\n        letter-spacing: 0.5px;\n        animation: pulseBadge 2s infinite;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    @keyframes pulseBadge {\n        0% { transform: scale(1); }\n        50% { transform: scale(1.08); }\n        100% { transform: scale(1); }\n    }\n\n    .promo-btn {\n        background: rgba(255, 255, 255, 0.15);\n        border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3);\n        color: #ffffff;\n        padding: 10px 20px;\n        border-radius: 10px;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 14px;\n        text-decoration: none;\n        transition: all 0.3s ease;\n        white-space: nowrap;\n    }\n\n    .promo-btn:hover {\n        background: #ffffff;\n        color: #1e3a8a;\n    }\n\n    @media (max-width: 768px) {\n        .promo-banner {\n            flex-direction: column;\n            text-align: center;\n            gap: 15px;\n        }\n        .promo-content {\n            flex-direction: column;\n            gap: 10px;\n        }\n    }\n\n    #premium-quiz-container {\n        font-family: 'Segoe UI', system-ui, sans-serif;\n        max-width: 800px;\n        margin: 0 auto 2rem auto; \n        background: var(--bg);\n        border-radius: 16px;\n        box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,0.05);\n        border: 1px solid var(--border);\n        overflow: hidden;\n        color: var(--text);\n    }\n\n    .quiz-top-bar {\n        background: #f8fafc;\n        padding: 1.5rem;\n        border-bottom: 1px solid var(--border);\n    }\n\n    .quiz-top-bar h2 {\n        margin: 0 0 1rem 0;\n        font-size: 1.25rem;\n        color: var(--text);\n        text-align: center;\n    }\n\n    .quiz-scale {\n        display: flex;\n        flex-wrap: wrap;\n        gap: 6px;\n        justify-content: center;\n    }\n\n    .scale-btn {\n        width: 32px;\n        height: 32px;\n        border-radius: 6px;\n        border: none;\n        background: var(--unseen);\n        color: #4b5563;\n        font-weight: 600;\n        font-size: 0.85rem;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .scale-btn:hover {\n        transform: translateY(-2px);\n    }\n\n    .scale-btn.active {\n        box-shadow: 0 0 0 2px #fff, 0 0 0 4px var(--primary);\n    }\n\n    .scale-btn.viewed { background: var(--skipped); color: white; }\n    .scale-btn.answered { background: var(--answered); color: white; }\n\n    .quiz-content { padding: 2rem; min-height: 300px; }\n     \n    .question-text {\n        font-size: 1.15rem;\n        line-height: 1.6;\n        margin-bottom: 1.5rem;\n        white-space: pre-line;\n    }\n\n    .options-container { display: flex; flex-direction: column; gap: 10px; }\n\n    .option-label {\n        display: flex;\n        align-items: center;\n        padding: 1rem;\n        border: 2px solid var(--border);\n        border-radius: 8px;\n        cursor: pointer;\n        transition: all 0.2s;\n    }\n\n    .option-label:hover { border-color: var(--primary); background: #eff6ff; }\n     \n    .option-label input { margin-right: 15px; transform: scale(1.2); cursor: pointer; }\n     \n    .option-label.selected {\n        border-color: var(--primary);\n        background: #eff6ff;\n    }\n\n    .option-label.correct {\n        border-color: var(--answered);\n        background: #f0fdf4;\n    }\n\n    .option-label.wrong {\n        border-color: var(--skipped);\n        background: #fef2f2;\n    }\n\n    .explanation-container {\n        margin-top: 1.5rem;\n        padding: 1rem;\n        background: #fef3c7;\n        border-left: 4px solid #f59e0b;\n        border-radius: 4px;\n        font-size: 0.95rem;\n        line-height: 1.5;\n    }\n\n    .quiz-navigation {\n        display: flex;\n        justify-content: space-between;\n        padding: 1.5rem 2rem;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n        background: #f8fafc;\n    }\n\n    .nav-btn {\n        padding: 0.75rem 1.5rem;\n        border: none;\n        border-radius: 8px;\n        font-weight: 600;\n        cursor: pointer;\n        transition: 0.2s;\n        background: #e2e8f0;\n        color: #475569;\n    }\n\n    .nav-btn:hover { background: #cbd5e1; }\n     \n    .nav-btn.btn-primary { background: var(--primary); color: white; }\n    .nav-btn.btn-primary:hover { background: var(--primary-hover); }\n     \n    .nav-btn.btn-finish { background: var(--answered); color: white; margin-left: auto; }\n    .nav-btn.btn-finish:hover { background: #16a34a; }\n\n    .quiz-results { text-align: center; padding: 3rem 2rem; }\n    .score-circle {\n        width: 120px; height: 120px;\n        border-radius: 50%; background: #eff6ff;\n        border: 4px solid var(--primary);\n        display: flex; align-items: center; justify-content: center;\n        margin: 1rem auto; font-size: 2rem; font-weight: bold; color: var(--primary);\n    }\n\n    .quiz-footer {\n        text-align: right;\n        padding: 1rem 2rem;\n        font-size: 0.85rem;\n        color: #64748b;\n        font-weight: 600;\n        background: #fff;\n        border-top: 1px solid var(--border);\n    }\n<\/style>\n\n<script>\nconst quizData = [\n    {\n        \"q\": \"Test 1. M\u00fc\u0259llim \u015fagirdl\u0259r\u0259 S\u0259f\u0259vi v\u0259 Osmanl\u0131 imperiyalar\u0131n\u0131n h\u0259rbi q\u00fcdr\u0259tini, el\u0259c\u0259 d\u0259 onlar\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi co\u011frafi m\u00f6vqenin iqtisadiyyata t\u0259sirini t\u0259hlil etdirir. Tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n sonunda \u015fagirdl\u0259r h\u0259r iki d\u00f6vl\u0259tin t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u0259 u\u011frama s\u0259b\u0259bl\u0259rini \u00fcmumil\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k aralar\u0131ndak\u0131 fundamental f\u0259rql\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edirl\u0259r. Bu prosesd\u0259 \u015fagirdl\u0259rd\u0259 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn hans\u0131 iki n\u00f6v\u00fc \u0259n qabar\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 f\u0259aliyy\u0259td\u0259dir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Praktik v\u0259 Abstrakt\",\n            \"B) Analitik v\u0259 M\u0259ntiqi\",\n            \"C) Yarad\u0131c\u0131 v\u0259 Produktiv\",\n            \"D) T\u0259nqidi v\u0259 Praktik\",\n            \"E) Abstrakt v\u0259 Yarad\u0131c\u0131\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab B. M\u0259s\u0259l\u0259ni hiss\u0259l\u0259r\u0259 ay\u0131rmaq, t\u0259hlil etm\u0259k (h\u0259rbi q\u00fcdr\u0259t, co\u011frafiya) Analitik t\u0259f\u0259kk\u00fcrd\u00fcr. Bu t\u0259hlilin sonunda \u00fcmumil\u0259\u015fdirm\u0259l\u0259r aparmaq, s\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259si quraraq f\u0259rql\u0259ri tapmaq is\u0259 M\u0259ntiqi t\u0259f\u0259kk\u00fcrd\u00fcr.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 2. Tarix d\u0259rsind\u0259 m\u00fc\u0259llim \u015fagirdl\u0259r\u0259 bel\u0259 bir sual verir: \\\"\u018fg\u0259r 1920-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti (AXC) beyn\u0259lxalq al\u0259min birba\u015fa h\u0259rbi d\u0259st\u0259yini alsayd\u0131 v\u0259 i\u015f\u011fala m\u0259ruz qalmasayd\u0131, sizc\u0259, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n regiondak\u0131 geosiyasi rolu nec\u0259 olard\u0131? \u00d6z alternativ tarix f\u0259rziyy\u0259l\u0259rinizi t\u0259rtib edin.\\\" \u015eagirdl\u0259rd\u0259 bu suala cavab axtarark\u0259n formala\u015fan \u0259sas t\u0259f\u0259kk\u00fcr n\u00f6v\u00fc hans\u0131d\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) M\u0259ntiqi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"B) T\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"C) Praktik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"D) Yarad\u0131c\u0131 (Kreativ) t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"E) Reproduktiv t\u0259f\u0259kk\u00fcr\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab D. \\\"N\u0259 olard\u0131 \u0259g\u0259r?\\\" suallar\u0131 \u015fagirdi m\u00f6vcud reall\u0131qdan \u00e7\u0131xar\u0131b, yeni ideyalar, f\u0259rziyy\u0259l\u0259r v\u0259 x\u0259yali ssenaril\u0259r (alternativ tarix) uydurma\u011fa s\u00f6vq edir. Bu, yarad\u0131c\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn klassik x\u00fcsusiyy\u0259tidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 3. \u015eagird q\u0259dim d\u00f6vr\u0259 aid tap\u0131lm\u0131\u015f m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 iki f\u0259rqli tarix\u00e7inin \\\"Troya m\u00fcharib\u0259si\\\" haqq\u0131nda ziddiyy\u0259tli faktlar yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr. O, d\u0259rhal hans\u0131sa birini kor-koran\u0259 do\u011fru q\u0259bul etmir; h\u0259r iki m\u0259nb\u0259nin hans\u0131 d\u00f6vrd\u0259, kimin sifari\u015fi il\u0259 yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 m\u0259lumatlardak\u0131 q\u0259r\u0259zi, subyektivliyi a\u015fkara \u00e7\u0131xarma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu \u015fagird f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn hans\u0131 n\u00f6v\u00fcn\u00fc n\u00fcmayi\u015f etdirir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) T\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"B) Produktiv t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"C) M\u0259ntiqi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"D) Abstrakt t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"E) Praktik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab A. \u0130nformasiyaya \u015f\u00fcbh\u0259 il\u0259 yana\u015fmaq, q\u0259r\u0259zi v\u0259 m\u00fc\u0259llif m\u00f6vqeyini yoxlamaq, fakt\u0131 s\u00fcbutlardan ay\u0131rmaq T\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn \u0259n ali g\u00f6st\u0259ricisidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 4. Orta \u0259srl\u0259rd\u0259 Avropada kils\u0259nin elm\u0259 v\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 olan m\u00fctl\u0259q t\u0259sirini \u00f6yr\u0259n\u0259n \u015fagird, inkvizisiya m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rinin i\u015fl\u0259m\u0259 mexanizmini oxuyaraq: \\\"Kils\u0259nin bu q\u0259d\u0259r q\u0259ddar olmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi dini t\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015flikd\u0259n \u00e7ox, sad\u0259c\u0259 feodalizmin \u00f6z siyasi-iqtisadi hakimiyy\u0259tini itirm\u0259k qorxusudur\\\" - dey\u0259 \u00e7ox d\u0259qiq bir m\u00fchakim\u0259 y\u00fcr\u00fcd\u0259r\u0259k \u00fcmumi qanunauy\u011funluq \u00e7\u0131xar\u0131r. \u015eagird bu n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259rk\u0259n t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn hans\u0131 n\u00f6v\u00fcnd\u0259n istifad\u0259 etdi?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Praktik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"B) M\u0259ntiqi t\u0259f\u0259kk\u00fcr (\u0130nduktiv m\u00fchakim\u0259)\",\n            \"C) Yarad\u0131c\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"D) Reproduktiv t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"E) \u0130ntuitiv t\u0259f\u0259kk\u00fcr\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab B. X\u00fcsusi faktlardan (inkvizisiya, kils\u0259 c\u0259zalar\u0131) \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k \u00fcmumi bir qanunauy\u011funluq (hakimiyy\u0259ti qorumaq qorxusu) formala\u015fd\u0131rmaq m\u0259ntiqi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn induktiv (x\u00fcsusid\u0259n-\u00fcmumiy\u0259) n\u00f6v\u00fcd\u00fcr.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 5. \u015eagirdl\u0259r I \u015eah \u0130smay\u0131l\u0131n Xorasan y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc x\u0259rit\u0259d\u0259 \u00f6yr\u0259nirl\u0259r. M\u00fc\u0259llim x\u0259rit\u0259ni l\u00f6vh\u0259d\u0259n y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 \u015fagirdl\u0259rd\u0259n \u015eah \u0130smay\u0131l\u0131n ordusunun T\u0259brizd\u0259n M\u0259rv\u0259 q\u0259d\u0259r ke\u00e7diyi mar\u015frutu g\u00f6zl\u0259rinin \u00f6n\u00fcnd\u0259, y\u0259ni x\u0259yal\u0259n canland\u0131rmalar\u0131n\u0131 v\u0259 hans\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259rini t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259l\u0259rini ist\u0259yir. Bu tap\u015f\u0131r\u0131q \u015fagirdl\u0259rd\u0259 \u0259sas\u0259n hans\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr n\u00f6v\u00fcn\u00fc i\u015f\u0259 sal\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Praktik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"B) Analitik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"C) T\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"D) Abstrakt (v\u0259 ya M\u0259kan-vizual) t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"E) Produktiv t\u0259f\u0259kk\u00fcr\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab D. G\u00f6zl\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n, x\u0259rit\u0259d\u0259 olmayan bir obyekti v\u0259 ya mar\u015frutu zehind\u0259 m\u00fcc\u0259rr\u0259d olaraq canland\u0131rmaq v\u0259 onun \u00fcz\u0259rind\u0259 x\u0259yali \u0259m\u0259liyyatlar aparmaq Abstrakt (m\u00fcc\u0259rr\u0259d) t\u0259f\u0259kk\u00fcrd\u00fcr.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 6. \\\"Nizami G\u0259nc\u0259vinin \u0259s\u0259rl\u0259ri XII \u0259sr Az\u0259rbaycan ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131n\u0131 \u0259ks etdirir\\\" h\u00f6km\u00fcn\u00fc (qaydas\u0131n\u0131) d\u0259rk ed\u0259n \u015fagird, bu qaydaya \u0259saslanaraq \\\"Xosrov v\u0259 \u015eirin\\\" poemas\u0131nda qad\u0131nlar\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259ki rolu il\u0259 ba\u011fl\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n bir fikri x\u00fcsusi n\u00fcmun\u0259 kimi t\u0259sdiql\u0259yir. Bu prosesd\u0259 \u015fagirdin idrak f\u0259aliyy\u0259ti t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn hans\u0131 formas\u0131na uy\u011fun g\u0259lir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Deduktiv m\u0259ntiqi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"B) \u0130nduktiv m\u0259ntiqi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"C) T\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"D) Yarad\u0131c\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"E) Analitik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab A. \u00dcmumi bir qaydadan (Nizaminin \u0259s\u0259rl\u0259rinin XII \u0259sri \u0259ks etdirm\u0259si) \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k, x\u00fcsusi bir n\u00fcmun\u0259y\u0259 (Xosrov v\u0259 \u015eirin poemas\u0131ndak\u0131 hala) t\u0259tbiq etm\u0259k deduktiv (\u00fcmumid\u0259n x\u00fcsusiy\u0259) m\u0259ntiqi t\u0259f\u0259kk\u00fcrd\u00fcr.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 7. Q\u0259dim Roma v\u0259 Q\u0259dim Yunan\u0131stan m\u00f6vzular\u0131n\u0131 ke\u00e7\u0259n m\u00fc\u0259llim \u015fagirdl\u0259r\u0259 d\u0259rslikd\u0259ki m\u0259tni oxuyaraq m\u00fch\u00fcm faktlar\u0131 Venn diaqram\u0131nda yerl\u0259\u015fdirm\u0259yi tap\u015f\u0131r\u0131r. \u015eagirdl\u0259r h\u0259r iki d\u00f6vl\u0259tin siyasi qurulu\u015fu (Respublika vs. Demokratiya) aras\u0131ndak\u0131 ox\u015far v\u0259 f\u0259rqli c\u0259h\u0259tl\u0259ri qrupla\u015fd\u0131r\u0131rlar. Bu f\u0259aliyy\u0259t zaman\u0131 \u015fagirdl\u0259r \u0259n \u00e7ox hans\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcrd\u0259n istifad\u0259 edirl\u0259r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Praktik\",\n            \"B) Yarad\u0131c\u0131\",\n            \"C) M\u0259ntiqi (v\u0259 Analitik)\",\n            \"D) Abstrakt\",\n            \"E) \u0130ntuitiv\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab C. Ox\u015far v\u0259 f\u0259rqli c\u0259h\u0259tl\u0259ri tapmaq, qrupla\u015fd\u0131rmaq, Venn diaqram\u0131 qurmaq v\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259k M\u0259ntiqi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn (b\u0259zi hallarda is\u0259 par\u00e7alama oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn Analitikin) \u0259n ayd\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 8. Tarix d\u0259rsind\u0259 m\u00fc\u0259llim Birinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olan imperialist maraqlar\u0131 (m\u0259s\u0259l\u0259n, m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259ni) izah edir. \u015eagirdl\u0259rd\u0259n biri aya\u011fa qalxaraq deyir: \\\"B\u0259s o zaman, d\u0259rslikd\u0259 Antanta d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin 'demokratiya v\u0259 s\u00fclh car\u00e7\u0131s\u0131' kimi t\u0259qdim edilm\u0259si m\u0259ntiqsiz v\u0259 ziddiyy\u0259tli deyilmi? M\u0259nc\u0259, h\u0259r iki t\u0259r\u0259f eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 imperialist idi v\u0259 he\u00e7 biri s\u00fclh ist\u0259mirdi.\\\" Bu \u015fagird t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn hans\u0131 n\u00f6v\u00fcn\u00fc y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yarad\u0131c\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"B) Produktiv t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"C) Praktik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"D) T\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"E) Abstrakt t\u0259f\u0259kk\u00fcr\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab D. D\u0259rslikd\u0259ki v\u0259 ya m\u00fc\u0259llimin t\u0259qdim etdiyi haz\u0131r m\u0259lumata kor-koran\u0259 inanmamaq, ziddiyy\u0259tl\u0259ri g\u00f6rm\u0259k v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn t\u0259r\u0259fsiz\/obyektiv m\u00fchakim\u0259sini ir\u0259li s\u00fcrm\u0259k t\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcrd\u00fcr.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 9. \u015eagird m\u0259kt\u0259b\u0259 yax\u0131n \u0259razid\u0259 qaz\u0131nt\u0131 zaman\u0131 tap\u0131lm\u0131\u015f q\u0259dim saxs\u0131 qab q\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131 t\u0259dqiq etm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259lir. O, sad\u0259c\u0259 q\u0131r\u0131qlara baxm\u0131r; onlar\u0131 t\u0259mizl\u0259yir, kitabda \u00f6yr\u0259ndiyi Eneolit d\u00f6vr\u00fc qablar\u0131 il\u0259 dizayn\u0131n\u0131 m\u00fcqayis\u0259 ed\u0259r\u0259k \u00f6l\u00e7\u00fcr, fiqurlar\u0131 fiziki olaraq bir-birin\u0259 yap\u0131\u015fd\u0131rma\u011fa (b\u0259rpa etm\u0259y\u0259) \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu prosesd\u0259 \u015fagirdd\u0259 \u0259n \u00e7ox inki\u015faf ed\u0259n t\u0259f\u0259kk\u00fcr n\u00f6v\u00fc hans\u0131d\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Abstrakt t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"B) T\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"C) Praktik (Hiss-\u0259yani) t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"D) Yarad\u0131c\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"E) Analitik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab C. \u0130nsan\u0131n fiziki \u0259\u015fyalarla bilavasit\u0259 (\u0259yani) t\u0259masda olmas\u0131, \u00f6l\u00e7m\u0259si, qurmas\u0131, b\u0259rpa etm\u0259si Praktik (v\u0259 ya \u0259yani-\u0259m\u0259li) t\u0259f\u0259kk\u00fcrd\u00fcr. Biliyin qollar \u00e7\u0131rmanaraq birba\u015fa \u0259ll\u0259 (motorika il\u0259) icras\u0131d\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 10. Tarix f\u0259nnind\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n \\\"4N 1K H\\\" (N\u0259? Niy\u0259? Nec\u0259? N\u0259 zaman? Kim? Harada?) \u00fcsulu \u015fagirdl\u0259rd\u0259 \u0259sas\u0259n hans\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr n\u00f6vl\u0259rini inki\u015faf etdirir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Analitik v\u0259 T\u0259nqidi\",\n            \"B) Yaln\u0131z Abstrakt\",\n            \"C) Yarad\u0131c\u0131 v\u0259 Praktik\",\n            \"D) M\u0259ntiqi v\u0259 Abstrakt\",\n            \"E) Praktik v\u0259 Produktiv\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab A. Bir hadis\u0259ni (m\u0259s\u0259l\u0259n, inqilab\u0131) 6 m\u00fcxt\u0259lif sual istiqam\u0259tind\u0259 (niy\u0259 oldu, nec\u0259 oldu, kim etdi v\u0259 s.) detallar\u0131na q\u0259d\u0259r par\u00e7alamaq (Analitik) v\u0259 hadis\u0259y\u0259 f\u0259rqli aspektl\u0259rd\u0259n \u015f\u00fcbh\u0259 il\u0259 yana\u015fmaq (T\u0259nqidi) bu \u00fcsulun \u0259sas h\u0259d\u0259fidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 11. Tarix d\u0259rsind\u0259 \u015fagirdl\u0259r\u0259 d\u0259rslikd\u0259 olmayan, unikal bir tap\u015f\u0131r\u0131q verilir: \\\"Eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l II \u0259sr\u0259 aid Q\u0259dim \u00c7in imperatoru \u00c7in \u015ei Xuandinin ordusu \u00fc\u00e7\u00fcn tamamil\u0259 yeni, d\u00f6vr\u00fcn texnologiyalar\u0131ndan (d\u0259mir, araba) istifad\u0259 ed\u0259n lakin tarixd\u0259 m\u00f6vcud olmayan bir 'h\u0259rbi silah' (v\u0259 ya m\u00fcdafi\u0259 sistemi) dizayn edin.\\\" Bu tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259n \u015fagirdd\u0259 hans\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr n\u00f6v\u00fc formala\u015facaq?\",\n        \"options\": [\n            \"A) T\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"B) M\u0259ntiqi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"C) Yarad\u0131c\u0131 (Produktiv) t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"D) Abstrakt t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"E) Analitik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab C. M\u00f6vcud bilikl\u0259r\u0259 (d\u00f6vr\u00fcn texnologiyalar\u0131na) \u0259saslanaraq \u0259vv\u0259ll\u0259r m\u00f6vcud olmayan, f\u0259rqli v\u0259 orijinal bir m\u0259hsul\/ideya ir\u0259li s\u00fcrm\u0259k (dizayn etm\u0259k) Yarad\u0131c\u0131 (h\u0259m d\u0259 m\u0259hsul verdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn produktiv) t\u0259f\u0259kk\u00fcrd\u00fcr.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 12. \u015eagird m\u0259ntiqi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn \\\"Analogiya\\\" \u00fcsulundan istifad\u0259 edir. O, bu t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc Tarix f\u0259nnind\u0259 nec\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259 bil\u0259r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lmas\u0131 prosesini izah etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Roma imperiyas\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131 s\u0259b\u0259bl\u0259rini n\u00fcmun\u0259 g\u0259tir\u0259r\u0259k iki f\u0259rqli hadis\u0259 aras\u0131nda b\u0259nz\u0259rlikl\u0259r (ox\u015farl\u0131qlar) qurmaqla.\",\n            \"B) SSR\u0130-nin niy\u0259 da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcbut etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadi r\u0259q\u0259ml\u0259ri ard\u0131c\u0131l sadalamaqla.\",\n            \"C) H\u0259r iki imperiyan\u0131n x\u0259rit\u0259sini \u00e7\u0259km\u0259kl\u0259.\",\n            \"D) D\u0259rslikd\u0259ki faktlara \u015f\u00fcbh\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131b m\u00fc\u0259lliml\u0259 m\u00fcbahis\u0259 etm\u0259kl\u0259.\",\n            \"E) Yeni, alternativ bir SSR\u0130 konstitusiyas\u0131 yazmaqla.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab A. Analogiya f\u0259rqli obyektl\u0259r, d\u00f6vrl\u0259r v\u0259 ya hadis\u0259l\u0259r aras\u0131ndak\u0131 qism\u0259n ox\u015farl\u0131qlara \u0259saslanaraq n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xarmaqd\u0131r. (Roma v\u0259 SSR\u0130-nin \u00e7\u00f6km\u0259 mexanizml\u0259rini b\u0259nz\u0259tm\u0259k m\u0259ntiqi analogiyad\u0131r).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 13. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 hans\u0131 f\u0259aliyy\u0259t \u015fagirdd\u0259 T\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn Z\u018f\u0130F oldu\u011funu (v\u0259 ya inki\u015faf etm\u0259diyini) g\u00f6st\u0259rir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015eagird h\u0259r hans\u0131 bir tarixi hadis\u0259ni (m\u0259s\u0259l\u0259n, 1918-ci il Mart soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131) d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259rk\u0259n emosiyalar\u0131n\u0131 idar\u0259 edir v\u0259 soyuqqanl\u0131 faktlara \u0259saslan\u0131r.\",\n            \"B) \u015eagird m\u00fc\u0259llimin verdiyi elmi izah\u0131 kifay\u0259t hesab etmir, ev\u0259 gedib f\u0259rqli m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131r.\",\n            \"C) \u015eagird internetd\u0259 \\\"Misir ehramlar\u0131n\u0131 yadplanetlil\u0259r tikib\\\" ba\u015fl\u0131ql\u0131 bir video izl\u0259yir v\u0259 videonun he\u00e7 bir elmi istinad\u0131 olmamas\u0131na baxmayaraq bu m\u0259lumat\u0131 do\u011fru q\u0259bul edib sinif yolda\u015flar\u0131n\u0131 inand\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.\",\n            \"D) \u015eagird m\u00fczakir\u0259 zaman\u0131 \u00f6z s\u0259hvini anlad\u0131qda geri \u00e7\u0259kilm\u0259yi v\u0259 yolda\u015f\u0131n\u0131n haql\u0131 oldu\u011funu q\u0259bul etm\u0259yi bacar\u0131r.\",\n            \"E) \u015eagird tarixi m\u0259tnd\u0259ki siyasi q\u0259r\u0259zi (fakt v\u0259 fikri) bir-birind\u0259n ay\u0131ra bilir.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab C. M\u0259lumat\u0131 (n\u0259 q\u0259d\u0259r absurd olsa da) yoxlamadan, m\u0259nb\u0259 t\u0259l\u0259b etm\u0259d\u0259n v\u0259 elmi rasionall\u0131q axtarmadan kor-koran\u0259 q\u0259bul etm\u0259k t\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn yoxlu\u011fudur. (T\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcr \u015f\u00fcbh\u0259\u00e7i v\u0259 s\u00fcbutat\u0259l\u0259bdir).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 14. M\u00fc\u0259llim XVIII \u0259sr Az\u0259rbaycan xanl\u0131qlar\u0131n\u0131 t\u0259dris edir. \u015eagirdl\u0259r\u0259 bel\u0259 bir tap\u015f\u0131r\u0131q verilir: \\\"Qaraba\u011f, Quba, \u015e\u0259ki v\u0259 \u0130r\u0259van xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n siyasi v\u0259 iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259hlil edin. Sonra is\u0259 bu xanl\u0131qlar\u0131n niy\u0259 birl\u0259\u015f\u0259 bilm\u0259diyini, onlar\u0131n ortaq z\u0259if n\u00f6qt\u0259sinin n\u0259 oldu\u011funu bir c\u00fcml\u0259 il\u0259 ifad\u0259 edin.\\\" \u015eagirdl\u0259rd\u0259 ard\u0131c\u0131l olaraq hans\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr prosesl\u0259ri ged\u0259c\u0259k?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Analitik -> T\u0259nqidi\",\n            \"B) Analitik -> M\u0259ntiqi (\u00dcmumil\u0259\u015fdirm\u0259)\",\n            \"C) Yarad\u0131c\u0131 -> Abstrakt\",\n            \"D) Praktik -> Produktiv\",\n            \"E) Abstrakt -> T\u0259nqidi\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab B. \u018fvv\u0259lc\u0259 h\u0259r bir xanl\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda par\u00e7alay\u0131b inc\u0259l\u0259m\u0259k (t\u0259hlil etm\u0259k) Analitik t\u0259f\u0259kk\u00fcrd\u00fcr. Daha sonra bu t\u0259hlill\u0259rd\u0259n vahid, ortaq bir n\u0259tic\u0259 (z\u0259if n\u00f6qt\u0259) \u00e7\u0131xarmaq (\u00fcmumil\u0259\u015fdirm\u0259k) M\u0259ntiqi t\u0259f\u0259kk\u00fcrd\u00fcr.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 15. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131 Analitik t\u0259f\u0259kk\u00fcr \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterik deyildir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) B\u00fct\u00f6v bir problemi (m\u0259s\u0259l\u0259n, m\u00fcharib\u0259ni) siyasi, iqtisadi v\u0259 sosial s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 par\u00e7alamaq.\",\n            \"B) M\u0259lumatlar aras\u0131nda gizli s\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rini (strukturu) a\u015fkarlamaq.\",\n            \"C) H\u0259r hans\u0131 bir hadis\u0259nin z\u0259if v\u0259 g\u00fccl\u00fc t\u0259r\u0259fl\u0259rini (SWOT analizi kimi) t\u0259f\u0259rr\u00fcatl\u0131 inc\u0259l\u0259m\u0259k.\",\n            \"D) M\u00f6vcud qaydalar\u0131 bir k\u0259nara qoyub he\u00e7 kimin a\u011fl\u0131na g\u0259lm\u0259y\u0259n, f\u0259rqli v\u0259 orijinal bir h\u0259ll yolu k\u0259\u015ff etm\u0259k.\",\n            \"E) B\u00f6y\u00fck bir tarixi m\u0259tni t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259rin\u0259 (m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259r\u0259) b\u00f6l\u0259r\u0259k \u00f6yr\u0259nm\u0259k.\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab D. Qaydalar\u0131 q\u0131rmaq, orijinal v\u0259 he\u00e7 kimin a\u011fl\u0131na g\u0259lm\u0259y\u0259n f\u0259rqli (qeyri-standart) h\u0259ll yollar\u0131 tapmaq Analitik deyil, Yarad\u0131c\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn (Kreativliyin) x\u00fcsusiyy\u0259tidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 16. Tarix d\u0259rsind\u0259 \u015fagird \\\"S\u0259f\u0259vil\u0259r d\u00f6vl\u0259tind\u0259 m\u0259rk\u0259zi aparat\\\" m\u00f6vzusunu oxuyur. O, bu strukturu anlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259tin b\u00fct\u00fcn v\u0259zif\u0259l\u0259rini (\u015eah, V\u0259kil, S\u0259dr, V\u0259zir, \u018fmir \u0259l-\u00fcm\u0259ra) oxlarla bir-birin\u0259 ba\u011flayan x\u00fcsusi bir \\\"\u0130yerarxiya a\u011fac\u0131\\\" (sxem) \u00e7\u0259kir. \u015eagirdin bu prosesd\u0259 istifad\u0259 etdiyi t\u0259f\u0259kk\u00fcr v\u0259 f\u0259aliyy\u0259t n\u00f6v\u00fc n\u0259dir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Praktik t\u0259f\u0259kk\u00fcr \u2013 Xat\u0131rlamaq\",\n            \"B) T\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcr \u2013 D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k\",\n            \"C) M\u0259ntiqi-Abstrakt t\u0259f\u0259kk\u00fcr \u2013 Sxeml\u0259\u015fdirm\u0259\/Modell\u0259\u015fdirm\u0259\",\n            \"D) Yarad\u0131c\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr \u2013 Sintez\",\n            \"E) Reproduktiv t\u0259f\u0259kk\u00fcr \u2013 \u018fzb\u0259rl\u0259m\u0259\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab C. M\u0259tn \u015f\u0259klind\u0259 verilmi\u015f m\u00fcr\u0259kk\u0259b bir sistemi m\u0259ntiqi \u0259laq\u0259l\u0259r quraraq vizual\/abstrakt model\u0259 (sxem, qrafik, a\u011fac) \u00e7evirm\u0259k m\u0259ntiqi-abstrakt t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn m\u0259hsuludur.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 17. \\\"Produktiv t\u0259f\u0259kk\u00fcr\\\" (yarad\u0131c\u0131 m\u0259hsul ver\u0259n t\u0259f\u0259kk\u00fcr) il\u0259 \\\"Reproduktiv t\u0259f\u0259kk\u00fcr\\\" (t\u0259krarlay\u0131c\u0131) aras\u0131ndak\u0131 f\u0259rq hans\u0131 situasiyada ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Produktiv t\u0259f\u0259kk\u00fcrd\u0259 \u015fagird kitabda yaz\u0131lanlar\u0131 oldu\u011fu kimi dan\u0131\u015f\u0131r; Reproduktiv t\u0259f\u0259kk\u00fcrd\u0259 is\u0259 \u00f6z s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r.\",\n            \"B) Produktiv t\u0259f\u0259kk\u00fcr \u015fagird\u0259 m\u0259lum olan qaydalar\u0131n yeni, standart olmayan v\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b situasiyalarda t\u0259tbiqini, yeni ideya istehsal\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edir; Reproduktiv t\u0259f\u0259kk\u00fcr is\u0259 sad\u0259c\u0259 \u00f6yr\u0259nil\u0259nin mexaniki xat\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 tan\u0131\u015f situasiyada t\u0259krar\u0131d\u0131r.\",\n            \"C) Produktiv t\u0259f\u0259kk\u00fcr yaln\u0131z riyaziyyat \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr, Reproduktiv is\u0259 tarix \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr.\",\n            \"D) Produktiv t\u0259f\u0259kk\u00fcr t\u0259nqidi yana\u015fman\u0131 r\u0259dd edir; Reproduktiv t\u0259f\u0259kk\u00fcr is\u0259 h\u0259r \u015fey\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131r.\",\n            \"E) \u0130kisi aras\u0131nda he\u00e7 bir f\u0259rq yoxdur, h\u0259r ikisi yarad\u0131c\u0131l\u0131qd\u0131r.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab B. Reproduktiv (\\\"re-\\\" t\u0259krar, \\\"product\\\" m\u0259hsul) sad\u0259c\u0259 veril\u0259ni mexaniki t\u0259krar istehsal etm\u0259kdir (\u0259zb\u0259r). Produktiv is\u0259 yeni \u0259laq\u0259l\u0259r quraraq f\u0259rqli m\u0259hsul (ideya, n\u0259tic\u0259) ortaya qoymaqd\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 18. Cavan\u015firin \u018fr\u0259b xilaf\u0259ti v\u0259 Bizans imperiyas\u0131 aras\u0131nda apard\u0131\u011f\u0131 diplomatik manevrl\u0259ri \u00f6yr\u0259n\u0259n \u015fagird bel\u0259 bir m\u00fchakim\u0259 y\u00fcr\u00fcd\u00fcr: \\\"H\u0259r iki imperiya g\u00fccl\u00fc idi, lakin Cavan\u015firin d\u00fczg\u00fcn diplomatik balans\u0131 Albaniyan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini bir m\u00fcdd\u0259t qoruya bildi. Dem\u0259li, z\u0259if d\u00f6vl\u0259tl\u0259r b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259r aras\u0131nda balans siyas\u0259ti apard\u0131qda ya\u015fama \u015fanslar\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131rlar.\\\" \u015eagirdin bu f\u0259aliyy\u0259ti t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn hans\u0131 metoduna \u0259saslan\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Deduksiya\",\n            \"B) \u0130nduksiya\",\n            \"C) Analogiya\",\n            \"D) \u015e\u0259rtl\u0259nm\u0259\",\n            \"E) Abstraksiya\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab B. \u015eagird Cavan\u015firin x\u00fcsusi siyasi add\u0131m\u0131ndan (x\u00fcsusi haldan) yola \u00e7\u0131xaraq, b\u00fct\u00fcn z\u0259if d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 aid edil\u0259 bil\u0259c\u0259k \\\"balans siyas\u0259tinin vacibliyi\\\" kimi \u00fcmumi bir qanunauy\u011funluq\/tezis (\u00fcmumi hal) \u00e7\u0131xard\u0131r. Bu, induktiv m\u0259ntiqi t\u0259f\u0259kk\u00fcrd\u00fcr.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 19. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 tap\u015f\u0131r\u0131qlardan hans\u0131 s\u0131rf Yarad\u0131c\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc yoxlay\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Bab\u0259kin H\u0259m\u0259dan y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn s\u0259b\u0259b v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259rini yazmaq.\",\n            \"B) \u015eah \u0130smay\u0131l\u0131n T\u0259briz\u0259 daxil oldu\u011fu an\u0131n \u015f\u0259klini \u00e7\u0259km\u0259k.\",\n            \"C) S\u0259f\u0259vi v\u0259 Osmanl\u0131 ordular\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131 diaqramda m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259k.\",\n            \"D) \u018fg\u0259r 19-cu \u0259srd\u0259 neft Bak\u0131da yox, G\u0259nc\u0259d\u0259 tap\u0131lsayd\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi v\u0259 siyasi m\u0259rk\u0259zi nec\u0259 formala\u015fard\u0131? M\u00f6vzusunda x\u0259yali esse yazmaq.\",\n            \"E) 1813-c\u00fc il G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259sinin b\u0259ndl\u0259rini \u0259zb\u0259rl\u0259m\u0259k.\"\n        ],\n        \"correct\": 3,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab D. M\u00f6vcud tarixi d\u0259yi\u015fdir\u0259r\u0259k (f\u0259rziyy\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u0259r\u0259k) tamam f\u0259rqli, m\u00f6vcud olmayan bir iqtisadi-siyasi ssenari k\u0259\u015ff etm\u0259k (x\u0259yali esse) \u0259n y\u00fcks\u0259k yarad\u0131c\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr t\u0259l\u0259b edir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 20. M\u00fc\u0259llim d\u0259rslikd\u0259 olan \\\"Erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si\\\" m\u00f6vzusuna aid rus diplomat\u0131 Qriboyedovun m\u0259ktublar\u0131n\u0131 \u015fagirdl\u0259r\u0259 t\u0259qdim edir. \u015eagirdl\u0259r bu tarixi s\u0259n\u0259di oxuyaraq erm\u0259nil\u0259rin h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 bu \u0259razil\u0259r\u0259 sonradan g\u0259ldiyini elmi s\u00fcbutlarla d\u0259rk edir v\u0259 erm\u0259ni yalanlar\u0131na qar\u015f\u0131 faktlara \u0259saslanan arqumentasiya (d\u0259lill\u0259r) sistemi formala\u015fd\u0131r\u0131rlar. Bu prosesd\u0259 \u015fagirdl\u0259rin hans\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc g\u00fccl\u0259nir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yarad\u0131c\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"B) Praktik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"C) T\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcr (Arqumentasiya v\u0259 \u0259sasland\u0131rma)\",\n            \"D) Abstrakt t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"E) Reproduktiv t\u0259f\u0259kk\u00fcr\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab C. Bir iddian\u0131 r\u0259dd etm\u0259k v\u0259 ya q\u0259bul etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn quru s\u00f6zl\u0259rd\u0259n deyil, tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259n, elmi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n (Qriboyedovun m\u0259ktubu) d\u0259lil g\u0259tirm\u0259k, s\u00fcbut etm\u0259k T\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn \\\"arqumentasiya (d\u0259lill\u0259ndirm\u0259)\\\" bacar\u0131\u011f\u0131d\u0131r.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 21. M\u00fc\u0259llim t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc inki\u015faf etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \\\"Sokrat dialoqu\\\" \u00fcsulundan istifad\u0259 edir. O, \\\"Sizc\u0259, demokratiya h\u0259mi\u015f\u0259 \u0259n \u0259dal\u0259tli idar\u0259etm\u0259 formas\u0131d\u0131rm\u0131?\\\" dey\u0259 sual verir. \u015eagirdl\u0259r bu suala d\u0259rhal \\\"b\u0259li\\\" dem\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259, Q\u0259dim Afinadak\u0131 demokratiyan\u0131n qad\u0131nlara v\u0259 qullara h\u00fcquq verm\u0259diyini xat\u0131rlayaraq m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m\u00fcxt\u0259lif bax\u0131\u015f bucaqlar\u0131ndan yana\u015f\u0131rlar. Sokrat dialoqu \u015fagirdl\u0259rd\u0259 hans\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc i\u015f\u0259 sald\u0131?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Praktik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"B) M\u0259ntiqi v\u0259 T\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"C) Yaln\u0131z Abstrakt t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"D) Reproduktiv t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"E) \u0130ntuitiv t\u0259f\u0259kk\u00fcr\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab B. D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc suallarla m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 f\u0259rqli prizmalardan baxmaq, h\u0259r k\u0259sin q\u0259bul etdiyi m\u00fctl\u0259q \\\"do\u011frulara\\\" \u015f\u00fcbh\u0259 etm\u0259k v\u0259 ziddiyy\u0259tl\u0259ri (qullara h\u00fcquq verilm\u0259m\u0259sini) tapmaq h\u0259m T\u0259nqidi, h\u0259m d\u0259 M\u0259ntiqi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn sintezidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 22. B\u0259z\u0259n \u015fagirdl\u0259r imtahanda \u00e7\u0259tin bir tarix sual\u0131 il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar. H\u0259min an sual\u0131n cavab\u0131n\u0131 d\u0259qiq xat\u0131rlaya bilmirl\u0259r. Lakin onlar sualdak\u0131 b\u0259zi a\u00e7ar s\u00f6zl\u0259r\u0259 (m\u0259s\u0259l\u0259n, \\\"atl\u0131 ox\u00e7ular\\\", \\\"k\u00f6\u00e7\u0259rilik\\\") v\u0259 variantlardak\u0131 uy\u011funsuzluqlara baxaraq, \u015f\u00fcuralt\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 ani bir \\\"i\u015f\u0131qlanma\\\" il\u0259 do\u011fru cavab\u0131 tap\u0131rlar. Bu proses t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn hans\u0131 formas\u0131na aid edil\u0259 bil\u0259r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) T\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"B) \u0130ntuitiv t\u0259f\u0259kk\u00fcr (Sezgi\/\u0130lham)\",\n            \"C) Praktik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"D) Yarad\u0131c\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"E) Abstrakt t\u0259f\u0259kk\u00fcr\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab B. M\u0259s\u0259l\u0259nin m\u0259ntiqi h\u0259ll yolunu tam d\u0259rk etm\u0259d\u0259n, \u015f\u00fcuralt\u0131nda toplanm\u0131\u015f t\u0259cr\u00fcb\u0259 v\u0259 \\\"hissl\u0259r\\\" (sezgi) vasit\u0259sil\u0259 q\u0259fil, ani formada (i\u015f\u0131qlanma il\u0259) do\u011fru n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259k \u0130ntuitiv (v\u0259 ya \u0130ntuisiya) t\u0259f\u0259kk\u00fcrd\u00fcr.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 23. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131 Abstrakt t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn z\u0259if inki\u015faf etm\u0259sinin \u0259lam\u0259tidir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u015eagird h\u0259r hans\u0131 tarixi hadis\u0259ni (m\u0259s\u0259l\u0259n, m\u00fcharib\u0259ni) anlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn onu m\u00fctl\u0259q x\u0259rit\u0259d\u0259 g\u00f6rm\u0259li, r\u0259sml\u0259r\u0259 baxmal\u0131 v\u0259 ya \u0259li il\u0259 maketl\u0259r\u0259 toxunmal\u0131d\u0131r, m\u00fcc\u0259rr\u0259d xronoloji c\u0259dv\u0259ll\u0259ri is\u0259 anlaya bilmir.\",\n            \"B) \u015eagird m\u00fc\u0259llimin fikrin\u0259 qar\u015f\u0131 arqument g\u0259tir\u0259 bilmir.\",\n            \"C) \u015eagird \\\"n\u0259 olard\u0131 \u0259g\u0259r\\\" suallar\u0131na cavab uydura bilmir.\",\n            \"D) \u015eagird m\u0259tnin i\u00e7ind\u0259ki q\u0259r\u0259zi tapa bilmir.\",\n            \"E) \u015eagird hadis\u0259l\u0259rin n\u0259tic\u0259sini \u00fcmumil\u0259\u015fdir\u0259 bilmir.\"\n        ],\n        \"correct\": 0,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab A. Abstrakt (m\u00fcc\u0259rr\u0259d) t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc z\u0259if olan insanlar (Piajenin Konkret \u0259m\u0259li m\u0259rh\u0259l\u0259si) m\u0259lumat\u0131 zehinl\u0259rind\u0259 x\u0259yal ed\u0259 bilmirl\u0259r. Onlar\u0131n anlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fctl\u0259q konkret, \u0259yani (g\u00f6zl\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n, toxunulan) resurslara (x\u0259rit\u0259, r\u0259sm, maket) ehtiyac\u0131 var.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 24. Bir tarix\u00e7i \\\"Plovdiv qalas\u0131n\u0131n m\u00fchasir\u0259si\\\" il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259ri oxuyur v\u0259 f\u0259rqli bir k\u0259\u015ff edir. O, bu d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 istifad\u0259 olunan h\u0259rbi texnikan\u0131n \u0259vv\u0259ll\u0259r m\u00f6vcud olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tamamil\u0259 yeni bir f\u0259za qanunu (fizika) il\u0259 quruldu\u011funu s\u00fcbut ed\u0259n s\u0259n\u0259dl\u0259r tap\u0131r. Tarix\u00e7i bu m\u00fcr\u0259kk\u0259b elmi problemi h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vcud stereotipl\u0259ri (fikir q\u0259libl\u0259rini) da\u011f\u0131d\u0131r. Bu proses psixologiyada hans\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr formas\u0131 adlan\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) T\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"B) Praktik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"C) Yarad\u0131c\u0131 \/ Divergent (\u00c7ox\u015fax\u0259li) t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"D) Konvergent (Bir\u015fax\u0259li) t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"E) Reproduktiv t\u0259f\u0259kk\u00fcr\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab C. M\u00f6vcud q\u0259libl\u0259ri (stereotipl\u0259ri) q\u0131rmaq, standart h\u0259ll yollar\u0131ndan (konvergentd\u0259n) qa\u00e7maq, problem\u0259 tamamil\u0259 f\u0259rqli p\u0259nc\u0259r\u0259l\u0259rd\u0259n baxaraq \u00e7ox\u015fax\u0259li h\u0259ll axtarmaq \\\"Divergent\\\" (y\u0259ni Yarad\u0131c\u0131) t\u0259f\u0259kk\u00fcrd\u00fcr.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 25. Tarix d\u0259rsind\u0259 m\u00fc\u0259llim \u015fagirdl\u0259r\u0259 d\u0259rslikd\u0259ki m\u0259tni oxuyub \\\"Anlay\u0131\u015f\u0131n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131\\\" (s\u00f6z assosiasiyas\u0131) \u00fcsulundan istifad\u0259 etm\u0259yi tap\u015f\u0131r\u0131r. M\u00fc\u0259llim l\u00f6vh\u0259y\u0259 yaz\u0131r: 1. Q\u0131z\u0131l Orda; 2. Teymuril\u0259r; 3. Qaraqoyunlu. \u015eagirdl\u0259r bu \u00fc\u00e7 f\u0259rqli d\u00f6vl\u0259ti birl\u0259\u015fdir\u0259n ortaq bir m\u0259qam\u0131 (m\u0259s\u0259l\u0259n: \u015eirvan\u015fah I \u0130brahimin xarici siyas\u0259tind\u0259ki istiqam\u0259tl\u0259r) tapmal\u0131d\u0131rlar. Bu tap\u015f\u0131r\u0131q ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 hans\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr n\u00f6v\u00fcn\u0259 \u0259saslan\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yarad\u0131c\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"B) M\u0259ntiqi (v\u0259 Analitik) t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"C) Praktik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"D) Abstrakt t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"E) \u0130ntuitiv t\u0259f\u0259kk\u00fcr\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab B. Bir ne\u00e7\u0259 f\u0259rqli ipucu (s\u00f6z) aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n ba\u011flar\u0131 (s\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rini) tapmaq v\u0259 onlar\u0131 ortaq bir x\u00fcsusiyy\u0259t \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fdirm\u0259k (\u00fcmumil\u0259\u015fdirm\u0259k) m\u0259ntiqi t\u0259f\u0259kk\u00fcrd\u00fcr.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 26. Tarix d\u0259rsl\u0259rind\u0259 Praktik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc inki\u015faf etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn verilmi\u015f \u0259n uy\u011fun tap\u015f\u0131r\u0131q hans\u0131d\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) 1941-1945-ci ill\u0259r m\u00fcharib\u0259sinin f\u0259sadlar\u0131 haqq\u0131nda esse yazmaq.\",\n            \"B) Sinifd\u0259ki taxta par\u00e7alar\u0131ndan v\u0259 par\u00e7alardan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k orta \u0259sr mancana\u011f\u0131n\u0131n (da\u015fatan silah) ki\u00e7ik maketini (prototipini) \u00f6z \u0259ll\u0259ri il\u0259 y\u0131\u011fmaq.\",\n            \"C) \u0130nternetd\u0259n s\u0259n\u0259dli film izl\u0259m\u0259k.\",\n            \"D) \u015eah \u0130smay\u0131l\u0131n q\u0259z\u0259ll\u0259rini t\u0259hlil etm\u0259k.\",\n            \"E) X\u0259rit\u0259d\u0259 Asiya qit\u0259sinin yerini g\u00f6st\u0259rm\u0259k.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab B. Praktik (\u0259yani-\u0259m\u0259li) t\u0259f\u0259kk\u00fcr h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259, \u0259ll\u0259 (motorika), \u0259\u015fyalara bilavasit\u0259 toxunmaqla v\u0259 n\u0259l\u0259ris\u0259 fiziki olaraq in\u015fa etm\u0259kl\u0259 inki\u015faf edir. Maket y\u0131\u011fmaq buna \u0259n ideal n\u00fcmun\u0259dir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 27. \u015eagird t\u0259dqiqat zaman\u0131 \\\"I Pyotrun v\u0259siyy\u0259tnam\u0259si\\\" s\u0259n\u0259dini oxuyur. B\u0259zi m\u00fc\u0259lliml\u0259r s\u0259n\u0259di m\u00fctl\u0259q h\u0259qiq\u0259t kimi \u00f6yr\u0259ts\u0259l\u0259r d\u0259, \u015fagird m\u0259nb\u0259nin 18-ci \u0259srd\u0259 Fransada nec\u0259 ortaya \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131n\u0131, diplomatik s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 olan stilistik (yaz\u0131) uy\u011funsuzluqlar\u0131n\u0131 t\u0259hlil ed\u0259r\u0259k, onun ehtimal ki, saxta bir propaqanda m\u0259tni oldu\u011fu q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u0259lir. \u015eagird bu m\u00fcr\u0259kk\u0259b m\u00fchakim\u0259d\u0259 hans\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr n\u00f6v\u00fcn\u00fc n\u00fcmayi\u015f etdirir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Yarad\u0131c\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"B) Abstrakt t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"C) T\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"D) Praktik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"E) M\u0259ntiqi t\u0259f\u0259kk\u00fcr (Deduksiya)\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab C. H\u0259r k\u0259sin (h\u0259tta d\u0259rslikl\u0259rin) q\u0259bul etdiyi m\u0259lumata \\\"m\u00fctl\u0259q h\u0259qiq\u0259t\\\" kimi inanmamaq, uy\u011funsuzluqlar\u0131, q\u0259r\u0259zi (saxtakarl\u0131\u011f\u0131) detektiv kimi t\u0259hlil edib m\u0259ntiqli arqumentl\u0259rl\u0259 r\u0259dd etm\u0259k ali t\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn g\u00f6st\u0259ricisidir.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 28. M\u00fc\u0259llim XVIII \u0259sr \u015eimali Amerika tarixini (AB\u015e-\u0131n \u0130stiqlaliyy\u0259t m\u00fcharib\u0259si) ke\u00e7ir. \u015eagirdl\u0259r\u0259: \\\"D\u0259rsd\u0259 \u00f6yr\u0259ndiyiniz 'Demokratiya, \u0130nsan h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 B\u0259rab\u0259rlik' prinsipl\u0259rini (konseptl\u0259rini) m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 \u00f6z sinfinizin daxili intizam qaydalar\u0131na nec\u0259 t\u0259tbiq ed\u0259rdiniz?\\\" sual\u0131n\u0131 \u00fcnvanlay\u0131r. T\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn m\u0259ntiqi yollar\u0131na g\u00f6r\u0259 (Konvergent\/Divergent) bu tap\u015f\u0131r\u0131q hans\u0131 xarakter da\u015f\u0131y\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) Konvergentdir, \u00e7\u00fcnki sual\u0131n yaln\u0131z bir d\u0259n\u0259 do\u011fru cavab\u0131 var.\",\n            \"B) Divergentdir (Yarad\u0131c\u0131d\u0131r), \u00e7\u00fcnki sual\u0131n t\u0259k bir do\u011fru cavab\u0131 yoxdur, h\u0259r \u015fagird m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 f\u0259rqli yana\u015faraq \u00e7oxlu sayda unikal h\u0259ll yollar\u0131 (qaydalar) ir\u0259li s\u00fcr\u0259 bil\u0259r.\",\n            \"C) Konvergentdir, \u00e7\u00fcnki ancaq ke\u00e7mi\u015f\u0259 aiddir.\",\n            \"D) T\u0259nqididir, \u00e7\u00fcnki yaln\u0131z q\u00fcsurlar\u0131 axtar\u0131r.\",\n            \"E) Analitikdir, \u00e7\u00fcnki AB\u015e tarixini hiss\u0259l\u0259r\u0259 ay\u0131r\u0131r.\"\n        ],\n        \"correct\": 1,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab B. Divergent t\u0259f\u0259kk\u00fcr bir problem\u0259 (v\u0259 ya suala) m\u00fcxt\u0259lif, say\u0131s\u0131z-hesabs\u0131z, f\u0259rqli (v\u0259 ham\u0131s\u0131 do\u011fru ola bil\u0259c\u0259k) cavablar tapmaq prosesidir (Yarad\u0131c\u0131l\u0131q). Konvergent is\u0259 yaln\u0131z t\u0259k bir, standart do\u011fru cavaba y\u00f6n\u0259lir (m\u0259s\u0259l\u0259n, 2+2=4).\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 29. \\\"\u018fg\u0259r s\u0259n H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin yerind\u0259 olsayd\u0131n, '\u018fkin\u00e7i' q\u0259zetinin ba\u011flanmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n senzuras\u0131ndan nec\u0259 yan ke\u00e7\u0259rdin?\\\" tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 idrak taksonomiyas\u0131na v\u0259 t\u0259f\u0259kk\u00fcr n\u00f6v\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 nec\u0259 t\u0259snif edilm\u0259lidir?\",\n        \"options\": [\n            \"A) D\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k \u2013 T\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"B) Anlamaq \u2013 M\u0259ntiqi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"C) Yaratmaq \u2013 Yarad\u0131c\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"D) T\u0259tbiq etm\u0259k \u2013 Praktik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\",\n            \"E) T\u0259hlil etm\u0259k \u2013 Analitik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab C. Bir problemin (q\u0259zetin ba\u011flanmas\u0131) h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 vaxt istifad\u0259 olunmam\u0131\u015f, f\u0259rqli (alternativ) v\u0259 qeyri-standart bir yol uydurmaq (dizayn etm\u0259k) \\\"Yaratmaq\\\" m\u0259rh\u0259l\u0259si v\u0259 \\\"Yarad\u0131c\u0131\\\" t\u0259f\u0259kk\u00fcrd\u00fcr.\"\n    },\n    {\n        \"q\": \"Test 30. Kurikulumun h\u0259d\u0259fl\u0259diyi \u015fagird profilind\u0259 t\u0259f\u0259kk\u00fcr n\u00f6vl\u0259rinin ah\u0259ngdar (kompleks) inki\u015faf\u0131 vacibdir. Tarix f\u0259nnind\u0259 \\\"\u0130nformasiyan\u0131 xat\u0131rlamaq\\\" (Reproduktiv), \\\"Ona m\u00fcnasib\u0259t bildirm\u0259k\\\" (T\u0259nqidi) v\u0259 \\\"Ondan yeni bir n\u0259tic\u0259\/m\u0259hsul ir\u0259li s\u00fcrm\u0259k\\\" (Yarad\u0131c\u0131\/Produktiv) t\u0259f\u0259kk\u00fcrl\u0259rinin sintezi u\u015faqda n\u0259yi formala\u015fd\u0131r\u0131r?\",\n        \"options\": [\n            \"A) \u018fzb\u0259r\u00e7ilik (Mexaniki hafiz\u0259) v\u0259rdi\u015fl\u0259rini.\",\n            \"B) Dar v\u0259 dar\u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259li (konvergent) bax\u0131\u015f buca\u011f\u0131n\u0131.\",\n            \"C) Funksional savadl\u0131l\u0131\u011f\u0131, m\u00fcst\u0259qil m\u00fchakim\u0259ni v\u0259 XXI \u0259srin h\u0259yati probleml\u0259rini h\u0259lletm\u0259 qabiliyy\u0259tini.\",\n            \"D) Yaln\u0131z imtahanlarda y\u00fcks\u0259k bal toplamaq strategiyas\u0131n\u0131.\",\n            \"E) Avtoritar t\u0259f\u0259kk\u00fcr t\u0259rzini.\"\n        ],\n        \"correct\": 2,\n        \"exp\": \"\u0130zah: D\u00fczg\u00fcn cavab C. T\u0259f\u0259kk\u00fcr n\u00f6vl\u0259rinin kompleks \u015f\u0259kild\u0259 (t\u0259nqidi, yarad\u0131c\u0131, m\u0259ntiqi) i\u015fl\u0259m\u0259si insan\u0131 sad\u0259c\u0259 m\u0259lumat da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131ndan \u00e7\u0131xar\u0131r. O, informasiyan\u0131 analiz edir, \u015f\u00fcbh\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131r v\u0259 reall\u0131\u011fa t\u0259tbiq ed\u0259r\u0259k h\u0259yati\/sosial probleml\u0259ri m\u00fcst\u0259qil h\u0259ll ed\u0259 bil\u0259n (funksional savadl\u0131) v\u0259t\u0259nda\u015fa \u00e7evrilir.\"\n    }\n];\n\nlet currentIdx = 0;\nlet userAnswers = {};\nlet viewed = {0: true};\nlet isFinished = false;\n\nfunction initQuiz() {\n    const scale = document.getElementById('quiz-scale');\n    scale.innerHTML = ''; \/\/ \u015ekalan\u0131 t\u0259mizl\u0259yirik\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.createElement('button');\n        btn.className = 'scale-btn';\n        btn.innerText = index + 1;\n        btn.onclick = () => jumpToQuestion(index);\n        btn.id = `scale-btn-${index}`;\n        scale.appendChild(btn);\n    });\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction updateScaleColors() {\n    quizData.forEach((_, index) => {\n        const btn = document.getElementById(`scale-btn-${index}`);\n        if(!btn) return;\n        btn.classList.remove('active', 'viewed', 'answered');\n        \n        if (isFinished) {\n            if (userAnswers[index] === quizData[index].correct) {\n                btn.classList.add('answered'); \n            } else {\n                btn.classList.add('viewed'); \n            }\n        } else {\n            if (userAnswers[index] !== undefined) {\n                btn.classList.add('answered');\n            } else if (viewed[index]) {\n                btn.classList.add('viewed');\n            }\n        }\n\n        if (index === currentIdx) {\n            btn.classList.add('active');\n        }\n    });\n}\n\nfunction renderQuestion() {\n    const q = quizData[currentIdx];\n    document.getElementById('question-text').innerText = q.q;\n    const optionsContainer = document.getElementById('options-container');\n    optionsContainer.innerHTML = '';\n    \n    q.options.forEach((opt, idx) => {\n        const label = document.createElement('label');\n        label.className = 'option-label';\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) label.classList.add('selected');\n        \n        if (isFinished) {\n            if (idx === q.correct) label.classList.add('correct');\n            if (userAnswers[currentIdx] === idx && idx !== q.correct) label.classList.add('wrong');\n            label.style.pointerEvents = 'none';\n        }\n\n        const input = document.createElement('input');\n        input.type = 'radio';\n        input.name = 'q-option';\n        input.value = idx;\n        if (userAnswers[currentIdx] === idx) input.checked = true;\n        if (!isFinished) {\n            input.onchange = () => selectOption(idx);\n        } else {\n            input.disabled = true;\n        }\n        \n        label.appendChild(input);\n        label.appendChild(document.createTextNode(opt));\n        optionsContainer.appendChild(label);\n    });\n\n    const expContainer = document.getElementById('explanation-container');\n    if (isFinished) {\n        expContainer.style.display = 'block';\n        expContainer.innerHTML = `<strong>\u0130zah:<\/strong> ${q.exp}`;\n    } else {\n        expContainer.style.display = 'none';\n    }\n\n    document.getElementById('btn-prev').disabled = currentIdx === 0;\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && !isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'none';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'inline-block';\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').style.display = 'inline-block';\n        document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    }\n    \n    if (currentIdx === quizData.length - 1 && isFinished) {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = true;\n    } else {\n        document.getElementById('btn-next').disabled = false;\n    }\n\n    updateScaleColors();\n}\n\nfunction selectOption(idx) {\n    if (isFinished) return;\n    userAnswers[currentIdx] = idx;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction nextQuestion() {\n    if (currentIdx < quizData.length - 1) {\n        currentIdx++;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction prevQuestion() {\n    if (currentIdx > 0) {\n        currentIdx--;\n        viewed[currentIdx] = true;\n        renderQuestion();\n    }\n}\n\nfunction jumpToQuestion(idx) {\n    currentIdx = idx;\n    viewed[currentIdx] = true;\n    renderQuestion();\n}\n\nfunction finishQuiz() {\n    isFinished = true;\n    let score = 0;\n    quizData.forEach((q, idx) => {\n        if (userAnswers[idx] === q.correct) score++;\n    });\n    \n    document.getElementById('quiz-content').style.display = 'none';\n    document.getElementById('quiz-results').style.display = 'block';\n    document.getElementById('score-text').innerText = `${score}\/${quizData.length}`;\n    \n    document.getElementById('btn-finish').style.display = 'none';\n    \n    updateScaleColors();\n    \n    setTimeout(() => {\n        document.getElementById('quiz-content').style.display = 'block';\n        currentIdx = 0;\n        renderQuestion();\n    }, 3000);\n}\n\ndocument.addEventListener('DOMContentLoaded', initQuiz);\n<\/script>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00d6HT\u018f\u015e\u018fM YEN\u0130L\u0130K Premium 30 s\u0131naq paketi il\u0259 imtahanda maksimum n\u0259tic\u0259 g\u00f6st\u0259rin! \u018fld\u0259 Et YEN\u0130 Tarix f\u0259nni \u00fczr\u0259 elektron resurslar toplusu istifad\u0259nizd\u0259dir. \u018ftrafl\u0131 tan\u0131\u015f ol \u00dcmumi S\u0131naq \u0130mtahan\u0131 \u0130mtahan N\u0259tic\u0259si 0\/0 Yuxar\u0131dak\u0131 \u015fkaladan suallar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259y\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn cavablara v\u0259 izahlara baxa bil\u0259rsiniz. &#8592; Geri \u0130r\u0259li &#8594; N\u0259tic\u0259ni G\u00f6st\u0259r M\u00fc\u0259llif: R\u0259sul Mirz\u0259yev<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-204","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/204","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=204"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/204\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":205,"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/204\/revisions\/205"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xronos.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=204"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}